Euskara Ipar EH-n https://www.argia.eus eu ARGIA Euskara Ipar EH-n kanaleko albisteak Wed, 12 Aug 2026 22:26:45 +0200 Wed, 12 Aug 2026 22:26:45 +0200 Euskara Ipar EH-n https://www.argia.eus/template/images/argia-gardena.png https://www.argia.eus <![CDATA[Draga ere, Euskal Herritik eta euskal herriarentzat]]> https://www.argia.eus/albistea/draga-ere-euskal-herritik-eta-euskal-herriarentzat 2026-08-05 https://www.argia.eus/albistea/draga-ere-euskal-herritik-eta-euskal-herriarentzat Materia ez sortzen ez desagertzen ez den bezalaxe, draga ere, trabestismoa, ez da orain sortu Euskal Herrian; eta, jakina, ez da desagertuko. Transformatu egin da. Hortxe datza bere boterea, transformazio, transformismo gaitasunean. Eta azken hiruzpalau urteetan materia horrek bidegurutze berri batean kokatu du bere burua: RuPaul-engandik (AEBetako drag entzutetsua) edaten duen eta queerra den – edo ez–, eta euskaltzaletasunetik eta militantziatik, edota bazterretatik datorren belaunaldi berri bat heldu da oholtza gainera. Euskal hitzak pisua hartu du korronte berri horretan, aurretik ia inoiz ez bezalaxe, eta lehen aldiz daude orain Euskal Herrian euskaraz drag egiten duten taldeak. Eta talde berba ere ez da ausazkoa, drag klasikoari keinu eginez, baina gurean lehen aldiz, talde gisa funtzionatzen baitute. Horri gehitu oholtzaratzen duten aldarria ez dela glamourrarena, baizik eta auzo, herri eta landa eremuarena, herri eta gorputz zapalduena. Ardatz horiek aldarazi dute draga Euskal Herrian, bilakatu dute materia berri, eta ardaztu dute ez soilik korronte bat, baita identitate bat ere. Mugimendu berri horren lorratzen atzetik, bertako hiruzpalau talderen zenbait emanaldi jaso ditugu kameraz eta lumaz: Bilboko House of Basqueers, Iruñeko Maruxak eta Ipar Euskal Herriko Altxalili kabareta ditu protagonista fotoerreportajeak.

]]> <![CDATA[Ipar Euskal Herriko euskalgintzak "laguntza ekonomiko sendoagoa" behar duela dio Euskal Konfederazioak]]> https://www.argia.eus/albistea/ipar-euskal-herriko-euskalgintzak-laguntza-ekonomiko-sendoagoa-behar-duela-dio-euskal-konfederazioak 2026-07-02 https://www.argia.eus/albistea/ipar-euskal-herriko-euskalgintzak-laguntza-ekonomiko-sendoagoa-behar-duela-dio-euskal-konfederazioak 2.470.000 euro banatu dituzte Euskararen Erakunde Publikoaren (EEP) eta EAEko Gobernuaren artean, hizkuntza politikarako mugaz gaindiko lankidetzaren barruan. Iaz baino 540.000 euro gehiago banatu izana baikorki baloratu du Euskal Konfederazioak.

]]> <![CDATA[Euskalgintzak azaroaren 21eko manifestaldirako deia egin du, euskarararekiko "errespetua" galdeginez]]> https://www.argia.eus/albistea/euskalgintzak-azaroaren-21eko-manifestaldirako-deia-egin-du-euskarararekiko-errespetua-galdeginez 2026-06-24 https://www.argia.eus/albistea/euskalgintzak-azaroaren-21eko-manifestaldirako-deia-egin-du-euskarararekiko-errespetua-galdeginez "Euskararen garaia da" manifestua aurkeztu du Euskal Konfederazioak gaur Baionan. Azaroan hiri berean eginen duten indar erakustaldira deitu dute, euskararen balio anitza irudikatuz eta aldarrikatuz.

]]> <![CDATA[Euskarazko matematika azterketak zuzenduak izanen direla baieztatu du Frantziako Hezkuntza ministroak]]> https://www.argia.eus/albistea/euskarazko-matematika-azterketak-zuzenduak-izanen-direla-baieztatu-du-frantziako-hezkuntza-ministroak 2026-06-18 https://www.argia.eus/albistea/euskarazko-matematika-azterketak-zuzenduak-izanen-direla-baieztatu-du-frantziako-hezkuntza-ministroak Ekainaren 12an izan zuten baxorako matematika azterketa eta Seaskaren Bernat Etxepare lizeoko 80 bat ikaslek euskaraz erantzun zioten. 

]]> <![CDATA[Jende gehiago Ziburuko azokan, estres linguistikorik gabeko egun ederrean]]> https://www.argia.eus/albistea/jende-gehiago-ziburuko-azokan-estres-linguistikorik-gabeko-egun-ederrean 2026-06-07 https://www.argia.eus/albistea/jende-gehiago-ziburuko-azokan-estres-linguistikorik-gabeko-egun-ederrean Ziburuko Liburu eta Disko Azokak ateak itxi bezain laster elkartu gara Baltsan elkarteko Maddi Zubeldiarekin eta egunaren balorazioa eskatu diogu.

]]> <![CDATA[Azterketak ikasitako hizkuntzan egin ahal izateko desobeditzen]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2965/azterketak-ikasitako-hizkuntzan-egin-ahal-izateko-desobeditzen 2026-05-27 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2965/azterketak-ikasitako-hizkuntzan-egin-ahal-izateko-desobeditzen Seaskaren Bernat Etxepare lizeoko ikasleei ukatua zaie baxoko azterketak euskaraz egitea. Horregatik, ekainaren 12an matematikakoa euskaraz egingo dute, ondorioak ondorio. Eheina Pere, Johane Oyhenart eta Eneko Heurtebize ikasleek haien borrokaz hitz egin dute ARGIArekin. Maiatzaren 21ean Frantziako Hezkuntza ministroak esandakoek baliteke leiho bat ireki izana, baina ikasleek, oraingoz, desobedientzia ekintzarekin aurrera jarraituko dute.

(Artikulu hau inprentara joan zen Edouard Geffray Hezkuntza ministroak maiatzaren 24an Ouest France hedabidean egindako iragarpenak eta Seaskaren balorazioa ezagutu baino lehen).

]]> <![CDATA[Seaskak dio Hezkuntza ministroaren iragarpenak ez duela sinesgarritasunik]]> https://www.argia.eus/albistea/baxoko-berezitasun-bat-2028an-euskaraz-egiteko-hezkuntza-ministroaren-iragarpenak-sinesgarritasunik-ez-duela-dio-seaskak 2026-05-26 https://www.argia.eus/albistea/baxoko-berezitasun-bat-2028an-euskaraz-egiteko-hezkuntza-ministroaren-iragarpenak-sinesgarritasunik-ez-duela-dio-seaskak 2027ko Frantziako hauteskunde presidentzialekin lotu du Seaskak Hezkuntza ministroaren iragarpena: “Ez du inolako sinesgarritasunik, 2028an ez baita gehiago ministro izanen”. Aurten Matematikako azterketa euskaraz erantzungo duten ikasleekin zer gertatuko da? Hori ere jakin nahi dute Ikastolek. EEPko lehendakariak, aldiz, baikor baloratu ditu ministroak esandakoak.

]]> <![CDATA[Hezkuntza Ministerioak iragarri du baxoko berezitasun bat euskaraz egin ahal izango dela 2028tik aurrera]]> https://www.argia.eus/albistea/hezkuntza-ministerioak-iragarri-du-baxoko-berezitasun-bat-euskaraz-egin-ahal-izango-da-2028tik-aurrera 2026-05-25 https://www.argia.eus/albistea/hezkuntza-ministerioak-iragarri-du-baxoko-berezitasun-bat-euskaraz-egin-ahal-izango-da-2028tik-aurrera Baxoko berezitasun bat eta hari dagokion ahozko handia proba egin ahal izango dituzte euskaraz, 2028. urtetik aurrera. Seaskak adierazi du ministerioaren iragarpena “aldaketa handia” dela haren diskurtsoan. Dena den, ekainaren 12an matematikako azterketa euskaraz egiten uztea eskatu dute. Oraingoz, ekainaren 6ko manifestazioaren deialdiari eusten diote. Datozen ordu eta egunetan erabakiak hartuko dituztela adierazi du Seaskak.

]]> <![CDATA[Murgiltze ereduarentzako "lege-marko berria" hitzeman du Frantziako Hezkuntza ministroak]]> https://www.argia.eus/albistea/murgiltze-ereduarentzako-lege-kuadro-berri-bat-hitz-eman-du-frantziako-hezkuntza-ministroak 2026-05-22 https://www.argia.eus/albistea/murgiltze-ereduarentzako-lege-kuadro-berri-bat-hitz-eman-du-frantziako-hezkuntza-ministroak Eskualdeetako Hizkuntza eta Kultura Ikerketarako Frantziako Legebiltzarreko batzordeak antolatutako bileran eman du horren berri Edouard Geffray Hezkuntza ministroak. Paul Molac bretoia eta Peio Dufau euskalduna dira talde horretako presidenteak. Azterketak lekuko hizkuntza gutxituetan pasatzeko eskaera ere ukan dute aipagai eta aitzinamenduak espero dituzte diputatuek: "Badirudi, besteak beste, Euskal Herritik entzunarazitako kexua entzun duela minstroak".

]]> <![CDATA["Bada koherentzia ideologikoa: abertzale bazara, eginbidea duzu hizkuntzaren ikastea"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2964/benat-oiharzabal-bidegorri 2026-05-20 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2964/benat-oiharzabal-bidegorri Parisen jaioa, abertzaletu ondotik euskaltzaletu zen eta berreskuratu zuen eskolan arroztutako hizkuntza etxekoa. Militante politiko izana, irakasle, ikertzaile, gramatikalari, euskaltzain… Hainbat adar ageriko ditu Beñat Oiharzabalen zuhaitzak. Bere baitan gordeagoak diren sustraien bila abiatu gara, Luzien Etxezarretak eta Pello Zubiriak ARGIA honetan bertan 1991n egindako elkarrizketa irakurrita, datorren ekainaren 6an Ziburuko Azokan jasoko duen omenaldiaren karietara.

]]> <![CDATA[Xiberoko Botzak diru bilketa abiatu du bere estudioak berritzeko]]> https://www.argia.eus/albistea/xiberoko-botzak-bere-estudioak-berritzeko-lanak-egiteko-diru-bilketa-abiatu-du 2026-05-15 https://www.argia.eus/albistea/xiberoko-botzak-bere-estudioak-berritzeko-lanak-egiteko-diru-bilketa-abiatu-du Xiberoko Botza irratiaren güneak sekülan ezagütü ez dütüan obrak ükenen dütü.

]]> <![CDATA[Herri Urrats, Azterketak Euskaraz]]> https://www.argia.eus/albistea/herri-urrats-azterketak-euskaraz 2026-05-13 https://www.argia.eus/albistea/herri-urrats-azterketak-euskaraz Aste huntan, Bernat Etxepare lizeoko leheneko ikasleek, hilabete baten buruan matematikako etsamina euskaraz pasatuko dutela jakinarazi dute, haien kopiak ez zuzentzeko arriskua izanik ere. Azterketak Euskaraz kolektibotik nahi dakotegu gure sustengu guzia helarazi eta goresmenak eman ukan duten kuraiagatik. Sustengutik at, egun zuen aitzinean, buraso eta erakasle gisa, azkarki salatzen dugu ez dugula onartzen gure haurrak mespretxatuak izan ditezen eta kolektiboak dena eginen duela, euskaraz... [+]

]]> <![CDATA[Urratsez urrats (1999)]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2962/urratsez-urrats-1999 2026-05-06 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2962/urratsez-urrats-1999 <![CDATA[Urruñako alkate berriak nabarmen murriztu du euskalgintzaren dirulaguntza]]> https://www.argia.eus/albistea/euskalgintzak-jasoko-dituen-diru-laguntzak-murriztu-ditu-urrunako-herriko-etxeak 2026-04-29 https://www.argia.eus/albistea/euskalgintzak-jasoko-dituen-diru-laguntzak-murriztu-ditu-urrunako-herriko-etxeak Euskalgintzak jasoko dituen dirulaguntzak 26.000 euro gutxitu ditu Urruñako (Lapurdi) Herriko Etxeak. Seaska atera da kaltetuena eta 22.000 euro jaso beharrean 2.500 euro eskuratuko ditu. Ipar Euskal Herriko Ikastolen Elkarteak salatu du Sébastien Etchebarne auzapez berriak hauteskundeetan izandako euskararen aldeko jarreraren kontrako neurria hartu duela.

]]> <![CDATA[Haize freskoa Iparraldetik]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2960/haize-freskoa-iparraldetik 2026-04-22 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2960/haize-freskoa-iparraldetik Algara eragin zidan lagun batek esan zidanean gazte batzuek esan ziotela hiru baldintza bete behar zituela pertsona batek haiekin ligatzeko. Baldintza horietako bat zera zen, ez deitzea Frantzia Iparraldeari. Askotan pentsatu izan dut dezente aukera baztertu beharko zituztela gazte haiek, nahiko ohikoa delako oraindik, mugatik hain hurbil egonda ere, “San Juan de Luzera joan gara” edota “Frantzian merkeago dago krema hori” entzutea.

Muga psikologiko temati hori... [+]

]]> <![CDATA["Baxoa euskaraz!" aldarriz bete dituzte Baiona eta Donapaleuko ikuskaritzen egoitzak]]> https://www.argia.eus/albistea/baxoa-euskaraz-aldarriz-bete-dituzte-baiona-eta-donapaleuko-ikuskaritzen-egoitzak 2026-04-21 https://www.argia.eus/albistea/baxoa-euskaraz-aldarriz-bete-dituzte-baiona-eta-donapaleuko-ikuskaritzen-egoitzak Matematikako baxo berria ezingo dute euskaraz egin Ipar Euskal Herriko ikasle euskaldunek, eta hori salatzeko ekintza egin du Azterketak euskaraz! kolektiboak.

