Energia nuklearra https://www.argia.eus eu ARGIA Energia nuklearra kanaleko albisteak Sat, 18 Apr 2026 13:25:31 +0200 Sat, 18 Apr 2026 13:25:31 +0200 Energia nuklearra https://www.argia.eus/template/images/argia-gardena.png https://www.argia.eus <![CDATA[Energia nuklearraren garapena lehenetsi du Frantziako Gobernuak: hamalau erreaktore eraikiko ditu ondoko hamar urteetan]]> https://www.argia.eus/albistea/energia-nuklearraren-garapena-lehenetsi-du-frantziako-gobernuak-hamalau-erreaktore-berri-eraikiko-ditu-ondoko-hamar-urteetan 2026-02-13 https://www.argia.eus/albistea/energia-nuklearraren-garapena-lehenetsi-du-frantziako-gobernuak-hamalau-erreaktore-berri-eraikiko-ditu-ondoko-hamar-urteetan Bere energia politika zehazten duen plana aurkeztu du Frantziako Gobernuak ostegunean, energia nuklearra "ekoizpen elektrikoaren bizkarrezur" gisa kokatuta. Begirada 2035ean jarrita, berehalakoan sei erreaktore eraikiko ditu eta beste zortzi geroxeago. "50 eta 60" urtez ikusiko dute beraien bizitza luzatuta segurtasun neurriei segi 2035erako itxi beharko ziren erreaktoreek. Energia berriztagarriak dira planaren kaltetu handienak.

]]> <![CDATA[Egun bat ere ez du iraun martxan munduko zentral nuklear handienak, akats gehiago atzeman ondoren]]> https://www.argia.eus/albistea/egun-bat-ere-ez-du-iraun-martxan-munduko-zentral-nuklear-handienak-akats-gehiago-atzeman-ondoren 2026-01-22 https://www.argia.eus/albistea/egun-bat-ere-ez-du-iraun-martxan-munduko-zentral-nuklear-handienak-akats-gehiago-atzeman-ondoren Japoniako Kashiwazaki-Kariwako zentrala asteazkenean piztu ondoren, 6. erreaktoreko kontrol barren alarman akatsa atzeman dute eta geldiarazi egin dute. 2011ko Fukushimako hondamendiaren ondorioz itxi zuten eta TEPCO konpainia publikoa urte luzez ibili da berriz ireki nahian.

]]> <![CDATA[Gezurra da]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2948/gezurra-da 2026-01-21 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2948/gezurra-da 60 urte bete dira Andaluzian, Almeriako kostaldean dagoen Palomares herrian, istripu nuklearra gertatu zela. Erregimen frankistak kanpaina itzela egin zuen arriskurik ez zegoela esateko, Manuel Fraga Espainiako Turismo ministroaren bainu eta guzti. Engainu hutsa. Palomareskoa adibide bat besterik ez da, nuklearrekin zerikusia duten beste hamaika istripu, gertaera eta baieztapenek antzeko ezaugarriak izan baitituzte historian zehar. Nuklearrena sekretismoan, engainuan eta gezurrean oinarrituriko historia bat izan da gaur arte.

]]> <![CDATA[Munduko zentral nuklear handiena berriz piztu du Japoniak, frogetan akatsak atzeman arren]]> https://www.argia.eus/albistea/munduko-zentral-nuklear-handiena-berriz-piztu-du-japoniak-akatsak-eman-arren 2026-01-21 https://www.argia.eus/albistea/munduko-zentral-nuklear-handiena-berriz-piztu-du-japoniak-akatsak-eman-arren Kashiwazaki-Kariwa-ko zentral nuklearra 2011n itxi zuten, Fukushimako istripuaren ondoren. Asteazken honetan berriz martxan jarri du TEPCO konpainiak, azken egunetan egindako frogetan akats larriak atzeman arren. Japoniak menpekotasun energetikotik ateratzea eta deskarbonizazioa jarri ditu argudio moduan, herrialdean energia nuklearrari berriz heltzeko.

]]> <![CDATA[Zentral nuklearrak eraisteko Espainiako Gobernuaren diru-partida jada 20.300 milioi eurokoa da]]> https://www.argia.eus/albistea/zentral-nuklearrak-eraisteko-diru-partida-20300-milioi-eurokoa-da-jada-espainian 2025-09-02 https://www.argia.eus/albistea/zentral-nuklearrak-eraisteko-diru-partida-20300-milioi-eurokoa-da-jada-espainian Urtebetean %0,8 handituta (165 milioi euro gehiago), Espainiako zentral nuklearrak itxi eta hondakin erradioaktiboa tratatzeko aurrekontua 20.367 milioi eurokoa da jada, Enresa enpresa publikoak emandako datuen arabera. Diru-partidaren zatirik handiena (17.520,5 milioi euro) erreaktoreak eraistera bideratuko litzateke; hain justu, 2024 bukaeran, kostu hori kubritu behar duen diru-funtsean 8.677 milioi euro besterik ez zeuden, urtebete lehenago baino %8,4 gehiago, hala ere.

]]> <![CDATA[Zer egin Lemoizko zentral nuklearragaz?]]> https://www.argia.eus/albistea/zer-egin-lemoizko-zentral-nuklearragaz 2025-06-13 https://www.argia.eus/albistea/zer-egin-lemoizko-zentral-nuklearragaz 1984an, Lemoizko zentral nuklearrak bere ateak betirako itxi zituen, konpondu gabeko urteetako gatazka eta zauriak atzean utzita; zentralaren azpiegitura ia berdin mantendu da, eta gertatutakoa, isilpean iraun du. Orain, tokikoek hainbat proiektu proposatu dituzte Basorda kalako inguruari ostu zioten bizitza bueltatzeko.

]]> <![CDATA[Klima energetikoaren beroketa]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2917/klima-energetikoaren-beroketa 2025-05-14 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2917/klima-energetikoaren-beroketa Energia politikek haserreak eta desadostasun sakonak sortu dituzte ekologisten artean. Ez da gauza berririk. Hemen eta atzerrian. Hemen eta orain, nabarmen. Duela bi urte, 2023ko udaberrian, gure ikerketa taldeak (ekopol.eus) hiru mahai-inguru antolatu zituen Donostian, Gasteizen eta Bilbon, askotariko eragileekin, energia berriztagarrien politiken azterketa egiteko gogoz. Paradoxikoki, diskurtsoen arteko desberdintasunak parekotasunak baino handiagoak suertatu ziren. Eta urte bi pasa ahala,... [+]

]]> <![CDATA[Energiaren Nazioarteko Erakundeak zentral nuklearrak irekita mantentzeko eskatu dio Espainiako Gobernuari]]> https://www.argia.eus/albistea/energiaren-nazioarteko-erakundeak-zentral-nuklearrak-irekita-mantentzeko-eskatu-dio-espainiako-gobernuari 2025-04-09 https://www.argia.eus/albistea/energiaren-nazioarteko-erakundeak-zentral-nuklearrak-irekita-mantentzeko-eskatu-dio-espainiako-gobernuari Alemanian zentral nuklearren itxierak izan duen “eragin negatiboa” kontuan izateko eskatu dio erakunde horretako buru Fatih Birolek Pedro Sánchezen exekutiboari. Iberdrola, Naturgy eta Endesa multinazional elektrikoak ere presio egiten ari dira itxiera egutegia atzeratzeko.

]]> <![CDATA[Bolo-bolo, gezur-zulo]]> https://www.argia.eus/albistea/bolo-bolo-gezur-zulo 2025-03-17 https://www.argia.eus/albistea/bolo-bolo-gezur-zulo Mikel Oterok boterea besarkatu zuenetik, metaforikoki eta literalki, maiz harritzen gaitu “trantsizio energetikoari” buruzko matraka instituzionala indartzen duen artikulu burutsu batekin. Horretarako, ez du dudarik egiten bere garaian politika instituzionalak eta zehazki EAJk erabili zituen argudio berberei hautsa kentzeko, 1981ean Lemoizko zentral nuklearraren alde agertu zenean, baldintza gisa jarrita zentralarekiko kontrol publikoa ezartzea edo iragartzen zuenean Lemoizik gabe Euskadi azak landatzera itzuliko zela. Funtsean, “anaia handiak”, Sabin Etxetik, diskurtso nagusia ezarri du berriz.

]]> <![CDATA[2027an ixten hasi behar diren zentral nuklearrak mantentzeko eskatu diote Iberdrolak eta Endesak Espainiako Gobernuari]]> https://www.argia.eus/albistea/iberdrolak-eta-endesak-2027an-ixten-hasi-behar-diren-zentral-nuklearrak-mantentzeko-eskatu-diote-espainiako-gobernuari 2025-02-28 https://www.argia.eus/albistea/iberdrolak-eta-endesak-2027an-ixten-hasi-behar-diren-zentral-nuklearrak-mantentzeko-eskatu-diote-espainiako-gobernuari Espainiako Estatuko zentral nuklearrak itxi ez daitezen aktoreen presioak gora jarraitzen du. Otsailaren 12an Espainiako Kongresuak itxi beharreko zentral nuklearrak ez ixteko eskatu zion Espainiako Gobernuari, eta orain berdin egin dute Endesak eta Iberdrolak.

]]> <![CDATA[Zentral nuklearren itxiera atzeratzeko PPren ekimena onartu du Espainiako Kongresuak]]> https://www.argia.eus/albistea/zentral-nuklearren-itxiera-atzeratzeko-ppren-ekimena-onartu-du-espainiako-kongresuak 2025-02-13 https://www.argia.eus/albistea/zentral-nuklearren-itxiera-atzeratzeko-ppren-ekimena-onartu-du-espainiako-kongresuak Junts eta ERC abstenitu egin dira bozketan eta popularrek aurkezturiko ez-legezko proposamena aurrera atera da, PP, Vox eta UPNren botoekin. 2027 eta 2035 urteen artean ixtea aurreikusten diren Espainiako Estatuko zazpi zentral nuklearren bizitza erabilgarria handitzea ekarriko luke.

