Feminismoa

"Ematen du soilik ikertuak izan gaitezkeela, baina ez ikertzaileak"

2026-04-15

Irakastea eta komunikatzea maite du Khadija Ftah ikertzaile eta kazetariak (Touroug, Maroko, 1996), baina batez ere, egiten duen horri erabilera praktikoa eta eraldatzailea ematea. Proiektu asko du esku artean; hala nola HIT elkartea, desgaitasuna duten ekintzaileen inguruan hedabideek egiten duten trataera aztertzen du tesirako, eta desgaituak diren ikertzaileen lanak aurkezteko kongresu bat antolatzen ari da. Ikusmen desgaitasuna dauka, eta ikertzaile munduan oztopo asko daudela salatu du.

Gu gabe, iraultzarik ez!

2026-04-01

Emakume kurduek Bakea? Ez gu gabe! izenburupean antolaturiko konferentzia batera gonbidatu naute, hemen, Zurichen. Emakumeek bake-prozesuetan duten rolaren inguruko konferentzia transnazionala da. Akademikoak, gizarte zibileko ordezkariak, kazetariak, erabaki politikoak hartzen dituztenak eta praktikatik datozen emakumeak bilduko ditu topaketak, honako gai hauei buruz eztabaidatzeko: emakumeen parte-hartzea negoziazio-prozesuetan, bakearen eraikuntza, ordezkaritza berdinzalea, adierazpen- eta... [+]

"Disidentzia sexuala ez da ezkerraren ondarea"

2026-03-18

1940, Kanariar Uharteak. Gizonezko jantzitako emakumea epaitzen ari da epaitegi frankista bat, identitate iruzurra egin duelakoan. Epaitzen ari diren hori Margarita Beese da, Espainiako bando frankistaren jarraitzaile sutsua, Falangeko eta Sección Femeninako kidea. Edo agian Juan Carlos da. Gertakari horretatik tiraka, memoria historikoa ardatz duen bere bigarren liburua kaleratu du Andrea Momoitio (Ortuella, Bizkaia, 1988) kazetariak: Farsante, Una historia queer en la Falange (Iruzurtia, istorio queer bat Falangean) (Libros del KO, 2026).

“Langile guztiak” kontuan hartuko dituen grebara deitu dute etxeko langileek

2026-03-16

Etxeko eta zaintza langileen hainbat elkartek ezbaian jarri dute greba eredu klasikoa. Ohartarazi dute langile guztiek ez dituztela grebara ateratzeko baldintzak, eta emakume migratu eta arrazializatuen sektorea ikusezin bihurtzen dela greba askotan. Sindikatuekin eta mugimendu feministarekin bat eginda, martxoaren 17ko grebaren alde egin dute, zaintza sektore prekarizatu, feminizatu eta arrazializatuak erdigunea irabaz dezan.

Korapiloa

2026-03-11

Astero-astero zutabetxo hau idazteko bizipenak hartzen ditut gaitzat. Bizipen horiek leku oso anitzetatik datoz eta nolabait nire buruan zentzu bat haritzen joaten dira. Idaztera esertzen naizenean, idatzi beharrekoaren haria azalarazten doa. Aste honetan, hari hori ordea oso korapilatsua izan da nire buruan: nahiz eta hautematen nuen zenbait bizipen modu ikusezinean haritzen zituen gai bat bazegoela, ideiak pilatu egin zaizkit... kalera irten naizen arte. Gaur martxoak 8 da eta emakume gazte... [+]

Bilboko Martxoak 8ko manifestazioan eraso bat gertatu zela salatu du Bilbo Feminista Saretzen elkarteak

2026-03-11

Bilbo Feminista Saretzen elkarteak Martxoak 8ko Bilboko manifestazioan gertatutako eraso baten berri eman du. Emakume zuri batek ijito-aktibista bat bultzatu eta “formatu zaitez, ez duzu ideiarik egiten ari zarenaz” esan izana salatu dute.

"Aniztasunari lekua egin nahi diogulako sortu behar ditugu narratiba berriak, ez ongi geratzeko"

2026-03-11

Txiki-txikitatik literatura zalea da Ana Zabalza Izko idazle, aktore eta kazetaria (Iruñea, 1990). Fantasia gustuko du bereziki, eta bere mundu propioa sortu du Lafken: La esperanza del traidor ("Lafken, traidorearen itxaropena") nobelaren bitartez (2022, Hebras de tinta). Momentuz liburu bakarra argitaratu du, baina saga bat sortzea du helburu. Zabalza pertsona itsua da, eta esan du normalean desgaitasuna duten pertsonaiak “oso estereotipatuta” daudela.

"Guda hau, batez ere, emakumeen aurkakoa da"

2026-03-11

Rohilat Afrin ez da edonor Kurdistanen. Emakumeek osatutako YPJ armadako komandantea eta Siriako Indar Demokratikoetako (SDF) Komandantzia Orokorreko kidea da; Siriako trantsizio gobernuarekin Damaskoko bake-negoziazioetan mahaian eseri izan den ordezkari kurduetako bat. Emakumeen armadako kide da sorreratik eta ordutik, Rojavan egiten ari diren eraldaketa sozialaren parte da erakunde hori. Beren base militarrean harrera egin dio herrialdera joandako euskal delegazio sozialari, eta ARGIAk elkarrizketa egiteko aukera izan du. Guda berriro ere hasteko aukerak handiak direla dio.

San Joan iturriko garbilekua: emakumeen lanak, aisialdi gutxi

2026-03-10

Gaintzatik Baliarrainera (Gipuzkoa) bidean, San Joan iturri garbilekuaren historiak erakusten digu emakumeen lan ikusezina aitortzeko orduan, zenbait kontakizun zalantzan jarri behar direla; tartean, arropa garbitzera joaten ziren emakumeentzat zer esanahi zuten halako espazioek.

Antolakuntza feminista aldarrikatu eta kaleak bete ditu Euskal Herriko Mugimendu Feministak

2026-03-08

Hiriburuetan eta hainbat herritan deialdiak egin ditu Euskal Herriko Mugimendu Feministak Beste mundu bat feminismotik lelopean. Milaka feministak aldarri antiinperialista, antikolonial eta antirrazista egin dute, gerraren aurkako garrasiekin batuta; intersekzionalitate ariketa handiak hartu du Euskal Herria.

Askotariko zapalkuntzen aurrean, antolakuntza feminista aldarrikatu du Euskal Herriko Mugimendu Feministak

2026-03-08

Hiriburuetan eta hainbat herritan deialdiak egin ditu Euskal Herriko Mugimendu Feministak Beste mundu bat feminismotik lelopean. Milaka feministak aldarri antiinperialista, antikolonial eta antirrazista egin dute, gerraren aurkako garrasiekin batuta; intersekzionalitate ariketa handiak hartu du Euskal Herria.

ARGAZKI GALERIA | Milaka feministak kaleak hartu dituzte Martxoak 8an

2026-03-08

Bilboko manifestazioa.Pello Maudo Herrero / ARGIA CC BY SA

Bilboko manifestazioa.Pello Maudo... [+]

Kinto izan ezin ziren emakumeek espazioa berenganatuko dute Aretxabaletan

2026-03-06

Martxoaren 7an, ‘Aurten gu be kintta!’ eguna ospatuko dute Aretxabaletan (Gipuzkoa). Jai giroan, zenbait urtetan kinto izan ezin ziren emakumeek espazioa berenganatzea dute helburu.

Denise Scott Brown

2026-03-04

Polemika akaso entzuna izango duzue: 1991. urtean, Robert Venturi (1925-2018) arkitektoa Prizker sariaren onuraduna izan zen, bere lan ibilbidea bere kide eta emaztearekin batera egin bazuen ere. Arkitekturaren Nobel saria esleitzen zuen epaimahaiak argudiatu zuen, sariaren helburua arkitekto bakarraren irudiaren aitortzara zuzendua zela. Arkitekturaren eta arkitektoaren ikuspegi zaharkitu eta misoginoa hurrengo hamarkadan gainditua izan zen eta ondorengo deialdietan askotan eskaini zaio saria... [+]

"Itsutasuna nire bizitzaren egoera bat da, hor dago, baina ez da nire bizitzako motxila"

2026-03-04

NUP Nafarroako Unibertsitate Publikoko ikaskideentzat Josemari edo José María Casado Aguilera da. Iruñeko Azpilagaña auzokoentzat eta lagunentzat aldiz, Txema. Horrela, norbaitek agurtzen duenean badaki zein testuingurukoa den. Ikasteko gogoz dago beti, eta lan handia egiten du desgaitasuna duten pertsonen eskubideen defentsan. Hezkuntzari lotutako dozenaka pasarte ditu.

Dominazio sistemarik gabeko beste mundu bat

2026-03-04

Martxoak 8a borroka egun gisa erabili du Euskal Herriko Mugimendu Feministak orain arte, eta egun ere hala egiten jarraituko dutela ziurtatu diote ARGIAri Ekhi Petriati (Iruñea, 1997) eta Lide Arrieta (Iruñea, 2003) bertako militanteek. “Askotariko zapalkuntzak betikotzeko egiturak martxan” ditu sistema kolonial kapitalista zisheteropatriarkalak, eta horren aurkako borrokan dihardu EHMFk, beraz, Martxoak 8a baliatuko du “tentsio horietako batzuk mahai gainean jartzeko” eta “indar erakustaldi bat egiteko”, Beste mundu bat feminismotik: dominazio sistemen aurrean borroka eta antolakuntza lelopean mobilizatuta.

LGBTI+ udal-diagnostikoak: erakunde-kosmetika ala politika eraldatzailea?

2026-03-04

Hiruki Larroxan paradoxa deseroso bat bizi dugu aktibista transfeminista profesionalizatu gisa. Udalei LGTBI+ udal-diagnostikoak egiten laguntzen diegu, eta, aldi berean, geure buruari galdetzen diogu ea ekoizten dugun hori benetan eraldaketa-tresna den edo erakundeen irudia blindatzeko mekanismo sofistikatua. Eta, benetan, galdera ez da teknikoa, politikoa baizik.

LGBTI+ diagnostikoak behar material errealetik (eta identitariotik) sortzen dira. Alegia, indarkeriari lotutako bizipenak jaso,... [+]

Ez atsedenik, ez soldata duinik

2026-03-04

Euskal Herriko Mugimendu Feministak urteak daramatza zaintza sistema publiko eta komunitarioa aldarrikatzen, baita enpresentzat zaintza negozio iturri bilakatu dela kritikatzen ere. Gaur arte, eta oraindik ere, emakumeen bizkar dago zaintza. Esparru horretan, prekarizatuen artean prekarizatuenak migratu duten emakumeak dira. Horri buruz zerbait badaki ELE Etxeko Langileen Bizkaiko Elkarteak: haien bulegoetan artatzen dituzten etxeko langileek agerian utzitako lan-baldintzen berri eman du, urtero bezala.

