Folklorea https://www.argia.eus eu ARGIA Folklorea kanaleko albisteak Thu, 21 May 2026 12:44:22 +0200 Thu, 21 May 2026 12:44:22 +0200 Folklorea https://www.argia.eus/template/images/argia-gardena.png https://www.argia.eus <![CDATA[Desjabetzearen aurrean, erraiak kantuan]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2947/desjabetzearen-aurrean-erraiak-kantuan 2026-01-14 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2947/desjabetzearen-aurrean-erraiak-kantuan Flamenkoaren desjabetze kulturaletik memoria ijitoaren berreskurapenera, emakume ijito feministen ahotsek artea, politika eta bizitza gurutzatu dituzte Flamenco Calí jaialdian, azaroaren 14an eta 15ean, Bilbon. Solasaldi, kontzertu eta aldarri kolektiboen bidez, arrazakeriaren egiturak eta erresistentziaren indarra jarri dituzte erdigunean, erraiak kantura aterata, eta musika sutondo bihurtuta.

]]> <![CDATA[Folklore Basque-a]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2882/folklore-basque-a 2024-08-28 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2882/folklore-basque-a Uda hasiera. EHZ festibalaren biharamuna (atx, buruko mina). Ikasturte kargatu baten ondotik, hatsa hartzeko gogoa. Burua hustu. Funtsezko elementuei berriz konektatu. Familian denbora hartu, aspaldiko lagunak berriz ikusi eta eguneroko borrokak (pixka bat) pausan eman. Benetan?!...

Familian herriko plazara abiatu oinez, merkatuko giroan kafe bat hartzeko. Usaian baino saltzaile eta erosle gehiago bada, sasoi turistikoa hasi den seinale. Salmahaiei begiradatxo bat: hemen Ezpeletako biperren... [+]

]]> <![CDATA[Txibato]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2878/lurraldea-eta-arkitektura 2024-07-03 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2878/lurraldea-eta-arkitektura Donostiako Alde Zaharreko taberna askoren pintxoak alde zaharrean sartzeko baimena duen furgoneta batean datoz zerbitzua ematera. Beste tabernetan, prestatzen duten tortilla patata pintxoa jateko, goizeko furgoneta alde zaharrean sartzen den orduan ilara egin eta txanda hartu behar da. “Bask-txiskeik” gazta-tartazko denda bat ireki dute eta ospeko postre bilakatu da, basque cheesecake idatzirik fenomeno gastronomiko bilakatu da.

Donostialdeko sagardotegi ezagun bat, publizitate... [+]

]]> <![CDATA[Rodrigo Cuevas]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2839/lurraldea-eta-arkitektura 2023-09-20 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2839/lurraldea-eta-arkitektura Musika jarraitzailea bazara, Rodrigo Cuevas ezaguna izango zaizu. Gure lurretan gonbidatua izan da, Bilboko Aste Nagusian, Iruñeko Enmusikadas eta Oreretan bukatu berri den Atlantikaldian, eta Erromeriak bira kantatu eta dantzatu dio bere fan talde zabalari. Rodrigo Cuevasek musika folklorikoaren berrikuspenarekin lurraldetasun ekintza handia burutzen du eskenatokitik eskenatokira eta horregatik ekarri nahi dut hizketaldi honetara.

Lehenik, bere lan musikala hizkuntza txikien aldeko... [+]

]]> <![CDATA[“Tradizioa ez da gauza zaharra, tradizioa gauza berriena izan daiteke” ]]> https://www.argia.eus/albistea/tradizioa-ez-da-gauza-zaharra-tradizioa-gauza-berriena-izan-daiteke 2021-12-24 https://www.argia.eus/albistea/tradizioa-ez-da-gauza-zaharra-tradizioa-gauza-berriena-izan-daiteke Herri musikari eskaini dio bizitza osoa Juan Mari Beltranek (Donostia, 1947); biltzen, sortzen eta zabaltzen. Haurtzaroan, Etxarri Aranatzen, heldu zien lehenengo musika tresnei eta familiarekin Donostiara mugituta hasi zen han eta hemen txistua astintzen. Dantza taldeetan musikari ibili zen gaztaroan, eta Juan Antonio Urbeltzekin, Argia dantzari taldean, herri kulturari beste begi batzuekin begiratzen hasi zen. Orduan, argi ikusi zuen zein zen bidea. Urteetan egindako lanaren erakusle da Oiartzungo Herri Musikaren Txokoa; berriki aitortu zaio egindako lana, Gipuzkoako IV. Ondare Saria jaso baitu pasa den azaroan.