]]> <![CDATA[Microsoftek berriz jarriko du martxan Three Mile Island zentral nuklearra, adimen artifiziala elikatzeko]]> https://www.argia.eus/plaza/iametza/microsoftek-berriz-jarriko-du-martxan-three-mile-island-zentral-nuklearra-adimen-artifiziala-elikatzeko 2024-09-23 https://www.argia.eus/plaza/iametza/microsoftek-berriz-jarriko-du-martxan-three-mile-island-zentral-nuklearra-adimen-artifiziala-elikatzeko 1979an istripu nuklear larria gertatu zen Pennsylvaniako (AEB) Three Mile Island zentral nuklearreko unitateetako batean. Bestea, 2019an itxi zutena, berriz jarriko dute martxan, Microsoften adimen artifizialaren energia behar handiak asetzeko.

]]> <![CDATA[Energia nuklearraren ekoizpena maximo historikoan: seguru al gaude?]]> https://www.argia.eus/albistea/energia-nuklearraren-ekoizpena-maximo-historikoan-seguru-al-gaude 2024-01-26 https://www.argia.eus/albistea/energia-nuklearraren-ekoizpena-maximo-historikoan-seguru-al-gaude Nazioarteko Energia Agentziaren esanetan 2025ean inoiz baino energia nuklear gehiago produzituko da munduan. Nuklearren bultzada berri baten aurrean gaude, baina erreaktore eta zentraletan izaten diren “gertakariak” ikustea besterik ez dago hartzen ari garen arriskuez jabetzeko. Espainiako Estatuan halako 40 zenbatu ziren joan den urtean, Segurtasun Nuklearraren Kontseiluak eman berri duen datuaren arabera.

]]> <![CDATA[Nuklearra energia garbitzat hartzea eskatu du Europako Legebiltzarrak]]> https://www.argia.eus/albistea/nuklearra-karbono-isuri-gabeko-energia-gisa-onartu-du-europako-legebiltzarrak 2023-11-23 https://www.argia.eus/albistea/nuklearra-karbono-isuri-gabeko-energia-gisa-onartu-du-europako-legebiltzarrak Legebiltzarrak astearte honetan, hilak 21, onartu du erabakia gehiengo handiz: 456 boto alde eta 153 kontra. Horren bidez, eskatu dio Europar Batzordeari prestatzen ari den Isuririk Gabeko Industriaren Europako Legean onar dezala energia nuklearra zero isuri duten energien artean.

]]> <![CDATA[Fukushimako urak isurtzeak ez duela arrisku esanguratsurik adierazi dute aditu batzuek]]> https://www.argia.eus/albistea/fukushimako-urak-isurtzeak-ez-duela-arrisku-esanguratsurik-adierazi-dute-aditu-batzuek 2023-10-13 https://www.argia.eus/albistea/fukushimako-urak-isurtzeak-ez-duela-arrisku-esanguratsurik-adierazi-dute-aditu-batzuek Erradiazio eta segurtasun nuklearreko adituek adierazi dutenez, Fukushima Daiichiko instalazio nuklearretik isurtzen ari diren ur erradioaktiboa ez da mehatxu esanguratsua, ez itsasoko bizidunentzat, ezta pertsonentzat ere. Hala adierazi dute Science aldizkarian argitaratutako lan batean.

]]> <![CDATA[Microsoftek energia nuklearra erabili nahi du adimen artifiziala elikatzeko]]> https://www.argia.eus/plaza/iametza/microsoftek-energia-nuklearra-erabili-nahi-du-adimen-artifiziala-elikatzeko 2023-09-29 https://www.argia.eus/plaza/iametza/microsoftek-energia-nuklearra-erabili-nahi-du-adimen-artifiziala-elikatzeko Hodeia ez da existitzen, beste norbaiten ordenagailua da. Zehatzago esanda, beste norbaiten ordenagailuz betetako pabiloi erraldoiak dira hodeia, eta energia kopuru izugarriak behar dituzte. Microsoftek erreaktore nuklear txikien aldeko apustua egin nahi du energia behar horiek asetzeko.

]]> <![CDATA[Ez, eskerrik asko! Gladysen leihoa]]> https://www.argia.eus/multimedia/dokumentalak/ez-eskerrik-asko-gladysen-leihoa 2023-09-29 https://www.argia.eus/multimedia/dokumentalak/ez-eskerrik-asko-gladysen-leihoa 1980ko hamarkada hasieran mugimendu antinuklearra puri-purian zegoen nazioartean, baita Euskal Herrian ere. Kostaldean eraikitzear ziren hiru zentralez gain (Lemoiz, Ea-Ispaster eta Deba), Arguedasen laugarren bat egiteko asmoa zegoen. Horren aurka protestatzeko, mobilizazioak antolatu ziren Tuteran.

Gladys del Estal Ferreño Tuterara joan zen, baina ez zen itzuli. Manifestazio baketsu hartan, Guardia zibil batek tiroka hil zuen. Film honek, Gladysen gertakariaren harira, garaiko... [+]

]]> <![CDATA[Fukushima: istripua iraganean, kalteak bizi-bizirik eta soluzioak oraindik aurkitzeke]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2838/fukushima-istripua-iraganean-kalteak-bizi-bizirik-eta-soluzioak-oraindik-aurkitzeke 2023-09-12 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2838/fukushima-istripua-iraganean-kalteak-bizi-bizirik-eta-soluzioak-oraindik-aurkitzeke Halabeharrez hasi dira agorrilaren 24an Fukushimako zentraleko urak itsasora jaurtikitzen; ur kontaminatuak metatzeko zisternen %97 beteak dituztelako eta etenik gabe gehitzen zaielako ura –egunero 140 tona–. Ur "deskutsatuak" izanik ere, herritarrek kezkaturik segitzen dute, zentralaren jabe Tepco enpresarekiko mesfidati direlako. Baina uraz gain, ikaragarrizko buruhaustea dute lur kutsatuekin eta lohi erradioaktiboekin baita erreaktoreen barnean urturiko 880 tona erregai nuklearrekin ere.

]]> <![CDATA[Alfonbra azpira]]> https://blogak.argia.eus/begi-bistan/2023/08/29/alfonbra-azpira/ 2023-08-29 https://blogak.argia.eus/begi-bistan/2023/08/29/alfonbra-azpira/ ]]> <![CDATA[Hasi dira Fukushimako ur kutsatuak itsasora isurtzen]]> https://www.argia.eus/albistea/bihar-hasiko-dira-fukushimako-ur-kutsatuak-itsasora-isurtzen 2023-08-23 https://www.argia.eus/albistea/bihar-hasiko-dira-fukushimako-ur-kutsatuak-itsasora-isurtzen Japoniako Gobernuaren erabakiak protestak eragin ditu herrialdean, eta besteak beste, Txinak kritikatu egin du erabakia. 2011 urteko istripu nuklearraren ondorioak oraindik pairatzen dira.

]]> <![CDATA[Nigerreko estatu kolpeak Europako eta AEBetako interesak kolokan jarri ditu]]> https://www.argia.eus/albistea/nigerreko-estatu-kolpeak-europako-eta-aebtako-interesak-kolokan-jartzen-ditu 2023-08-01 https://www.argia.eus/albistea/nigerreko-estatu-kolpeak-europako-eta-aebtako-interesak-kolokan-jartzen-ditu Niamey-en eman zuten estatu kolpea, aurreko asteazkenean. Abdourrahmane Tchiani jenerala da kolpea jo duen militar taldearen burua, eta Afrika Mendebaldeko Estatuen Ekonomia Erkidegoak (CEDEAO) aste bat eman diete presidente ohia berriro ezartzeko, eta bestela “indarra" erabiliko dutela esanez mehatxatu dituzte agintariak.

]]> <![CDATA[Artikoan izotzen urtzeak zabor erradioaktiboak ere barreiatuko lituzke]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2834/artikoan-izotzen-urtzeak-zabor-erradioaktiboak-ere-barreiatuko-lituzke 2023-07-20 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2834/artikoan-izotzen-urtzeak-zabor-erradioaktiboak-ere-barreiatuko-lituzke Ekosistema artikoak bereziki hauskorrak dira, bertako tenperatura apalengatik izaki guzien hazkuntza mantsoa baita, eta nahasmendu baten ondotik berrosatzeko denbora luzea behar baita. Halere, ekosistema artikoak bihurtu dira XX. mendeko hainbat jarduera industrialen zabortegi, militarrek bertan nahitara utziz edo kutsadura globalaren ondorioz. "Ondare" hori kudeatzeko tresnak oraindik garatzeko daude.

]]> <![CDATA[Enpresa publikoak eraitsiko du Garoña, 40 urtez Iberdrola eta Endesak ustiatu ondoren]]> https://www.argia.eus/albistea/enpresa-publikoak-eraitsiko-du-garona-40-urtez-iberdrola-eta-endesak-ustiatu-ondoren 2023-07-18 https://www.argia.eus/albistea/enpresa-publikoak-eraitsiko-du-garona-40-urtez-iberdrola-eta-endesak-ustiatu-ondoren Espainiako Gobernuaren Enresa enpresa publikoaren esku geratu da instalazioaren titulartasuna, eta eraisketa lanetarako guztira 475 milioi euroko gastua aurreikusi dute. 40 urtetako etekinak pribatuak izan eta gastuak publikoak izan direla salatu du Araba Garoña Gabe plataformak.

]]> <![CDATA[Garoña eraisteko baimena eman du Espainiako Gobernuak]]> https://www.argia.eus/albistea/garona-botatzeko-baimena-eman-du-espainiako-gobernuak 2023-07-17 https://www.argia.eus/albistea/garona-botatzeko-baimena-eman-du-espainiako-gobernuak Trantsizio Ekologikorako eta Erronka Demografikorako Ministerioa (MITECO) izan da zental nuklearra eraisteko baimena eman duena. Horri esker, Enresaren enpresa publikoaren esku geratu da instalazioaren titulartasuna.

