Traducido automaticamente do vasco, a tradución pode conter erros. Máis información aquí. Elhuyarren itzultzaile automatikoaren logoa

“Quería divertirme na táboa. Esa era a miña máxima”

  • Despois de traballar en varios grupos –Napoka Iria, Perlas, Dual Split…–, en 2017 o músico Miren Narbaiza iniciou un proxecto en solitario: MICE.
MICE (Miren Narbaiza) eta Danele Sarriugarte, Bira Kulturgunean (Argazkia: Teresa Villaverde)

04 de xaneiro de 2023 - 10:04
Última actualización: 2023-01-05 16:44:40

Despois de traballar en varios grupos –Napoka Iria, Perlas, Dual Split…–, en 2017 o músico Miren Narbaiza iniciou un proxecto en solitario: MICE. Este ano publicou o seu segundo disco e na sétima edición do Azul Eléctrico, a véspera do inicio da Feira de Durango, reunímonos con el no Centro Cultural Bira de Bilbao para coñecer mellor a Llanada.

En 2017 disco MICE, en 2019 EP Prata e agora a finais de 2022 Llanada. Parece ser que este último disco foi un longo proceso. Como che quedaches?

Creo que nunca estiven tanto tempo facendo un disco. Alargouse moito por varias razóns, pero creo que foi para ben. Para cando empezamos a gravar o disco, tiñamos as cancións moi traballadas, porque tivemos espazo para iso, un estudo, e tivemos tempo para traballar as cancións desde moitos ángulos e tomalas con calma. Non sempre é algo que queriamos ser, pero creo que por iso tamén foi bo: é dicir, teremos que tomar máis tranquilo o que hai, non podemos saír este ano, tentarémolo o ano seguinte. Chegou o momento de gravar e as maquetas de cancións parecéronnos moi bonitas. O peche da gravación foi máxico e quedamos moi satisfeitos co resultado.

Foi diferente a outras gravacións?

Foi unha gravación moi bonita e consciente. Xa gravei algúns discos e co tempo aprendes do proceso. Cando gravei o meu primeiro disco con MICE deime conta de que moitas cousas xa estaban pechadas, pero na miña cabeza non. Quizais quería volver facer as voces, pero iso xa pasara. Gocei dunha chea, coñecía mellor o mundo do son e da produción, e non vou dicir onde ía cada un, pero sabía suxerir ou atopar as palabras axeitadas. Outra cousa é a linguaxe no que fas o disco: dominar esa linguaxe é moi interesante para saber onde queres ir e, sobre todo, para que o teu adxunto o entenda.

Porías un exemplo?

Pois nun momento determinado queres baixar a canción, ou baleirala… Como explicalo, como facelo? Pois podemos probar a quitar todos os efectos á voz, ou a afastar a voz… Hai moitas cousas que vostede pode explicar, pero tamén debe entender aos demais.

Están a presentar o disco. Non estás a tocar a guitarra.

Tantos anos despois da guitarra quería un cambio.

Que cambio?

Quería pasalo ben na tarima. Esa era a máxima. Pasábao ben, pero a guitarra –calquera instrumento– ten eses dous lados: protéxeche, pero tamén faiche subalterno, tamén fai falta técnica, e ao mesmo tempo canta e toca… Ás veces non déixache concentrar nin na voz nin na guitarra. Con todo, non foi un cambio dun día para outro: ao final da xira do disco anterior aparcaba a guitarra nalgunhas cancións e vía que era algo que podía facer. Vía en varios grupos que a cantante estaba así e envéxame. Que debe ser moverse libremente dun lado a outro! E pensei que o ía a probar. Este grupo tamén me permitiu facelo. Foi buscado. Hai dúas guitarras: ás veces eu podía facer algo, pero non facía falta.

E que tal?

A verdade é que estou a gozar moito. Un pouco bailando… E cando vostede baila chama a atención como a xente empeza a bailar.

Antes de crear MICE estiveches en varios grupos. En Napoka Iria vimos moitos, pero logo tocaches noutros moitos grupos: Perlas, Joseba B. Lenoir Gang, Dual Split…

Foi así comezar un novo camiño. De todos os grupos que vostede mencionou en Banenor, e estaba un pouco canso: estrada, de luns a venres unha chea de ensaios, birlos os fins de semana, a miúdo dous birlos o mesmo día. Nese momento tiña necesidade de aprender, de facer outras cousas, de estar sempre presente en Napoka Iria… Napoka Irian tiña eu o micro, e neses casos a relación coa xente é túa. Tiña ganas de ter outro rol no tablado: comecei a tocar a eléctrica, a facer coros… Gustábame, porque estaba detrás e non era a miña responsabilidade: tocaba o baixo, incluso a batería ás veces en salsa. Pero é verdade que logo me cansei e chegoume a hora de volver escribir e facer novas cancións. E pensei: pois farei o meu grupo.