]]> <![CDATA[Iñaki Ahedo eta Xabier Gonzalez: "Interesgarri gertatu zaigu hausnartzea kanpoko ideia batzuk hona inportagarriak ote diren" ]]> https://www.argia.eus/albistea/inaki-ahedo-eta-xabier-gonzalez-interesgarri-gertatu-zaigu-hausnartzea-kanpoko-ideia-batzuk-hona-inportagarriak-ote-diren 2021-11-12 https://www.argia.eus/albistea/inaki-ahedo-eta-xabier-gonzalez-interesgarri-gertatu-zaigu-hausnartzea-kanpoko-ideia-batzuk-hona-inportagarriak-ote-diren Estoniar lagun batek Iñaki Ahedori bidalitako postal bateko seilua da "Nondik nora folklorea?" erakusketaren abiapuntua. 1995. urtetik ari da seiluak biltzen, eta 2019an publikoari erakusteko aukera sortu zen Eusko Lorak dantza taldeak antolatutako erakusketaren bidez. Iñaki Ahedo eta Xabier Gonzalez taldeko kideak dira, eta egun hauetan Gasteizen ikusgai den seilu erakusketaren inguruko azalpenak eman dizkigute. Harrigarria da horren zentimetro gutxitan zenbat informazio jaso daitekeen; besteak beste, inauteri, ezpata-dantza zein dantzaldietako irudiak dituzten 1000 seilu inguru biltzen ditu erakusketak.

]]> <![CDATA[Joxemiel Bidadorren artikuluen bilduma bat publikatu du Pamiela argitaletxeak]]> https://www.argia.eus/albistea/joxemiel-bidadorren-artikuluen-bilduma-bat-publikatu-du-pamiela-argitaletxeak 2020-12-23 https://www.argia.eus/albistea/joxemiel-bidadorren-artikuluen-bilduma-bat-publikatu-du-pamiela-argitaletxeak Nabarrikadas. Historia y folclore de Navarra izeneko liburua Joxemiel Bidadorrek Diario de Noticias-en 1999 eta 2002 artean idatzitako artikuluen bilduma bat da.

]]> <![CDATA[Gurutzi Arregi hil da, Bizkaiko ondare immateriala jaso zuen etnografoa]]> https://www.argia.eus/albistea/gurutzi-arregi-hil-da-bizkaiko-ondare-immateriala-jaso-zuen-etnografoa 2020-05-07 https://www.argia.eus/albistea/gurutzi-arregi-hil-da-bizkaiko-ondare-immateriala-jaso-zuen-etnografoa Euskal herri kulturari ekarpen handia egin zion Gurutzi Arregi Azpeitia (Lemoa 1936, Zornotza 2020) etnografoa asteazken goizaldean hil da 84 urterekin.  Besteak beste, Euskal Herriko Atlas Etnografikoaren koordinatzaile izan zen.  Durangoko kultur mugimenduetan ere buru belarri aritu zen, Gerediaga elkarteko idazkari lanetan esaterako.

]]> <![CDATA[Kepa Junkera omenduko du Kataluniako Tradicionàrius festibalak, iktusa jasan zuenetik urtebetera]]> https://www.argia.eus/albistea/kepa-junkera-omenduko-du-kataluniako-tradicionarius-festibalak-iktusa-jasan-zuenetik-urtebetera 2020-01-10 https://www.argia.eus/albistea/kepa-junkera-omenduko-du-kataluniako-tradicionarius-festibalak-iktusa-jasan-zuenetik-urtebetera Ostiral honetan hasiko da Bartzelonan Tradicionàrius nazioarteko folk jaialdia. Aurtengo edizioak Kepa Junkera musikari bilbotarra omenduko du, beren beregi sortutako Kepa aurrera ikuskizunarekin.