]]> <![CDATA[Tenperatura altuengatik, Rodano ibaiaren inguruko zentral nuklearren aktibitatea murriztu behar izan dute]]> https://www.argia.eus/albistea/tenperatura-altuengatik-rodano-ibaiaren-inguruko-zentral-nuklearren-aktibitatea-murriztu-behar-izan-dute 2023-07-14 https://www.argia.eus/albistea/tenperatura-altuengatik-rodano-ibaiaren-inguruko-zentral-nuklearren-aktibitatea-murriztu-behar-izan-dute Frantzia ekialdeko Bugey eta Saint-Alban herrietako zentralen elektrizitate ekoizpena murriztu dute, aktibitateak ondorioztatu uren tenperaturen emendioak ekosisteman eragin kalteak saihesteko. Eguraldiari dagokionez, tenperatura altuak aurreikusten dituztenez, erabakia hartu behar izan dute.

]]> <![CDATA[Tritioaren diplomazia ]]> https://www.argia.eus/albistea/tritioaren-diplomazia 2023-07-10 https://www.argia.eus/albistea/tritioaren-diplomazia ]]> <![CDATA[Fukushimako ur erradioaktiboa itsasora jaurtitzen hasiko da Japonia, arrantzaleen eta ekologisten protesta artean]]> https://www.argia.eus/albistea/fukushimako-ur-erradioaktiboa-itsasora-jaurtitzen-hasiko-da-japonia-arrantzaleen-eta-talde-ekologisten-protesta-artean 2023-07-05 https://www.argia.eus/albistea/fukushimako-ur-erradioaktiboa-itsasora-jaurtitzen-hasiko-da-japonia-arrantzaleen-eta-talde-ekologisten-protesta-artean Energia Atomikoaren Nazioarteko Agentziaren txosten batek oniritzia eman dio Japoniari, 2011ko hondamenditik Fukushimako zentral nuklearra hozteko erabilitako ur kutsatua itsasoan zabal dezan. Duela bi urte iragarri zuen 1,25 milioi tona ur baino gehiago itsasora botatzeko plana Japoniako Gobernuak, eta  kritika gogorrak jaso ditu arrantzaleen, talde ekologisten eta inguruko herrialdeen partetik.

]]> <![CDATA["Gladys bezalakoei esker, gaur egun ez dugu nuklearrekin arazo larri bat Euskal Herrian"]]> https://www.argia.eus/albistea/gladys-bezalakoei-esker-gaur-egun-ez-dugu-nuklearrekin-arazo-larri-bat-euskal-herrian 2023-06-02 https://www.argia.eus/albistea/gladys-bezalakoei-esker-gaur-egun-ez-dugu-nuklearrekin-arazo-larri-bat-euskal-herrian "Larunbatean Gladys gogoratu eta borrokan jarraitzeko gogoak ditugula ospatzeko bilduko gara", adierazi dute antolatzaileek.

 

]]> <![CDATA[Larunbatean etengo dituzte Alemaniako azken hiru zentral nuklearrak]]> https://www.argia.eus/albistea/larunbatean-etengo-dituzte-alemaniako-azken-hiru-zentral-nuklearrak 2023-04-14 https://www.argia.eus/albistea/larunbatean-etengo-dituzte-alemaniako-azken-hiru-zentral-nuklearrak Alemaniako zentral nuklear guztien jarduna 2022 urtea bukatu baino lehen etetea zen Alemaniako Gobernuaren asmoa. Baina Ukrainako Gerraren eta Errusiatik iritsitako gasaren murrizketen ondorioz, epemuga hori lau hilabetez luzatzearen alde bozkatu zuen parlamentuko gehiengoak. Orain, energia berriztagarrien alde egingo dutela diote.

]]> <![CDATA[Segurtasun nuklearraren bermatzaile IRSN egitura desegin nahi du Frantziako Gobernuak]]> https://www.argia.eus/albistea/segurtasun-nuklearraren-bermatzaile-irsn-egitura-desegin-nahi-du-frantziako-gobernuak 2023-02-24 https://www.argia.eus/albistea/segurtasun-nuklearraren-bermatzaile-irsn-egitura-desegin-nahi-du-frantziako-gobernuak Kezka iturri da IRSN Erradioaktibitatearen Zaintza eta Segurtasun Nuklearrerako Institutua desegiteko intentzioa, segurtasun nuklearra duelako lehentasun egitura horrek. Desagertuz gero, "kalitatezko zaintza independentearen bukaera" litzatekeela diote langileen sindikatuek.

]]> <![CDATA[Turkian eraikitzen ari diren zentral nuklearraren segurtasuna zalantzan jarri dute lurrikarek]]> https://www.argia.eus/albistea/turkian-eraikitzen-ari-diren-zentral-nuklearraren-segurtasuna-zalantzan-jarri-dute-lurrikarek 2023-02-09 https://www.argia.eus/albistea/turkian-eraikitzen-ari-diren-zentral-nuklearraren-segurtasuna-zalantzan-jarri-dute-lurrikarek Ez da oraindik aktibitatean Akkuyu-ko zentral nuklearra eta udazkenerako nahi dituzte bukatu obrak. "Bihar beste lurrikara bat gertatuko balitz eta erreaktoreak erregaiz beteak balira, orduan, ikaragarrizko katastrofea izanen genuke", azaldu du zentralari buruzko txostenaren oinarrian dagoen Pinar Demircan ekologistak. Gobernuak dio "leku seguruan" eraikitzen dabiltzala, baina aurkakoek kontrakoa frogaturik dute.

]]> <![CDATA[Garoñaren desegitea 2023ko ekainean hasiko da]]> https://www.argia.eus/albistea/garonaren-desegitea-2023ko-ekainean-hasiko-da 2022-12-19 https://www.argia.eus/albistea/garonaren-desegitea-2023ko-ekainean-hasiko-da Ekainean hasi eta hamar urte inguru luzatuko dira Garoñako zentral nuklearra desegiteko lanak. Bi fasetan egingo dira, erreaktorea desegin aurretik igerilekuak husteko. Hondakinen %15 zentralean bertan geratuko da.

]]> <![CDATA[Fusio nuklearra, lorpen bat lorpen ez dena: ahantz ditzagun ezinezko ametsak]]> https://www.argia.eus/albistea/fusio-nuklearra-lorpen-bat-lorpen-ez-dena-ahantz-ditzagun-ezinezko-ametsak 2022-12-18 https://www.argia.eus/albistea/fusio-nuklearra-lorpen-bat-lorpen-ez-dena-ahantz-ditzagun-ezinezko-ametsak Ziurrenik gogoratuko duzu [Il Fatto Quotidiano egunkariko irakurle italiarrei ari da] Ugo Tognazzi eta Raimondo Vianelloren "Il Troncio della Val Clavicola" filmeko esketx bat, Interneten erraz aurki dezakezuna. Kontatzen zuen artisau baten istorioa: zuhaitz baten enbor osoari egurra jatearen poderioz azkenean haginetarako txotx bakar bat lortzen duena. Istorioak badu antzekotasunik fusio nuklearraren azken iragarpenekin. Alimaleko makina bat erabiliz lortu dute energia kantitate txiki bat sortzea: enbor bat xahutuz, txotx bat.

]]> <![CDATA[Atomoen arteko fusiotik energia era mugagabean sortzea lortu duela iragarri dute AEBek]]> https://www.argia.eus/albistea/atomoen-arteko-fusiotik-energia-era-mugagabean-lortzea-lortu-duela-iragarri-dute-aebek 2022-12-13 https://www.argia.eus/albistea/atomoen-arteko-fusiotik-energia-era-mugagabean-lortzea-lortu-duela-iragarri-dute-aebek "Hau hasiera besterik ez da", esan du Jennifer Granholm AEBetako Energia idazkariak astearte arratsaldean. Energia "garbia" izango dela hitzeman du, baina urteak beharko dituzte merkaturatzeko.

]]> <![CDATA[Argindar mozketak, etenaldiak tren eta metroetan, ikastetxeen itxiera… Frantziak larrialdi planak prestatu ditu]]> https://www.argia.eus/albistea/argindar-mozketak-etenaldiak-tren-eta-metroetan-ikastetxeen-itxiera-frantziak-larrialdi-planak-prestatu-ditu 2022-12-04 https://www.argia.eus/albistea/argindar-mozketak-etenaldiak-tren-eta-metroetan-ikastetxeen-itxiera-frantziak-larrialdi-planak-prestatu-ditu Frantziako Gobernuak departamendu guztietan dauzkan ordezkariei –prefetei– eskatu die negu honetan gerta daitekeen energia-larrialdiak eragingo lituzkeen argindar mozketak aurreikusi eta horiek aldez aurretik modu ordenatuan planifikatzeko. Hala esan dio Parisko Gobernuko iturri batek AFP agentziari. Horren arabera, departamendu bakoitzak prest eduki behar ditu bi orduko mozketa planifikatuok, Hexagonoko populazioaren %60ari eragingo diotenak: ez bada etxeko argindarrik gabe geratzea, metro edo trenik gabe gelditzea edo haurrak eskolarik gabe etxean geratu beharra.

]]> <![CDATA[Frantziako Civaux zentral nuklearrean ihesi erradiaktiboa izan zen azaroaren 2an ]]> https://www.argia.eus/albistea/frantziako-civaux-zentral-nuklearrean-ihesi-erradiaktibo-bat-izan-zen-azaroaren-2an 2022-11-10 https://www.argia.eus/albistea/frantziako-civaux-zentral-nuklearrean-ihesi-erradiaktibo-bat-izan-zen-azaroaren-2an Frantziako Estatuko Civaux-eko zentral nuklearrak ihes erradiaktibo garrantzitsua izan zuen iragan azaroaren 2an, Lyon ondoko Vienne herrian. Erreaktorearen ardura publifikazio bidean den EDF elektrizitate konpainiarena da, eta astearte honetan eman du istripuaren berri, gertatu eta astebetera.

]]> <![CDATA[Lemoizko zentralean sartu eta “trantsizio ekologiko justua” aldarrikatu du Sortuk]]> https://www.argia.eus/albistea/lemoizko-zentralean-sartu-eta-trantsizio-ekologiko-justua-aldarrikatu-du-sortuk 2022-10-24 https://www.argia.eus/albistea/lemoizko-zentralean-sartu-eta-trantsizio-ekologiko-justua-aldarrikatu-du-sortuk Militante batzuk zentral nuklearrera sartu dira, eta bi pankarta zintzilikatu dituzte: greenwashig-aren aurkakoa eta energiaren “trantsizio ekologiko justua”ren aldekoa. Sortuk neoliberalismoari egotzi dizkio egungo krisiak, eta premiazkotzat jo du “180 graduko norabide aldaketa”.