]]> <![CDATA[Familientzako egonaldiak, euskara hauspotzeko formula berria Plazara-ren eskutik]]> https://www.argia.eus/albistea/familientzako-egonaldiak-euskara-hauspotzeko-formula-berria-plazara-ren-eskutik 2026-03-29 https://www.argia.eus/albistea/familientzako-egonaldiak-euskara-hauspotzeko-formula-berria-plazara-ren-eskutik Ipar Euskal Herrian sortu eta jarduten duen eragilea da Plazara, eta, hain zuzen, euskarari plaza gehiago eskaintzeko egiten dute lan. 2025ean mugak gainditu eta Euskal Herri osora zabaldu zituzten ateak beraien proposamen berritzailearekin: familientzako egonaldiak. Joana Barbier Plazarako kideak azaldu digunez, arrakasta erabatekoa da: “Familia askok ulertu dute beraien etxetik kanpo ere posible dela euskaraz hitz egitea, eta euskaraz harremanak sortzea”.
 

]]> <![CDATA[Baxoa euskaraz eskatu dute irakaskuntza publiko, pribatu, elebidun eta murgiltze ereduko elkarteek]]> https://www.argia.eus/albistea/baxoa-euskaraz-eskatzen-dute-irakaskuntza-publiko-pribatu-elebidun-eta-murgiltze-ereduko-elkarteek 2026-03-27 https://www.argia.eus/albistea/baxoa-euskaraz-eskatzen-dute-irakaskuntza-publiko-pribatu-elebidun-eta-murgiltze-ereduko-elkarteek Gaur arte, Seaskak aldarrikapena eraman badu, orain Biga Bai, Euskal Haziak eta Ikas-Bi sareek ere Baxoa euskaraz eskatzen dute. Euskarazko irakaskuntzaren egoerari begira kezkatuak dira eta ekintza politikoak eskatzen dituzte 2026tik goiti. 

]]> <![CDATA["Borondatea baldin badugu, lortuko dugu 2050ean hiztunen kopurua %30 izatea"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2955/bixente-claverie-aek-ren-nazio-kontseiluko-ipar-euskal-herriko-kidea 2026-03-11 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2955/bixente-claverie-aek-ren-nazio-kontseiluko-ipar-euskal-herriko-kidea 24. Korrika Atharratzetik (Zuberoa) abiatuko da martxoaren 19an. Urte asko igaro dira Korrika inguru hartatik azkena pasa zenetik. Badute beharra. Lapurdirekin alderatuta, Zuberoa eta Nafarroa Beherea dira proportzioan euskal hiztun gehien galtzen ari direnak. Kontzientzia pizteko behar dute Korrika, eta baita sosak biltzeko ere. AEKk gero eta ikasle gehiago ditu gau eskoletan, baina igoeraren araberako dirulaguntzarik ez dutela kexu dira. Euskal Konfederazioak (AEK partaide da) baliabide eskasak salatzeko, manifestaziora deitu du azaroaren 21erako. Bixente Claverie mauletarrak helduen alfabetatzearen eta egoera orokorraren argi-itzalak kontatu dizkigu. 

]]> <![CDATA[Euskararen egoeraren larritasunaz eta koofizialtasunaren beharraz gogoeta Euskal Konfederaziotik]]> https://www.argia.eus/albistea/euskararen-egoeraren-larritasunaz-eta-koofizialtasunaren-beharraz-gogoeta-euskal-konfederaziotik 2026-02-02 https://www.argia.eus/albistea/euskararen-egoeraren-larritasunaz-eta-koofizialtasunaren-beharraz-gogoeta-euskal-konfederaziotik Ipar Euskal Herriko euskalgintzako elkarte gehienak biltzen dituen Euskal Konfederazioko zuzendaritzako hiru kide Goiz Berri emankizunean izan dira. Ihintz Oliden, Sebastien Castet eta Ekhi Erremundegirekin hizkuntz politikaz aritu gara.

 

]]> <![CDATA[Baxoa euskaraz, hitza hitz]]> https://www.argia.eus/albistea/baxoa-euskaraz-hitza-hitz 2026-01-22 https://www.argia.eus/albistea/baxoa-euskaraz-hitza-hitz Euskal Herriko ikastolakide eta euskaltzale guziei zuzendua da lerro hauen bidezko dei beroa. Urte luzez, guraso, irakasle eta ikasleek Seaskaren aldeko parioa egin dute, euskarazko murgiltze eredua eguneroko praktikaren bidez eraikiz. Orain, borroka horren mugarri erabakigarri baten aitzinean gara: baxoa euskaraz ala ez.

Euskal hautetsiekin Parisen egin azken bilkuran, Hezkuntza ministroak onartu du Blanquer-en erreformak hizkuntza gutituak bazter utzi zituela, eta prest agertu da 2027rako... [+]

]]> <![CDATA[Auzitegietan euskarak atzera egin duela salatu dute hainbat eragilek Baionan]]> https://www.argia.eus/albistea/auzitegietan-euskarak-atzera-egin-duela-salatu-dute-hainbat-eragilek 2025-12-18 https://www.argia.eus/albistea/auzitegietan-euskarak-atzera-egin-duela-salatu-dute-hainbat-eragilek Baionako auzitegiaren aitzinean bildu diren euskal eragileek salatu dute azken hilabeteetan euskaraz deklaratzeko eskubidea ukatu zaiela hainbat auzipeturi. Eta mobilizaziora deitu dute urtarrilaren 31n Baionan, Departamenduaren egoitzaren aitzinean.

]]> <![CDATA[Pirinio Atlantikoetako Departamenduak 50.000 euro kenduko dizkio Euskal Kultur Erakundeari]]> https://www.argia.eus/albistea/pirinio-atlantikoetako-departamenduak-50000-euro-kenduko-dizkio-euskal-kultur-erakundeari 2025-12-18 https://www.argia.eus/albistea/pirinio-atlantikoetako-departamenduak-50000-euro-kenduko-dizkio-euskal-kultur-erakundeari Iragan larunbateko biltzar nagusian hartu du erabakia Pirinio Atlantikoetako Departamenduak. Uztailean Frantziako Estatuak jakinarazitako 30.000 euroko mozketa ere gehitu behar zaio horri eta argi eta garbi, egoera ekonomiko larrian dago EKE egitura.

]]> <![CDATA[EEPren aurrekontua berritu dute, baina aurreikusitako emendio apalenarekin]]> https://www.argia.eus/albistea/eepren-aurrekontua-berritu-dute-baina-aurreikusitako-emendio-apalenarekin 2025-12-12 https://www.argia.eus/albistea/eepren-aurrekontua-berritu-dute-baina-aurreikusitako-emendio-apalenarekin Euskararen aldeko hizkuntza politika eraginkorra bideratu ahal izateko, EEPko kide bakoitzak –Euskal Hirigune Elkargoa, Departamendua, Eskualdea eta Frantziako Estatua– 650.000 euroko emendioa onartu beharko luke, baina ez da horrelakorik gertatu: 100.000 euroko emendioaren alde egin dute. Euskalgintzak eta Euskal Hirigune Elkargoak salatu dute baliabide gehiago jarri ez izana.

]]> <![CDATA['Euskarari trufarik ez!' lelopean elkarretaratzea eginen du Euskal Konfederazioak abenduaren 3an]]> https://www.argia.eus/albistea/euskarari-trufarik-ez-lelopean-elkarretaratzea-eginen-du-euskal-konfederazioak-abenduaren-3an 2025-11-27 https://www.argia.eus/albistea/euskarari-trufarik-ez-lelopean-elkarretaratzea-eginen-du-euskal-konfederazioak-abenduaren-3an Euskararen Erakunde Publikoaren biltzar nagusia iraganen da abenduaren 11n eta orduan bozkatuko dituzte aurrekontua eta hitzarmen berria. Hori horrela, Ipar Euskal Herriko egoera soziolinguistikoak galdatzen duen hizkuntza politika ausart baten alde egitea galdetzen diote euskalgintzatik EEPri. 

]]> <![CDATA[Euskararen Erakunde Publikoa: heldu da hitzarmen berria bozkatzeko tenorea]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2941/euskararen-erakunde-publikoa-heldu-da-hitzarmen-berria-bozkatzeko-tenorea 2025-11-26 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2941/euskararen-erakunde-publikoa-heldu-da-hitzarmen-berria-bozkatzeko-tenorea Abenduaren 11n izanen da Euskararen Erakunde Publikoaren biltzar nagusia eta orduan bozkatu beharko dituzte aurrekontua eta hitzarmen berria. Euskalgintza zein EEP bera, guztiak ados dira errateko gaur egungo hizkuntza politika ez dela nahikoa euskararen galera behar bezainbeste frenatzeko eta euskal hiztun berriak sortzeko. Guztiak ados dira errateko bultzada berri bat eman behar zaiola hizkuntza politikari. Hor arte guztiak ados dira, baina bideratu beharreko sosaz hitz egiterakoan, uzkurtasunak eta desadostasunak nagusi dira. Egoera blokeatuta izanda, urte bateko negoziazio fasea abiatu zuten iazko abenduan. Bururatu zaie elkarrizketarako tartea eta biltzar nagusian jakinen da emaitza. 

]]> <![CDATA[Ehun ekimenez gora eskainiko ditu Euskararen Urtaroak azaroaren 21etik aurrera Ipar Euskal Herrian]]> https://www.argia.eus/albistea/ipar-euskal-herrian-gaindi-ehun-ekimenez-gora-eskainiko-ditu-euskararen-urtaroak-azaroaren-21etik-abenduaren-3ra 2025-11-13 https://www.argia.eus/albistea/ipar-euskal-herrian-gaindi-ehun-ekimenez-gora-eskainiko-ditu-euskararen-urtaroak-azaroaren-21etik-abenduaren-3ra Euskal Hirigune Elkargoak, Herriko etxeek, elkarteek eta egitura pribatuek beraien ekimenak batu eta euskara hutsean eskainitako egitarau oparoa ondu dute aurtengo ediziorako.

]]> <![CDATA[Zuberoako, Nafarroa Behereko eta Lapurdiko hainbat herriren izenen frantses idazkerak ezabatu ditu EHEk]]> https://www.argia.eus/albistea/zuberoako-nafarroa-behereko-eta-lapurdiko-hainbat-herriren-izenen-frantses-idazkerak-ezabatu-ditu-ehek 2025-11-11 https://www.argia.eus/albistea/zuberoako-nafarroa-behereko-eta-lapurdiko-hainbat-herriren-izenen-frantses-idazkerak-ezabatu-ditu-ehek Xiberoako, Nafarroa Behereko eta Lapurdiko herri abantxu guztien izenen jatorria euskalduna izanik, zergatik frantsestu... izenaren jatorriak zentzua galtzen du. Xiberoako, Nafarroa Behereko eta Lapurdiko hainbat herrien sartzeetan diren herrien izenen frantses idazkerak ezabatu ditu Euskal Herrian Euskarazek. Frantsestuak izatea inperialistatzat jotzen dute.

 

]]> <![CDATA[Seaskak 6.000 metro koadro ukanen ditu bigarren lizeoa eraikitzeko Donapaleun]]> https://www.argia.eus/albistea/seaskak-6000-metro-koadro-ukanen-ditu-bere-bigarren-lizeoaren-eraikitzeko 2025-10-24 https://www.argia.eus/albistea/seaskak-6000-metro-koadro-ukanen-ditu-bere-bigarren-lizeoaren-eraikitzeko Baziren 27 urte Donapaleuko VVF opor herriaren gunea hutsik zela. Hurrengo hilabeteetan dena deseginen dute, proiektu orokor baten sortzeko. Seaskaren lizeoak, aisialdi zentro batek, eta harrera gune batek dute proiektua osatzen.

]]> <![CDATA[Departamenduaren Baionako egoitzan euskararen aldeko tindaketa egin zuten EHEko kideak libre dira]]> https://www.argia.eus/albistea/departamenduaren-baionako-egoitzan-euskararen-aldeko-tindaketa-egin-zuten-eheko-kideak-libre-dira 2025-09-30 https://www.argia.eus/albistea/departamenduaren-baionako-egoitzan-euskararen-aldeko-tindaketa-egin-zuten-eheko-kideak-libre-dira "Euskaraz bizi nahi dugu" mezua tindatu zuten larunbatean, eta 48 oren inguru eman dituzte atxiloaldian ekintzaileek. Gorka Torre kontrol judizialpean askatu du prokuradoreak, epaiketaren zain; bertze hirurak komisariara deituak izanen dira.

]]> <![CDATA[EHEk Baionako departamenduaren egoitzan margoketa egin du]]> https://www.argia.eus/albistea/euskal-herrian-euskarazek-baionako-departamenduaren-egoitzan-margoketa-egin-du 2025-09-29 https://www.argia.eus/albistea/euskal-herrian-euskarazek-baionako-departamenduaren-egoitzan-margoketa-egin-du Buruilaren 27an ebiakoitz huntan Euskal Herrian Euskaraz-ek Baionan salatu du Euskara bigarren mailako hizkuntza bezala kontsideratua dela. "Euskaraz bizi nahi dugu" mezua margotu dute departamenduaren egoitzaren gainean.