Con MICE sacaches tres traballos, e creo que se nota esa traxectoria. No primeiro disco, por exemplo, aparece a potencia dos inicios, pero tamén as dúbidas.

O comezo de MICE supuxo un gran cambio. Persoalmente estaba a vivir moitos cambios. Entón, nese primeiro disco só hai que ver as letras: fálase de equilibrio, “Non hai valentía”…

“Suxeitando a volta”…

Moitas veces sentíame mareada, e ademais non sabemos o que traerán os novos camiños. Xa sabes onde estás, pero tes que elixir e o disco ten toda esa enerxía. A verdade é que é un pouco escuro. Cal era a pregunta?

A ver si está de acordo coas miñas interpretacións, creo que isto é o que mencionamos nas nosas conversacións extra-oficiais. E que foi o disco para ti. Logo sacou o EP Zilar printza: dúas cancións son súas, as outras dúas versións: Agora risas, agora lamias e Nubes escuras de Delirium Tremens.

Nese momento os de Delirium aínda non volveron, non tocaban.

Moitas veces poño esa canción pola mañá para tomar un pouco de forza. En calquera caso, as cancións de EP son bailables, e vostede seguiu ese camiño tamén na Llanada. Bo, o concepto de Pantalón de Prata volve aparecer no novo disco, parece que van cara ao brillo.

Que ben, alguén se deu conta! Pero si, eu proxectei así este disco. Cara á luz, cara ao horizonte. Tamén é unha pausa, unha paisaxe que permitiu en gran medida o propio disco. Proxectei cara a brillantina, cara a lonxe, para que fose máis divertido, con máis cores, máis directo, incluso as letras algo crúas. Quería ser máis provocador e utilicei metáforas, pero outras moitas cousas foron bastante inmediatas, por exemplo na escritura, e ademais decidín deixalo así. Non pasa nada por deixalas como lle saíron as cousas por un impulso: teñen esa forza, sobre todo para vostede, e logo vostede ten que cantar. Creo que hai que apostar pola verdade, non é algo que non tes que vender.

Fala vostede de metáforas e tíñalle que dicir que o espazo e o tempo teñen unha gran forza poética e expresiva nos seus discos. Menciona conceptos espaciais, temporais, elementos da natureza varias veces. Son inspiración para ti?

Son conceptos moi bonitos e zumentos. Neste disco, pero tamén antes, a min a natureza paréceme moi estimulante, moi inspiradora. Só hai que dar unha volta ao monte para ver que é, cantas cousas pódense escribir de aí e como che axuda a tomar a perspectiva. Fixéronnos crer cada vez máis cementeros, e eu son cementero, pero benefíciame ese contraste e dáme moito afastarme do ruído.

E para as cancións é moi bonito. Cantar á natureza é fermoso: sen apenas dicir nada, a mera descrición pode ser unha canción. Agora, por exemplo, teño unha pequena obsesión e aínda non a fixen do todo, pero déstesvos conta do poético que son as predicións meteorolóxicas. Moi poéticas. Cando ouzo a Eguzkiñe Iturriotz, moitas veces, cando di “esta mañá incluiranse os xoves”: a mera descrición é poesía. Con iso podes facer unha canción.

Como empezas a cantar?

Hai moitas formas de facer unha canción. Eu sempre toquei, logo créalleme un patrón, e si algo me fai un pouco de cóxegas, quedo aí, empecei, e empezo a cantar.

Pasei máis tempo escribindo neste disco, pero pouco. Podía facer moito máis, pero escribino, e logo introducín as letras nas ideas. Dei moitas voltas a unhas palabras, outras se quedaron. É a primeira vez que tiven unha libretita, escribe unha cousa, pasa a limpo, a seguinte outra vez… Unha chea de páxinas coa mesma canción, até completar o puzzle. E por primeira vez partía do computador, quería buscar outros estímulos, porque ao final teño moitos vicios coa guitarra, sempre teño a mesma maneira de tocar, ou a mesma tendencia ao acorde: o meu menor. Tamén grazas a Anari.