]]> <![CDATA[Kolonizazio energetikoa zer den badakizu? Extremaduran bai: orain berriztagarrien izenean arpilatuko dute]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2791/kolonizazio-energetikoa-zer-den-badakizu-extremaduran-bai-orain-berriztagarrien-izenean-arpilatuko-dute 2022-09-07 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2791/kolonizazio-energetikoa-zer-den-badakizu-extremaduran-bai-orain-berriztagarrien-izenean-arpilatuko-dute Iberdrolak Europako planta fotovoltaiko handiena zabaldu du Espainiako Estatuan, Extremadurako Torrecillas de la Tiesa herrian. 590 megavatioko potentziakoa eta 1,5 milioi modulurekin, 334.000 etxebizitza hornitzeko adina “energia garbi” sortuko duela azpimarratu dute. Ez da lurralde hartan eraikitzen den halako lehena, eta megaproiektu gehiago daude bidean. Hainbat adituk “kolonizazio energetikoa” deitu dio horri, munduko toki txiroenetan bezalaxe, Europa hegoaldean laster ezagutuko duguna.

]]> <![CDATA[Istripu nuklear baten arriskuaz kezkaturik, Zaporizhiako zentralerako bidean da IAEA]]> https://www.argia.eus/albistea/istripu-nuklear-baten-arriskuaz-kezkaturik-zaporizhiako-zentralerako-bidean-da-iaea 2022-08-31 https://www.argia.eus/albistea/istripu-nuklear-baten-arriskuaz-kezkaturik-zaporizhiako-zentralerako-bidean-da-iaea Erasoek ez dute etenik martxoan Errusiako armadak bere egindako Ukraina hego-ekialdeko zentralean eta bi aldeek batak besteari leporatzen dizkiote bonbardaketak. Hondamendi nuklear bat saihesteko asmoz, hara joango da Energia Atomikoaren Nazioarteko Erakundeko delegazioa. Egun batzuk bertan pasatzeko asmoa dute eta modu egonkorrean bertan litzatekeen ordezkaritza bat ere nahi dute lortu.

]]> <![CDATA[Hego Euskal Herriko industriaren egoera "kezkagarria" dela diote, energia kontsumoaren murrizketak direla-eta]]> https://www.argia.eus/albistea/hego-euskal-herriko-industriaren-egoera-kezkagarria-dela-diote-energia-kontsumoaren-murrizketak-direla-eta 2022-08-26 https://www.argia.eus/albistea/hego-euskal-herriko-industriaren-egoera-kezkagarria-dela-diote-energia-kontsumoaren-murrizketak-direla-eta Oraingoz ez dute jarduna etengo denik uste. Artean, Frantzian lau erreaktore nuklear geldituko dituzte, korrosio arazoak medio. Aurreikuspenen arabera, Frantziak azken urteetan sortutako argindarraren %60 inguru ekoitziko du.

]]> <![CDATA[Zaporizhiako zentral nuklearra ez dute ikuskatu oraindik]]> https://www.argia.eus/albistea/zaporizhia-zentral-nuklearra-ez-dute-ikuskatu-oraindik 2022-08-17 https://www.argia.eus/albistea/zaporizhia-zentral-nuklearra-ez-dute-ikuskatu-oraindik Zentral nuklearraren inguruko bonbardaketen erantzulea Ukraina izan dela dio Errusiak, eta Ukrainak Errusia izan dela, berriz. Egoera oraindik arriskutsua dela ohartarazi du Boris Zhuikov erradiokimikan adituak.

]]> <![CDATA[Lemoiz eta Superphénix gelditu!]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2786/lemoiz-eta-superphenix-gelditu 2022-07-06 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2786/lemoiz-eta-superphenix-gelditu Bilbo, 1977ko uztailaren 14a. 200.000 pertsona bildu ziren Lemoizeko zentral nuklearraren proiektua geldiarazi zezaten eskatzeko. Bi aste geroago Europa osotik joandako 60.000 lagun bildu ziren Frantziako Estatuko Creys-Malvillen abian jarritako Superphénix erreaktorearen aurka.

]]> <![CDATA[Obninsk, lehenengo zentral nuklear “baketsua”]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2782/obninsk-lehenengo-zentral-nuklear-baketsua 2022-06-09 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2782/obninsk-lehenengo-zentral-nuklear-baketsua Obninsk (Sobietar Batasuna), 1954ko ekainaren 27a. Moskutik 110 kilometrora eraiki berri zuten zentral nuklearra sarera konektatu zuten lehenengoz eta, hala, energia industrialki ekoizten zuen lehen erreaktore nuklearra izan zen.

]]> <![CDATA[Gladysen memoria, bizi-bizirik 43 urte geroago]]> https://www.argia.eus/plaza/eguzki/gladysen-memoria-bizi-bizirik-43-urte-geroago 2022-06-06 https://www.argia.eus/plaza/eguzki/gladysen-memoria-bizi-bizirik-43-urte-geroago Aurten ere Gladys del Estal omendu dute Donostian, Eguzkik eta Gladys Gogoan kolektiboak antolatutako ekitaldian. 43 urte pasatu dira guardia zibil batek Tuteran tiro bat buruan jota hil zuenetik, energia nuklearraren eta Bardeako tiro poligonoaren kontrako mobilizazio baten jazarpenaren testuinguruan.

]]> <![CDATA[Ekainaren 5ean Gladys del Estali omenaldia egingo diote Donostian, hil zuten 43. urteurrenean]]> https://www.argia.eus/plaza/eguzki/ekainaren-5ean-gladysi-omenaldi-berri-bat-donostian-hil-zuten-43-urteurrenean 2022-05-27 https://www.argia.eus/plaza/eguzki/ekainaren-5ean-gladysi-omenaldi-berri-bat-donostian-hil-zuten-43-urteurrenean Datorren asteko ostiralean, ekainak 3, 43 urte beteko dira Jose Martinez Salas guardia zibilak Gladys del Estal ekologista donostiarra buruan tiro bat jota hil zuenetik. Tuteran gertatu zen hilketa, zentral nuklearren eta Bardeako Tiro Poligonoaren kontrako mobilizazio baten jazarpen polizialaren baitan. Urteurrena dela eta, Eguzkik eta Gladys Gogoan kolektiboak aurten ere ohiko omenaldia antolatu dute Gladys Enean. Ekainaren 5ean izango da.

]]> <![CDATA[PODCAST 2x26 | Uranioaren Zinemaldia atomoaz estalitako egiak erakustera dator]]> https://www.argia.eus/albistea/podcast-2x26-uranioaren-zinemaldia-atomoaz-estalitako-egiak-erakustera 2022-05-13 https://www.argia.eus/albistea/podcast-2x26-uranioaren-zinemaldia-atomoaz-estalitako-egiak-erakustera Gerra atomikoa, uranio meatzeek lagatako kalteak, zentral nuklearren hondakinak, klima aldaketari aurre egiteko balio ote dezakeen industria nuklearrak… Horiek eta energia atomikoaren beste hainbat osagai eta ikuspegi jorratzen dituzten filmak erakutsiko dira 'Uranium Film Festival' zinemaldian, Brasilgo Rio de Janeiron, maiatzaren 19tik 29ra.

Pello Zubiriak zinemaldiko film esanguratsuenak bildu ditu artikulu honetan eta soinu eta hitzen bidez ahalegindu gara zuengana ekartzen.

]]> <![CDATA[Uranioaren Zinemaldia atomoaz estalitako egiak erakustera dator]]> https://www.argia.eus/multimedia/net-hurbil/uranioaren-zinemaldia-atomoaz-estalitako-egiak-erakustera-dator 2022-05-13 https://www.argia.eus/multimedia/net-hurbil/uranioaren-zinemaldia-atomoaz-estalitako-egiak-erakustera-dator Gerra atomikoa, uranio meatzeek lagatako kalteak, zentral nuklearren hondakinak, klima aldaketari aurre egiteko balio ote dezakeen industria nuklearrak… Horiek eta energia atomikoaren beste hainbat osagai eta ikuspegi jorratzen dituzten filmak erakutsiko dira 'Uranium Film Festival' zinemaldian, Brasilgo Rio de Janeiron, maiatzaren 19tik 29ra.

]]> <![CDATA[Rio de Janeirotik dator Uranioaren Zinemaldia maiatzean, atomoaz estalitako egiak erakustera]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2778/rio-de-janeirotik-dator-uranioaren-zinemaldia-maiatzean-atomoaz-estalitako-egiak-erakustera 2022-05-11 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2778/rio-de-janeirotik-dator-uranioaren-zinemaldia-maiatzean-atomoaz-estalitako-egiak-erakustera Gerra atomikoa, uranio meatzeek lagatako kalteak, zentral nuklearren hondakinak, klima aldaketari aurre egiteko balio ote dezakeen industria nuklearrak… Horiek eta energia atomikoaren  beste hainbat osagai eta ikuspegi jorratzen dituzten filmak erakutsiko dira 'Uranium Film Festival' zinemaldian, Brasilgo Rio de Janeiron, maiatzaren 19tik 29ra. Giza-zibilizazioaren arriskurik handienaz dokumentalez bezala fikzioz ari diren filmak.

]]> <![CDATA[Txernobyl gogoan, "desentxufatu energia nuklearra" dei egin du Ekologistak Martxanek]]> https://www.argia.eus/albistea/txernobyl-gogoan-desentxufatu-energia-nuklearra-dei-egin-du-ekologistak-martxanek 2022-04-26 https://www.argia.eus/albistea/txernobyl-gogoan-desentxufatu-energia-nuklearra-dei-egin-du-ekologistak-martxanek Ukrainan 1986ko apirilaren 26an izandako istripu nuklearra gogora ekarri du Ekologistak Martxan taldeak eta energia nuklearrera "desentxufatzeko" dei egin du. Horretarako, %100 energia berriztagarria merkaturatzen duten enpresetara pasatzea gomendatu du.