]]> <![CDATA[On.eus ataria sortu dute Ipar Euskal Herriko eragileek, euskararekin laguntzeko]]> https://www.argia.eus/albistea/oneus-euskararen-ataria-sortu-dute-ipar-euskal-herriko-eragileek-coaching-lingustikoa-eskaintzeko 2025-09-16 https://www.argia.eus/albistea/oneus-euskararen-ataria-sortu-dute-ipar-euskal-herriko-eragileek-coaching-lingustikoa-eskaintzeko "Ez da izango hainbeste iritziz beteriko webgunea, laguntzarako baliabideen bilduma baizik", azaldu digu Arantza Egigurenek, On.eus webgunearen arduradunetako batek. Astearte goizean aurkeztu dute Baiona Ttipian, On! sorgunean. Erabiltzaileak lau multzotan banatu dituzte, eta bakoitzari egokitutako edukiak bildu, euskararekin duten harremana sendotzeko baliagarriak izango zaizkielakoan. "Gure helburua da coaching lingustikoa egitea", dio.

]]> <![CDATA[Euskalgintzarekin zubi lanak berreraiki nahi ditu EEPko zuzendari berriak]]> https://www.argia.eus/albistea/euskalgintzarekin-zubi-lanak-berreraiki-nahi-ditu-eepko-zuzendari-berriak 2025-09-16 https://www.argia.eus/albistea/euskalgintzarekin-zubi-lanak-berreraiki-nahi-ditu-eepko-zuzendari-berriak Ttitto Betbeder Euskararen Erakunde Publikoko zuzendari berriaren ustez kontzertazioa sustatu behar da euskalgintzarekin eta aholku batzordea biziarazi berriro.

]]> <![CDATA[Frantziar gobernua gabe baina elkarteen sustenguarekin iragan da EKEren administrazio kontseilua]]> https://www.argia.eus/albistea/frantziar-gobernua-gabe-baina-elkarteen-sustenguarekin-iragan-da-ekeren-administrazio-kontseilua 2025-09-15 https://www.argia.eus/albistea/frantziar-gobernua-gabe-baina-elkarteen-sustenguarekin-iragan-da-ekeren-administrazio-kontseilua Eztabaida gutirekin baina herriaren indarrarekin egin du bere administrazio kontseilua Euskal Kultur Erakundeak irailaren 13 honetan. 70 eta 80 elkarteen ordezkaritza hurbildu zen mobilizaziora, baina suprefeta eta DRACa gabe egin behar izan dute.

 

]]> <![CDATA[Baionako merkatuan euskaraz eta gaskoiz aritzeko kanpaina abiatu dute]]> https://www.argia.eus/albistea/baionako-merkatuan-euskaraz-eta-gaskoiz-aritzeko-kanpaina-abiatu-dute 2025-09-12 https://www.argia.eus/albistea/baionako-merkatuan-euskaraz-eta-gaskoiz-aritzeko-kanpaina-abiatu-dute Orain Baionako merkatuko saltzaileek afitxa bidez jakinarazten dute euskaraz eta gaskoiz aritzeko prest direla. Baionako Herriko Etxeak duela bi urte abiatutako euskara plangintzaren ildotik ekintza abiatu du.

]]> <![CDATA[Euskararen Kultur Erakundea arriskuan finantzazio murrizketagatik; elkarretaratzea larunbatean]]> https://www.argia.eus/albistea/eke-arriskuan-finantziazio-murrizketagatik-elkarretaratzea-larunbatean 2025-09-12 https://www.argia.eus/albistea/eke-arriskuan-finantziazio-murrizketagatik-elkarretaratzea-larunbatean Euskal Kultur Erakundeak (EKE), Ipar Euskal Herriko euskarazko kulturaren eragile garrantzitsuenak, arriskuan dauka bere burua, eta elkarretaratze deitu du larunbaterako Uztaritzen. Frantziako Estatuaren laguntzetan 30.000 euroko murrizketa jasan dute 2025ean (udan jakinarazia), eta arriskuan dago EKE ondorioz. "EKE Lanjerean", deialdiak dioen bezala.

]]> <![CDATA[Ipar Euskal Herrian hiru herritarretik bi autonomia handiagoren alde daude]]> https://www.argia.eus/albistea/ipar-euskal-herrian-hiru-herritarretik-bi-autonomia-handiagoren-alde-daude 2025-08-26 https://www.argia.eus/albistea/ipar-euskal-herrian-hiru-herritarretik-bi-autonomia-handiagoren-alde-daude IFOP institutuak eginiko ikerketa ezaguratarazi du Eskualde eta Herri Solidarioen Federazioak Korsikan, eta ondorioztatu dute Frantziako Estatuan biztanleen erdiak nahiko lukeela bere eskualdeak autonomia handiagoa izatea.

]]> <![CDATA[Euskararen aldeko ‘jauzi’ baten alde mobilizatu dira Maulen, Donapaleun eta Baionan]]> https://www.argia.eus/albistea/euskararen-aldeko-jauzi-baten-alde-mobilizatu-dira-maulen-donapaleun-eta-baionan 2025-07-21 https://www.argia.eus/albistea/euskararen-aldeko-jauzi-baten-alde-mobilizatu-dira-maulen-donapaleun-eta-baionan Igande goizean elkarretaratzeak egin dituzte Euskal Herrian Euskarazek deituta, Geldi euskara zapaltzea! lelopean.

]]> <![CDATA['Geldi euskara zapaltzea!' lelopean iganderako elkarretaratzeak antolatu ditu Euskal Herrian Euskarazek]]> https://www.argia.eus/albistea/geldi-euskara-zapaltzea-lelopean-elkarretaratzeak-antolatu-ditu-euskal-herrian-euskarazek 2025-07-15 https://www.argia.eus/albistea/geldi-euskara-zapaltzea-lelopean-elkarretaratzeak-antolatu-ditu-euskal-herrian-euskarazek Euskal Herrian euskara "hainbatetan ukatua edo bigarren hizkuntza bezala tratatua" dela salatu du EHEk, eta egoera hobetzeko hizkuntza politiketan jauziak egitea ezinbestekoa dela adierazi du. Hori dela eta, elkarretaratzeak egingo ditu Maulen, Donapaleun eta Baionan, uztailaren 20an.

]]> <![CDATA[Lasserre edo betiko leloaren betiko leloa]]> https://www.argia.eus/albistea/lasserre-edo-betiko-leloaren-betiko-leloa 2025-07-15 https://www.argia.eus/albistea/lasserre-edo-betiko-leloaren-betiko-leloa Egoerak bere horretan segituz gero, Euskal Hirigune Elkargoak ez du izenpetuko EEP Euskararen Erakunde Publikoa osatzeko hitzarmen berria. Orain artekoa urte hondarrean bukatuko denez, baliteke 2026an ofizialtasunik gabe izateaz gain, hizkuntza politika bideratzeko egitura publikorik gabe izatea euskara. Hemen zifren dantza labur bat, larritasunaz ohartarazteko: euskal hiztunak %20,1 dira Lapurdin, Baxenabarren eta Zuberoan –Iparraldeko biztanleriaren %37 biltzen dituen... [+]

]]> <![CDATA[Peio Jorajuria: «Departamendua jukutrian aritu bada, Maider Behotegik berehala dimisioa eman behar du»]]> https://www.argia.eus/albistea/peio-jorajuria-departamendua-jukutrian-aritu-bada-maider-behotegik-berehala-dimisioa-eman-behar-du 2025-07-09 https://www.argia.eus/albistea/peio-jorajuria-departamendua-jukutrian-aritu-bada-maider-behotegik-berehala-dimisioa-eman-behar-du Euskalgintzako hainbat eragile Baionako karriketara atera dira EEPren finantzaketaren inguruko kezkak agertzeko. 2017tik izozturik den aurrekontuaren aurrean, Frantziako Estatuak iragarritako 100.000 euroko igoera "trufa" gisa salatu dute.

]]> <![CDATA[Euskal Konfederazioak azalpenak eskatu dizkio Behotegiri, EEPren aurrekontuaren inguruko negoziazioengatik]]> https://www.argia.eus/albistea/euskal-konfederazioak-azalpenak-eskatu-dizkio-behotegiri-eepren-aurrekontuaren-inguruko-negoziazioengatik 2025-07-08 https://www.argia.eus/albistea/euskal-konfederazioak-azalpenak-eskatu-dizkio-behotegiri-eepren-aurrekontuaren-inguruko-negoziazioengatik Dozenaka lagunek agerraldia egin dute astelehen arratsaldean Baionan, Pirinio Atlantikoetako Departamenduaren egoitzaren aurrean. Frantziak EEPn 100.000 euro gehiago inbertituko dituela iragarrita, euskararen etorkizuna bermatzeko hizkuntza politikak "ausardia eta baliabideak" behar dituela salatu dute.

]]> <![CDATA[EEPren aurrekontuaren eztabaidan, egitura "iraunaraztea" du helburutzat Behotegi lehendakariak]]> https://www.argia.eus/albistea/eepren-aurrekontuaren-eztabaidan-egitura-iraunaraztea-du-helburutzat-behotegik 2025-07-01 https://www.argia.eus/albistea/eepren-aurrekontuaren-eztabaidan-egitura-iraunaraztea-du-helburutzat-behotegik "Egungo baldintzetan" EEP Euskararen Erakunde Publikoak berritzeko hitzarmena sinatuko ez duela mehatxu eginda, Euskal Hirigunearen Elkargoak sei hilabete eman die erakunde publikoa osatzen duten partaideei Parisekin negoziatzen jarraitzeko. Astelehenean agerraldia egin dute Maider Behotegi EEPko lehendakariak eta Aitor Aldasoro Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikarako sailburuordeak. Bi erakundeek urtero eragile pribatuei ematen dizkieten diru laguntzak aurkezteko egin badute ere agerraldia, EEPren etorkizuna izan dute hizpide, kazetari gehienek galderak horretara bideratuta.

]]> <![CDATA[Frantziako Estatuak EEPn 100.000 euro gehiago inbertituko ditu, baina helburuetatik urrun]]> https://www.argia.eus/albistea/frantziako-estatuak-eepn-100000-euro-gehiago-inbertituko-dituela-iragarri-du-baina-urrun-gelditzen-da-erakundearen-helburuetatik 2025-06-27 https://www.argia.eus/albistea/frantziako-estatuak-eepn-100000-euro-gehiago-inbertituko-dituela-iragarri-du-baina-urrun-gelditzen-da-erakundearen-helburuetatik Maider Behotegi Euskararen Erakunde Publikoaren (EEP) lehendakariak inbertsio handitze guztiak berri onak direla adierazi zuen iaz. Hala ere, erakunde bakoitzak gutxienez 300.000 euro gehiago ipintzea "beharrezkoa" dela nabarmendu zuen, helburua 2050ean hiztun kopurua %30era iristea baita.

]]> <![CDATA[Hurrengo ikasturterako irakasle gehigarriak jasoko ditu Seaskak]]> https://www.argia.eus/albistea/hurrengo-ikasturteko-aldi-baterako-beharrezko-irakasleak-jasoko-ditu-seaskak 2025-05-27 https://www.argia.eus/albistea/hurrengo-ikasturteko-aldi-baterako-beharrezko-irakasleak-jasoko-ditu-seaskak Bordeleko Errektorearekin hitzartu du "behin-behineko" akordioa Seaskak. Horrez gain, Euskararen Erakunde Publikoarekin eta Frantziako Hezkuntza Ministerioarekin hitzarmena sinatzeko negoziaketak abiatuko dituzte hurrengo astean. Azterketak euskaraz egiteko aukera eta inklusiorako baliabideak negoziatuko dituzte. 

]]> <![CDATA[“Utz gaitzazue euskaraz mintzatzen eta idazten!”]]> https://www.argia.eus/albistea/utz-gaitzazue-euskaraz-mintzatzen-eta-idazten 2025-05-16 https://www.argia.eus/albistea/utz-gaitzazue-euskaraz-mintzatzen-eta-idazten Azterketa euskaraz egitea debekatzen dietela salatu du Baionako Bernat Etxepare lizeoko Euskal Herrian Euskaraz taldeak. Pasaden urtean egindako eskakizunei jarraiki, aurten ere azterketak euskaraz egiteko eskatu dute. 

]]> <![CDATA[Herriek (ere) asko egin dezakete euskararen alde]]> https://www.argia.eus/albistea/herriek-ere-asko-egin-dezakete-euskararen-alde 2025-04-25 https://www.argia.eus/albistea/herriek-ere-asko-egin-dezakete-euskararen-alde 2026ko hauteskundeei begira, zutabe bat ireki du Enbata-k. Plantan emanak izanen diren zerrenda abertzaleen hautagaiei ideia kutxa bat eskaini nahi die, beren programak Herriko Etxeen eskumeneko sail ezberdinetan eraikitzeko. Hilabete honetan, Herriko Etxeek euskararen alde egin dezaketen guztiaren garrantzia eta azken hauen botere eraldatzailea azpimarratzen ditu Eneko Gorrik, neurri konkretuak proposatuz.

]]> <![CDATA[Arrate Isasi: "Iparraldeko haur elebidunek euskara nola ikasten duten ikertu nahi dugu"]]> https://www.argia.eus/albistea/arrate-isasi-iparraldeko-haur-elebidunek-euskara-nola-ikasten-duten-ikertu-nahi-dugu 2025-04-01 https://www.argia.eus/albistea/arrate-isasi-iparraldeko-haur-elebidunek-euskara-nola-ikasten-duten-ikertu-nahi-dugu Euskal hizkuntzalaritza esperimentaleko katedra berria estreinatu dute Baionako fakultatean.

]]> <![CDATA[Euskaldunontzat justizia aldarrikatu eta manifestaziora deitu dute Baionatik dozenaka eragilek]]> https://www.argia.eus/albistea/euskararentzat-eta-euskaldunontzat-justizia-aldarrikatu-du-ehek 2025-03-13 https://www.argia.eus/albistea/euskararentzat-eta-euskaldunontzat-justizia-aldarrikatu-du-ehek 25 bat eragilek adierazi diete elkartasuna apirilaren 11n Baionako auzitegian epaituko dituzten Intza Gurrutxaga eta Gorka Torre Euskal Herrian Euskaraz taldeko kideei. Egun batzuk lehenago, apirilaren 6an Baionan eginen den manifestazioan parte hartzeko deia ere luzatu dute.