Joandako M8ez eta datozenez

2026-03-02

Gipuzkoako zahar etxeetako langileek itxialdia hasi dute Donostiako Emakumeen Etxean

2026-02-27

Gipuzkoako zahar egoitzetako eta eguneko zentroetako 5.000 langile inguru greba egitera deituta zeuden 26 eta 27rako, ELA sindikatuaren eskutik. Lehenengo greba egunean, manifestazioa egin dute langileek Donostian, baita Okendo kaleko Emakumeen Etxera joan eta bertan itxialdia hasi ere, sindikatuak jakinarazi duenez, “babes soziala lortzeko eta gatazkan Gipuzkoako Foru Aldundiaren berehalako esku hartzea eskatzeko”.

Ez gitxu lo

2026-02-26

Otsailaren 13an torturaren kontrako eguna izan zen. Eta aste bat aitzin (otsailaren 7an), non eta Intxaurrondon (Donostia), Tortura Feminismotik Erreparatu jardunaldia ukan ginuen. Bietan ozen azpimarratu da torturaren izaera sexista.

Garai eta leku ezberdinetako jendarteetan, genero mandatuei kontra egiten dietenak zigortuak izan dira, besteak beste, tortura ere baliaturik. Torturaren helburuetako bat generoa doitzea baita. Hau da, patriarkatuak agindutako proiektutik hurbilago diren... [+]

Martxoaren 3ko sarraskiaren erantzukizuna aitortzeko eskatu dio Eusko Legebiltzarrak Espainiako Gobernuari

2026-02-26

1976ko Martxoaren 3ko gertaeren harira, EH Bilduk eta Sumarrek Eusko Legebiltzarrean ostegun honetan egindako eskaerari zuzenketa aurkeztu diote EAJk eta PSE-EEk. Horren arabera, Espainiako Gobernuari eskatuko diote “Estatuak sarraskian izan zuen papera aitortzeko”.

Euskal Herriko Mugimendu Feministak izen berarekin sortutako koordinadoraren jarrera baztertzailea salatu du

2026-02-25

Euskal Herriko Mugimendu Feministak izen berdinarekin sortu den koordinadoraren jarrera “putafoboa” eta “trans-baztertzailea” salatu du. Ehun eragile baino gehiagoren sinadurak bildu dituzte eta haien espazioa eta adostasuna errespetatzea eskatzen dute.

"Ezin dute galdera berdinekin baloratu autismoa, alzheimerra edota epilepsia"

2026-02-25

Epilepsia duten pertsonei eta euren senideei laguntzeko sortu zen Gipuzkoako Epilepsia Elkartea (AGE). Horrez gain, informatzea eta sentsibilizatzea du helburu. Natalia del Campo Martin elkarteko kidea da (Donostia, 1971). Haurra zelarik epilepsia diagnostikatu zioten. Kontatu du, ikusgaitasunari dagokionez, “lan handia” dagoela egiteko oraindik, gaitza “oso ezezaguna” delako. Urtero, otsaileko bigarren astelehenean, Epilepsiaren Nazioarteko Eguna ospatzen da.

“Erabat hirietatik teorizatzen dugu eta buelta asko eman behar dizkiogu landa eremuan zaintzaren gaiari”

2026-02-25

Onintza Enbeita eta Maribi Ugarteburu elkarrizketatu ditu Eli Pagolak Egonarria saioan, haien liburuak eskutan. EHNE Bizkaia sindikatuko hamar emakumeren testigantza jaso du Maribi Ugarteburuk Erein, borrokatu, bizi liburuan eta Feli Madariagarena jaso du Onintza Enbeitak ARGIArekin kaleratu duen Bizitza baten txatalak liburuan. Biak kaleratu dira ikasturte honetan. Mintzatu dira emakume hauek lurrarekin duten harremanaz, ez kasualitatez emakumeek eredu txikiko laborantza egin izan dutela, eta feminismoak landa eremuarekin duen erronkaz, besteak beste. Mahai-inguru mamitsu horren hainbat pasarte ekarri ditugu hona. Gomendioa, dudarik gabe, bideoa osorik ikus-entzutea da.

"Itzulpengintza ere izan daiteke mailu bat"

2026-02-25

Hainbat sorkuntza-diziplina bateratzen ditu Eider Beobidek (Donostia, 2000). Rifqa (Katakrak, 2024) eta Lehen astinduak (Katakrak, 2025) liburuak itzuli ditu, eta horietan lehena zuzeneko emanaldietara eraman du Xalba Ramirez eta Peru Galbeterekin batera. Aurrez Intsumisoarena emanaldia sortua zuen, Maria Osesekin. Idatzi egiten du, argazkiak ateratzen ditu, eta, azken hilabeteetan, DJ Beroki legez ere aurkeztu zaigu. Lantoki duen Donostiako Gilda espazioan elkartu gara berarekin, horien guztien atzean dagoena ezagutzeko.

“Eman tokia berdintasunari”, EAEko erakundeen leloa aurtengo Martxoaren 8rako

2026-02-24

Astearte goizean aurkeztu dute Emakumeen Nazioarteko Eguneko kanpaina Emakundek, hiru foru aldundiek eta EUDELek.

Elkarretaratzeak egingo dira hiriburuetan Sarrigurengo hilketa matxista salatzeko

2026-02-23

Gizon batek haren bikotekidea labanaz eraso eta hil zuen otsailaren 20an, Sarrigurenen (Nafarroa). Gizonak bere ama ere zauritu zuen. Epaileak espetxera bidali du. Astelehenez, Donostian, Bilbon eta Gasteizen elkarretaratzeak deitu ditu Euskal Herriko Emakumeen Mundu Martxak. Mugimenduak adierazi du hilketa matxista ez dela gertaera isolatua. Gizonak eta erakunde publikoak interpelatu ditu, bakoitzak bere ardurak har ditzan. 2026an Euskal Herrian gertatu den lehenengo hilketa matxista da.

YPJko buruzagitzak euskal delegazioa hartu du bere egoitza nagusian

2026-02-21

Rojavan emakumeez osatutako YPJ herri defentsako unitatearen buruzagitzak herrialdera etorritako euskal delegazioa hartu du beren base militarrean, nazioarteko beste delegazio batekin batera. ARGIAk elkarrizketa egin dio komandanteari.

"Aktibismoa lagungarri zait, parkinsonarekin erraza baita geure buruari gehiegi begiratzea"

2026-02-12

Duela hamar urte hasi zen sintomak sumatzen Ana Sada Urabayen (Iruñea, 1971), eta bi urte geroago jaso zuen diagnostikoa. Parkinsonaren inguruan dagoen iruditegi sozialaz, mitoez eta lanerako behin betiko ezintasuna lortzeko zailtasunez mintzatu da. Sintoma fisikoez gain, psikologiko eta emozionalak ere badaudela azaldu du: “Horiek ez dira horrenbeste ezagutzen, emakumeok pairatzen ditugu bereziki”.

Herriko bozak

2026-02-11

Ipar Euskal Herrian, herriko bozen garaia hurbiltzen ari da, eta horren beha gaude, hatsa bahiturik bezala, baldintza hipotetikoz blai eta perpaus kontzesiboz josiak.

Zehazteko, herriko bozak auzapeza eta kontseilua hautatzeko momentua dira eta hor hartzen diren erabakiek eragin zuzena dute egunerokoan: hirigintza, eskolak, elkarteak... Eta Ipar Euskal Herriaren kasuan, boz hauetatik landa eratuko da Elkargoko kontseilua eta bertako lehendakaria izendatuko. Gertakari eta jokamolde gordinen... [+]

"Emakume baten gorputza ikusgarria da espazio publikoan ‘beste’-tzat hartzen delako"

2026-02-11

Euskal literaturako bost hiri ibiltari aztertu zituen Irati Majuelo Itoizek (Iruñea, 1993) doktoretza-tesian. Pertsonaiak ez dira ausaz aukeratuak, ordea: emakumezkoak dira bostak, eta, beraz, haien gorputzek espazio publikoa hartzean pairatzen dituzten zapalkuntzei eta eragiten dituzten transgresioei behatzeko bide ematen dute haien istorioek. Ikerketa horretatik abiatutako ondorio zenbait jaso ditu Majuelok orain, Hiria gure oinetan (Lisipe, 2024) izeneko liburuan.

Nafarroan 4.000 bat emakume mutilazio genitala jasateko arriskuan dira

2026-02-06

Ostiral honetan izango da Zero Tolerantzia Emakumezkoen Mutilazio Genitalaren aurkako nazioarteko eguna eta horren harira egin du ohartarazpena Nafarroako Munduko Medikuen elkarteak: oraindik ere milaka emakume biolentzia hori jasateko arriskuan dira Nafarroan.

"Ekarpen handia egin dezakegu, baina horretarako aukerak eman behar dizkigute”

2026-02-05

Desgaitasun intelektuala duten pertsonen aldeko Gipuzkoako elkartea da Atzegi. Familia talde batek sortu zuen 1960. urtean. Iraitz Huegun (Donostia, 1993) elkarteko kidea da. Adimen urritasuna dauka, eta bere taldekideekin batera Atzegik dituen erronkak eta xedeak ezagutarazteko dekalogo bat sortu du. Hamar puntu jorratu dituzte, horien artean, hezkuntza inklusioaz eta kalitatezko enpleguaz eta okupazioaz mintzatu da Huegun.

Feminista ekuatoriar immigrantea

2026-02-02

Ez bide da, ez liteke matxismoa landareetan. Feminismoa da bide bakarra. Landareei eskainitako txoko batean hori esatea barregarria gertatzen da. Landareetan beste aukerarik ez baita. Emeak erabakitzen du ia-ia dena, baina, denen onerako, etxeko guztien onerako, kastaren onerako eta espezie osoaren onerako. Tokitan gaude gu. Lekutan dago gure espeziexka, lekutan dago gure kasta, lekutan dago gure etxea…

Emakumeak Zientzian proiektuaren hamargarren edizioa otsailaren 3tik 11ra eginen da

2026-01-21

Emakume eta Neska Zientzialarien Nazioarteko egunaren karietara egitarau zabala antolatu dute EAE-ko 34 zientzia erakundek.

Isilduak eta ahaztuak: zergatik ez da (ustez) emakume filosoforik izan?

2026-01-15

Errenteriako Emakumeen Etxean Marisa Hurtado filosofoak azalduko du emakume filosofoak zergatik izan diren isilduak historian zehar eta zergatik den garrantzitsua haien genealogia berreskuratzea. Emakumeen memoriaren inguruan antolatutako egitarau barruan eskainiko du hitzaldia, ostegun honetan.