]]> <![CDATA[Kultur Zaldaina ]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2633/iritzia 2019-02-19 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2633/iritzia Frantziako Kultura Ministerioak bost departamendutan frogatuko du Pass Culture dispositiboa: 18 urteko 10.000 herritarrei zuzendua zaie, bakoitzak 500 euroko dirutza birtuala baluke urtebetean erabiltzeko, kultura kontsumitzeko eta aplikazio baten bidez balia lezake erakusketa, ikusgarri eta zinema sarreratan, liburu eta diskotan, ikastarotan. Praktika kulturalen ezagutzeko balioko du, deskubritzeko eta erabakitzeko zer maite den ala ez, baina betiere ezagutu ondoan. Erraza baita gutxiestea... [+]

]]> <![CDATA[Lapurtarren Biltzarra ez dute egingo aurten, taldea berritzeko zailtasunen ondorioz]]> https://www.argia.eus/albistea/lapurtarren-biltzarra-ez-dute-egingo-aurten-taldea-berritzeko-zailtasunen-ondorioz 2018-08-23 https://www.argia.eus/albistea/lapurtarren-biltzarra-ez-dute-egingo-aurten-taldea-berritzeko-zailtasunen-ondorioz Urtero Uztaritzen egin ohi den Lapurtarren Biltzarra bertan behera utzi dute aurten antolatzaileek. Festa prestatzeko taldea ez dela berritzen eta "akituta" daudela azaldu dute.

]]> <![CDATA[Bixente Izkierdo, Urruñako ditxolari handia]]> https://www.argia.eus/albistea/bixente-izkierdo-urrunako-ditxolari-handia 2018-08-03 https://www.argia.eus/albistea/bixente-izkierdo-urrunako-ditxolari-handia Betidanik entzun dut Urruñan izan zela ditxolari handi bat, adineko herritarren oroitzapenetan ongi atxikia dena. Xanpun bertsolaria ere harekin trebatu omen zen errima kontuetan. Tamalez, nehon  ez dut deus idatzirik topatu gizon honetaz. Hori dela eta, ezker-eskuin galdezka hasi natzaie adineko hainbat herritarri. Badakit atzeman dudana ez dela ainitz, gehiago badela urruñarren kontuetan atxikirik, baina hauxe da nik atzeman eta beraz, paperera ekarri dudana.

]]> <![CDATA[Hamar urte dira Halloween-en inbasioa hasi zela ]]> https://www.argia.eus/albistea/hamar-urte-dira-halloween-en-inbasioa-hasi-zela 2017-10-20 https://www.argia.eus/albistea/hamar-urte-dira-halloween-en-inbasioa-hasi-zela Orain hamar urte Euskal Herrian ez zen Halloween ia-ospatzen. Domu Santu eguna bai, Arimen gaua toki gutxi batzuetan ere bai. Baina Halloween filmeetako eta telebistako kontu amerikarra zelakoan lasai egiten genuen lo Domu Santu Egunaren inguruan. 2007ko urrian Bilbon, merkekariak saltzen zituen bazar baten eskaparatean ikusi nituen Halloween-eko hainbat traste (plastikozko kalabazak, disfraz ergelak,...) saltzen zituztela. Harritu nintzen. Barrura sartu eta saltzaileari galdetu nion: "Aizu, ikusi ditut erakusleihoan dituzunak, baina hemen saltzen al dira Halloweeneko gauzak?". "Bai horixe!" erantzun zidan gizonak, "Urtetik urtera aurrekoaren bikoitza ekartzen dut eta dena saltzen da!" esan zidan harro.

]]> <![CDATA[Txapeloaz]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2521/txapeloaz 2016-09-15 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2521/txapeloaz Smithsonian Fundazio estatubatuar ahaltsuak Euskal Kulturari eskaini dio Washingtonen egin ohi duen folklore jaialdi erraldoia. Eztabaida izan da euskal ordezkaritza folklorikoegia ala justu kontrakoa, folklorearekin akonplejatua izan ote den. Nik bigarrena diot, eta salatu nahi izan dut euskaldunok Ameriketan erakutsi dugula gure folkloreaz lotsatzen garela.

Munduko kultur ondare bizia ezagutzera ematea du helburu Smithsonian Folklife jaialdiak.

Antolatzaileek euskal agintariei egindako... [+]

]]> <![CDATA[Smithsonian jaialdiaren harira, aspaldi eman behar zen eztabaida kulturala]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2515/smithsonian-jaialdiaren-harira-aspaldi-eman-behar-zen-eztabaida-kulturala 2016-07-06 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2515/smithsonian-jaialdiaren-harira-aspaldi-eman-behar-zen-eztabaida-kulturala Euskal kulturaz ezer ez dakien atzerritarrari zer esplikatuko diogu? Aukeratu egin behar baita, dena ezin da azaldu; baina ikuspegi topikoegiak ere ez dira komeni. AEBetako Smithsonian Folklife Festivalera euskal erakundeek eramandako programazioak zeresana eragin du. Irudi estereotipatuegia? Euskal folkloreaz lotsatuta dauden agintariak? Kulturatik bezainbeste politikatik duen eztabaida da.