]]> <![CDATA[Famili'on egonaldi ibiltaria aurkeztu dute lehendabizikoz Baionan]]> https://www.argia.eus/albistea/familion-egonaldi-ibiltaria-aurkeztu-dute-lehendabizikoz-baionan 2025-02-25 https://www.argia.eus/albistea/familion-egonaldi-ibiltaria-aurkeztu-dute-lehendabizikoz-baionan Plazara, AEK, Uda Leku, Dindaia eta Ebete antolakundeak Baionan elkartu dira Famili'on egonaldi ibiltariaren lehen edizioa aurkezteko. Hizkuntza mailaren arabera eskaintza bat edo beste egongo da eta haur zein gurasoentzat izango da udaberrian.

]]> <![CDATA[Hendaia, Urruña, Donibane Lohizune eta Ziburuko herriek hamabostaldia antolatu dute euskararen erabilera hauspotzeko]]> https://www.argia.eus/albistea/hendaia-urruna-donibane-lohizune-eta-ziburuko-herriek-hamabostaldia-antolatu-dute-euskararen-erabilera-hauspotzeko 2025-02-18 https://www.argia.eus/albistea/hendaia-urruna-donibane-lohizune-eta-ziburuko-herriek-hamabostaldia-antolatu-dute-euskararen-erabilera-hauspotzeko Hizkuntzarako ere gurasoak haurrentzako eredu direla kontuan hartuta, euskararen erabilera eta irakaskuntzari buruz sentsibilizatzeko helburua duen hamabostaldia antolatu dute Hendaia, Urruña, Donibane Lohizune eta Ziburuko herriek. Martxoaren 15etik 30era guraso euskaldun zein erdaldunen kezka eta galderei erantzuteko hamar hitzordu proposatzen dituzte adituen eskutik.  

]]> <![CDATA[Euskara hutsezko haurtzain-etxea irekiko dute Aiherran]]> https://www.argia.eus/albistea/euskara-hutsezko-haurtzain-etxea-irekiko-dute-aiherran 2025-02-04 https://www.argia.eus/albistea/euskara-hutsezko-haurtzain-etxea-irekiko-dute-aiherran Nafarroa Beherean, Aiherrako 'Beltzegitea' etxean kokatuko da Eguzkilore haurtzain-etxe berria. Euskara, natura eta motrizitate librea oinarri harturik, heldu den apirilean hasiko dira zerbitzua eskaintzen.

]]> <![CDATA[Bi hamarkadatan euskarazko eta elebitako ikastetxeek gain hartu diete frantsesezkoei Ipar Euskal Herrian]]> https://www.argia.eus/albistea/bi-hamarkadatan-euskarazko-eta-elebiko-ikastetxeek-gain-hartu-diete-frantsesezkoei-ipar-euskal-herrian 2025-01-29 https://www.argia.eus/albistea/bi-hamarkadatan-euskarazko-eta-elebiko-ikastetxeek-gain-hartu-diete-frantsesezkoei-ipar-euskal-herrian Euskarazko murgiltze eredua eta eredu elebiduna duten ikastetxeak gutxiengo izatetik gehiengo izatera pasa dira Ipar Euskal Herrian hogei urteotan, Euskararen Erakunde Publikoaren azterketak erakutsi duenez.

]]> <![CDATA[Eguberriko merkatu euskalzalea antolatu dute Baionan]]> https://www.argia.eus/albistea/eguberriko-merkatu-euskalzalea-antolatu-dute-baionan 2024-11-20 https://www.argia.eus/albistea/eguberriko-merkatu-euskalzalea-antolatu-dute-baionan Lehenengo aldiz “euskararen aldarriak hedatzeko” azoka antolatu dute euskararen biziberritzean lan egiten duten zortzi elkartek. Euskararen egunean irekiko da azoka eta abenduko beste hiru egunetan ere egongo da zabalik.

]]> <![CDATA["Literaturaz gozatzen ikasi egiten da, eta ikas prozesu hori landu behar da gelan"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2892/katixa-dolhare-zaldunbide 2024-11-06 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2892/katixa-dolhare-zaldunbide Bankan bizi den Literatura irakasle, ikerlari eta idazlea da. Irailaren hondarrean Itsasun egin zen Irailekoak poesia jaialdiaren baitan Ipar Euskal Herriko Poesiaz eman zuen hitzaldia. Besteak beste, bertan errandakoak hona ekarri nahian hasi gara harekin solasean.

]]> <![CDATA[Toponimoak ezabatzen]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2886/toponimoak-ezabatzen 2024-09-25 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2886/toponimoak-ezabatzen Euskal Herriko lekuen izenen frantsestearen arazoa ez da bakarrik seinale paneletan hizkuntza ez kontutan hartzearengatik izaten, duela zenbait urte hartu helbideratzeari buruzko erabaki baten gauzatzearen ondorioa ere bada.

Azal dezagun, administrazioko hainbat arlo sinplifikatzeko eta eraginkor egiteko hartu lege bidezko erabakiak (Parisko poderearen eta administrazioaren deszentralizazioa bideratu behar lukeenak eta bide beretik erabiltzaileen bizia sinplifikatu) helbide sistema aldatu... [+]

]]> <![CDATA[Bost urte euskara hutsezko lehen haurtzaindegia sortu zela Baxe Nafarroan]]> https://www.argia.eus/albistea/bost-urte-euskara-hutsezko-lehen-haurtzaindegia-sortu-zela-baxe-nafarroan 2024-09-24 https://www.argia.eus/albistea/bost-urte-euskara-hutsezko-lehen-haurtzaindegia-sortu-zela-baxe-nafarroan Larunbatean ospatu dituzte Ttinka mikro haurtzaindegiaren bost urteak Lakarran. Baxe Nafarroko euskara hutsezko egitura bakarra da, Euskararen Erakunde Publikoaren B ziurtagiriduna.

]]> <![CDATA[Mintzalasai 2024]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2885/mintzalasai-2024 2024-09-18 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2885/mintzalasai-2024 <![CDATA[“Badirudi lagunarteko hizkera, Hegoaldean eta Iparraldean, ezin dela banandu gaztelaniatik eta frantsesetik” ]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2884/maddi-kintana 2024-09-11 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2884/maddi-kintana Maddi Kintanak ekainean aurkeztu du Master Amaierako Lana Bordeleko Unibertsitatearen eta Iker ikerketa-zentroaren laguntzarekin. Gazteen hizkera BAM eta inguruan du izenburu eta Biarritz, Baiona eta Angeluko 18 eta 24 urte bitarteko gazteen hizkera aztertu du. Horretarako, beraiei eskatutako Whatsapp audioak eta berariaz antolatutako eztabaida saioak egin ditu. Irantzu Epelde izan du zuzendari. Baionan bizi den donostiarrak bizi den lekuko euskara aztertu nahi zuen, baita bere lagunen hizkera ere.

]]> <![CDATA[Geldi euskara zapaltzea!]]> https://www.argia.eus/albistea/geldi-euskara-zapaltzea 2024-09-09 https://www.argia.eus/albistea/geldi-euskara-zapaltzea ]]> <![CDATA[Euskara gal-bidean edo zabal-bidean?]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/euskara-gal-bidean-edo-zabal-bidean 2024-09-08 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/euskara-gal-bidean-edo-zabal-bidean Mattin Irigoienek "Nola ezar euskara gal-bidean, ahal-bidean, zabal-bidean" izenburupean emandako hitzaldia da honakoa. Donapaulen izan zen hitzordua, EHZ festibalak antolatuta.

]]> <![CDATA[Folklore Basque-a]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2882/folklore-basque-a 2024-08-28 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2882/folklore-basque-a Uda hasiera. EHZ festibalaren biharamuna (atx, buruko mina). Ikasturte kargatu baten ondotik, hatsa hartzeko gogoa. Burua hustu. Funtsezko elementuei berriz konektatu. Familian denbora hartu, aspaldiko lagunak berriz ikusi eta eguneroko borrokak (pixka bat) pausan eman. Benetan?!...

Familian herriko plazara abiatu oinez, merkatuko giroan kafe bat hartzeko. Usaian baino saltzaile eta erosle gehiago bada, sasoi turistikoa hasi den seinale. Salmahaiei begiradatxo bat: hemen Ezpeletako biperren... [+]

]]> <![CDATA["Zukak puruki ezabatzen du sexu identitatea eta, hikak, aldiz, eraikitzen"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2871/anne-marie-lagarde-matriarkatuaz-eta-biziaz 2024-05-14 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2871/anne-marie-lagarde-matriarkatuaz-eta-biziaz Matriarkatuaz doktore tesia egina da Anne-Marie Lagarde eta, gurean, gaiari buruzko espezialista egina da. Batean prima, bestean kadet, gure herrietako matriarkatua zertan zen deskribatu eta interpretatu digu, munduan diren formula matriarkalen berri emanez, eta bere historia pertsonal harrigarria abiaburu harturik.

]]> <![CDATA[Euskara 2050ean Ipar Euskal Herrian: Inkesta Soziolinguistikoa]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/euskara-2050ean-ipar-euskal-herrian-inkesta-soziolinguistikoa 2024-04-14 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/euskara-2050ean-ipar-euskal-herrian-inkesta-soziolinguistikoa Euskal Konfederazioak antolatutako mintegia da Euskara 2050ean Ipar Euskal Herrian. Bertan, honako solasaldi hau eskaini zuten Eneko Gorri eta Jakes Bortayrouk inkesta soziolinguistikoaren emaitzei tiraka.

]]> <![CDATA[Euskara 2050ean Ipar Euskal Herrian: hiztunak sortu]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/euskara-2050ean-ipar-euskal-herrian-hiztunak-sortu 2024-04-14 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/euskara-2050ean-ipar-euskal-herrian-hiztunak-sortu 2023ko abenduan Euskal Konfederazioak antolatutako mintegia da "Euskara 2050ean Ipar Euskal Herrian", eta bertan parte hartu zuten Ixabel Millet eta Peio Jorajuriak honako hitzartze hau eginaz. 

]]> <![CDATA[Euskara 2050ean Ipar Euskal Herrian: zein hizkuntza politika?]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/euskara-2050ean-ipar-euskal-herrian-zein-hizkuntza-politika 2024-04-14 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/euskara-2050ean-ipar-euskal-herrian-zein-hizkuntza-politika Euskal Konfederazioak antolatutako mintegia da Euskara 2050ean Ipar Euskal Herrian. Bertan hitza hartu zuten Amaia Beyrie, Elorri Arin, Maddi Bordagarai eta Hur Gorostiagak 'zein hizkuntza politika' galderari erantzuteko. 

]]> <![CDATA[Alde egin ala deus ez]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2857/alde-egin-ala-deus-ez 2024-01-31 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2857/alde-egin-ala-deus-ez Udaberrian, Iparraldeko Hizkuntz Politika Publikoa berrituko da: hortik, datozen urteetako norabideak, asmoak eta horien zerbitzuko jarriko diren dirutzei buruzko erabakiak hartuko dira eta horretan jarrera argia hartu beharko dute eskualdeak, departamenduak, estatuak eta Euskal Hirigune Elkargoak. Euskalgintza delibero horien zain dago, zintzurra tinko; izan ere, Iparraldean euskarak duen egoeraz kezkaturik agertu dira, deiadar eginez politika publiko egokiagoaren eta ausartagoaren... [+]

]]> <![CDATA[Oihaletxea]]> https://www.argia.eus/multimedia/dokumentalak/oihaletxea 2024-01-22 https://www.argia.eus/multimedia/dokumentalak/oihaletxea Azterketak Euskaraz kolektiboa zer den, zergatik sortu zuten eta zer dinamika duen kontatzen du dokumentalak. Seaskako ikasle, irakasle, guraso eta ikasle ohien testigantzak jaso ditu Lander Garrok AEKrentzat eta Korrikarentzat egindako lana.

Zuzendaria: Lander Garro
Kameralariak: Peru Galbete, Iñigo Salaberria eta Lander Garro
Muntaia eta kolorea: Lander Garro
Ekoizpen laguntzailea: Kepa Etxaberria
Dokumentazioa: Peio Aranzabal

]]> <![CDATA[11. Partekatzen]]> https://www.argia.eus/multimedia/larrungo-uhinak/11-partekatzen 2023-10-01 https://www.argia.eus/multimedia/larrungo-uhinak/11-partekatzen Zer duzu nahiago? Zer gustatzen zaizu? Zer maite duzu? Galdera horien erantzunak partekatzen aritu gara gaurko emankizunean. Horretarako, Donibane Lohizune eta Ziburuko AEK-ko gau eskolako lagunei laguntza galdegin diegu. Hala, mailak maila, batzuk luzeago eta besteak laburrago, elkarri euskara ematen aritu gara.

]]> <![CDATA[500 urteren ondoren, oroimena eta hizkuntza bizirik]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2837/nafarroako-estatu-nagusiak-donapaleun 2023-09-05 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2837/nafarroako-estatu-nagusiak-donapaleun 1523ko abuztuaren 18an, Henrike II.a Nafarroako erregeak Estatu Nagusiak deitu zituen Donapaleun. Gaztelaren eraso eta konkistaren ondoren, Nafarroa Behereko lurraldera mugaturik geratu zen erresumak bere egiturak bizirik mantentzeko azken saiakera izan zen hura. 500 urte geroago, gertaera hori gogoratuko dute, Amikuzen euskara sustatzeko lanean ari den Zabalik elkarteak, Nabarraldek eta Hernani Errotzenek.