]]> <![CDATA[Txernobylgo eremua kontrolpean du Errusiak]]> https://www.argia.eus/albistea/jarraipena-Ukraina?id_eguneraketa=5238#5238 2022-02-25 https://www.argia.eus/albistea/jarraipena-Ukraina?id_eguneraketa=5238#5238 Errusiako armadak Txernobylgo zentral nuklearraren eremua kontrolpean du. Hala adierazi du ostiral goizean Errusiako Defentsa Ministroak.

]]> <![CDATA[Semaforo berdea]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2767/semaforo-berdea 2022-02-16 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2767/semaforo-berdea Orain hamar urte pasa, Fukushima lehertzearekin batera, ia mundu osoan, baina batez ere Europan, energia iturrien inguruko eztabaida areagotu zen. Alemaniak hartu zuen epe ertainera nuklearrak ordezkatzeko lidergoa; Espainiak eta Frantziak ere, aho txikiarekin bederen, bide beretik jotzeko asmoa azaldu zuten. Baina berehala sortu zen hondakin nuklearrekin egin beharrekoaren inguruko eztabaida eta gai horren inguruko korapiloak eztabaida nuklearra lausotu zuen apurka, eta azkenerako baita... [+]

]]> <![CDATA[Nuklearra trantsizio berderako aktibitateen artean kokatu du Bruselak, beste behin ere lobbyen presio pean makurtuz]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2762/nuklearra-trantsizio-berderako-aktibitateen-artean-kokatu-du-bruselak-beste-behin-ere-lobbyen-presio-pean-makurtuz 2022-02-02 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2762/nuklearra-trantsizio-berderako-aktibitateen-artean-kokatu-du-bruselak-beste-behin-ere-lobbyen-presio-pean-makurtuz Abenduaren 31n jakinarazi zuen aldaketa Europako Batzordeak: nuklearra eta gas naturalak ere trantsizio berderako aktibitateen zerrendan sartuko ditu. Klima larrialdiari aurre egiteko finantzamendu publiko zein pribatuak sektore kutsakor hauetara bideratzeko bidea irekitzen duen erabaki politiko garrantzitsua dugu. Oinarrian dauka aldaketa drastikorik gabe lortu ezina duen 2050erako karbono neutraltasunaren helburu ekologikoa. Aldaketarik ez dutenez nahi, gisa horretako maniobrak biderkatzen dabiltza agintari politikoak.

]]> <![CDATA[Nuklearra trantsizio ekologikorako aktibitateen artean kokatu du Bruselak, lobbyen presio pean makurtuz]]> https://www.argia.eus/multimedia/net-hurbil/nuklearra-trantsizio-ekologikorako-aktibitateen-artean-kokatu-du-bruselak-lobbyen-presio-pean-makurtuz 2022-01-17 https://www.argia.eus/multimedia/net-hurbil/nuklearra-trantsizio-ekologikorako-aktibitateen-artean-kokatu-du-bruselak-lobbyen-presio-pean-makurtuz Klima larrialdiari aurre egiteko finantzamendu publiko zein pribatuak sektore kutsakor hauetara bideratzeko bidea irekitzen duen erabaki politiko garrantzitsua da Europar Batzordearena: nuklearrari eta gas naturalari etiketa berdea jartzea. Aldaketarik ez dutenez nahi, gisa horretako maniobrak biderkatzen sabiltza agintari politikoak. Entzun jenofa Berhokoirigoinekin egin dun saioa.

]]> <![CDATA[Eguzkik alegazioak aurkeztu ditu Garoñaren desegitea "segurua eta gardena" izan dadin]]> https://www.argia.eus/albistea/eguzkik-alegazioak-aurkeztu-ditu-garonaren-desegitea-segurua-eta-gardena-izan-dadin 2021-11-26 https://www.argia.eus/albistea/eguzkik-alegazioak-aurkeztu-ditu-garonaren-desegitea-segurua-eta-gardena-izan-dadin Ascoko zentral nuklearrean izandako istripu hilgarriaren biharamunean, Eguzki talde ekologistak salatu du Garoña desegiteko Espainiako Estuak martxoan aurkeztutako desegite proiektuak ez zituen jasotzen "ez neurririk, ez segurtasun-arriskurik, ez esperientziarik zentral nuklearretan, ez desegite-lanek pertsonen osasunari eta ingurumenari kalte egiteko arriskuarekin duten lotura".

]]> <![CDATA[Langile bat hil eta beste hiru zauritu dira Tarragonako zentral nuklear batean]]> https://www.argia.eus/albistea/langile-bat-hil-eta-beste-hiru-zauritu-dira-tarragonako-zentral-nuklear-batean 2021-11-25 https://www.argia.eus/albistea/langile-bat-hil-eta-beste-hiru-zauritu-dira-tarragonako-zentral-nuklear-batean Segurtasun iturrien arabera, karbono dioxido isuri batengatik gertatu da Ascoko istripua, ez "jarduera erradiologikoagatik". Eguzki talde ekologista eta antinuklearrak ohartarazi du zentral horietan “beste ezeren gainetik, lehentasun nagusia” izan behar dela herritarren eta langileen segurtasuna. Garoñako zentrala desegiteko “segurtasun-neurriak” eskatu ditu taldeak.

]]> <![CDATA[COVID-19a estakuru, presidentzialetarako kanpaina kutsua gailendu zaio Macronen diskurtsoari]]> https://www.argia.eus/albistea/covid-19a-estakuru-presidentzialetarako-kanpaina-kutsua-gailendu-zaio-macronen-diskurtsoari 2021-11-11 https://www.argia.eus/albistea/covid-19a-estakuru-presidentzialetarako-kanpaina-kutsua-gailendu-zaio-macronen-diskurtsoari Txertaketari buruzko neurri berriak plazaratzeaz gain, erretreten erreforma eta nuklearra izan ditu aipagai Frantziako presidenteak. COVID-19 izurritea hasiz geroztik telebista eta irrati publikoetan plazaraturiko bederatzigarren diskurtsoa zuen azaroaren 9koa. Zentral nuklear berriak eraikitzeko erabakia plazaratu du Macronek, ekologisten kexua areagotuz.

]]> <![CDATA[Argindarraren prezioa jaisten bada, zentral nuklearrak ixtearekin mehatxatu du Espainiako energiaren lobbyak]]> https://www.argia.eus/albistea/argindarraren-prezioa-jaisten-bada-espainiako-zentral-nuklearrak-ixtearekin-mehatxatu-dute-energia-konpainiek 2021-09-15 https://www.argia.eus/albistea/argindarraren-prezioa-jaisten-bada-espainiako-zentral-nuklearrak-ixtearekin-mehatxatu-dute-energia-konpainiek Espainiako Gobernuak asteartean onartu zuen argindarraren prezioaren hazkundea gelditzeko neurri multzoa. Energia enpresek kobratu dezaketen gehienezko prezioa kilowatt orduko 20 euroan jarri dute. Foro Nuklearra kexu da: gutxienekoa 57-60 euroan ez badago, zentralak itxi beharko dituztela.

]]> <![CDATA[Garoñako zentral nuklearra: Erradiografia zorrotza 35 urteko eraikinari]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2033/garonako-zentral-nuklearra-erradiografia-zorrotza-35-urteko-eraikinari 2021-07-27 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2033/garonako-zentral-nuklearra-erradiografia-zorrotza-35-urteko-eraikinari Bertaratu arte, ia ezinezkoa da Santa Maria de Garoña zentral nuklearra ikustea. Valderejoko parke naturalaren ondoan, haitz garaien babespean dago eta lakuak eta paisaia berdeak inguratzen dute. Aparteko lekua da, natura hutsa. Bihurgune bat hartu ostean, ordea, tximini luzea ageri da bat-batean. Alboan, hormigoizko eraikin iluna eta gertu, goi-tentsioko dorreak. Zentrala ez dago isolaturik: baserri bakan batzuez osatutako Mijaraluenga herria bertan dago, muinoan, eta kilometro gutxira,... [+]]]> <![CDATA[NUKLEARREN AURKAKO ZAINTZA]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/1869/nuklearren-aurkako-zaintza 2021-07-27 https://www.argia.eus/argia-astekaria/1869/nuklearren-aurkako-zaintza
Lemoizko munstro nuklearra betiko menderatua dela dirudi. Menderatua ez dagoena energia nuklearra da. Interes ugari daude, ez berau lurperatzeko bakarrik, dinamizatzeko baizik; ez egungo instalazioak mantentzeko bakarrik, hauek gehitzeko baizik. Bush jendarmearen nahia da. Hori dela eta, Espainiako Estatuko agintariek dagoeneko energia nuklearraren aldeko apustua egiten dutela adierazi dute: bai Europar Batzordeko lehendakariorde PPko Loyola de Palaciok, bai sektore elektrikoaz arduratzen... [+]
]]> <![CDATA[Zentral zaharkituari ez dizkiote ateak itxi nahi]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/1947/zentral-zaharkituari-ez-dizkiote-ateak-itxi-nahi 2021-07-27 https://www.argia.eus/argia-astekaria/1947/zentral-zaharkituari-ez-dizkiote-ateak-itxi-nahi «Onartezina eta ulertezina da honelako planta batek (Garoñakoak) gaur egun oraindik ere martxan jarraitzea. Bere eragin esparruan bizi diren milioi bat inguru pertsonen segurtasuna eta osasuna arriskuan jartzen dituen erloju bonba da eta martxan jarraitzeak kalte egiten dio inguru horren garapenari". Horixe esan du orain dela gutxi EHUko katedradun Jose Allende adituak, bere garaian euskal kostaldea defendatzeko eta herritarren borrokari esker gaur egun itxita dagoen Lemoizko zentral... [+]]]> <![CDATA[LEMOIZTIK TARRAGONARA]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/1801/lemoiztik-tarragonara 2021-07-23 https://www.argia.eus/argia-astekaria/1801/lemoiztik-tarragonara Zornotzako biztanleek ez dute ahaztuko zenbaterainoko indarra izan duen herritarren bat-egiteak Boroako zentral termikoaren aurka egiteko garaian. Euskal Herriari dagokionez Lemoizko eredua dugu. Garai hartan Iberduerok Lemoizko zentral nuklearra abian jarri nahi zuen, ia euskal alderdi guztien onarpenarekin, EAJ barne, eta milioi kopuru izugarriko inbertsioarekin. Bere I eta II multzoak jardunean jartzeko prest zeuzkan, eta, hala ere, gerarazia izan zen herriaren hainbat borroka mota... [+]]]> <![CDATA[Jose Allende: "Ingurugiroa Ahazteak Bortxa Gehiago Dakar"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/1178/jose-allende-ingurugiroa-ahazteak-bortxa-gehiago-dakar 2021-07-23 https://www.argia.eus/argia-astekaria/1178/jose-allende-ingurugiroa-ahazteak-bortxa-gehiago-dakar Ingurugiroa eta energi nuklearrari buruz, Jose Allenderi elkarrizketa
Jose Allende: "Ingurugiroa Ahazteak Bortxa Gehiago Dakar"
Lore bakar batetan posatzen ez den erlea dugu Jose Allende. 'Zentral nuklearren kokatze politika' barazko tesia egitenz gain, lurralde antalokuntza, ingurugiro eta energiarekin erlazionaturik doazen gaietan oso aditua. 1974. urtean burruka antinuklearrean burubelarri murgildurik, egun Bibon, Sarrikoko fakultatean ekonomiako klaseak ematen ditu. Algortako... [+]