"LGTBIQ+ pertsonok beti egon gara herrian, eta orain ere bagaude; ez goaz Maspalomasera"

2025-12-24

Azpeitiko Udalak (Gipuzkoa), Eihera kooperatiba lagun, herriko LGTBIQ+ jendearen bizipenen diagnostikoa kaleratu zuen 2024an. Hor sortutako hazia hartu, eta herri mailako asanblada erein dute prozesuan parte hartutako zenbaiten eta herriko LGTBIQ+ kolektiboko jendearen artean, Astindu Armayuek. Lehen pausoak ematen dabiltza, eta urrian herri mailako jardunaldietan hartu zuten parte, memoria eta erreparazioa bezalako hitz potoloen inguruan hausnarrean. Hasi berri dira, baina beren herrian erreferenteak aitortu eta datozenentzako herri bizigarri bat sortzeko borrokan aritzeko gogoz daude. Garazi Arregi (Azpeitia, 1992) eta Anartz Izagirre (Azpeitia, 1994) bertako bi kiderekin izan da ARGIA.

Aldaketa hormonal eta emozional betean zaude, eta inork ez dizu esan andropausia dela

2025-12-24

Gezurra dirudi zeinen ezezaguna den andropausia, adin batetik aurrera testosteronaren galerak eta hormona aldaketek gizonengan duten eragina. Ahulezia fisiko, fisiologiko eta emozionalez, zailtasun sexualez eta gaitasunen gainbeheraz hitz egitea tabua da gizon ugariren artean.

Posible al da lurrik gabeko trantsizio energetikoa?

2025-12-22

Estraktibismoak ez du etenik, eta lehorteek gogortzen dute, eta uholdeek itotzen. Tenperaturak muturrekoak dira, agronegozioak pozoitu egiten du eta desnutrizioak min ematen du. Gorputzen, lurren eta komunaren aurkako indarkeriak dira. Nagusi den antolakuntza ekosistemikoa indarrez ezarri da, eta eredu biozidak sortutako desberdinkeriek jada alde batera utzi ezin ditugun dilemak inposatzen dizkigute. Dilema horiei erantzuteko badira eskubide kolektiboak, birbanaketa-politikak eta ekointerdependentzia ereiten dituztenak. Badira, halaber, mugen itxiera, gerra eta genozidioen bidez erantzuten dutenak. Eskasia sortzen dute eta gero jendea soberan dagoela sinestarazten digute.

La Sinsorga

2025-12-17

Niri ere gertatu zait. Eraikuntza lana mugatzen duen metalezko hesiaren zurtoina hormigoizko blokearen zulotik atera, zirrikitutik barnera sartu, bertako langilearekin eraikuntzako neurri eta zehaztapenak ematen hasi, eta esaten dudanari entzungor egin, serio ez hartu. Gutxiespena, kuestionamendua, mesprezua, aintzakotzat ez hartzea. Emakume baten aginduek leku zaila topatzen dute adreiluen artean, lekuz kanpo sentiarazi arte. Eskuen ekintzek agintzen dute lan-giroa, hierarkikoa da... [+]

Erantzuna

2025-12-17

Atzekoz aurrera gabiltza. Zestoan (Gipuzkoa), bost herritarrek indarkeria matxistaren biktima bat babestu dute. Erasotzaileak salaketa jarri die derrigortzea eta integritate moralaren aurkako delituak leporatuta. Salaketa epaiketara ailegatu egin da. Erasotzailea biktima bihurtu da, eta biktimari (bikotekide ohiari) elkartasuna adieraztea, salagarri. Sistema judizial patriarkala agerian. Herriaren eta mugimendu feministaren erantzuna, erraldoia: plaza bete zestoar eta bailarako herritar, ia 30... [+]

"Ikusi behar dugu hizkuntzak noiz jokatzen duen rol estrategikoa, eta noiz ez"

2025-12-17

Hitz egin ahala, Onintza Legorburuk hitzak eta zeinuak zirrimarratzen ditu koadernoan: boligrafoa eskuan, zehatz azaltzen ditu gauzak. Nik, bitartean, belarriekin egiten diot txalo. Maiatzean, behaketa eder baten bidez jaso zuen Señora sariketako kanporaketa bat, eta hala jakin nuen zertan zebilen. Euskal hiztun transfeminista eta antifaxista gisa ditugun kezka asko ekarri ditu hitzetara.

Hasi da Zestoako sei bizilagunen aurkako epaiketa Donostian

2025-12-16

Donostiako Auzitegian hasi da asteartean Zestoako sei bizilagunen aurkako epaiketa, emakume bati «elkartasun feminista adierazteagatik» akusatuak. Auzia 2018an herriko gizon batek jarritako salaketa batetik dator, eta integritate moralaren aurkako delitua egotzita epaituko dituzte salatzailearen bikotekide ohia eta hura babestu zuten bost herritar.

Bularreko minbizia, markak "aberasteko" tresna

2025-12-12

Teta y teta elkartearen analisiaren arabera, ikerketara bideratzen den diruaren inguruko datuak “urriak” dira eta “gardentasuna falta” da. Miren Cuerdo, Izan Iñurriko elkarteko kidea, kritiko aritu da ‘pinkwashing’-az.

“Etxebizitzak doakoa izan beharko luke mundu guztiarentzat”

2025-12-10

Duela hamalau urte iktus bat izan zuen Eleder Lacuestak (Donostia, 1974). Horrek orekari, ikusmenari eta mintzamenari eragin zien, besteak beste. Azken urteetan desgaitasunari buruzko kontzientzia eta informazioa handitu den arren, salatu du irisgarritasunari dagokionez gauza asko daudela hobetzeko oraindik: “Ikusten da gauza asko legea betetzeko egiten dituztela, eta ez dituztela desgaitasunen bat duten pertsonek egiten”.

"Elkartasun feminista" adierazteagatik Zestoako sei herritar epaituko dituzte

2025-12-10

“Derrigortze” eta “integritate moralaren aurkako” delituak leporatuta epaituko dituzte abenduaren 16an Zestoako sei herritar. Salatzaileak eta fiskalak lau eta bost urteko kartzela zigorra eskatuko dute. Zestoako Mugimendu Feministak “larritzat eta bidegabetzat” jo du epaiketa, eta protestak antolatuko ditu hurrengo egunetarako.

Absolbitu egin dituzte Gasteizko klinika baten aurrean manifestatu ziren 21 antiabortistak

2025-12-09

Gasteizko Zigor Arloko 1 zenbakiko Epaitegiak ebatzi du akusatuek “otoitz egiteko” soilik eta “modu baketsuan” bildu zirela. Haien biltzeko eskubidea defendatu eta errugabe jo ditu. Epaia ez da irmoa, Arabako Probintzia Auzitegian errekurritu daiteke.

Ez gizonik ez emakumerik ez duen gizartea helmuga: ‘Garen piztiaz beste’

2025-12-06

Iñi Etxezarreta eta Elene Lopetegik ‘Garen piztiaz beste: Hitz egin liteke euskal transfeminismoaz?’ liburua aurkeztu dute Durangoko Azokako lehen egunean. Iñigo Satrustegi Txalapartako editoreak lagunduta, menpekotasunean oinarritzen diren kategorien desagerpenerako lehen pausoak diseinatu dituzte, intersekzionalitatean oinarrituta eta Euskal Herriko testuinguruan kokatuta.

Ondarroan badakite nola lortu zahartzaro feminista

2025-12-04

Askatasuna, ahalduntzea, gozamena, laguntasuna... Hitz horiek askotan gaztetasunari lotuta imajinatzen ditugu, baina, kasu honetan, 70 urteren bueltako hiru emakumek zerrendatu dituzte, Ondarroako (Bizkaia) Boga Boga elkartean bizi dutenari buruz berbetan. Elisabet Santiso Arrizabalaga (Ondarroa, 1954), Maria Dolores Gojenola Urkiaga (Ondarroa, 1955) eta Yolanda Burgoa Zenarruzabeitia (Ondarroa, 1956) dira emakumeok; bi abizenak ezartzeko eskatu diote kazetariari, elkartean egiten dituzten gogoetetatik tiraka, besteak beste ohartu baitira bestela amaren arrastoa desagerrarazten dela. “Proaktiboa, autoestimua, enpatia, enpoderatzea... Horrek berbok hementxe ikasi eta erabiltzen ditugu”, azaldu digute Etxelilan egindako hitzorduan, asteroko saioen fruituak erakusteko.

Garen Piztiaz Beste. Hitz egin liteke euskal transfeminismoaz?

2025-12-04

Elene Lopetegi eta Iñi Etxezarretak “Garen Piztiaz Beste. Hitz egin liteke euskal transfeminismoaz?' liburuxka idatzi dute, eta hemen duzue Iñigo Satrustegi Txalaparta argitaletxeko editorearekin eta Andoni Olariaga Iratzar fundazioko ordezkariarekin batera egin duten aurkezpena. Iratzar Fundazioaren Iparrorratza bildumaren 12. liburua da honakoa eta Donostiako Teila fabrikan aurkeztu dute.

"Normaltzat jotzen zutena zalantzan jartzen hasi diren pertsonen prozesuak laguntzea da gure lorpenik handiena"

2025-12-02

Hiruki Larroxa kooperatibak bost urte egin dituela-eta, LGBTI+ diagnostikoez, maskulinitate tailerrez, esku-hartze feministez eta haur eta gazteekin eskoletan egiten dituzten lanketez mintzatu gara Egoitz A. Albeniz, Ibai Fresnedo eta Joseba Gabilondo kooperatibako hiru bazkideekin.

Feminismoa eta naziogintza eskutik joan behar dira

2025-12-01

Parte Hartuz ikerketa taldeak eta Subiranotasuna Europako Herrietan masterreko partaideek antolatutako Nazionalismoa ikertuz nazioarteko kongresuaren bigarren egunean, azaroaren 28an, feminismoak naziogintzan eta estatugintzan jorratzen duen funtzioa hizpide izan dituzte Bilboko EHUren Bizkaia Aretoan. Mahai ingurua dinamizatu duten Maider Galardi eta Olatz Dañobeitia EHUko irakasleek galdera luzatu diete hizlariei: “Zergatik ikusten duzue beharrezkoa estatugintza eta naziogintza feminismotik lantzea, eta ikuspegi intersekzional bat ematea?”

Musu-truk

2025-11-26

Les Glorieuses informazio orriaren arabera, azaroaren 10az geroztik eta urte zibilaren bukaerarainoko tartean, Frantziako Estatuan, "emazteok urririk lan eginen" dutelako berria zabaldu da. Molde horretan, irudi horren bidez, irudikatzen eta adierazten da emazteen eta gizonen arteko lan sarien ezberdintasuna.

Urririk, dohainik, debalde, doan, hutsean, musu-truk. Irudia ezin adierazgarriagoa da.