Anari fixo un ciclo Izar&Star con autores que utilizan o meu menor, non? Nick Cave, Low…

O meu menor é moi fácil de tocar, só fan falta dous dedos e os acordes menores teñen tanta tristeza e esperanza, todo á vez. A todos os que empezamos a tocar a guitarra gústanos moito, é moi señorial, parece que vaiamos a algún sitio. Por iso, tentei empezar doutra maneira, con diferentes sons, e iso está moi ben . O meu obxectivo sempre é facer algo que non fixen: si fixen este camiño, igual volvo, pero hai outros camiños aos que me vou, imaxinando cancións doutro tipo, tomando ideas, escoitando moita música, e a ver.

Ao preguntar por este proxecto vénme á cabeza a lema da entrevista que Xalba Ramírez fixo para Argia cando sacaches o primeiro disco de MICE: “Hai moitos grupos impersoais e plastificados”. É máis difícil recorrer polo seu propio camiño, por camiños non explorados?

O que pasa é que son moi afectuoso, quéntome, doume un micro… Seguramente estaría rabioso con algo. O impersoal é, ademais, algo moi subxectivo. A cuestión é que a música está de todo e o resultado tamén é sincero. A música é algo moi abstracto, pero mírache aos ollos. Non sei como explicalo… Non podes burlarche. Non podes parches –a vida en xeral–, ti verás a que xogo agárrasche, pero a música tamén veche. Eu polo menos síntoo. Como moitas das opcións que se fan na vida, vostede sábeo e verao, e si vostede está tranquilo co que fai, pois, adiante.

E ti que camiño elixiches?

Tentei vivir o meu camiño con sinceridade e non quedarme excesivamente saturado, facendo momentos puntuais e sendo sinceros. Para min é tan fundamental na música… non hai que tocar ramas á música. É algo que hai que tratar ben, é suave, e ademais podes facer o que queiras, hai mil tipos de música, mira que cousas diferentes fai a xente! As bases sempre son as mesmas, e fíxache cantos sitios podes chegar, elixe a túa, pero para min é unha premisa: fai por aquí.

Sendo sincero.

Si, eu creo que é imprescindible e nótase no resultado. Eu polo menos nótoo, supoño que como en moitos outros ámbitos. Na arte en xeral isto paréceme moi importante. Ademais, é unha conversación, algo que insignias á xente. Non hai que confundilo coa pureza, eh? Faino como queiras, pero crendo que o fas, aínda que quizais non sexa o que a xente queira. Ti sales á praza e a xente igual vaiche a seguir, ou quizais non.

Antes comentoume que para vostede Pikara foi moi importante para empezar a ler feminismo. Cal foi a influencia do feminismo en ti? Nas túas letras, en modo de estar… A min vénme á cabeza unha cousa: A Napoka Iria Negua cambiáballe a letra cando cantaba en directo.

O feminismo deume unha chea. Dáche, quítache. Como me deu, tiven que quitar unha chea de cousas, como todos. A primeira relación co feminismo tívena, conscientemente, grazas a Pika. Entón aínda era xornalista na revista local de Soraluze: non se que ano era, pero eu diría que acababa de empezar Pikara, online. Aí empecei a ler, non tiña amigos feministas ao meu ao redor, ou polo menos que utilizaban esa palabra na boca, e axudoume a ver como escribía. Deime conta de que son unha persoa moi romántica, até o punto de aterrorizar romántica, con todos os seus inconvenientes. Entón deime conta de que escribía como escribía. A canción Negua di: “Que non son libre cando non estás comigo”. Pois iso. E pensei, polo menos cantarei doutra maneira: “que tamén che separas sen ti”, como non.

Desde entón, tentei ser sincero. Moitas veces dis en música cousas que aínda non encarnaches, pero que indican cara a onde queres ir. Por exemplo, no último disco de Napoka Iria tentei porme na pel da xente e aplicalo. O canto en contra está dedicado á autodefensa, escrito á súa maneira, pero en realidade é iso. Non, dicía que non. Agora a lema cambiou, si, pero entón non era que non.

Agora pode cambialo se soa unha versión.

Si. No último disco de Napoka hai un desexo de que só se inicie o camiño: acariñar as feridas, quitarse… a simboloxía ten que ver con iso. Eu creo que o feminismo nos trouxo cousas belas e axúdanos ese mundo que nos gustaría imaxinar.

Quérolle preguntar polo grupo Drumkopters antes de terminar. Estabades formados por Korta, China e ti. Sacastes só un disco, pero para moitos foi fantástico. Notábase a intención de facer as cousas doutra maneira e creaban un ambiente diferente. Moi queer.