]]> <![CDATA[Jaume Morron "Lemoiz Geldituta Dago, Ez Apurtuta"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/1012/jaume-morron-lemoiz-geldituta-dago-ez-apurtuta 2021-07-23 https://www.argia.eus/argia-astekaria/1012/jaume-morron-lemoiz-geldituta-dago-ez-apurtuta Jaume Morron, Kataluniako Antinuklear Batzordeetako partaideari elkarrizketa
PSOEren Plan Energetiko Nacionala UCDrena Bezain Atzerakoia Da
Jaume Morron "Lemoiz Geldituta Dago, Ez Apurtuta"
Hori da Lemoizen aldeko eta kontrako guziok PEN berria irakurrita esandakoa. PNVren«Euzkadi»aldizkarian «Ha habido ya quien ha interpretado este cierre como una victoria de ETA, cuando resulta obvio que puede reabrirse la central zioen Kepa Bordegaraik editorial gisa, gobernu espainiarra kobardea... [+]


]]> <![CDATA[Caldicott: "Gizakiaren historiako istripurik larriena, Fukushima"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2348/caldicott-gizakiaren-historiako-istripurik-larriena-fukushima 2021-07-21 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2348/caldicott-gizakiaren-historiako-istripurik-larriena-fukushima Helen Caldicott mediku australiarra, militante bakezale eta ekologista ezaguna, Tokioko legebiltzarrean izan da parlamentariei eskatzeko Fukushima inguruko eremu kutsatuetatik haurdun dauden emazteak eta haurrak atera ditzaten. Bideoz ikus daiteke politikari japoniarrei eta hedabideoi egin errieta, munduko besteontzat balio duena.

]]> <![CDATA[Lemoiz, irakaspen egokia munduarentzat]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/1733/lemoiz-irakaspen-egokia-munduarentzat 2021-07-21 https://www.argia.eus/argia-astekaria/1733/lemoiz-irakaspen-egokia-munduarentzat
Japoniako istripua ikusirik, guk arrazoi pozgarri garrantzitsuak ditugu geure buruari, eta munduari, eman genion irakaspenaz harro egoteko. Gure itsasertza nuklearizaturik ikusteko arriskuaren menpe bizi behar izan dugu hainbat urtez. Azkenik mamu nuklearra geraraztea lortu genuen. Herriak gogor ekin behar izan zion borrokari, une jakinetan ETAren borraka armatua ere gehitu zitzaiolarik.
Tamalez, helburu hori lortzea garesti ordaindu behar izan zen: hainbat pertsonak –langileek,... [+]

]]> <![CDATA[Lemoizko itxiera ordaintzen darraigu]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/1699/lemoizko-itxiera-ordaintzen-darraigu 2021-07-21 https://www.argia.eus/argia-astekaria/1699/lemoizko-itxiera-ordaintzen-darraigu
Lehendik ere –eta urte asko daramatzagu jadanik–, kontsumitzaileak gara geure fakturen bidez argindar enpresek energia nuklearrarekin lotuta egin izandako inbertsioak ordaintzen ari garenak.
Sektore nuklearreko enpresa horietako batzuk itxita daude gaur egun. Euskal Herritik gertuen dagoen kasuan, Lemoizko zentral nuklearrerako programaturiko bi Taldeak izan ziren lanean hasi ez zirenak. Gizartearen herri-presioak eta ETAren ekintzek eraginda, garai hartan PSOE buru zuen... [+]

]]> <![CDATA[Net Hurbil: Piztu dezagun Lemoizko zentrala ekologiagatik]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2007/net-hurbil-piztu-dezagun-lemoizko-zentrala-ekologiagatik 2021-07-20 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2007/net-hurbil-piztu-dezagun-lemoizko-zentrala-ekologiagatik <![CDATA[Garoña itxita uztea edo berriro zabaltzea, biak kezka iturri]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2418/garona-itxita-uztea-edo-berriro-zabaltzea-biak-kezka-iturri 2021-06-30 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2418/garona-itxita-uztea-edo-berriro-zabaltzea-biak-kezka-iturri Garoña itxi zen garaiko ospakizunak urruti daude. Lasaitua hartu genuen gehienok, zentral nuklearraz ahazten has gintezkeelakoan

]]> <![CDATA[Merkeagoa da Garoña zabaltzea ixtea baino]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2403/merkeagoa-da-garona-zabaltzea-ixtea-baino 2021-06-30 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2403/merkeagoa-da-garona-zabaltzea-ixtea-baino ]]> <![CDATA[Garoñakoak luze joko du]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2378/garonakoak-luze-joko-du 2021-06-30 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2378/garonakoak-luze-joko-du ]]> <![CDATA[Garoña]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2373/garona 2021-06-30 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2373/garona ]]> <![CDATA[Garoña ez da da Fukushima izango...momentuz]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2351/garona-ez-da-da-fukushima-izangomomentuz 2021-06-30 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2351/garona-ez-da-da-fukushima-izangomomentuz ]]> <![CDATA[Tximeleta mutanteak Fukushiman... eta ziurrenik Garoñan ]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2336/tximeleta-mutanteak-fukushiman-eta-ziurrenik-garonan 2021-06-30 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2336/tximeleta-mutanteak-fukushiman-eta-ziurrenik-garonan 2012ko abuztuak mustro berria ekarri du Ness aintzirako mitikoari itzal egitera: Pseudozizeeria maha. Ingelesez pale grass blue butterfly deitzen duten belardietako tximeleta urdinxka mutantea bilakatu da Fukushimako kutsadura erradioaktiboen ondorioen ikur. Horra xomorroa erakusten  gizakiei nolako etorkizunera egokitu beharko duten.

]]> <![CDATA[Garoña 2011: garaipena atzamar puntetan]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2191/garona-2011-garaipena-atzamar-puntetan 2021-06-30 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2191/garona-2011-garaipena-atzamar-puntetan <![CDATA[Walt Disneyk irakatsi zigun maitatzen “Gure lagun Atomoa” ]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2358/walt-disneyk-irakatsi-zigun-maitatzen-gure-lagun-atomoa 2021-06-30 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2358/walt-disneyk-irakatsi-zigun-maitatzen-gure-lagun-atomoa 1950eko hamarkadan AEBetako Gobernuak eta erreaktore nuklearrak mundu osoan saldu nahi zituzten korporazioek irudi operazio handia abiarazi zuten indar atomoaren mesedeez eta arriskurik ezaz konbentzitzeko herritarrak, haur eta gaztetxoak bidenabar. Walt Disneyren konpainiak protagonismo berezia izan zuen propaganda hartan.   

]]> <![CDATA[Iraultza?]]> https://www.argia.eus/albistea/iraultza 2021-06-10 https://www.argia.eus/albistea/iraultza Zarata handia ateratzen ari dira zenbait eremutan, Espainiako Estatuan ustezko "iraultza elektriko" baten eta munduan egosten ari omen den beste "zerga iraultza" baten inguruan, hedabide handietako editorialek azpimarratu duten bezala. Propaganda gehiegi.

]]> <![CDATA[Larunbatean, Gladysi omenaldi berri bat Donostian]]> https://www.argia.eus/plaza/eguzki/larunbatean-gladysi-omenaldi-berri-bat-donostian 2021-06-01 https://www.argia.eus/plaza/eguzki/larunbatean-gladysi-omenaldi-berri-bat-donostian ]]> <![CDATA[Garoña desegiteko prozesuan gardentasuna eta biziberritze plan bat eskatu du Eguzkik]]> https://www.argia.eus/albistea/garona-desegiteko-prozesuan-gardentasuna-eta-biziberritze-plan-bat-eskatu-du-eguzkik 2021-05-05 https://www.argia.eus/albistea/garona-desegiteko-prozesuan-gardentasuna-eta-biziberritze-plan-bat-eskatu-du-eguzkik Eguzkik alegazioak aurkeztu dizkio Garoña desegiteko proiektuari. Talde ekologistak ingurunea eta segurtasuna fase guztietan aztertzea eta ingurunea biziberritzeko plan bat eskatu du, besteak beste.

]]> <![CDATA[Gladys Saria sortu dute PuntuEUS Fundazioak eta Informatika Fakultateak]]> https://www.argia.eus/albistea/gladys-saria-sortu-dute-puntueus-fundazioak-eta-informatika-fakultateak 2021-05-03 https://www.argia.eus/albistea/gladys-saria-sortu-dute-puntueus-fundazioak-eta-informatika-fakultateak Gladys del Estali aitortza ofizial formalik oraindik ez, baina bestelako aitortzak pixkanaka iristen zaizkio. Gaur (apirilak 30), esaterako, Gladys Saria auzketu dute. Sari hau PuntuEUS Fundazioak eta EHUko Informatika Fakultateak sortu dute, Gipuzkoako Foru Aldundiko Berdintasunerako Organoaren babesarekin.