Auzo-lotsa eragin lezakeen lema urtero sasoi bertsuan zabaltzen da, azken hamar... [+]

"Aisialdia ere gure eskubidea da, eta etxean geratzea pentsaezina da"

2025-11-26

Eginaren Eginez elkarteko gizarte langilea eta dibertsitate funtzionala duten pertsonen kolektiboko kidea da Noelia Da Costa (Gasteiz, 1996). Eginaren Eginez 1979an sortu zen, desgaitasun fisikoren bat duten pertsonen inklusioa gizarteko esparru guztietan lortzeko lanak koordinatzeko. Gauza askoren artean aisialdia denentzako eskubidea dela aldarrikatzen dute. Horregatik, Ez naiz etxean geldituko kanpaina abiatu dute.

Konplizitate sare matxisten eta eskuin muturraren aurkako aldarriz beteriko eguna

2025-11-25

Hamaika irakurketa egiten dira Emakumeen aurkako biolentziaren aurkako egunean. Sindikatu, erakunde, instituzio eta gazte mugimendu bakoitzak bere ikuspegitik irakurgai propioa aurkezten du. Aurtengoan, Euskal Herriko Mugimendu Feministak "konplizitate sareak" jarri ditu erdigunean; Itaiak, jomugan jarri ditu eskuinak eta eskuin muturreko ideia eta jardunak; eta Emakundek, bere aldetik, gizarte osoaren gainean jarri du arazoaren ardura.

Abortu eskubidea babestu du Nafarroako Parmentuak, eskuinaren botoekin testua atzera bota den arren

2025-11-25

Abortu eskubidea "blindatzea" eta kliniketako langile eta erabiltzaileei babesa agertzea helburu, adierazpen instituzionala aurkeztu dute PSN, EH Bildu, Geroa Bai eta Zurekin alderdiek Nafarroako Parlamentuan. UPNk, PPk eta Voxek, ordea, testuaren aurka bozkatu dute, eta ez du aurrera egin. Testuak, besteak beste, egunotan hizpide izan den Gasteizko Askabide klinikaren kasua aipatzen du, abortatzera doazen emakumeek eta langileek sufritutako jazarpena, tartean.

Bilboko Sinsorga espazio feministari buruzko dokumentala asteburuan estreinatuko dute

2025-11-24

Sinsorga kulturgune feministaren inguruko dokumentala zinema aretoetan ikusteko aukera egongo da. Duela bi urte eginiko berriztatze obren inguruko prozesua erakusten du Marta Gómezek eta Paula Iglesiasek zuzendutako film luzeak.

Baserritar feminismoa ikuspegi dekolonialetik

2025-11-24

Bizilurrek gonbidatuta, Brasil eta Argentinako nekazal mugimenduetako emakume talde bat izan da gurean. Nekazal feminismo, herrikoi, dekolonial eta antiarrazistaren eraikuntzan gogoetak eta hausnarketak elkarbanatu zituzten Urdulizeko Mentxakane baserrian antolatutako solasaldian. Bertan esandako ideia nagusi batzuk dakartzagu.

"Abortatzeko eskubidea kendu ahal digute, baina ezin dituzte 526 landare-espezie abortibo deuseztatu"

2025-11-19

Urriaren 14an Tabakalerako erakusketa-aretoko ateak itxita daude, baina barruan jende pila bat dabil jo eta su lanean, Marlene McCartyren Sasi guztien gainetik erakusketaren azken xehetasunak prestatzen. Marrazkiak ez ezik, landareak ere egongo dira bertan, bizirik. Joan-etorrien eta azken orduko erabakien erdian, konplizitatez betetako tarte batean mintzatu gara artista estatubatuarrarekin.

Mugimendu Feministak indarkeria matxistaren “konplizitate sare eta anaidiak” salatuko ditu A25ean

2025-11-18

Zuen hipokrisia indarkeria da! lelopean mobilizatuko dira Euskal Herriko hiriburuetan, Indarkeria Matxistaren Aurkako Egunean. Aurtengo aldarriak indarkeria matxista ahalbidetzen duen konplizitate sareak salatuko ditu. Mobilizazioak egingo dituzte Euskal Herriko hiriburuetan.

Babes oldea Irunen Iratxe Sorzabali, "sinisten dizugu" pankartaren atzean

2025-11-18

Iratxe Sorzabal presoa babes zabala jasotzen ari da orain, Guardia Zibilak bere burua erruduntzat jotzeko asmoz jasotako torturengatik bere kasua berriz irekitzea erabaki baitu. Orain gertatutakoa gogoratu beharko duenez, Iratxeren Bidasoaldeko Lagunak taldeak ere babesa eman dio.

Klinikako arduradunak deklaratu du antiabortistek mehatxatu egin zituztela

2025-11-17

Astelehen honetan abiatu da Gasteizen 2022an Askabide klinikaren aurrean egindako abortuaren aurkako protestengatik 21 lagunen aurkako epaiketa. Europan eskala honetako lehen prozesu penala izango da. Bestalde, EAEn, Osakidetzak iragarri du bi urteko epean beregain hartuko dituela haurdunaldiaren borondatezko eten guztiak.

"Feminismotik neskak ahalduntzen asmatu dugu, baina mutilekin ez dugu biderik aproposena aurkitu"

2025-11-17

Beldur Barik bideo-lehiaketak egunerokoan bizi dituzten indarkeria matxistez hausnartzen jarri ditu 12-20 urte arteko gazteak. Aurkeztu dituzten bideoez eta institutuetako errealitateaz aritu gara Oihana Llorente antolatzaileetako batekin: “Normalizatuta ditugun indarkeriak dira ikustea gehien kostatzen zaizkigunak”.

'Feminismo autonomoaren manifestua' ekarri du euskarara Aiora Enparantza itzultzaileak

2025-11-14

Mariarosa Dalla Costa eta Selma Jamesen klasikoa ekarri du euskarara Aiora Enparantza itzultzaile donostiarrak, Silvia Federiciren hitzaurre eta guzti.

"Gainerako konpainiek bezala gure talentua eta eskubideak ditugu dantzari izateko"

2025-11-12

Zainetan darama dantza Aitor Manterolak (Donostia, 1995). 12 urterekin Verdini konpainian sartu zen, eta ordutik argi du ez duela beste talde batekin aritu nahi. Pertsona desgaituen eskubideak aldarrikatzea du helburu konpainiak. Abenduaren 3an, Desgaitasuna duten Pertsonen Nazioarteko egunean, Donostiako Victoria Eugenia antzokian izanen dira Distira taularatzen.

Emakumezko sortzaile eta ekoizleen plaza

2025-11-10

2019an sortu zuten lau emakume sortzailek Dinagu kolektiboa. “Sortzaileon eta ekoizle txikien lana bakartia izaten da askotan: bakoitzak bere proiektua du, etxean edo lursailean aritzen gara lanean, postua bakarka jartzen dugu…”, azaldu du Leire Aiartzaguena Bravo sortzaileak. Hain zuzen ‘bakardade’ horri buelta eman eta elkarlana eta saretzea bultzatzeko helburuarekin sortu zuten Dinagu.

Feminismoaren lubakitik “antolakuntza feminista” aldarrikatu dute 800 gaztek, Zaldibarko Baterajotzean

2025-11-03

Euskal Herriko Gazte Feministen Baterajotzeko antolatzaileek azpimarratu dute “autodefentsa feminista” indartsuz erantzungo diotela “beldurrak gidaturiko subjektu otzanak” nahi dituen erregimenari. Hiru egunez konspiraziorako, eztabaidarako eta gozamenerako espazio bilakatu dute Zaldibar.

Jane Goodallen ekarpena

2025-11-01

Urriaren 1ean hil zen Jane Goodall, animalien portaeraren azterketan pertsona ezagunenetariko bat. Bere lan aitzindariak gizakien eta beste primate batzuen arteko harremanaren ulermen zientifikoa eraldatu zuen. Berari esker dakigu, adibidez, txinpantzeek tresnak erabiltzen dituztela, emozio konplexuak dituztela eta gizarte-egitura sofistikatuetan elkarrekin bizi direla. Hala ere, Goodallen ekarpenak goraipatzen direnean, oro har, ez dira zalantzan jartzen haren lana berritzailea eta atipikoa izatea eragiten duten menderatze-egiturak.

Hamar emakumetik ia seik jasan dute sexu-jazarpena Araba, Bizkaia eta Gipuzkoan

2025-10-30

Hamar emakumetik batek sexu-jazarpena jasan du noizbait lan-ingurunean; %2k azken urtebetean. Lan-eremuan jazarpenen bat jasan duten hiru emakumetik bik adierazi dute lantokian ez dagoela prestakuntza espezifikorik halako kasuak kudeatzeko.

“Gorren komunitatea benetan ezagutu nahi dutenek murgiltze prozesu bat egin behar dute”

2025-10-29

Irribarretsua eta lagunkoia da Mónica Martínez Sánchez (1970, Tobarra, Espainia). Jaio zenetik gorra da eta Iruñean bizi da, Asorna elkarteko zeinu hizkuntzako irakaslea delako. Sorda filmaren inguruan hausnartu du, eta kezka adierazi du gorren komunitatearentzat baino, entzuleei begira sortuta dagoelako.

Pelicot

2025-10-29

Pelicot irakurrita, denoi datorkigu emakume edadetu horren aurpegia; ile laranja iluna, sudur-harro txikia, eguzki betaurrekoak eta duintasunez eta ausardiaz jantzia. Gisèle du izena, Pelicot abizena.

Baina munduko leku askotan gertatzen den bezala, deitura hori ez da bere jaiotzetikoa, ezkondutakoan hartutakoa baizik. Bai, senarrarena, urte luzez drogatu, bortxatu, beste batzuek bortxa zezaten emaztea eskaini, eta bortxaketa horiek beroriek grabatu zituenarena.

Eta Gisèlek... [+]

Euskal udalekuen aurkako espedientea zabalduko du Arabako Foru Aldundiak

2025-10-27

Bernedoko udalekuetako gertakarien harira, aldundiak iragarri du espediente administratiboa zabalduko duela asteon Euskal Udalekuen aurka. Epaitegietako ikerketa bide penalera iristen bada, baina, espedientea gelditu egingo dutela esan dute.

“Justizia patriarkalari” autodefentsa feministaz erantzun diote Bilbon, bortxaketa baten harira

2025-10-24

Iaz izandako bortxaketa baten salaketaren harira, justizia “patriarkala” salatu du Bilboko Feministak Saretzen kolektiboak. Erasoa jasan duen emakumeak sare sozialetan salatua du erakundeetatik jasotako tratu txarra.

Ekofeministen bira Araban larunbatean

2025-10-23

Urriaren 25ean "bira ekofeminista" egingo dute autobusez Araban zehar hainbat erresistentzia esperientzia ezagutzeko. "Emakumeak eta gorputz disidenteak" daude deituak bertan parte hartzera.

Greba berdintasunaren paradisuan

2025-10-22

Islandia, 1975eko urriaren 24a. Mugimendu feministak deituta, herrialdeko emakumeek greba egin zuten. %90eko jarraipena izan zuen ekimenak, eta herrialdea erabat geldiaraztea lortu zuten.