]]> <![CDATA[Kulturgintza eta euskalgintza Ipar Euskal Herrian]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/kulturgintza-eta-euskalgintza-ipar-euskal-herrian 2023-07-17 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/kulturgintza-eta-euskalgintza-ipar-euskal-herrian Bagira mugimenduaren transmisio historikoaren karietara, Txomin Hegik 1960tik gaur arte euskalgintzan eta kulturgintzan izan diren gertakari eta hitzordu nagusiak oroitarazi ditu Hazparneko Fablab laboratorioan eskainitako hitzaldian.

]]> <![CDATA[9. Frikun]]> https://www.argia.eus/multimedia/larrungo-uhinak/9-frikun 2023-05-15 https://www.argia.eus/multimedia/larrungo-uhinak/9-frikun Frikun talde lapurtarrak “Ezerezko herria” diskoa plazaratu du berriki. Horren karietara, Azkaingo Gau Eskolan euskara hobetzen ari den Niko Perret artista elkarrizketatu dugu. Izan ere, zinez interesgarria iduritu zaigu Afrikako erroak dituen musika proiektu hau. Eta zuk, gehiago jakin nahi ote duzu?

]]> <![CDATA["Borroka izan da ene bizia, toki guztietan injustiziak baitira"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2813/gaby-etchebarne-emaztearen-borroka 2023-02-14 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2813/gaby-etchebarne-emaztearen-borroka Izkiriatzea maite izan du beti eta, horrekin batera, batean eta bestean ikusiak nahi zituen kontatu, ondoan izan duen jendearen hitzak gizarteari eman. Etchebarneren zenbait berri eman zigun Jenofa Berhokoirigoinek ARGIAn 2017an, baina iaz Aldudetik Mundura publikatu zuelarik, eta izugarrikeriak irakurri genizkiola, ezin gordean utzi.

]]> <![CDATA[Amikuzeko ikastolak 50 urte]]> https://www.argia.eus/multimedia/dokumentalak/amikuzeko-ikastolak-50-urte 2023-02-03 https://www.argia.eus/multimedia/dokumentalak/amikuzeko-ikastolak-50-urte Berriki, Amikuzeko ikastolak 50 urte bete ditu [1971-2021]. Karia horretara, ikasle ohi batzuek gaur egungo eta atzoko erakasle, langile eta buraso batzuk elkarrizketatu dituzte haien garaiko testuingurua, gogoetak, eztabaidak, lorpenak eta huts egiteak kontatzeko. 23 lekukotasun bildurik eta elkarri josirik, dokumental honek Ipar Euskal Herriko bigarren ikastolaren historia ezagutzeko parada eskaintzen du. Baina Amikuzetik haratago, lekukotasun horiek ikastola guzien historiaz zerbait... [+]

]]> <![CDATA[Larrungo uhinak #06: Senperen ibiliz]]> https://www.argia.eus/multimedia/larrungo-uhinak/larrungo-uhinak-06-senperen-ibiliz 2023-01-24 https://www.argia.eus/multimedia/larrungo-uhinak/larrungo-uhinak-06-senperen-ibiliz Entzule: ba ote dakizu zer den “Senperen Ibiliz”? Gure podcast berri honetan ezagutzen ahalko duzu; hain zuzen, Frédéric AEKko ikaslea da eta laguntzaile lanak egiten ditu “Senperen Ibiliz” zerbitzuan. Horrez gain, Pierre ikaskidearekin batera, elkarrizketa egin diote Dominique Idiart Senpereko auzapezari. Eta, nola ez, musika ere lagun izan dugu: Fermin Muguruzaren “Lagun nazakezu”.

]]> <![CDATA[Larrungo Uhinak #05: Amaiurko gudua]]> https://www.argia.eus/multimedia/larrungo-uhinak/larrungo-uhinak-05-amaiurko-gudua 2023-01-09 https://www.argia.eus/multimedia/larrungo-uhinak/larrungo-uhinak-05-amaiurko-gudua Urte berriarekin batera, Larrungo uhinak emankizuna bueltan da. Oraingoan ordea, gertakizun historiko garrantzitsu bat izan dugu hizpide: Amaiurko gudua.

]]> <![CDATA[Gurea bere egiten duen Paris horri...]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2806/gurea-bere-egiten-duen-paris-horri 2022-12-20 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2806/gurea-bere-egiten-duen-paris-horri Duela 40 urte plazaraturiko Maiatz literatura aldizkariaren lehen alea esku artean, epilogoko “euskarak hil behar zuela, beste mintzaira zibilizatuei bide egiteko, Unamunok hala zeukan, dohakabeak. Guk ez dugu euskara beste mintzaira baten compost nahi” pasarteak eraman ninduen bi gertakizunetara. Bata, Frantziaren ordezkari Pirinio Atlantikoetako prefetak Euskararen
Eguna kari, Euskaraldiaren logoa erabiliz “Prefetak euskararen hiztun orori besta ona desiratzen die... [+]]]> <![CDATA[Euskalwashing]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2805/euskalwashing 2022-12-14 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2805/euskalwashing Euskaraldia bukatzear da lerro hauek idazten ditudan orduan, oraindik bukaera argazkiak eskas dira. Ez da dudarik ederrak izanen direla, besta handi batean hartutakoen antzekoak.

Bizkitartean, artoski irakurri ditut, hemen edo beste zenbait agerkaritan, ni baino adituagoak direnek idatzi lerro, erran dezagun, minduak, EAE edo Nafarroan iragandakoez. Aitortu behar da, bestalde honetan ere, Euskaraldiaren edizio hau sentsazio gazi gozoarekin bukatzen dela.

Beste aldietan bezala, txapa... [+]

]]> <![CDATA[Larrungo Uhinak #04: ‘Azkaine euskaraz’ gaualdia]]> https://www.argia.eus/multimedia/larrungo-uhinak/larrungo-uhinak-04-azkaine-euskaraz-gaualdia 2022-11-29 https://www.argia.eus/multimedia/larrungo-uhinak/larrungo-uhinak-04-azkaine-euskaraz-gaualdia Azaroaren 10ean gaualdi berezia egin genuen Azkaingo Gaztetxean. Helburua zen gau eskolako ikasleek elkar ezagutzea, eta elkarrekin momentu goxo bat pasatzea. Euskaraz, bistan dena. Aurkezpen ttipi bat eta euskaraz maite duten hitz bat galdegin genuen.

]]> <![CDATA[Larrungo Uhinak #03: Sarako ‘mintzalagun’ elkartea]]> https://www.argia.eus/multimedia/larrungo-uhinak/larrungo-uhinak-03-sarako-mintzalagun-elkartea 2022-11-22 https://www.argia.eus/multimedia/larrungo-uhinak/larrungo-uhinak-03-sarako-mintzalagun-elkartea Euskararen erabilera sustatzeko helburuarekin, 2016an sortu zen Sarako ‘mintzalagun’ elkartea, AEKko zenbait ikaslek bultzatuta. Mixel Gerendiain elkartearen presidentearen ahotik, elkarte honen lana eta nondik norakoak ezagutuko ditugu.

Esatariak: Elisabeth, Marc eta Thierry.

]]> <![CDATA[Larrungo Uhinak #02: Gure Irratia]]> https://www.argia.eus/multimedia/larrungo-uhinak/larrungo-uhinak-02-gure-irratia 2022-11-15 https://www.argia.eus/multimedia/larrungo-uhinak/larrungo-uhinak-02-gure-irratia Gure Irratia hedabide lapurtarraren historia errepasatuko dugu Larrungo Uhinak emankizunaren bigarren saio honetan, Lukas eta Armelle, Azkaingo gau eskolako ikasleek gidatuta.

]]> <![CDATA[Larrungo Uhinak #01: Gau beltza]]> https://www.argia.eus/multimedia/larrungo-uhinak/larrungo-uhinak-01-gau-beltza 2022-10-25 https://www.argia.eus/multimedia/larrungo-uhinak/larrungo-uhinak-01-gau-beltza Benoit eta Marlene AEKko ikasleen eskutik, Gau Beltza edo Arimen gaua zer den ezagutuko dugu. Lapurdiko hainbat herritan nola ospatzen den azaltzeaz gain, esatariek Senpereko ikastolako haurren bizipenak ekarriko dizkigute.

]]> <![CDATA[Janbattit Dirassar omendu dute Ziburuko 3. Euskal Liburu eta Disko Azokan]]> https://www.argia.eus/multimedia/ekitaldiak/jamattitt-dirassar-omendu-dute-ziburuko-3-euskal-liburu-eta-disko-azokan 2022-06-08 https://www.argia.eus/multimedia/ekitaldiak/jamattitt-dirassar-omendu-dute-ziburuko-3-euskal-liburu-eta-disko-azokan 2022ko ekainaren 4an Ziburun egin den hirugarren Liburu eta Disko Azokaren hasiera ekitaldia da honakoa. Bertan Jamattitt Dirassar omendu dute euskaraz eginiko kazetaritza lanagatik eta literaturan utzitako lau liburuengatik (Hegiko Bordatik (1995), Bihotzeko mina (1997), Bele xuriak (2013), Herria irakurtuz, 100 lekukotasun (2018)).

Saria jasotzerakoan ez zuen hitza okupatu nahi izan, arrazoitzat emanik belaunaldi gazteari, hots, ondoan zeukan Amaiur Epher idazle gazteari lekua uzteko... [+]

]]> <![CDATA[Mintza gaitezen hizkuntza zapalkuntzaz]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2772/euskarafobia 2022-03-22 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2772/euskarafobia Beldurra esan nahi du grezierazko φόβος edo fobos hitzak. Hitz konposatuetan erabiltzean, ordea, izu zehatzak izendatzeaz gain –araknofobia, adibidez–, gai edo pertsona multzo batekiko gorroto edo herraz mintzatzeko baliatzen da –adibidez, homofobia–. Larrun honetan hizkuntza zapalkuntzaren esparrura ekarriko dugu definizioa eta euskararen normalizazioarekiko aurkakotasuna aztertuko dugu.

]]> <![CDATA[Erdara txarra da, tira, bueno, ez dakit... ]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2767/erdara-txarra-da-tira-bueno-ez-dakit 2022-02-16 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2767/erdara-txarra-da-tira-bueno-ez-dakit Gurasoek ez zekitenez, nik ez nuen euskara etxean jaso. Baina gure familiaren historian euskarak beste katebegi bat gehiago galtzerik nahi ez zutelako, ikastolara eraman ninduten, eta grina biziz saiatu ziren hizkuntzaren hazia nire baitan sakon ereiten. Kontua da ez nuela euskararekin kontakturik izan hiru bat urterekin ikastolan hasi nintzen arte, baina hala ere, harrigarriki azkar, aise, eta ongi ikasi omen nuen, garaian maisu-maistra izandakoek kontatu didatenez. Nonbait, erraietan... [+]

]]> <![CDATA[Murgiltze eredua abiatu dute, Hezkuntza Ministerioaren baimen ofizialik gabe]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2745/murgiltze-eredua-abiatu-dute-hezkuntza-ministerioaren-baimen-ofizialik-gabe 2021-09-09 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2745/murgiltze-eredua-abiatu-dute-hezkuntza-ministerioaren-baimen-ofizialik-gabe Aiherra, Arrosa-Ortzaize, Idauze-Mendi eta Larraineko eskoletako ama-eskoletan euskaraz hasi dute ikasturtea, nahiz eta errektoretzaren erantzun ofizialik ez ukan. Eskola sartzea pasa ondoko asteburuan jakin dute azkenean eskatutako ia guztia ukanen dutela. Larraineren kasua haatik ez da argitua. Zigorrak saihesteko gisan, irakasle ohi bat hasi da klasea ematen bertan: “Herriak bere baliabideekin gauzatuko du murgiltze eredua”. Borroka luze baten ondotik lortu dute euskarazko murgiltze eredua.

]]> <![CDATA[Mahai-ingurua: Literatur belaunaldien arteko harremanaz Harkaitz Cano, Juan Luis Zabala eta Iban Zalduarekin.]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/1968/mahai-ingurua-literatur-belaunaldien-arteko-harremanaz-harkaitz-cano-juan-luis-zabala-eta-iban-zalduarekin 2021-07-28 https://www.argia.eus/argia-astekaria/1968/mahai-ingurua-literatur-belaunaldien-arteko-harremanaz-harkaitz-cano-juan-luis-zabala-eta-iban-zalduarekin <![CDATA[Abdelkader pastorala Pettarran euskara indartzen]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/abdelkader-pastorala-pettarran-euskara-indartzen 2021-07-23 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/abdelkader-pastorala-pettarran-euskara-indartzen Zuberoan, Euskal Herriko beste lurralde gehienetan bezala, euskararen erabilera ahulduz joan da azken hamarkada hauetan. Transmisio guti egin da familietan eta belaunaldi oso batek ez du euskara ikasi. Xiberoko Pettarran, pastoralari esker, euskaraz murgiltzeko parada dutela erran diote Kanalduderi erreportaian agertzen diren arizaleek.

]]> <![CDATA["EEP iritsi da bere mugetara"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2306/sebastien-castet 2021-07-15 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2306/sebastien-castet Duela aste batzuk, Ipar Euskal Herriko euskalgintzako herri mugimenduak biltzen dituen Euskal Konfederazioak agerraldia egin zuen. Euskararen Erakunde Publikoak abiatutako hizkuntza politikak goia jo duela azaldu zuen.

]]> <![CDATA[Gure andereñoak]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2403/gure-anderenoak 2021-06-30 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2403/gure-anderenoak ]]> <![CDATA[Mani”Festa abenduaren 28an,<br>Seaskak antolatuta]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2397/manifesta-abenduaren-28anseaskak-antolatuta 2021-06-30 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2397/manifesta-abenduaren-28anseaskak-antolatuta ]]> <![CDATA[Nafarroa Behereko haur eskola euskaldun bakarra: Ttinka]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/nafarroa-behereko-haur-eskola-euskaldun-bakarra-ttinka 2021-05-18 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/nafarroa-behereko-haur-eskola-euskaldun-bakarra-ttinka Gamarte eta Lakarrako herriko etxeek bultzaturik, Ttinka haurtzaindegi euskaldunak ateak ireki zituen 2019an Lakarrako lehengo apezetxean. 10 lekuren baimena du egiturak baina haur guziak ez direnez egunero etortzen, 17 haur jasotzen dituzte garai honetan. Kanaldudeko laguntzaile batek egin erreportai honen gidari, Jean Claude Ybargaray Lakarrako auzapeza, Leire Bidart haurtzaindegiko zuzendaria eta Baptiste Ibar burasoa.