Esa foi a miña cuadrilla queer. Foi o pracer de Cristo, nun grupo de mulleres soas que tiña a primeira vez, unha chea de cousas que compartiamos, moito dor, moitas veces facendo terapia xuntos, e esas rabas puñámolas nas cancións, e cantar a berros era un pracer, disfrazabámonos/disfrazabámosnos… Alí construímos unha casa por completo, e aprendín moito deles. Antes dixen que non tiña amigos feministas, que só lía moitas cousas en Pikara, e que atoparlles de súpeto foi un cristón. Ademais, bolleras…

Foi en Zarautz, MEFSST! No ambiente do festival [Musika Errebolta Feminista].

MEFSST! foi un fito para moitos músicos.

Como lembra aquela época?

Era moi enriquecedor, moi forte, eramos moitos, e notaba que había moita enerxía. Festas de mulleres soas, grupos, esmorgas… Era unha marabilla. Teño un recordo moi bonito e Zarautz foi moi potente para min. Perlas tamén estaba alí. Creo que aí se abriu moito camiño, agora tamén está Ginger, Managaitz… Está ben estar nun pobo como Zarautz, nun pobo tan turístico, quizais por iso é.

Moitas destas cousas sucederon no gaztetxe Putzuzulo. A perda destes espazos é preocupante.

Si, haberá que seguir ocupando.

Antes de terminar, comentarame os seus referentes? Tres, por exemplo.

Ao principio tiven varios, pero me conectaron coa creación, colléronme a guitarra e leváronme a tocar os primeiros acordes… A Ana ouvinme moito con 13-14 anos. Escoitei moito o disco Habiak e tocaba as súas cancións. Agora segue sendo un referente, pero sobre todo naquela época foi un gran modelo. Coñecín anos despois e creo que abriu un camiño para a nosa xeración. Logo hai outras moitas persoas. Hoxe en día, tamén entre os mozos, paréceme que J Martina rompeu a escena por completo.

Fixeron unha versión do Inverno.

Si! Gústame moito o seu rolo. E logo fóra, pois, PJ Harvey por suposto gústame moito, e aínda teño moitas cousas súas, e téñoas neste disco, xa o sei. Téñoo presente, e para min é unha deusa. Hai moitos, pero PJ e Anari forman parte de min. Hai idades decisivas, e entón sobre todo ouvín moitas. Grazas a eles tamén estamos aquí.


Interésache pola canle: Musika
Aritz Colio (HTX)
“Hatortxu amaituko da, baina elkartasuna eta auzolanaren bidean gure aletxoa jartzen jarraituko dugu”

Bi edizio baino ez zaizkio geratzen elkartasun jaialdiari. Antolakuntzak iragarri bezala, ohiko jaialdia eginen dute abenduaren 28an, eta 2025eko uztailean lau eguneko jaialdi berezi baten ostean, agur esateko une gazi-gozoa helduko da. Aritz Colio Hatortxuko antolakuntzako... [+]


Discoteca para a liberdade
O colectivo Harrika nace co obxectivo de crear un lecer nocturno máis “libre” e “seguro” baseado no coidado. Levan dous anos facendo tecno besta kuir e feministas en Vitoria-Gasteiz. Do 26 ao 28 de xullo terá lugar en Izarra (Araba) o Festival Harrikada.

2024-06-11 | ARGIA
Hatortxu Rock despídese definitivamente en 2025 co seu 30ª edición
En decembro de 2024 e xullo de 2025 celebraranse as dúas últimas edicións do festival de música que se centra na solidariedade cos presos políticos, refuxiados e deportados vascos. “Foxe Hatortxu pero para dar paso a novas ferramentas”.

Francis Díez
"Oholtzatik jaitsi, bizitza normala egin eta gauzak gertatzen direla ikusteak beste ikuspegi bat eman digu"

Bilboko Uribarri auzoko taberna batean egin dugu hitzordua. Gitarra aldean etorri da. En el brillo de tus ojitos (Zure begitxoen distiran) diskoa plazaratu berri, kontzertu biran harrapatu dugu Francis Díez. Hizlari aparta da, eta musikari atsegina. Berarekin solastatzea... [+]


Sentimento puro e festa de voz

Finaliza a tempada 2023/2024 da ABAO co título que sempre espera o público. Unha das obras mestras de Puccini é unha ópera que, a pesar de escoitar mil veces, sempre esperta sentimentos intensos. Ademais, nesta ocasión puidemos gozar de solistas de primeira liña, que... [+]


Eguneraketa berriak daude