Duela 50 urte, lan egiteko adinean zeuden emakume islandiarren erdiak zeukaten ordainpeko enplegu bat, gehienak sektore jakinetako beheko mailetan. Gainera, lan berdinagatik gizonezkoek jasotzen zuten soldataren %60 baino gutxiago kobratzen zuten batez beste.

NBEk 1975 Nazioarteko Emakumeen Urtea... [+]

"Migrainekin eta bereziki emakumeek pairatzen ditugun gaixotasunekin asko dago egiteko"

2025-10-22

13 urterekin diagnostikatu zizkioten migrainak Andrea Arrizabalaga kazetariari (Bilbo, 1981). Buruko mina, goragalea, argiarekiko sentsibilitatea eta beste sintoma batzuk eragin ditzakeen gaixotasun neurologiko bat da. Biztanleriaren %15ari eragiten dio, eta batez ere emakumeek pairatzen dute. Arrizabalagak salatu du desinformazio handia dagoela eta gutxi ikertzen dela.

EHUko bi irakaslek Euskal Udalekuen harira idatzitako mezu transfoboak aztertzen ari dira

2025-10-17

Eiki Leioako campuseko talde feministak salatu ditu irakasleen mezuak. Bi irakasle horietako batek hitzez eraso egin diela salatu dute. EHU gertatutakoa “ikertzen” ari da, elDiario.es-ek jakinarazi duenez.

Euskal Udalekuen harira hemeretzi salaketa egin dituzte, exhibizionismoa eta derrigortzea leporatuta

2025-10-13

Bernedoko Euskal Udalekuetako hainbat familiak hemeretzi salaketa jarri dituzte Ertzaintzan. Horietako bat sexu erasoen delitu batekin dago lotuta, eta besteak exhibizionismoarekin eta derrigortze delituekin. Emakundek hiru kexa jaso ditu.

Ezin du berezkoa izan

2025-10-13

Ez dut gogoratzen hondartzan izan nintzen lehen aldia. Gogoan dudan lehen irudian, bolantedun bainujantzi bat jantzita karramarro bati ihesean nabil. Badakit, txikia nintzenean, hareaz arrautzaztatutako kroketa baten antza izaten nuela, nire ipurdi zuri-zuria bistan, gero komeriak harea zirrikitu guztietatik ateratzeko.

Gogoratzen dut, baina, bainujantziaren goiko partea jantzi nuen lehen aldia. Ikastolarekin Gamarrako igerilekuetara joatekoak ginen, eta bezperan zein bainujantzi eramango... [+]

Trumpen bake-plana Bernedorako

2025-10-08

1. Bernedo terrorismorik gabeko eremu bat izango da, erradikalik gabea, eta ez da mehatxu bat izango bizilagunentzat.

2. Bi aldeak proposamenarekin ados badaude, gerra berehala bukatuko da. Patriarkatuaren indarrek adostutako lerrora egingo dute atzera, bahitutako dutxak askapenerako prestatzeko.

3. Behin bahitutako dutxak askatuta, Patriarkatuak aske utziko ditu biziarteko kartzela-zigorra ezarri zaien mundu osoko zientoka preso transak, baita atxilotu diren milaka eta milaka sexu eta... [+]

Emakume zinemagileentzako egoitza artistikoaren arrakasta Bilbon

2025-10-07

Emakume zinemagileentzako egoitza artistikoa da Etxe Betea eta Bilboko erdigunean sortu zen 2022an, Gariza Films ekoiztetxe feministaren eskutik. Ordutik, lau egoitzaren bidez –Gela bat norberarena, Elkarrekin Sortzen, A Shelter of One’s Own eta Two Weeks International Residency–, ehunka emakume sortzaileri babesa eta espazioa eman die beren proiektuak garatzeko.

Euskal Udalekuetako hezitzaileek berretsi dute ez dutela "eraso salaketarik" jaso, eta “difamazioa” gaitzetsi dute

2025-10-03

Euskal Udalekuetako hezitzaileek agerraldi jendetsua egin dute ostiralean. Azaldu dute edozein eraso “erabat” gaitzesten dutela eta prest agertu dira, beren artean erasotzailerik balego, “neurriak hartzeko”.

Euskal udalekuen aurka eskuinak abiatutako lintxamendua salatu du mugimendu transfeministak

2025-10-03

Mugimendu transfeministaren ustez, Bernedoko udalekuen inguruko gezurrak hedatu dituzte eskuin muturrak eta sektore erreakzionarioek. “Lintxamendu kanpaina” eta “eraso antolatua” olatu erreakzionario orokorrago baten markoan kokatu dituzte. Sexu-genero disidentzia haurren aurkako erasoekin lotzea salatu dute. Udalekuetako begiraleei elkartasuna eta babesa adierazi diete.

"Ez dut saiatu ez izanaz damutu nahi"

2025-10-01

Ideia bat argi duenean, oztopoak oztopo aurrera doa Rakel Mateo triatleta (Mungia, Bizkaia, 1975). 2001ean lan istripu bat izan ostean, ezkerreko hanka txikituta geratu zitzaion. Horren ondorioz, kirol egokitua deskubritu zuen eta hiru Paralinpiar Jokotan parte hartu du.

Bernedoko udalekuetako hezitzaileen aurkako difamazioa eta mezu transfoboak gaitzetsi dituzte

2025-09-26

Bernedoko hezitzaileen aurkako salaketa publikoak zabaldu dira azken asteetan, besteak beste, nerabeak dutxa mistoak izatera "behartzeagatik". Hezitzaileek gezurtatu egin dute halakorik zein gazteekiko tratu okerrik, eta gaitzetsi dute "mezu transfoboak zabaltzeko udalekuetako jarduna" erabili izana: "Gure hezkuntza-proiektua balio transfeministetan oinarritzen da, eta identitate eta gorputz guztientzat gune seguruak sortzea du helburu".

Esterilizazioa atzo, gurasotasun azterketa gaur: arrazismo instituzionala danimarkan

2025-09-19

Danimarkaren menpe segitzen duen Groenlandiako biztanleriaren %88 da inuita, eta beraien hizkuntzan eta kulturan aitzina egite hutsa dute eguneroko desafio. Zuriek kolonizatu zituzten eta gaur egun egoerak bere horretan segitzen du: zurien begietatik bideratuta dagoen instituzioa da Danimarka. Horren erakusleiho dugu, adibidez, guraso izateko gaitasuna neurtzeko jarritako azterketa. Hizkuntza zein hezkuntza baloreak, guztia zaie arrotza, eta horrek dakar ehunka inuitei umea kendu izana. Drama bat, aitzineko belaunaldikoen bortxazko esterilizazioen logika berean doana.

Egitarau oparoarekin dator aurtengo Baterajotzea

2025-09-17

Urriaren 31tik azaroaren 2ra Baterajotzea izango da Zaldibarren, Euskal Herriko Gazte Feministek antolatuta. Egitaraua aurkeztu dute, eta izen ematea ireki.

"Pertsona asko, diagnostikorik gabe daudenez, bizitza kalitatea galtzen ari dira"

2025-09-17

Jatorra, alaia eta positiboa da Sara Mirones (Bilbo, 1997). Pandemian mastozitosia izeneko gaixotasun arraro bat diagnostikatu zioten. Ordutik, Maratón de Lunares kanpaina abiatu du gaixotasuna ikusarazteko, gizartea kontzientziatzeko eta ikerketarako dirua biltzeko. Uztailean Donejakue bidea egin zuen. Urriaren 20an Mastozitosiaren eta Patologia Mastozitarioen Nazioarteko eguna da.

Onintza Enbeita eta Feli Madariaga, lurrari lotutako bi emakume

2025-09-11

Emakumea eta lurra elkartzen dituen liburua idatzi du Onintza Enbeitak: Bizitza baten txatalak. Gure aurrekoen bizimodua jaso du, andre baten ahotan: "Baserria bere horretan, erromantizismorik gabe". Feli Madariaga (1932, Baldatika, Forua, Bizkaia) da andre hori, lurrari emana bizi izan dena Muxikako Igertu baserrira ezkondu zenetik. Estitxu Eizagirrek egin die biei elkarrizketa, eta idatziz jasotakoaren zati bat bideora ekari dugu.

Eskuratu liburua azoka.argia.eus edo... [+]

“Azokako mahaiaren bestaldetik desprezioa ikusten da, asko”

2025-09-10

Zenbat arantza Arantzak

2025-09-10

Arantzaren buruko loreek ez zuten arantzarik, Arantzaren bizitzak, ordea, asko. Emakume izatearekin batera, jaiotzetik batzuk. Besteak gaztetatik eransten joan zitzaizkion, komisarian torturak ezarriak, Burgosko prozesuan eta kartzelan, arantza horiek denak patriarkatuak areagotuak. Ene kezka edo gogoeta da ea besteren bat hil ondoren ahanzturan geldituko den. Euskal Herriko gatazka Madriletik kontatzen eta zinematan saritzen ari diren garai honetan, ez ahazteak kirol ariketa dirudi,... [+]

"Film sexualki esplizitua izatea loturik dago errealitate bati, Maspalomasi"

2025-09-10

Vicentek 76 urte ditu eta azken mende laurdena Kanaria uharteetan darama, Maspalomas herrian, 50 urteko bizialdian ezkutatu duen izatea haizatzen: homosexuala da. Ezbehar baten eraginez, Donostiara itzularaziko dute, eta zahar etxe batean sartuko. Atzera ere, armairuko ateak zabaldu eta bertan ezkutatuko da.

Gelditu gabe dabiltza Moriartitarrak. Iazko Marco arrakastatsuaren ondotik, aurten film berria dakarte besapean: Maspalomas. Donostiako Zinemaldian egingo du mundu mailako estreinaldia, Sail Ofizialean, eta Hego Euskal Herriko zine aretoetara helduko da berehala, irailaren 26tik aurrera. "Jauzi bat" izatea espero dute.

Armairutik plazara

2025-09-05

Euskal Herriko LGTBI komunitateko hamar pertsonak armairutik nola atera ziren kontatzen dute, baita euren orientazio sexualak eta genero identitateak euren bizitzan zer-nolako eragina izan zuten ere.

Ondokoak dira protagonistak: Beñat Olea komikigilea, Aitzole Araneta sexologoa, Klaudio Landa telebista aurkezlea, June Fernandez kazetaria, Iñigo Iturrate Euskalduna jauregiko zuzendaria, Aketza Lopez aktorea, Mikele Grande editorea, Kimetz Etxabe aktorea, La Otxoa artista eta... [+]

"Bizitzaren aldeko jarrerak bigarren planoan uzten du zarata"

2025-09-03

Bertigo baten ostean, etengabeko txistu bat entzuten hasi zen Jexux Mari Irazu Muñoa (Larraul, Gipuzkoa, 1972) bertsolaria, bertso-eskolako irakaslea eta gai-jartzailea. Tinnitus edo akufeno deitzen zaie Irazuk entzuten dituen zaratei. Horrek egunerokoan daukan inpaktuaz eta aurre egiteko estrategiez mintzatu da. Bere esperientzia kontatu nahi izan du, besteena entzutea lagungarri izan zaiolako.