]]> <![CDATA[Txernobilgo historia kontatu zuten emakumeak]]> https://www.argia.eus/albistea/txernobylko-historia-kontatu-zuten-emakumeak 2021-04-27 https://www.argia.eus/albistea/txernobylko-historia-kontatu-zuten-emakumeak Apirilaren 26an bete ditu 35 urte Txernobilgo istripu nuklearrak. Horren harira Beyond Nuclear Internationalek hiru emakumeren lana azpimarratu du: politikariek ezkutatutako informazioak eta Bielorrusiako eta Ukrainako herritarren bizipenak hartu zabaldu zituzten Alla Yaroshinskaya kazetariak, Svetlana Alexeivich idazleak eta Kate Brown irakasleak.

]]> <![CDATA[Fukushimako ur kutsatua itsasora botatzea onartu du Japoniako Gobernuak]]> https://www.argia.eus/albistea/fukushimako-ur-kutsatua-itsasora-botatzea-onartu-du-japongo-gobernuak 2021-04-13 https://www.argia.eus/albistea/fukushimako-ur-kutsatua-itsasora-botatzea-onartu-du-japongo-gobernuak Apirilaren 13an Japoniako Gobernuak erabaki du Itsaso Barera isuriko duela 2011n Fukushiman istripua izan zuen zentral nuklearrean pilatutako ur erradiaktiboa. Bi urte iraungo du operazio honek. Egun kutsatuak diren eta itsasora isuriko diren 1,25 milioi tona ur hauek nuklearraren erreaktoreak hozteko erabilitakoa da, baita lurpeko putzuetakoa eta euria ere.

]]> <![CDATA["Erradionegazionismoa" ala erresilientzia: Fukushima bizigarri bihurtzeko taktikak ]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2726/erradionegazionismoa-ala-erresilientzia-fukushima-bizigarri-bihurtzeko-taktikak 2021-03-26 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2726/erradionegazionismoa-ala-erresilientzia-fukushima-bizigarri-bihurtzeko-taktikak Duela hamar urte gertatu zen ezbeharra, Japoniako Fukushimako Daiichi zentral nuklearrean istripua, 2011ko martxoaren 11ko tsunamiak eragindakoa. 1986ko Txernobylgo istripua eta gero, larritasun hein berekoa errepikatu zen 25 urte berantago. Hamarkada pasa da, eta dirudienez herritarrak itzuli daitezke zentralaren inguruetara, bertako lur eta uretan atzeman elikagaiak ere jan ditzazkete arriskurik gabe. Hala dio behintzat Japoniako Gobernuak. TEPCO zentralaren jabearekin eskuz-esku, agintari politikoek marraztu errealitateari so jarri gara; tartean, ezin gordatua dituzten zabor erreaktiboetan ere zentratuz.
 

]]> <![CDATA[Herri mugimenduarentzat sortutakoa, herritarren esku]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2695/lemoiz-gelditu-murala 2020-07-16 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2695/lemoiz-gelditu-murala Euskal Herrian eraiki nahi zituzten lau zentral nuklearren aurkako borroka babesteko, Jose Luis Zumetak, Karlos Zabala Arrastalu-k eta Bixente Ameztoik Lemoiz gelditu horma-irudia sortu zuten 1980an. Duela gutxi, Bilboko Arte Ederren Museoari eman diotela argitaratu zuen prentsak eta eztabaida piztu da: norena da herri mugimenduarentzat sortutako artelan honen jabetza?

]]> <![CDATA[Lemoizko nuklearraren inguruko isiltasun lotsagarri hori]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2671/lemoizko-nuklearraren-inguruko-isiltasun-lotsagarri-hori 2019-12-18 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2671/lemoizko-nuklearraren-inguruko-isiltasun-lotsagarri-hori La Parisienne Liberée kazetari, artista eta ekintzaileak irailean plazaratu duen Le nucleaire, c’est fini liburuak (“Nuklearra, izorratuta dago” itzul genezake libreki edo “Akabo nuklearra”) honela dio atzeko azalean: “Industria nuklearreko konpainia erraldoiek kiebra jo ostean bata bestearen ondotik, orain ezin konta ahala ekaitz, uholde, lehorte eta beroaldi gero eta gogorragoek mehatxatzen dituzte zuzenean nuklearrak. Antza denez, klimak erabaki du noren alde dagoen: antinuklearra da.

]]> <![CDATA[Lituania Txernobylen beldur: Bielorrusiak zentral nuklear berria piztuko dio mugan]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2671/lituania-txernobylen-beldur-bielorrusiak-zentral-nuklear-berria-piztuko-dio-mugan 2019-12-18 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2671/lituania-txernobylen-beldur-bielorrusiak-zentral-nuklear-berria-piztuko-dio-mugan 2019ko film serie ikusienetakoa izan omen da Chernobyl, 1986an orduan Sobietar Batasuna zen eremuan gertatutako hondamendia kontatzen duena. HBO eta Sky kateek ekoiztutako drama historikoaren eszena ugari Ukrainako edo Bielorrusiako hirietan ez baina Lituaniako hiriburuan errodatu ziren.

]]> <![CDATA[Hilketa Baten Inguruan]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/903/hilketa-baten-inguruan 2019-12-07 https://www.argia.eus/argia-astekaria/903/hilketa-baten-inguruan Egun hauetan gertatukoarekin artikulu bat idazteko baino, enziklopedi oso bat idazteko gaia badago. LEMOIZko zentrala dela eta ETAk Joese Mª Ryan injiniadorea bahitu zuen.
Berehala egin zuten eskabidea: injiniadorearen truke Lemoizko zentrala desegitea eskatzen zuten. Geroztik gertatutakoak guztion gogoan daude: ETAk Ryan hil zuen; gizon honen askatasunaren alde grebak, manifestapenak etabar egin ziren.
Komite Antinuklearrak egoera honen gainean eta azpian zeudela pentsatuz, beraiengana... [+]]]> <![CDATA[1978ko otsailaren 12a]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2638/astean-asteko-portada-hautatua 2019-03-29 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2638/astean-asteko-portada-hautatua <![CDATA[Eguzkiaren alaba hil ziguten]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2638/gladys-del-estal 2019-03-27 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2638/gladys-del-estal Justiziarik ezak elikatzen du oroimena. Zenbat eta injustuagoak izan zauriak orduan eta gehiago gogoratzen ditugu eta daramatzagu bihotzean haiek jasan zituztenak. Gladys Del Estalekin antzeko zerbait gertatzen zaigu, lehen minututik sumatu baitzuten herritarrek heriotza bidegabe baten aurrean zeudela, heriotza bidezkorik existitzen bada. 1979ko ekainaren 3an hil zuen guardia zibil baten subfusilak ekintzaile ekologista Tuteran, bilkura bakezale batean zela, eta hilketa horrek piztu zuen erreakzioa nekez ahaztuko dute askok: greba orokorrak geldiarazi zuen Euskal Herria, eltze antinuklearrak gainezka egiteraino. Biografia honetarako, bera ezagutu zuten lagunekin hitz egin dugu, arakatu ditugu orduko dokumentuak, hemeroteka, buletinak, aktak, mezuak... eta argitara ekarri ditugu ezezagunak ziren datuak.

Berrogei urte hauetan inpunitatearen itzala gailendu zaio egunsentiari, Gladys hil zuen agenteak ez baitu egindakoagatik ordaindu, bai dominak jaso. Bertsio ofizialaren tindu beltzak orbandu du kontakizuna. Baina... ez ez ez! Hura ez zen zorigaiztoko istripua izan, urte haietan gure bazterrak ke-botez eta berunez josi zituen errepresio kalkulatu baten ondorioa baizik. Eta Gladys ez zegoen Ebroko zubi hartan kasualitatez, bere konpromiso eta izaerak eraman zuen haraino.

]]> <![CDATA[Fukushimako haurrek ere badute 'Ingurumen Gunea', kutsadura zein polita den ikasteko]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2636/fukushimako-haurrek-ere-badute-ingurumen-gunea-kutsadura-zein-polita-den-ikasteko 2019-03-14 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2636/fukushimako-haurrek-ere-badute-ingurumen-gunea-kutsadura-zein-polita-den-ikasteko Ingurumenaren Sormen Gunea deitzen da eta bertan Fukushima probintziako haurrek ikasten dute nola bizi den gizakia irradiazioen artean betidanik. Antzeko erakusketa gehiago badira, eskualdeko bezala Japoniako gobernuek antolatuak. Diote agintariek fukushimatarrek desdramatizatu beharra daukatela duela zortzi urte piztu eta oraindik itzali ez zaien amesgaiztoa, munduak ikusi duen hondamendi atomiko handienetakoa.

]]> <![CDATA[Zazpi urte]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2592/zazpi-urte 2018-03-20 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2592/zazpi-urte 2011ko martxoaren 11n lehertu zen Fukushimako zentral nuklearra. Telebistan emandako irudiek leherketa unea eta ondorengo laino zuria betikotu zituzten. Hurrengo egunetako eta hilabeteetako albisteetan garrantzi berezia izan zuen Fukushimak, baina egun gure munduak daraman abiadurak enegarren posizioan birkokatu du gaia; are gehiago esango nuke, jada badagoela geure artean Fukushima zer den ez dakien belaunaldi gazte bat.

Neurri batean normala da Fukushima historiaren entziklopedian galdurik... [+]

]]> <![CDATA["Nazio hau ez zitzaien modu baketsuan eman frantziarrei, beraiek dioten moduan"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2584/oscar-temaru-polinesiako-politikari-eta-aktibista 2018-01-23 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2584/oscar-temaru-polinesiako-politikari-eta-aktibista Oscar Temaru politikari eta aktibistak (Tahiti, Polinesia Frantsesa, 1944) bizitza osoa eskaini dio bere nazioari. Polinesiaren Askatasunerako Frontea sortu zuen 1979an, Polinesiako presidente izan zen 2004-2013 artean, eta 34 urte daramatza Faa Polinesiako komunitaterik handieneko alkate. Bi helburu ditu: Frantziak Moruroa uhartean eginiko proba nuklearrak munduan salatzea eta Frantziarengandik independentzia lortzea.