]]> <![CDATA[Babes legegilea euskaraz ikasi nahi duen haurrari]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2729/hizkuntza-gutxituen-aldeko-legea-frantziako-estatuan 2021-04-21 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2729/hizkuntza-gutxituen-aldeko-legea-frantziako-estatuan Mugarri izango den legea sartu da Frantziako Hezkuntza Kodean. Tokiko hizkuntzetako irakaskuntzaren orokortzea eta murgiltze eredua eskola publikoetan bideratzea lortu ahalko da. Tokiko hizkuntzan herrian eskolatzeko aukerarik ez badago, gertueneko eskolara doazen umeen kasuan ondoko ikastetxea edo udala diruztatu beharko du udalak. Tokiko hizkuntzan ikastea eskubidea da; ez gutizia.

]]> <![CDATA[Arrakala ederra jakobinismoan ]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2728/arrakala-ederra-jakobinismoan 2021-04-14 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2728/arrakala-ederra-jakobinismoan Bai, ederra eta historikoa izan da 2021eko apirilaren 8an Frantziako Legebiltzarrak hizkuntza gutxituen alde bozkatu izana. Legea oztopatzeko adierazpenak eta bideak errepikatu zituen gobernuak eta kontra bozkatzeko manua ere luzatu zuen, baina legearen alde egin zuen gehiengo zabalak. Arrakala Frantzia jakobinoaren paretan: hizkuntza gutxituetan bideratu murgiltze eredua Frantziako Hezkuntza Kodean sartuko da, eskola publikoetan lekuko hizkuntzetan bideratzen ahalko da hezkuntza.

Eskola... [+]

]]> <![CDATA[Euskal komunitateak zerendako sufritzen duen, lekuko bati esker, ulertzeko giltzak]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/euskal-komunitateak-zerendako-sufritzen-duen-lekuko-bati-esker-ulertzeko-giltzak 2020-05-25 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/euskal-komunitateak-zerendako-sufritzen-duen-lekuko-bati-esker-ulertzeko-giltzak Ainize Madariagaren hitzaldia Donapaleun. Kazetaria, soziologian eta antropologian diplomatua da.

Zer da hizkuntza gizakiarendako? Komunikazio-tresna hutsa dea? Norberaren hizkuntza bortxaz erauzteak zer ekar liezaioke? Ondoriorik ote dakar? « Komunitatea hats-bahiturik. Hiztunaren trauma: diagnosia eta paliatiboak » liburua galdera horier arrapostu ematen entseatu da lekukotasun paradigmatiko bat ekarriz. Helduaroan hainbat zailtasun komunikatibok ekarri zuten lekuko hau... [+]

]]> <![CDATA[Euskara izurrite eta mugaz gaindi]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2686/euskara-izurrite-eta-mugaz-gaindi 2020-05-15 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2686/euskara-izurrite-eta-mugaz-gaindi <![CDATA[Euskara Ipar Euskal Herriko udaletxeetan: neurriak hartzeko deia hautetsiei ]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2678/euskara-ipar-euskal-herriko-udaletxeetan-neurriak-hartzeko-deia-hautetsiei 2020-02-20 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2678/euskara-ipar-euskal-herriko-udaletxeetan-neurriak-hartzeko-deia-hautetsiei Ipar Euskal Herriko herriko etxeetako hauteskundeen bezperan, “Hizkuntza eskubideak bermatzeko protokoloa: garapena herriko etxeetan” txostena aurkeztu diete Euskararen Gizarte Erakundeen Kontseiluak eta Euskal Konfederazioak hautagaiei. Ofiziala ez bada ere, euskararen aldeko hizkuntza politika ausartak eta eraginkorrak  gauzatzeko aukerak daudela dio euskalgintzak eta bide horretan laguntzeko xedez osatu dute txostena. 

]]> <![CDATA[Beskoitzeko Ikastola: ttipitik handitzen]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/beskoitzeko-ikastola-ttipitik-handitzen 2020-02-04 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/beskoitzeko-ikastola-ttipitik-handitzen Duela 40 bat urte sortu zuten Lapurdiko Beskoitzeko lehen ikastola. Hura itxi ostean, beskoiztarrek 2013an berriz beste ikastola bat sortu zuten, gaur egunera arte lanean ari dena.

 

]]> <![CDATA[Hizkuntza gutxituen aldeko mobilizazioa Parisen]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/hizkuntza-gutxituen-aldeko-mobilizazioa-parisen 2019-12-06 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/hizkuntza-gutxituen-aldeko-mobilizazioa-parisen “Gure Hizkuntzak Bizi Daitezen” dinamikan biltzen diren Alsazia, Korsika, Katalunia, Okzitania eta Euskal Herriko eragileek elkarretaratzea egin zuten azaroaren 30ean Parisen. Frantziako Hezkuntza Ministerioaren eta bereziki Jean-Michel Blanquer ministroaren politika “lingizida” salatu zuten.

]]> <![CDATA["Geroan ukanen dugun erronkarik handiena euskararen erabilera dugu "]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2663/mikel-esclamadon-erronkak-betetzeko-prest 2019-10-24 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2663/mikel-esclamadon-erronkak-betetzeko-prest Mikel Esclamadon da Ipar Euskal Herriko AEK-ko koordinatzaile berria. Lekukoa hartu dio azken hogeita hamabi urteetan ardura bete duen Jakes Bortairuri.  Betebeharrak eta helburuak ez ditu ttikiak, baina motibazioa eta jakin-mina ere hein berekoak ukanki, gustura sentitzen da. Gau eskolen egoeraz aritzeaz gain, euskalgintzaz zein euskararen normalizaziorantz eman beharreko pausoez aritu zaigu.

]]> <![CDATA[Ez du etorkizuna irabazia, baina irabaz lezake]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2663/ez-du-etorkizuna-irabazia-baina-irabaz-lezake 2019-10-22 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2663/ez-du-etorkizuna-irabazia-baina-irabaz-lezake Argia-ren mendeurrena kari, euskarari buruzko mahai-inguru publikoa egin dugu irailaren 27an, Baionako Euskal Museoan, Ipar Euskal Herriko Mintzalasai elkartearekin elkarlanean. Euskara Ipar Euskal Herrian, Euskal Elkargoa sortu ondoren hizpide izan genuen. Solaskideak euskararen iraganaz mintzatu ziren, baina bereziki, gaur egungo euskararen egoera azaldu zuten, baita etorkizunari begira euskarak dituen ahalak edo eskasiak azpimarratu ere, itxaropenak eta etsipenak barne. Mahai-inguruaren ondorioetako bat hauxe izan da: aitzina begiratzeko baitezpadakoa dugu iraganean begirada pausatzea.

Mugarriak mugarri, hona horietako batzuk: duela 60 urte hasi zen Euskara Batuaren asmoa, non eta Ipar Euskal Herrian. 50 urte dira Seaska sortu zela. AEK-k, berriz,  (Gau-eskolak) 40 urte bete ditu, baita euskal irratiek ere. Hamarkada horietan halaber, herri elkarte eta mugimendu ugari sortu dira.

Ondoren eratu ziren, Euskal Kultur Erakundea (EKE), Euskal Konfederazioa eta Euskararen Erakunde Publikoa (EEP). Horiek ere ari dira gaur egun. Euskal Konfederazioak euskararen aldeko elkarteak eta taldeak bildu ditu bereziki, Ipar Euskal Herriaren erakundetze bidean. Gaur egunera etorrita, 2017an Euskal Hirigune Elkargoa sortu zen, iraganaren eta geroaren arteko instituzio mugarria. Bere zereginaz galdezka ekin genion solasaldiari.

]]> <![CDATA[Eguzkia txuri]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2663/eguzkia-txuri 2019-10-22 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2663/eguzkia-txuri Urriak bultzatu ohi ditu orbelak behera, lertxunak ortzi-mugatik hara eta ikasleak euskaltegietara eta urte guzietako buru hausteekin berriz haste.  

Zenbat dira Euskal Herri kontinental honetan euskara ikastera, hobetzera doazenak? Zenbaki zehatzik ez bailezake nehork eman, demagun orotara 1.800 bat jende ari dela, gau-eskolatan, elkarteetan, nor bere kabuz. Kopuru handia eman lezake, alta, jendetzaren neurrira ekarrita (300.000 biztanle), ehuneko txiki batera ez da heltzen eta horien... [+]

]]> <![CDATA[Euskara Ipar Euskal Herrian, Euskal Hirigune Elkargoa sortu ondoren]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/euskara-ipar-euskal-herrian-euskal-hirigune-elkargoa-sortu-ondoren 2019-10-10 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/euskara-ipar-euskal-herrian-euskal-hirigune-elkargoa-sortu-ondoren Euskara da gaia. Euskara Ipar Euskal Herrian, hain zuzen. Hizlariak Jean-Claude Iriart, Marie Andrée Ouret eta Eneko Bidegain. Euskararen egoera aztergai da gure zazpi lurraldeetan, baina Iparraldean badakigu gure hizkuntza ez dela ofiziala ezta koofiziala ere. Beraz, egoera are bereziagoa da. Baina aldi berean bizirik dirauen hizkuntza da jende gutxi batzuen ahaleginari esker, eta baliabide gutxirekin azken 50 urteotan eman dira pausoak hiru lurralde hauetan. Orain garai berri batean... [+]

]]> <![CDATA[Zahar berriak]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2657/iritzia 2019-09-11 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2657/iritzia Diskurtso batek euskalgintza gainditutzat ematen du. Entzuna da eta onartua euskalgintzako egituren partetik, uste dut. Badakigu azken urteetako bilakaeran, indarrak eta kemena higatu zaizkigula, neke dela indarberritzea, euskarak ez duela egin aitzina, ez dela inposatu. Ideia horretaz jabe gara, ez baikara itsu, ez baitugu iparra galdu. Diskurtso hori ez da harrigarria, ez da berria eta erranen nuke zabaldua ere dela.

Adibidez, eta zehazki, uda erditsutan zabaldu zen hegemonikotzat... [+]

]]> <![CDATA[Iraila arte]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2651/iritziak 2019-07-02 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2651/iritziak Tiradera ordenatzeagatik, iragana bueltan letorkizuke, karpeta batean atzeman mezu bat dela eta, ikastaldearen argazkia dela eta. Ekaineko goiz batez, oporretatik banatzen zaituzten egunak kontatzen ari zarela lanean, ezdeuskeria batek hamar hilabetez atzera eraman zaitu eta nostalgiko bihurtu.

Ez duzu beti hala pentsatu, ez, bistan dena, goraldiak bezainbat beheraldiak izan zenituelako ikastaldearekin, baina horra, helduak dira eta dena den, orain, joanak dira. Eta aurtengoez bezala,... [+]

]]> <![CDATA["Ikastolatik pasatzen diren haurrak euskaldun sentitzen dira"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2648/libe-goni-garate-seaskako-lehen-anderenoa 2019-06-12 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2648/libe-goni-garate-seaskako-lehen-anderenoa 50 urte betetzen ari da aurten Seaska, Ipar Euskal Herriko ikastolen federazioa. Duela 50 urte, ama bat, Argitxu Noblia, eta behar zen garaian behar zen lekuan gertatu zen irakasle bat, Libe Goñi, elkartu zituen zoriak. Lehen ikastolaren hazia erein zuten, oraingo mugimendua abiarazi.

]]> <![CDATA[Erabileraren aroa: begirada bat Ipar Euskal Herritik]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/erabileraren-aroa-begirada-bat-ipar-euskal-herritik 2019-03-25 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/erabileraren-aroa-begirada-bat-ipar-euskal-herritik Biarritzeko euskara teknikari Eneko Gorriren hitzaldia 2019ko Topaldian.

Hitzaldiaren sinopsia

Urteetako galtzearen ondotik, azken datu soziolinguistikoen arabera badirudi hiztun kopuru absolutua egonkortzen hasia dela Ipar Euskal Herriko hiru lurraldeetan. Zenbaki ofizialek 2011 eta 2016 artean 100 hiztun irabazi ditugula agerian ematen badute, ez dute islatzen jendartean sakonki aldatzen ari den prozesu bat: gaitasunen eraldaketa, familia transmisioaren etenaldia, erabileraren... [+]

]]> <![CDATA["Manera batez politika egiten dugu egiazki, eta gainera bakarrik euskaraz"]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/manera-batez-politika-egiten-dugu-egiazki-eta-gainera-bakarrik-euskaraz 2019-03-01 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/manera-batez-politika-egiten-dugu-egiazki-eta-gainera-bakarrik-euskaraz Urtero bezala Amikuzeko gazteek libertimendua prestatu dute Donapaleuko inauterietan. Zirtzilek urtearen laburpen kritikoa egin dute, ondoren bolantek urtaro berriari hasiera emateko. Gazteek soilik antolatzen dute ekitaldia, euskara hutsean, eta tokian tokiko gaiak ekartzen dituzte plazara.