]]> <![CDATA[Kataluniak 2018ko Smithsonian jaialdian "etorkizunari" begiratuko dio "iraganari baino gehiago"]]> https://www.argia.eus/albistea/kataluniak-2018ko-smithsonian-jaialdian-etorkizunari-begiratuko-dio-iraganari-baino-gehiago 2016-06-30 https://www.argia.eus/albistea/kataluniak-2018ko-smithsonian-jaialdian-etorkizunari-begiratuko-dio-iraganari-baino-gehiago Asteazkenean hasi zen AEBetan Smithsonian Folklife jaialdia, Euskal Autonomia Erkidegoa gonbidatu nagusien artean duela. Euskal erakundeek proiektatu duten irudiak eztabaida eragin ostean jakin da 2018an Katalunia izango dela herrialde gonbidatua.

]]> <![CDATA[Smithsonian jaialdian euskal kulturaz emango den irudi "estereotipatua" kritikatu du Ahal Duguk]]> https://www.argia.eus/albistea/smithsonian-jaialdian-euskal-kulturaz-emango-den-irudi-estereotipatua-kritikatu-du-ahal-duguk 2016-06-29 https://www.argia.eus/albistea/smithsonian-jaialdian-euskal-kulturaz-emango-den-irudi-estereotipatua-kritikatu-du-ahal-duguk Euskal Autonomia Erkidegoko Podemos-Ahal Dugu ez da Smithsonian Folklife Festivalean izango. Washingtonen, AEBetako hiriburuan ospatuko da jaialdia asteazkenetik aurrera, eta Jaurlaritzak eta Aldundiek gonbidatu zuten alderdi morea, gainontzeko partiduekin batera.

]]> <![CDATA[Kubatar nortasunaren leihoak zabalik Gernikako Astran]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2511/ventana-al-valle-proiektua 2016-06-09 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2511/ventana-al-valle-proiektua Kubako Pinar del Río probintziako Viñales herrian Ventana al Valle proiektu soziokultural komunitarioa jarri zuten abian 2010ean, bertako kultura adierazpen jatorrei duintasuna eta bultzada emateko xedez. Proiektuak lagun ugari ditu gurean; horiek antolatu dute Ireki Leihoa Kubari jaialdia Gernikako Astran, ekainaren 10 eta 11n, Ventana al Valle ezagutzera emateko eta laguntza biltzeko asmoz.

]]> <![CDATA[Urbeltzen Argia]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2491/urbeltzen-argia 2016-01-14 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2491/urbeltzen-argia Orain 50 urte bezala, gaur egun ere, mainstream izan eta kultura nagusien ekoizpen komertzialekin homologatzeko obsesioak gidatzen ditu euskal dantzari saiatuen oinak. Aldi berean, orain bost hamarkada bezala, bazterrean, itzalean, fokutik kanpo, erditu dituen dantza isolatu eta gutxietsian diraute euskal dantzari elebakar kikilduek, Youtube globalaren aroan euskal dantza hutsean bizi daitekeela frogatuz eta euskal dantza haien baitan osorik bizi dela erakutsiz.

Baldorbarekin kantu bidez... [+]

]]> <![CDATA[Euskarazko lehen soinuak]]> https://www.argia.eus/albistea/euskarazko-lehen-soinuak 2015-12-22 https://www.argia.eus/albistea/euskarazko-lehen-soinuak Hurrengo lerroetan, fonografoaren sorreratik Lehenengo Mundu Gerrara bitarteko aldian Euskal Herrian nahiz Euskal Herritik kanpo egindako euskarazko grabazioez eta euskal folklorearen grabazio musikalez jardungo dut; alegia, 1877tik 1917ra bitartekoez. Bidean desagertu diren grabazioak aipatu gabe utziko ditut, arreta gaur egun ditugunetan jarriz.

]]> <![CDATA[Euskaldunak kantari grabatu zituen ikertzailea]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2470/alan-lomax 2015-07-15 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2470/alan-lomax 100 urte dira aurten Alan Lomax (Texas, AEB, 1915) jaio zenetik. Folk musika biltzen jardun zuen bizi guztian, eta milaka grabazioren artean, Euskal Herrian egindakoak ageri dira haren artxiboetan. 

]]>