"Angustia handia sortzen dit ezer ez ikustera iritsi ahal izateak"

2025-07-23

Euskal dantzak, pilates, bilobekin egon, gurutzegramak egin eta beste zaletasun asko ditu Grego Idiakez Kortak (Ezkio-Itsaso, Gipuzkoa, 1950). 62 urterekin iktus bat izan zuen, eta ordutik, ezin ditu nahi beste gauza egin. Iktusaren ondorioz, begi baten ikusmena galdu du, eta beste iktus txikiago bat dela eta, bestearen ikusmenaren %30a. “Ezinegona” eta “beldurra” eragiten dizkio beste istripu zerebrobaskular bat izateak eta ikusmenari eragiteak.

Orbain bizien oinordeko, lerroarteak zabaltzeko

2025-07-23

Bizi-biziak dira oraindik musikan dabiltzan emakume eta genero disidenteen azalean bizi izandako indarkeriaren orbainak. Ugaritu dira, halaber, orbain horiei buruzko ahotsak komunikabideetan, ikerketetan zein hainbat ekimenetan. “Asko dago egiteko oraindik”, diote. Eta horretan ari dira, nor bere esparruan eta nor bere lekutik: egiteke dagoen hori zertan den aletzen, feminismotik sortutako analisirako tresnak baliatuta. Ari dira, besteak beste, distortsionatutako usteez, indarkeriaz, oholtzatik kanpo pasatzen denaz eta musika goitik behera astintzearen beharraz. Alegia, maskulinoan eraikitako egitura hori arrakalatzeaz eta bestelakoak eraikitzeaz.

Duintasuna

2025-07-23

Langabezian geratu nintzen 24 urterekin, eta ezagun batek lan xelebrea eskaini zidan: ezkondu aurreko despedidak antolatzea. Logroñoko bere enpresa hedatu nahi zuen beste hiriburuetara, tartean Bilbora. Ezkongaien lagunen deiak jasotzen nituen, eta askotariko jarduerak eskaintzen eta kudeatzen nizkien: spa, paintball edo tirolina, eta ondoren afaria show batekin, izan drag queenak edo stripperrak.

Dilema etiko bat izan nuen lan horretan: stripper nanoen zerbitzua eskaini ala ez... [+]

"Uste dena baino askoz hobeto bizi zaitezke gurpildun aulkian"

2025-07-16

Motorrez gainezka dago Iñaki Mujikak Altsasun duen tailerra. Ilaran daude denak, baina bada barreneko gelaxka batean aparte gordetako bat. Mujikak beretzat egokitu nahi duen motorra da. 2021ean igo zen azkenekoz motor gainera; istripu larria izan zuen moto-kros zirkuitu batean, eta hanketako paralisia du geroztik. Ezbeharrak, ordea, ez du geldiarazi, eta orain handbike modalitatearen bidez jasotzen du horren beharrezko duen abiadura dosia. Eskuekin mugiarazten diren bizikletak dira handbike-ak, eta horietako baten gainean balentria handia egin du aurten Mujikak: Titan Desert lasterketa ospetsua bukatu du. Jendeak errukiz begiratzen omen du oraindik, baina berak argi du: "Gauza ugari egin daiteke gurpildun aulkian egon arren".

"Indarkerian esku hartzeko marko hegemonikoek ez diete onik egiten emakumeak suspertzeko prozesuei"

2025-07-16

Urte luzeak daramatza Laura Macayak indarkeria jasan duten emakumeei lagun egiten, arlo instituzionalean, militantzian, bai eta beste justizia-eredu batzuetatik abiatuta ere. Horri guztiari buruzko liburu bat kaleratu berri du: Gatazka eta abusua ez dira gauza bera (Katakrak, 2025; itzultzailea: Amaia Astobiza). Euskal Herriko hainbat lekutan aurkeztu zuen maiatzean: hausnarketa deseroso bezain beharrezkoak dakartza.

"Drag-ari esker deskubritu nuen pertsona trans bat nintzela"

2025-07-14

“Bohemioa”, “poeta”, “mozkorra” eta “amodioaz maiteminduta” dagoen drag bat da Travis Tea (2024, Travistonia planetakoa). Autopertzepzio bat dela dio, eta kanpotik “talenturik gabeko eta antigoaleko poetatzat” dutela. Drag-a genero sistema binarioa zalantzan jartzeko tresna politikoa izan daitekeela uste du. Poesiaz baliatzen da maitasunaz eta desamodioaz mintzatzeko.

Jimenez Escudero

2025-07-09

1925. urtea izango balitz, akaso emakume erraketistak izango lirateke Zeruko Argiako aktualitate orrialdeetako protagonistak. Agian haien kirolari merituak goraipatzeko, agian feminitate arauak desobeditzeagatik seinalatzeko. Nire buruari agindu diot haien izenak memorizatzeko ariketa: Chiquita de Anoeta, Arane, Emili, Albisu, Amparito, Chiquita de Aizarna, Asteasu.

1961. urtea izango balitz, akaso kronikaren bat topatuko genuke bi ahizpa ijito donostiarrek Parisen estreinatutako... [+]

Senar puteroak

2025-07-02

Zezenketaren kontrakoa naiz, baina debekua heltzen den bitartean, jarraituko dut zezen-plazetan gozatzen”. Lagun baten iruzkin zinikoa gogorarazi dit Jose Luis Ábalos PSOEko ministro ohiaren azken polemikak.

Izan ere, Koldo ustelkeria kasuaren testuinguruan filtratu diren audioek argi utzi dute sexu zerbitzuak ordaintzen zituela eta langileei buruz modu nazkagarri batean mintzo zela politikaria Koldo García Izaguirre bere aholkulariarekin. Bada, prostituzioaren... [+]

"Gauzak egin eta kalera atera nahi nuen, baina ezin nuen"

2025-06-25

Gazte batek etxetik atera eta psikologoarenera joateko bizi dituen beldurrak eta barne gatazkak lantzen ditu ‘Barruko dardara’ film laburrak. Maider Arrutik (Errenteria, Gipuzkoa, 2003) sortu du, eta agorafobia nola bizi duen ikusaraztea du helburu. Bere bizipenetan oinarrituta dago, eta nabarmendu du film laburrak lagundu diola babestuta sentitzen.

Amaieratik hasi. Euskal feminismoa, aldaketarako paradigma

2025-06-09

Naia Torrealdairen liburua da "Amaieratik hasi. Euskal feminismoa, aldaketarako paradigma", Iratzar Fundazioak eta Txalaparta argitaletxeak elkarlanean duten Iparrorratza bildumaren hamargarren liburuxka.

Liburuaren aurkezpen eguneko solasaldia duzue honakoa, Garazi Arrula, Txalaparta argitaletxeko editorearekin eta Andoni Olariaga Iratzar Fundazioko ordezkariarekin batera aurkeztu du Naia Torrealdaik.

Herrigintza eraldatzailea

2025-06-02

Zerk egiten du nazio zapaldu bat burujabeago egunerokoan? Nola indartu daitezke zatitutako lurralde eta herritarren arteko zubiak eta harremanak? Posible al da, estaturik gabe, Euskal Herria gaurdanik eta arloz arlo eraikitzen eta artikulatzen joatea? Eta horretan eskutik aritu al daitezke sektore ekonomikoa, instituzioak eta jendartea?

Euskal Herrian badira burujabetza materiala praktikan gauzatzen ari diren proiektuak, bultzada komunitarioa ardatz, eta Euskal Herria erreferentzia hartuta... [+]

Batukada feministak: berdintasunaren aldeko danborrak

2025-05-19

Ekuador Etxeak egindako bideo-erreportaje honetan Otxarkoaga eta Zorrotza auzoetako bi emakume-taldek bizi izandako ahalduntze-prozesuaren lekukotzak, esperientziak eta une nagusiak jasotzen dira. Batukadan batasun eta indar kolektiborako gune bat aurkitu baitzuten. Prozesu horrek Bilboko Udalaren, Otxarkoagako eta Zorrotzako EISESen eta bi auzoetako erreferentziazko beste erakunde batzuen babesa jaso du.

Sustraietatik eraldatuz

2025-02-14

Haur literaturan aurreiritzi sexistak egon badirela frogatu dugu lan honekin. Errealitate hau ezagutarazi, sentsibilizatu eta bide batez, aurreiritzi sexista hauek desagertzeko bideak ipintzea izan da lanaren xedea. Haur eta gazte literaturak genero berdintasunaren eraikuntzan nola eragiten duen aztertzen du dokumentalak. Oiartzungo bibliotekan eta beste hainbat liburutegitan haurren esku dauden liburuak aztertzeko zenbait ikerketen berri ematen dute. Gaiaren inguruan aritu eta aditu diren Lur... [+]

2x07: Salbiaz asko daukagu esateko

2025-01-27

Gaurkoan sendabelar bakarra hartu dugu hizpide, badauka eta zer sakondua. Salbia (Salvia officinalis) da sendabelar hori, eta honen inguruan argitaratu den albiste bat hartu dugu abiapuntu, gai asko lantzeko aukera ematen digulako.

Sendabelar honen olio esentzialarekin egindako ikerketaz aritu gara hizketan. Bertan, olio esentzial hau usaindu dute menopausia ostean dauden emakumeek eta horrek euren funtzio sexualean eta asetasunean duen inpaktua neurtu dute. Izan ere, askotan ikusi da... [+]

Gure ondarea

2024-12-22

2021-24 bitartean «Gure Ondarea» xedea eraman dute erreportajean agertzen diren hiru partaideek, Ihitz Iriart, Joana Etxart eta Xantiana Etxebestek. Beraien nahia izan da ikastea nola parte hartzen duen jendeak, eta bereziki emazteek, euskal kulturako plazako ekitaldietan Xiberoan, hala nola dantzan, kantagintzan, pastoral edota maskaradetan. Erreportajean azaltzen dute xede horren eramaten zerk motibatu dituen, eta zerk interesatu, bai eta nola ahozko historiaren ildotik lan egiten... [+]

Zein ekarpen egin dezakete pertsona argalek lodien borrokan?

2024-12-14

Aste honetan loditasunaz aritu gara Mijo Lizarzaburu filosofo eta militante transfeministarekin. Saio amaierako kolaborazioan Edurne Azkarateren txanda izan da, eta oraingoan entzutera eta galdetzera etorri da oiondarra: zein ekarpen egin dezakete pertsona argalek lodien borrokan? Edo behintzat, nola ez molestatu? Askotan hori ere ez da eta gutxi.

ARGIAk ekoitzi eta Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntz Politika Sailak babestutako saioa da BTN.