]]> <![CDATA["Zuberotar gazteak bi euskararen jabe dira"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2626/maider-bedaxagar 2018-12-18 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2626/maider-bedaxagar Urdiñarbe, 1987. Euskal Filologian lizentziatua; liburuzaina lanbidez.Iragan urrian, Euskaldun bat, bi euskara izenburuko hausnarketa aurkeztu zuen Arantzazun (Oñati), Euskaltzaindiaren XVII. Biltzarrean. Hitzaldiaren lema hauxe izaki:  “Zuberera eta batua, zuberotar gazteen ahotan gaur egun”. Bere aburuz, zuberotar azken belaunaldi euskaldunak –demagun, 1987. urteaz geroztik sortutakoak– zuberera eta batuaren arteko lehia bizi du. 

]]> <![CDATA[Menderatuak bai, asimilatuak ez]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2618/lehen-mundu-gerraren-amaiera 2018-10-23 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2618/lehen-mundu-gerraren-amaiera Ehun urte beteko dira azaroaren 11n Lehen Mundu Gerra amaitu zela Europan. Hark utzitako zauri eta arrakalak oraindik agerian ditugu gurean eta kontakizun historiko ofizialari aurre egiteko antolatu dute 1914-1918 euskal oroitzapena itzaletik argira ekitaldia Baionan.

]]> <![CDATA["Gazteen elkar-laguntzari esker heldu diogu laborantzari"]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/gazteen-elkar-laguntzari-esker-heldu-diogu-laborantzari 2018-08-30 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/gazteen-elkar-laguntzari-esker-heldu-diogu-laborantzari Etxe Gazna kooperatiban elkartutako baserritarrek nork bere gazta egiten du etxaldean edo, udan, mendiko etxolan; eta elkarrekin gaztak ontzeko biltegia daukate antolatua 1992tik. 1985ean zazpi laborariren artean sortua, kooperatibak geroztik baserritar ugari erakarri ditu proiektura, gaurko 80 etxalde (120 lanpostu, baserri batzuk bi edo hiru pertsonakoa taldez osatuta daudenez) biltzeraino. Ardidunetako batzuek, gainera, jarraitzen dute gaztak mendian eginez udako hilabeteetan, mendetan egin... [+]

]]> <![CDATA["Zuberoan badugu zer egin, inora joan beharrik gabe"]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/zuberoan-badugu-zer-egin-inora-joan-beharrik-gabe 2018-08-29 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/zuberoan-badugu-zer-egin-inora-joan-beharrik-gabe Etxe Gazna kooperatibak lan garrantzitsu bat betetzen du Zuberoan: nekazaritzara jauzi egin nahi duten gazteei artaldeen kudeaketan zuzen hasteko aukera eskaintzen die, baserrietan bezala gaztaren ontze lanetan lanpostuak sortzea baimendu du eta etxalde txikietan gaztagintzaz oraindik bizi den jakintzaren transmisioa bermatu. Thomas Arhancet ardi eta behi hazlearekin hitz egin du Azia elkarteak.

]]> <![CDATA[Euskalgintzaren begirada, apirilean Euskal Elkargoak aurkeztuko duen hizkuntza politikari]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2592/sebastien-castet-euskal-konfederazioko-kidea 2018-03-21 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2592/sebastien-castet-euskal-konfederazioko-kidea Euskal Elkargoak hizkuntza politika bere gain hartzearen alde agertu ziren  gehiengo handian egitura berri honetako hautetsiak, iazko otsailean. Apirilaren 14an aurkeztuko dute hizkuntza politika proiektua. Horrez gain, jakina da instituzioak euskarari ezagupen bat emanen dion adierazpen bat ere aurkeztuko duela. Zein motatako aitortza izango den ez bada zehazturik, adierazpen garrantzitsua izango dela erran daiteke. Guzti horretaz xeheki hitz egin digu Sebastien Castet Ipar Euskal Herriko euskalgintzan dabiltzan egiturak biltzen dituen Euskal Konfederazioko kideak.

]]> <![CDATA[hEuskara Amikuzen]]> https://www.argia.eus/multimedia/dokumentalak/heuskara-amikuzen 2018-02-09 https://www.argia.eus/multimedia/dokumentalak/heuskara-amikuzen Donapaleuko Zabalik elkarteak bildu du Nafarroa Behereko eskualde honetan hizkuntzak bi belaunalditan nozitu duen hondamendia eta azken urteotan berriro indar berritzeko herritarrak egiten ari diren ahalegina.

]]> <![CDATA[Maite zaitut, nik ere ez ]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2585/analisia 2018-01-30 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2585/analisia Hegoaldean, euskara abagune bi hauen artean bizi da: Joxan Artzeren “euskara galduko da dakigunok ez dugulako egiten...” eta Bitoriano Gandiagaren “euskaraz egiten ez duenak berak jakinen du zergatik ez duen egiten, baina egiten ez duenak ez dit euskaraz egiten uzten”.   

Iparraldean, berriz, euskara aztergai  dugu azken bulta honetan, BAM barrutian, besteak beste. Bidasoaz goitiko euskararen egoera bestelakoa da, legez eta bestez. Egoera hau zailago... [+]

]]> <![CDATA[Peko errekatik, maldan gora]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2583/peko-errekatik-maldan-gora 2018-01-17 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2583/peko-errekatik-maldan-gora Urte berrian gaude eta honetan zehar Euskaraldiaren garapena etorriko zaigu, araiz, herriz herri eta egunez egun. Gu oraino gaude begira abenduko lehen egunei, zeinetan burutu baitugu BAM –Baiona-Angelu-Miarritze– euskaraz ekimena. Hogei ginen hastapenean eta, usteak gainditurik, mila inguru ginen heltzean.

Astez aste antolaketaren lehen bilkuraz geroztik, iragan da denbora, finkatu eragileak eta juntatu partaideak. Gaur jada segipena nola eman dugu gogoetagai. Dagoeneko... [+]

]]> <![CDATA[Bizkor eta baikor]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2582/bizkor-eta-baikor 2018-01-10 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2582/bizkor-eta-baikor Iragan azaroan, Euskal Herriko beste hainbat txokotan bezala, Baiona-Angelu-Miarritze hiri-eremuko hiztunak bateratzeko eta botere-arazteko BAM dinamika abiatu genuen guk ere. Ez genuen ezer berri asmatu: Donostiako Egia auzoan sortu eta Lasarte-Orian ondu den esperientzia gurean eramatea besterik ez dugu egin. Baina irakaspen eta lorpen propioak izan genituen, dudarik gabe. Bilana, dinamika bezala, kolektiboa izan beharko da. Horretan lanean ari gara. Hemen botako ditudanak bitarteko gogoeta... [+]

]]> <![CDATA["Lapurdi kostaldean hirigintza ereduak hizkuntza politikak baino askoz eragin handiagoa du"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2577/eneko-gorri 2017-11-29 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2577/eneko-gorri Eneko Gorri (Angelu, 1983) euskaltzale militante izateaz gain Biarrizko Herriko Etxeko euskara teknikaria da. Lapurdi kostaldeko hirigintza ereduak euskal hiztunen bilakabidean duen eragin handiaz ohartarazi nahi izan gaitu: “Biarritzek hamarrez biderkatuko balu ere euskarari ematen dion aurrekontua ez luke eragin handia izango hemendik 50 edo 100 urtera”. Jendarte ereduak eredu, euskaltzale-izokinak ur xaloagoetara iritsiko direla sinesten du.

]]> <![CDATA[Zer eskatuko zenioke Herri Elkargoari euskaldunen aktibaziorako?]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/zer-eskatuko-zenioke-herri-elkargoari-euskaldunen-aktibaziorako 2017-07-07 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/zer-eskatuko-zenioke-herri-elkargoari-euskaldunen-aktibaziorako 2017ko Udaltop jardunaldietan zabaldutako erreportajea. Hizlariak: Loretxu Etxemendi, Xan Aire, Beñat Arrabit eta Kattalin Saint Marie.

]]> <![CDATA[Kanaldude Zuzenean: Herri Urrats]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/kanaldude-zuzenean-herri-urrats 2017-05-12 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/kanaldude-zuzenean-herri-urrats Ipar Euskal Herriko ikastolen jaia ospatu aurretik Senperera hurbildu da Kanaldude aurtengo Herri Urratsen protagonistekin hitz egitera.

]]> <![CDATA[Ipar EHko ikasle euskaldunek zergatik ez dute euskaraz ikasten jarraitzen?]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/ipar-ehko-ikasle-euskaldunek-zergatik-ez-dute-euskaraz-ikasten-jarraitzen 2017-05-11 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/ipar-ehko-ikasle-euskaldunek-zergatik-ez-dute-euskaraz-ikasten-jarraitzen Lapurdi, Baxe Nafarroako eta Zuberoako ikasle euskaldunek euskaraz ikasten jarraitzeko dituzten trabak, hainbat ikasle eta irakasleren ahotan.

]]> <![CDATA[Korrika Xiberoan]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/korrika-xiberoan 2017-04-07 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/korrika-xiberoan Xiberoko euskaldun talde batek proposaturik, euskara eta korrika jorratu dituzte Kanaldude Zuzenean emanaldian.

Maite Davant eta Artzen Letona animatzaileek gomita andana bat izan dute beren aitzinean, besteak beste Bixente Claverie AEKko langile eta Korrikako zuzendaritzako partaidea, laugarren korrikan lekukoa ereman zuen Jakes Agergarai, musika eskolako Soisic Pino, bertsolaritza munduan ezaguna den Xan Alkhat eta abar. 

]]> <![CDATA[Nicolas Tournadren gogoeta euskararekiko]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/nicolas-tournadren-gogoeta-euskararekiko 2016-12-15 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/nicolas-tournadren-gogoeta-euskararekiko Errobi eta Hazparneko herri elkargoek, Hendaia eta Uztaritze herriek gomitatu dute Nicolas Tournadre, Aix-en-Provence Marseillako unibertsitatean irakasle eta ahozko hizkuntzetan berezitua den CNRS-ko ikerlaria. Euskararen berezitasunaz bost hitzaldi eman ditu eta Kanaldude Uztaritzen izan da UztaHitzan ekimenean. Tournadrek zortzi hizkuntza familiatako mintzairak menperatzen ditu eta Tibeteko hizkuntzak ikertu ditu euskararekin batera, besteak beste.

]]> <![CDATA[Hazten gaitu, hazten dugu]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/hazten-gaitu-hazten-dugu 2016-11-24 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/hazten-gaitu-hazten-dugu Baionako Etxepare lizeo berria eraikitzen ari da eta, ondo bidean, heldu den udarako prest izango da. Etxepare lizeoko guraso elkarteak eta irakasleek dirua biltzeko kanpainaren berri eman dute lizeo berrirako beharko duten materiala erosteko.

]]> <![CDATA[Iñaki Caminorekin, Amikuzeko (h)euskara zaharraz ]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2531/inaki-caminorekin-amikuzeko-heuskara-zaharraz 2016-11-22 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2531/inaki-caminorekin-amikuzeko-heuskara-zaharraz Iñaki Camino Lertxundi (Donostia, 1963) irakaslea da EHUren Gasteizko Letren fakultatean. 1980ko hamarkadan ARGIAko lankide aritu zen. Garai hartan hasi zituen hizkuntzalaritzako ikerketak Aezkoan eta beste hainbat eskualdetan. “Amiküzeko Euskara” liburua plazaratzen du udazken honetan Euskaltzaindiaren eskutik.

]]> <![CDATA["Badea norbait?": Amikuzetik begira euskararen galerari]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2531/euskararen-galera-nafarroa-beherean 2016-11-22 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2531/euskararen-galera-nafarroa-beherean Hona Amikuze, edo Amiküze bertako askok dioten moduan: Nafarroa Behereak Biarnorekin muga egiten duen ipar muturrean, 32 herri, 9.000 biztanle denen artean, hiriburu Donapaleu –Dnaplü– 1.850ekin, lautada zabalez eta muino apalez osatutako paisaia, hazitarako artoa denetan, Europan izena duen Lur Berri nekazari kooperatiba industrialaren sortze eremua, zenbait enpresa ttiki… eta euskararen ezagutza %50 inguruan. Benetan? Benetan, nahiz eta kanpotik hurbildutako euskaldunari kostatuko zaion euskarazko solasik entzutea inon, ez bada ostiral eguartean Donapaleuko ferian eta ostatuetan, 75 urtetik gorako laborari txapeldunen ahotan: amikuztarren erdiak badaki.

Donapaleuko karriketan dabilen hegotar despistatuak pentsa lezake galiarrek okupatu badute Xilaba osoa, Amikuze bereziki frantsestea lortu dutela. Baina hemen ere, Aturri eta Biduze ibaiek gozatutako soroen arteko herriotan, badira jende eta taldeak hizkuntzaren hondamendia azpikoz gain irauli nahi dutenak. Euskaraz bizi nahi duten amikuztarrak!

Alta, duela 50 urte, Lapurdiko barnealdean eta Nafarroa Behere osoan eta Zuberoan bezala, Amikuzeko herrietan ere euskararen ezagutza %80tik gora zegoen. Euskaltzaindiak 1979an plazaratutako “Hizkuntz borroka Euskal Herrian” liburuak kolorezko lamina deigarriak zekartzan azken orrietan, zeinetan udalerri guztiak euskal hiztunen arabera koloreztaturik ageri baitziren; mapan %80-100 euskaldun irakurri beharreko kolore gorriz ageri ziren Amikuzeko herri gehienak.

]]> <![CDATA[AEK Eman Euskara]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/aek-eman-euskara 2016-09-08 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/aek-eman-euskara Ipar Euskal Herrian matrikulazio kanpaina abiatu du AEK-k eta horrekin batera historia, metodologiak, motibazioa eta helburuak azaltzeko bideoa prestatu dute, Xan Goenaga, Ttipia Lagan, Maider Heguy eta hainbat ikasleren lekukotasunen bitartez.

]]> <![CDATA[Helmugara iritsi ez ziren 50 gutunak ]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2519/othoi-cato-etchera 2016-09-01 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2519/othoi-cato-etchera 1757ko apirilaren 4a, Baionatik Kanadako Louisbourg-era abiatu da Le Dauphin itsasontzia. Frantzia eta Ingalaterraren arteko gerra eta, laugarren egunean, itsaso handian, lau ontzi ingelesen mende da Le Dauphin. Portsmouthera eraman dute ontzia, eskifaiarekin batera. Ondasun guztiak kendu dizkiete. Tartean, euskaraz idatziriko 50 eskutitz: Lapurdum agerkarian ikusi dute argia.

]]> <![CDATA[Elepika, Errobin euskara biziarazi eta bizi]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/elepika-errobin-euskara-biziarazi-eta-bizi 2016-06-13 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/elepika-errobin-euskara-biziarazi-eta-bizi Euskarak Errobi lurraldean duen lekuaz axolaturik eta gure hizkuntzak baliatzeak sortu dezakeen gozamena agerian uzteko, lehen aldikotz, Errobi lurraldeko hiru liburutegi, mediateka eta Errobi herri elkargoko euskara eta kultura zerbitzuek elkarlanean Elepika festibala antolatu dute. Kanbo, Uztaritze eta Itsasuko mediateka eta liburutegietan, eta Luhusoko Harri xuri gelan hitzaldiak, arno dastaketa tailerra, ikusgarriak, komiki-kontzertuak, ipuin kondaketak eskaini dira, euskara elkartzen... [+]

]]> <![CDATA[Euskaraz mintza hadi, herritar]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2511/euskaraz-mintza-hadi-herritar 2016-06-08 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2511/euskaraz-mintza-hadi-herritar Xiberoako Herri Elkargoak euskara sustatzeko kanpaina abiatu berri du. Sare sozialetan arrakasta ukan duela dirudi, hein txikian baina arrakasta zerbait halere, seguruenik Xiberoko agintariak ez ditugulako Gipuzkoa edo Bizkaikoak bezain begi zorrotzez begiratzen. Zerbait egin dute, gutxienez, eta txalo.

Azkenaldian hala ez bada ere, berriki arte Herri Elkargoaren bilkuretan egoten nintzen, noizbehinka, kazetari lanak egiten. Sekula ez dut hitz bakarra entzun euskaraz, hautetsien gehiengoa... [+]

]]> <![CDATA[Herri Urrats 2016]]> https://www.argia.eus/multimedia/bideo-herrikoiak/herri-urrats-2016 2016-04-05 https://www.argia.eus/multimedia/bideo-herrikoiak/herri-urrats-2016 Esne Beltza taldeak jarri dio musika maiatzaren 8an Senpereko lakuan egingo duten Herri Urrats jaiari.

]]> <![CDATA[Xübükota: haurtzaindegi euskalduna Xiberoan]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/xubukota-haurtzaindegi-euskalduna-xiberoan 2016-03-02 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/xubukota-haurtzaindegi-euskalduna-xiberoan Xiberuan lehenbiziko haurzaidegi euskalduna sortu da urte hastapen huntan. Buraso batzuek bultzaturik, Marion Cazenaze eta Luxi Agergaray-ek proiektua eraiki dute, xiberutar haurrek haurzaindegian osoki euskara entzun dezaten helburuarekin. Maule zentroko etxe arros huntan zortzi haur errezibitzen ahal dituzte egunero.

]]> <![CDATA[Amikuzeko euskararen berezitasunak]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/amikuzeko-euskararen-berezitasunak 2016-03-02 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/amikuzeko-euskararen-berezitasunak Iñaki Kamino, hizkuntza eta euskalkien ikerlariak emandako hitzaldia, Amikuzeko Zabalik elkarteak antolatuta.

]]> <![CDATA[Beskoitzeko ikastola: handitzen, handitzen...]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/beskoitzeko-ikastola-handitzen-handitzen 2016-02-08 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/beskoitzeko-ikastola-handitzen-handitzen <![CDATA[Euskahaldunen edabe magikoa 2015]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/euskahaldunen-edabe-magikoa-2015 2016-02-03 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/euskahaldunen-edabe-magikoa-2015 <![CDATA["Euskara ataleko negoziazioek porrot egin dute"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2482/sebastien-castet 2015-11-04 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2482/sebastien-castet Donibane Lohizune, 1976. Euskal Konfederazioko eleduna. AEKko irakaslea da, Azkaine eta Senpereko Gau-eskolen arduraduna. Bere aburuz, Baionan urriaren 24ko manifestazioan  entzun ziren “Euskara hizkuntza ofiziala!” eta “Euskal Herri Elkargoa!” lemak
Ipar Euskal Herriak behar duen instituzioaren aldeko deiadar ozenak dira.  

]]> <![CDATA[Urepeleko AEKko barnetegian euskahalduntzen]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/urepeleko-aekko-barnetegian-euskahalduntzen 2015-08-14 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/urepeleko-aekko-barnetegian-euskahalduntzen Urepeleko AEKko barnetegian izan gira eta ikasleekin solasean aritu gira zer helbururekin euskara ikasten duten jakin nahian. Aldi berean, Graxi Hirigarai, barnetegiko arduradunak aurtengo barnetegiko nondik norakoak azaldu dizkigu.

]]> <![CDATA[Euskara Zerbitzua Biarritzen]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2472/euskara-zerbitzua-biarritzen 2015-07-29 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2472/euskara-zerbitzua-biarritzen Biarritzeko Herriko Etxeak eta Euskararen Erakunde Publikoak hitzarmena sinatu dute, Herriko Etxean Euskara Zerbitzua sortzeko. Herri kontseiluak aho batez onartu zuen ekimena. 2015ean bi langile kontratatuko dituzte eta 2016an beste bat. Hainbat eremu landuko dituzte: hizkuntza politika, hedabideak, paisaia linguistikoa eta herriko etxeko langileentzat euskara eskolak.

 

]]> <![CDATA[Euskal Konfederazioak 20 urte]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/euskal-konfederazioak-20-urte 2015-07-20 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/euskal-konfederazioak-20-urte Euskal Konfederazioak 20 urtez hainbat herri mobilizazio antolatu eta lan ildo garatu ditu euskararen ofizialtasuna eta hizkuntza legedi eraginkorra aldarrikatzeko.

]]> <![CDATA[Baxoa euskaraz egiteko eskubidea aldarri]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/baxoa-euskaraz-egiteko-eskubidea-aldarri 2015-06-22 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/baxoa-euskaraz-egiteko-eskubidea-aldarri Ikasketa prozesu guztia euskaraz egin arren, baxoa frantsesez egitera behartuta daude Baionako Bernat Etxepare lizeoko ikasleak, Historia-Geografia eta Matematikako azterketa izanezik. Aurten ere hala egin beharko dute, “Frantziak hizkuntza eskubideak errespetatzeko borondaterik ez duelako”. Filosofiako azterketarekin hasi dute baxoa.

Ipar Euskal Herrian maila horretako ikasketak euskaraz eskaintzen dituen zentro bakarra da Seaskarena, eta duela urte batzuk jarri zuten martxan... [+]

]]> <![CDATA[Hollande eta Euro-karta]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2466/hollande-eta-euro-karta 2015-06-18 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2466/hollande-eta-euro-karta Frantziako presidenteak hizkuntza gutxituen aldeko Euro-karta berresteko engaiamendua errepikatu berri du, horretarako Frantziako Konstituzioa aldatzeko lege bat iragarriz. Arduradun politiko batzuk poztu badira ere, euskaltzaleen eta oro har lurralde hizkuntzen aldeko herri mugimenduen artean kezka eta zalantzak dira nagusi.

1992an onartu zen Europako Kontseiluko karta hori 1999an izenpetu zuen frantses gobernu sozialistak. Haatik, horren berrespena blokeatu izan zen, Konstituzioaren 2... [+]

]]> <![CDATA[Paradoxa jasanezinak]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2462/paradoxa-jasanezinak 2015-05-20 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2462/paradoxa-jasanezinak Mundua urruntasun batez so egin behar da. Urruntasunak mundua den bezala ikusteko laguntzen digulako. Urruntasunak munduaren paradoxak biluzten dituelako. Eta hor begien aitzinean jasanezina den mundua agertzen zaigu. Apez pedofiloak, klientelismoa, korrupzioa, gizartearen erreprodukzioa, determinismoen gaindiezinak, aberastasunaren partekatze eza, langile behartsuak, Guantanamo Kuban kokaturik, Guantanamo bera, giza eskubideen zapalkuntzak, Frantziaren hiltzaileak Res publicaren interesen... [+]

]]> <![CDATA[2015eko Herri Urrats]]> https://www.argia.eus/multimedia/web-telebistak/2015eko-herri-urrats 2015-05-12 https://www.argia.eus/multimedia/web-telebistak/2015eko-herri-urrats Ipar Euskal Herriko ikastolen jaiaren harira egindako zuzeneko emankizun berezia Senperetik.

]]> <![CDATA[Ttipi ttapa]]> https://www.argia.eus/multimedia/dokumentalak/ttipi-ttapa 2015-03-27 https://www.argia.eus/multimedia/dokumentalak/ttipi-ttapa Ba ote da herri honetan korrika ezagutzen ez duen euskaldunik? FR3 Aquitaine laguntzarekin Nicole Alix-k zuzenduriko Ttipi-Ttapa filmak, euskara Euskal Herri osoan biziberritzeko zailtasunak eta esperantzak azaltzen ditu 14. Korrikaren harira.

Argitalpen-urtea: 2005
Egileak: Nicole Alix ; Marielle Gros, Ekoizlea ; Ximun Carrere, Ekoizlea
Argitaratzailea: Aldudarrak bideo
 

]]> <![CDATA[Hizkuntzaren presioa aldez aldatzera goaz]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2455/hizkuntzaren-presioa-aldez-aldatzera-goaz 2015-03-25 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2455/hizkuntzaren-presioa-aldez-aldatzera-goaz Herritarron eta erakunde guztion ardura da bermatzea herritar bakoitzak euskara hautatzeko duen eskubidea. Korrika bezalaxe, euskararen erronka kolektiboa baita: norbanakoak 10 egun eta 11 gauez 2.300  kilometroko ibilbidea egiteak ez du Korrika egiten; milaka herritarrek elkarlanean ibilbidea osatzeak, horrek egiten du Korrika. Euskararen erronka kolektiboa da, eta Iruñeko Udalak prozesioari bide emanaz Korrika erdigunetik egotzi duenean bezala, euskaldunok posizioak galtzen ari gara. Ardura norbanakoaren gain jartzeari utzi eta kolektiboki hizkuntza inperialismoaren kontra egiteko garaia da.

]]> <![CDATA[Miarritzeko Mintza Lasai]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/miarritzeko-mintza-lasai 2015-02-09 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/miarritzeko-mintza-lasai Miarritzen euskaraz bizi ahal izateko bidean egindako ekarpena da Mintza Lasai, urtero antolatzen duten "egitarau berritzaile, parte hartzaile eta aktibatzailea".

]]> <![CDATA[Eneko Bidegain - Ahoan bilorik gabe]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/eneko-bidegain-ahoan-bilorik-gabe 2015-01-27 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/eneko-bidegain-ahoan-bilorik-gabe Eneko Bidegain kazetaria, irakaslea, idazlea eta bertso epailea da. Herria astekariak, Euskal Irratiak, Hitzak, Kazeta.infok eta Kanaldudek elkarlanean egindako hileroko saioa da «Ahoan bilorik gabe».

]]> <![CDATA[Itxaro Borda - Ahoan bilorik gabe]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/itxaro-borda-ahoan-bilorik-gabe 2015-01-19 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/itxaro-borda-ahoan-bilorik-gabe "Itxaro Borda naiz, Baionan sortua, Oragarren hazia. Donapaleun, Pauen, Parisen eta Maulen hezia. Azken hamalau urte hauetan berriz bizi naiz Baionan, azkenean, sortu naizen herrian. Ene ofizioa postari da. Ene afizioa, ofizio bilakatzen ari dena emeki emeki, nahiz eta dirurik ez duen ematen, idaztea da".

Herria astekariak, Euskal Irratiak, Hitzak, Kazeta.infok eta Kanaldudek elkarlanean egindako hileroko saioa da «Ahoan bilorik gabe».

]]> <![CDATA[Jean Claude Iriart - Ahoan bilorik gabe]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/jean-claude-iriart-ahoan-bilorik-gabe 2015-01-16 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/jean-claude-iriart-ahoan-bilorik-gabe Baionan sortu zen duela 52. Egun, herri horretako hautetsia da Baiona 2014 taldearen izenean. Bizi politikoan sartu baino lehen Jean-Claude Iriartek barnetik ezagutu du hainbat erakunde. Euskal Herriko Garapen Kontseiluko zuzendari lehenik, Euskararen Erakunde Publikokoa ondotik eta Kontseilu Nagusiak Baionan duen adarraren arduraduna izan da.

Herria astekariak, Euskal Irratiak, Hitzak, Kazeta.infok eta Kanaldudek elkarlanean egindako hileroko saioa da «Ahoan bilorik gabe».

]]> <![CDATA[Euskararen egoera Baxe Nafarroan: berriz sinesten hasteko arrazoinak]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/euskararen-egoera-baxe-nafarroan-berriz-sinesten-hasteko-arrazoinak 2014-11-19 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/euskararen-egoera-baxe-nafarroan-berriz-sinesten-hasteko-arrazoinak Nafarroa Behereko euskararen urtaroaren harira, solasaldi bat antolatu da euskararen egoera aztertzeko eta herriko etxeek eta herri elkargoek erabilera indartzeko har lezazketeen neurriak aipatzeko. Erramun Baxok hizkuntzalariak berriz sinesten hasteko arrazoinak badirela azaldu ostean, Frantxua Maitia Euskararen erakunde publikoko lehendakariak zer nolako laguntza ekartzen duen EEPk azpimarratu du. Publikoan ziren auzapez batzuek ere beren lekukotasuna ekarri dute. 

]]>