2x23: Mijo Lizarzaburu | Gai potoloak

2024-12-09

Lodi, potola edo borobil deituta, ondo; sahiestu potolita, potxola edo hezurdura zabalekoa bezalako eufemismoak pertsona lodiez hitz egiterakoan. Horixe baita aste honetako gai potoloa: loditasuna. Mijo Lizarzaburu filosofo eta militante transfeminista gonbidatu dugu gaian sakondu eta bere esperientziatik hitz egiteko: lodi identitatea, edertasuna, osasungintza, 'Body positive' mugimendua, Euskal Herriko lodien topaketak, pertsona argalentzako aholkuak... Bi orduko saioa egin... [+]

2x18: Onintza Enbeita | Irautea

2024-09-30

BTN ez dela bertsolaritzari buruzko podcasta diogu, baina gaur lizentzia txiki bat hartu, eta bertsolari bat gonbidatu dugu gurera: Onintza Enbeita Maguregi. Baina lasai, ez dugu bertsoaz, errimez edo teknikaz hitz egingo; bertso munduan, plazetan, bertsolari ofizioan irauteaz baizik. Norbaitek eutsi badio, norbaitek mundu horretan bere lekua egin badu, hori Enbeita izan delako. Eta berak dion moduan, festa hasi berri den honetan, ez du joateko asmorik.

Eta ez da bertsolaria, baina bai iraun... [+]

2x17: Amets Aznarez | Adarbakarrak

2024-09-16

Zenbaitek pentsatuko duzue animaliei buruzko podcasta bihurtu dela BTN, eta ez. Lehen ere aritu izan gara animaliei buruz, baina orain ustezko pertsona eta animalien arteko antzekotasunak argi eta garbi azaleratu nahi ditugu. Nor ez da sentitzen adarbakar, edo ardi beltz, talde handi batean? Edo bizitzan ezarritako normatik kanpo dabilenean? Eta ez gara futbolaren ordez windsurfa egiteaz ari. Baina txanponaren beste aldean, geroz eta adarbakarragoak ere izan nahi dugula dirudi, geroz eta... [+]

Liburuei eta emakumeei kantatzen diet

2024-07-19

Emakume bati ia "Avioneta" izena jarri zioten. Beste batek, liburutegi bat izan zuen bere kotxeko atzeko eserlekuan. Besteak, etxeko liburutegiko apal errebeldeen ondorioz hatz bat hautsi zuen. Zigarrogileek irakurketak entzuten dituzte lanean ari diren bitartean. Plantxagileek poemak gogoratzen dituzte. Horiei guztiei kantatzen diet. Suaren, uraren, sitsaren, hautsaren, ezjakintasunaren eta fanatismoaren aurka, emakume armada anonimo batek liburuak zaintzen ditu. Erresistentzia... [+]

Emakumeen plazera

2024-04-14

Emakumeen plazer sexualaren aldarrikapena da Barbara Millerren lan hau. Horretarako dokumentalak bost emakume aurkezten dizkigu, gizarte patriarkalek eta komunitate erlijiosoek ezarritako isiltasuna hautsi dutenak:
- Deborah Feldman, komunitate judu ortodoxotik erbesteratutako idazle amerikarra.
- Leyla Hussein, Somaliako psikoterapeuta, ablazioaren biktima eta ekintzaile soziala.
- Rokude Nashiko, lizunkeriagatik kondenatutako artista japoniarra.
- Doris Wagner, kleroaren kide batek... [+]

Euskal literatura feminista gaur

2024-04-01

Mintzaldi honetan, gaur egungo euskal emakumezko idazleen zenbait lanetatik abiatuta, euren sorkuntzaren bitartez idazleok salatzen dituzten mota guztietako arrakalak (generozkoak, politikoak, kulturalak) izango ditu hizpide Mari Jose Olaziregik, Euskal Etnopoloaren 2023-2024ko mintegiaren karietara antolatuta.

Emazte laborariekin solasean

2024-02-19

Martxoaren 8a, Emazteen Nazioarteko Eguna aitzakia hartuta, laborari eta ama diren lau emazterekin mahaingurua antolatu dute Euskal Hedabideek Ortzaizeko Asteburua ostatuan. Oren batez, bizipen eta bizipozak partekatuz, emazteen ezkutuko betebeharrak aipatu dira.

Parte hartzaileak: Añarbetik Maite Thicoipe, Jutsitik Jeanine Arhancet-Aguergarai, Ontzoronetik Josette Arrayet eta Ortzaizetik Elorri Aycaguer.

Genero estereotipoak euskarazko irakaskuntza euskarrietan

2024-01-21

Idoia Rodriguez Mondragon doktore eta ikertzaileak hitzaldia eskaini zuen Ortzaizeko Menta liburu saltegian, "genero estereotipoak euskarazko irakaskuntza-euskarrietan" izenburupean.

Aurreikuspenak gaindituta, Durangaldeko piketeak kaleak astindu ditu

2023-11-30

Iurretatik Bilbora doan N-634 errepidea ere moztu dute piketeek. 100 pertsona espero zituzten antolatzaileek, eta kopurua bikoiztu dute: 500 lagun baino gehiagoko zutabe luzea osatu dute industriguneko trafikoa oztopatzen, Durango, Iurreta, Izurtza eta Mañariatik etorritakoak.

Ondoren industriaguneko merkatalgunera joan dira, supermerkatuetan (Lidl, Aldi, Mercadona...) piketeak egitera.

Iurretako industriaguneko Mercadona, Aldi eta Lidl-en piketeak egin dituzte. "Gaur greba... [+]

"Greba honetan erronka da jendarteak ulertzea zaintza lanek ikusgarritasuna behar dutela"

2023-11-07

Zer da zaintza sistema? Bizitzak Erdigunean Koordinadorako kidea den Ekhiñe Petriatiarekin mintzatu da Ahotsa.info, datorren azaroaren 30ean eginen den Greba Feminista Orokorreko aldarrikapenei buruz. Mugimendu feministak zaintza lanaz eta zaintza sistemaz hitz egiten duenean zertaz ari den azaldu du Petriatik elkarrizketa honetan.

Arian komandantea

2023-11-03

Askatasunari buruzko historia hau Siriako gerlako Kurdistango frontean gertatzen da. Arian komandanteak Kobanerantz gidatzen du emakume-batailoi bat, ISISen menpe daudenak askatzeko asmoz. Arianek, oso gazte zela, ikusi zuen sexu-indarkeriaren biktimek jasandako tratu basatia eta bere esku dagoena egiten du bere adiskideek borrokaren zentzua aurki dezaten: hurrengo belaunaldiko emakumeentzat askatasuna.

Emazteei buruzko erakusketaren topaketa

2023-10-03

Itxaro Borda eta Pantxika Urruty aritu dira hizlari Irisarriko Ospitalean emazteei buruz egindako erakusketaren inguruan eta Kanaldudek jaso du solasaldia bideoan.

Emazteen presentzia iparraldean 1947an

2023-09-20

Marie Hirigoien Bidartek Ortzaizeko Menta liburu dendan eskainitako hitzaldia duzue honakoa. "Emazteen presentzia 1947an Iparraldean CNRS-ak euskal musikaz grabatu dituen artxiboetan" deitu dio solasaldiari eta UEU eta Eusko Ikaskuntzak antolatu dute.

Sanferminetan izandako eraso sexistak salatu dituzte Iruñean

2023-07-11

Azken egun hauetan izandako eraso sexistak eta emakume baten bortxaketa bat salatu ditu Iruñeko Mugimendu Feministak. Ehunka lagunek Gaztelu Plazan elkartu dira eraso sexistarik gabeko San Fermin batzuk aldarrikatzeko.

3. Monique Wittig

2023-06-15

Hogei urte betetzen diren honetan Monique Wittig pentsalari feminista hil zela, bizirik dirau oraindik bere teoriak eta sekulako gaurkotasuna dute bere ideiek. Jenofa Berhokoirigoinek maiatzeko Larrun aldizkaria eskaini dio Wittig-i eta Larrun podcastean kontatu dizkigu erreportajean bildu dituenak.

Harro gaude, Francis

2023-06-02

Vicente Badillo Francis Errenteriako 32 urteko gaztearen hilketatik abiatuta, Euskal Herriko LGTBI mugimenduaren genealogia,gaur egungo borroka eta aldarrikapenak jaso nahi ditu ETBko Ur Handitan saioak ondutako dokumentalak.

Francisen hilketa Euskal Herriko 'Stonewall' gisa aldarrikatu izan du LGTBI mugimenduak: 1979ko ekainaren 10ean, Espainiako Poliziaren agente batek tiroz hil zuen Vicente Badillo, Errenterian trabesti gisa ikuskizunak egin zituen 32 urteko gaztea. Hilketa hark... [+]

1. Bilboko saioa

2023-05-11

Bilbon hasi da hirugarren Señora Sariketa eta sakon aztertu dute lehen saioa Aner Peritz, Leire Vargas, Oihana Arana eta Haizea Aranak BTN podcastean: epai irizpideez, diskurtsoaz, umorearen erabileraz, zein bertsolarien estilismoaz aritu dira.

Bilboko Bira tabernan egin zen saiotik Maider Arregi, Maddi Ane Txoperena eta Eli Zaldua sailkatu dira Oñatiko finalera. Hurrengo kanporaketa maiatzaren 13an, larunbata, Erratzun izango da.

Emakume presoen etxeratzea eskatu dute, Sarek eta Iruñerriko Bilgune Feministak deituta

2023-03-08

Euskal Herriko Mugimendu Feministaren aldarriarekin bat eginez eta martxoaren 8rako deituriko mobilizazio egunaren harira, euskal emakume presoen etxeratzea eskatzeko mobilizatu dira Sare eta Bilgune Feminista. Urteetan zehar aplikatutako salbuespeneko espetxe politikak emakumeen kasuan gogorragoa izan dela salatu dute.

Eta hala ez bazan?

2023-03-08

Parean Berdintasun Elkartearen bideo honek betiko istorioen inguruan gogoeta egitera gonbidatu nahi gaitu, ipuin hauek haur eta nerabeengan duten eragina ikusaraziz. Txanogorritxuren ipuina aitzakia hartu eta haurren ipuinetan matxismoaren normalizazioaren aurka borrokatzeko tresna izan nahi du, askotan oharkabean igarotzen diren egoerak birpentsatzeko aukera eskainiz.

Zaintza sistema publikoaren aldeko aldarria zabalduko du Mugimendu Feministak M8an

2023-03-01

Euskal Herriko Mugimendu Feministak datorren martxoaren 8an izanen diren mobilizazioak aurkeztu ditu gaur Iruñean. Zaintza sistema publiko baten beharra aldarrikatuko da, historikoak diren beste hainbat eskaerekin batera.

Kattalingunek LGTBI+ komunitateari ematen dion zerbitzu publikoaren defentsan manifestazioa Iruñean

2023-02-27

Manifestazio jendetsua asteburuan Iruñean egin dena Kattalingune zerbitzuaren alde. Nafarroako Gobernuak ezarritako murrizketen ondorioz, LGTBI+ komunitateari ematen zaion arreta zerbitzua mugatu beharko dela salatu dute.

9. (Min)biziz ikasia

2023-02-15

(Min)bizi podkastaren azken saioa da honakoa eta minbizi prozesuak eman dizkien ikaspenez aritu dira. Zehazki, bost ikaspen zerrendatu dituzte:

Autoezagutza: bidaiarik zirraragarriena barrurantz egiten da.
Nork bere burua zaintzea. Ez masajea ematea hilean behin, geure burua zaintzea bizitzeko modu gisa.
Sare baten parte izatea balioestea, eman eta jaso.
Erresilientzia eta onarpena. Egunero, daukagunarekin, ahal dugun ondoen. Dena aldatzen da.
Oraina bizitzea. Zaila ala erraza,... [+]

(Min)bizi #08: Tribua eta (in)komunikazioa

2023-02-02

"Ohikoa da minbizia diagnostikatu berri duenari zer esan ez jakitea. Niri (Olatz Mercader) minbizia diagnostikatu zidatenean, musukoarekin gindoazen kaletik eta beste pertsonen begiak irakurtzen nituen. Begirada asko maitekorrak ziren, goxoak, besarkatzekoak. Beste asko, ordea, izu, terrore begiradak ziren, edo, are okerrago, erruki begiradak. Zer esan gaixo bati? Ez badakizu zer esan, ez esan ezer. Julia Oterok zion bere lagun batek esaten ziola: hemen nago. nahi badezu hitzegingo degu,... [+]

(Min)bizi #07: Ba al dakigu gure burua zaintzen?

2023-01-26

Autonomia-erkidego gehienetan, Osasun Sistema Publikoak ez ditu betetzen minbiziak jotako pertsonen arreta psikologikoaren beharrak. Hala ohartarazten du Minbiziaren aurkako Espainiako Elkarteak (AECC), minbizidun pazienteei eta haien senideei Espainian ematen zaien arreta psikologikoari buruz berriki argitaratutako txosten batean. Dokumentu horren bidez, osasun-arazo larri horren inpaktu psikologikoaren ezaugarriak aztertzen dira, bai arazo hori duten pertsonengan, bai haien senideengan eta... [+]

(Min)bizi #06: Metastasia

2023-01-11

Minbiziaren errelatoa gaisotasuna gainditu duten emakumeen ahotsetik idatzi eta formulatzen da askotan; borroka eta garaipen errelato epikoa bezain toxikoa, gaisotasunaren aurpegi asko ezkutatzen dituena gainera.

Bularreko minbizia jasan duten hamar emakumetik hiruk metastasia izango dute. Metastasia gaur egun sendaezina da, horregatik behar da ikerketa gehiago. Saio honetan parte hartu duten emakumeek taburik gabe hitz egingo dute metastasiaz, lehen pertsonan.

'Min(bizi)' Inurri... [+]

(Min)bizi #05: Sexualizeeeeer?

2023-01-04

“Kimioterapia jasotzen nuenean, asko insistitu zidaten, nire gorputz jarioak toxikoak zirela: malkoak, adibidez. Komunera joan eta pixa egitean, bitan eragin behar nion zisternari, edo niretzako bakarrik erabili komuna. Eta noski, nire kezka nagusia... segurua al zen nire bikotearentzako zakila alu barruan sartzea? edo, zintzoki askoz maizago nahi, egin, eta gozagarriago zitzaidana… segurua al zen cunnilingusa, hau da, latinajorik gabe, nire potorroa jatea?

Onkologari galdetu... [+]

(Min)bizi #04: Gorputza ere bagara

2022-12-21

“Minbizia diagnostikatu zidatenean, konturatu nintzen diagnosiarekin batera, gaiso etiketa oparitu zidatela. Ingurukoek gaisotzat ninduten, batzuk maitasunez edo errukiz begiratzen zidaten, gizartearentzat gogorra denez gaisotasunaren ikurrei begiratzea, nire gaisotasunaren aztarnak mozorrotzera bultzatzen ninduten. Nork? Guztiak, eta ezerk ez. Paradoxa eta kontraesanetan itota ikusi nintzen: zergatik eraman ileorde bat, hain deserosoa bazitzaidan? baina aiiiiiii, beldur, pena, erruki eta... [+]

(Min)bizi #03: TRA TRA tratamendua

2022-12-14

“Diagnosia jaso nuenean, hasiera batean ebakuntza izango nuela esan zidaten, eta ondoren soilik radioterapia. Hiru ebakuntza izan nituen azkenean, eta bularra kendu zidaten, eta orduan esan zidaten radioterapiarik ez nuela jaso beharko (iupiiii!!!), baaaaaaaaaina, badaezpada, kimioa jasoko nuela (piiiiiiiiiiiiii!!!!). Ilea eroriko zait? galdetu nuen. aiiiiiiiiii, moxola, moxola……… ”

Kimioa emango zidatela esan zidatenean, ilea eroriko ote zitzaidan galdetu... [+]

(Min)bizi #02: Ez zintudan espero

2022-11-30

“8 urteko alabari bularra ematen nion lotara joan aurretik. Gau batean, titiak ukitzen ari nintzela, zein emango nion jakiteko, kozkor bat nabaritu nuen. Ikaratu egin nintzen eta alabak ukitzeko eskatu zidan. Esan zidan ama, titi barruan trapu batean bildutako kanika bat daukazula dirudi. Bai, trapu bat eginda utzi nauen kanika.” Garbi dago eta frogatu egin dugu, minbizia duzula dakizunean beldur eta galdu sentsazioak betetzen duela zure gorputza. Eta horrek badu justifikazio bat:... [+]

(Min)bizi #01: Kokatu dezagun begirada

2022-11-23

“Minbizia ez delako arrosa, marroi izugarria baizik” diote Inurri elkarteko kideek, eta egin duten podkastean argi utzi dute pink baino punk izango direla. Diagnosia jaso zutenean entzun nahiko zuketeen informazioa eta bizipenak bildu dituzte bederatzi ataletan. Olatz Mercaderrek gidatzen du saioa, eta adituak zein minbiziaren prozesua gorpuztu dutenak gonbidatu dituzte.

Lehen saio honetan minbizia jendartean nola ikusten den aztertu dute eta euren bizipenetatik abiatuta, argi... [+]

Heteroarauaz eta genero disidentziaz

2022-10-26

Elene Lopetegi eta Iñigo Etxezarreta genero disidentziaz aritu dira Iratzar Kafeak saioaren hamargarren atal honetan. Generoarekin eta sexuarekin lotutako rol estruktural eta sozialei buruzko zenbait gako argitzen lagundu digute. Zer da heteroaraua? Nola baldintzatzen du gure bizimodua?

Galderei erantzuten saiatu asmoz, heteronormatik kanpoko sexualitateaz, genero-identidadeaz, genero-adierazpenaz, sexu-lehentasuna bizitzen duten pertsonen babesguneez, identifikaziorako... [+]

Eta azken urteetan zer?

2022-10-14

Feminismoaren historiara hurbilpen txiki bat egin asmo du 'Borroka, maitasun eta traizio istorioak' podkastak. Beatriz Rubio irakaslearen azalpenek feminismoaren historian ezagunak diren hainbat autoreren bizitzei buruz apur bat gehiago jakiten eta egungo feminismoen oinarriak hobeto ulertzen lagunduko digute. Estitxu Eizagirre kazetariak gidatuta, Rubiok prestatutako material grafikoa irratsaio bihurtu dugu.

Bederatzigarrena eta azkena da honako saioa, eta bertan, azken urteetan... [+]

Nork esan zuen 'pribatua politikoa da' esaldia?

2022-10-11

Ziur denok entzun dugula noizbait "pribatua politikoa da" esaldi... [+]

Simone de Beauvoir, feminista al da?

2022-10-06

Ez gara galdera hau aireratzen dugun lehenak, eta azkenak ere ez gara... [+]

Nork esan zuen 'gerrari gerra' esaldia?

2022-10-03

Feminismoaren historiara hurbilpen txiki bat egin asmo du 'Borroka, maitasun eta traizio istorioak' podkastak. Beatriz Rubio irakaslearen azalpenek feminismoaren historian ezagunak diren hainbat autoreren bizitzei buruz apur bat gehiago jakiten eta egungo feminismoen oinarriak hobeto ulertzen lagunduko digute. Estitxu Eizagirre kazetariak gidatuta, Rubiok prestatutako material grafikoa irratsaio bihurtu dugu.

Seigarren saio honetan, Sobietar Batasunera goaz eta emakume langileen... [+]

Energia: biolentzia kontsumitzen al dugu?

2022-09-30

Bazenekien posible dela bizitza erdigunean jarrita energia ekoiztea eta kontsumitzea? Hau da, ikuspegi feminista duen energia batekin lan egitea? Lolita Chavez eta Paca Blanco aurkituko dituzu, ikuspegi dekolonial eta feministatik etxean kontsumitzen dugun energia aztertu dutenak; eta Gares Energiak proiektuaren berri ere izango dugu.

'Fabricando Mujeres 2.0' dokumentalaren zati bat da hau. Kontsumo kapitalistak gauzatzen dituen indarkeria matxistak aztertzen ditu:_ estetika,... [+]

Zer adostu zuten Jonh Stuart Mill eta Harriet Taylorrek ezkondu aurretik?

2022-09-26

Feminismoaren historiara hurbilpen txiki bat egin asmo du 'Borroka, maitasun eta traizio istorioak' podkastak. Beatriz Rubio irakaslearen azalpenek feminismoaren historian ezagunak diren hainbat autoreren bizitzei buruz apur bat gehiago jakiten eta egungo feminismoen oinarriak hobeto ulertzen lagunduko digute. Estitxu Eizagirre kazetariak gidatuta, Rubiok prestatutako material grafikoa irratsaio bihurtu dugu.

Saio honetan Harriet Taylor eta Jonh Stuart Millez ezkontza izan dugu... [+]

AEBetan nork lortu zuen boto eskubidea lehenago, emakumeek ala esklabuek?

2022-09-26

Feminismoaren historiara hurbilpen txiki bat egin asmo du 'Borroka, maitasun eta traizio istorioak' podkastak. Beatriz Rubio irakaslearen azalpenek feminismoaren historian ezagunak diren hainbat autoreren bizitzei buruz apur bat gehiago jakiten eta egungo feminismoen oinarriak hobeto ulertzen lagunduko digute. Estitxu Eizagirre kazetariak gidatuta, Rubiok prestatutako material grafikoa irratsaio bihurtu dugu.

Sufragisten garaira egin dugu salto bosgarren saioan,... [+]

Zerk lotzen ditu Mary Wollstonecraft eta Frankestein?

2022-09-19

Feminismoa eta literatura uztartu ditugu saio honetan, eta... [+]