]]> <![CDATA[Agur eta ohore 2017, lurtarrok Rutenio 106 ezagutu genuen urtea]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2581/agur-eta-ohore-2017-lurtarrok-rutenio-106-ezagutu-genuen-urtea 2017-12-28 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2581/agur-eta-ohore-2017-lurtarrok-rutenio-106-ezagutu-genuen-urtea Udaberrian ikasi genuen Torio, Norvegiako Haldengo zentraletik ihes eginda Europan barreiatu zen kutsagai erradioaktiboaren izena. Udazkenean egokitu zaigu Rutenio 106 ikasi beharra, baina oraindik inongo agintarik ez du aitortu ez non, ez zein istriputan, ez nori egin dion ihes naturan aurkitu ezin den isotopoak. Ziurrenik Errusiako Maiak faktoriatik egin du eskapo munduan industria nuklearra nola berrantolatzen ari diren erakusten duen pozoiak: ondo ikasi izena.

]]> <![CDATA[Errusiak lehenbizikoz aitortu du irail amaierako kutsadura erradioaktibo handia]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2577/errusiak-lehenbizikoz-aitortu-du-irail-amaierako-kutsadura-erradioaktibo-handia 2017-11-28 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2577/errusiak-lehenbizikoz-aitortu-du-irail-amaierako-kutsadura-erradioaktibo-handia Istripua gertatu eta ia bi hilabete behar izan ditu Errusiako erakunde batek (Rosguidromet meteorologia agentziak) onartzeko normalean baino 1.000 bider handiagoko Rutenio-106 kopuruak aurkitu dituela Txeliabinsk eskualdean, Uraletan, “oso kutsadura larria” bere hitzetan. Alarma areagotzen ari da Europa osoan.

]]> <![CDATA[Garoñak hor segitzen du]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2571/garonak-hor-segitzen-du 2017-10-18 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2571/garonak-hor-segitzen-du Gasteiztik 40 kilometrora dagoen Garoñako zentral zaharkituak, 42 urteren ondoren ez du energia nuklear gehiago sortuko, Espainiako Gobernuak ixteko erabakia hartu baitu.

]]> <![CDATA["Piratak itsasoan ibiltzen ziren antzina, gaur egun lehorrean geratzen dira"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2570/juan-luis-olaran-idazle-baino-lehen-sukaldaria-izandakoa 2017-10-09 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2570/juan-luis-olaran-idazle-baino-lehen-sukaldaria-izandakoa Armintzan (Lemoiz, Bizkaia) 1945ean sortua, Juan Luis Olaran Sustatxa arrantzale, itsas gizon eta sukaldari izana da idazle baino lehen. Azkenaldion, erretiroa hartuta, hiru liburu idatzi ditu, tartean zentral nuklearraren inguruko El contubernio nuclear, Lemoiz, eta Izarra ontziaren afera kontatzen duen Izarra baltza, historia de un barco pirata aurkeztu berria. Afera biak bertatik bertara bizitzea tokatu zitzaion armintzarrari.

]]> <![CDATA[Nuklearren murrizketa Frantziako Estatuan]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2559/nuklearren-murrizketa-frantziako-estatuan 2017-06-20 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2559/nuklearren-murrizketa-frantziako-estatuan Frantziako Estatuko EDF konpainia estatalaren hainbat erreaktore ixteko prest agertu da Nicolas Hulot Energia eta Ingurumen ministroa. Iturri nuklearrak %75etik %50era jaisteko borondatea agertu duen arren, ez du ez datarik, ez zifra zehatzik eman. Bien bitartean, Pirinioen bestaldean bestelakoa da bide ofiziala: lizentziak berritzeko denbora gehiago izango dute zentral nuklearrek Espainiako Gobernuak indarrean sartu duen araudiaren arabera. Irudian, Frantziako Loira haraneko koltza zelaiak eta atzean Chinon zentral nuklearreko tximinietako lurrina.

]]> <![CDATA[2016ko urrian Norvegian jazo den istripu nuklear ez hain hutsal hori]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2550/2016ko-urrian-norvegian-jazo-den-istripu-nuklear-ez-hain-hutsal-hori 2017-04-12 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2550/2016ko-urrian-norvegian-jazo-den-istripu-nuklear-ez-hain-hutsal-hori 2017ko otsailean iodo erradioaktibo ihes bat detektatu zen Europan, Finlandiatik hasita Euskal Herriraino, hasieran agintariek aipatu ere ez zutena arrasto ahulegiak omen zirelakoan. Kutsaduraren iturri bila, errusiarren arma eta zentral nuklearrak ziren susmagarriak hasieran; azkenean ez da jatorria argitu eta hedabide handiek aipatu ere ez dute egin. Baina bidean azalera atera da Haldengo zentral zaharra geldirik dagoela Norvegian, urrian gertatutako istripuagatik. Kasualitatea?

]]> <![CDATA[Fukushima + 6: fini dira kalteordainak, itzuli zure herrira, dena OK dago]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2545/fukushima-6-fini-dira-kalteordainak-itzuli-zure-herrira-dena-ok-dago 2017-03-09 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2545/fukushima-6-fini-dira-kalteordainak-itzuli-zure-herrira-dena-ok-dago Apirilaren 1etik aurrera Fukushima inguruko herri gehienetako biztanleei kenduko zaie derrigorrez ebakuatzeko agindua. Esan nahi ote du arriskua amaitu zaiela? Ez: galduko dituzte ebakuatzeagatiko diru-laguntzak eta Estatuak lagatako etxoletan bizitzeko eskubideak, kutsatutako auzoetara itzuli nahi ez badute beraien borondatez izango da. Horrela normalizatzen da istripu nuklear baten biharamuna.

]]> <![CDATA[Iberdrolatik deskonektatu]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2545/iberdrolatik-deskonektatu 2017-03-08 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2545/iberdrolatik-deskonektatu Gaindegiaren datuen arabera, 2014an Euskal Herrian 131.000 lagun energia pobrezian bizi ziren eta EAEko 87.000 pertsonak ezin zuten eduki etxea tenperatura  egoki batean. Herritarren lehen mailako behar bat pribatizatu eta negozio bilakatu izanak eragin du, besteak beste, 2003tik hona argindarraren prezioa bikoiztea. Iberdrola da energiaren salerosketaren pagotxaren onuradun handiena. Endesarekin batera Garoñaren jabea da.

]]> <![CDATA[Lemoiz ez, Garoña ere ez]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2542/lemoiz-ez-garona-ere-ez 2017-02-16 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2542/lemoiz-ez-garona-ere-ez Euskal Herritik oso gertu dagoen Garoñako zentral nuklearraren egungo egoerak Lemoiz ixtearen alde izan ziren mobilizazio urteetara garamatza.

]]> <![CDATA[Alexei Yablokov hil da, Txernobylen egia estalia harrotu duen jakintsua]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2540/alexei-yablokov-hil-da-txernobylen-egia-estalia-harrotu-duen-jakintsua 2017-02-02 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2540/alexei-yablokov-hil-da-txernobylen-egia-estalia-harrotu-duen-jakintsua Errusiako ekologismo modernoaren patriarka hil da Moskun urtarrilaren 10ean. Txernobylgo hondamendi nuklearrak Europako jendeen osasunean luzaz eragingo dituen kalteak erakutsi zituen, agintariek eta lobby atomikoak eskainitako analisi partzialak larrutuz. Artiko itsasoan armada sobietarrak urperatutako erreaktore eta erregaien kutsadura itzelak azaleratu zituen. Hil arteraino izan da agintarientzat gogaikarria.

]]> <![CDATA[Hemen ari da jokatzen espainiar nuklearren etorkizuna ]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2527/garona 2016-10-24 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2527/garona Otsailean iragarritakoa betetzen badu, Espainiako Segurtasun Nuklearrerako Kontseiluak urtea amaitu baino lehen emango du Garoñako zentrala berriro martxan jartzeko eskaerari buruzko txostena. Aldekoa balitz, eta litekeena da hala izatea, zentralaren jabeek hurbilago izango lukete itxura guztien arabera euren benetako helburua dena: parke nuklear osoaren bizitza luzatzea. Izan ere, 2012tik lo dagoen Garoña berpiztea ez litzateke batere negozio ona beraientzat. Edozelan, zaila da zer gertatuko den igartzea.

]]> <![CDATA[Idinthakaraiko andreak dira nuklearren aurkako aitzindariak Indian]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2514/idinthakaraiko-andreak-dira-nuklearren-aurkako-aitzindariak-indian 2016-06-29 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2514/idinthakaraiko-andreak-dira-nuklearren-aurkako-aitzindariak-indian Indiak 21 erreaktore nuklear dauzka dagoenekoz argindarra ekoizten zazpi zentraletan, sei gehiago ari da eraikitzen eta agintariek aipatzen dute 2032rako labe atomikoen ahalmena gaurkoena halako sei izatea, erregai gehiena atzerritik inportatu behar izan arren. Ofentsiba horren aurrean zenbait erakunde eta herrik diraute borrokan, tartean Kurdankulam zentralaren ondoan bizi direnek, emakumeak gidari.

]]> <![CDATA[Zergatik geratu Txernobilen? Gure etxea delako]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/zergatik-geratu-txernobilen-gure-etxea-delako 2015-06-01 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/zergatik-geratu-txernobilen-gure-etxea-delako Munduko istripu nuklearrik larriena Txernobilen gertatu zen. Plantaren inguruko lurrari "Bazterketa Eremua" deitzen diote. Halere, 200 bat pertsonek osatutako komunitatea hor bizi da (ia guztiak adineko emakumeak dira). Amama harro hauek ebakuatzeko aginduei egin zieten aurre, komunitatearekin duten loturek "erradioaktibitateari ere aurre egiten dioten indarrak" direlako.

]]> <![CDATA[Abita]]> https://www.argia.eus/multimedia/film-laburrak/abita 2014-03-12 https://www.argia.eus/multimedia/film-laburrak/abita Erredioaktibitateak jolastea galarazten duen Fukushimako ume bati buruzko animaziozko filma.

Egileak: Shoko Hara eta Paul Brenner

]]> <![CDATA[Alternatiba 2013, alternatiben herrixkaren eguna iruditan]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/alternatiba-2013-alternatiben-herrixkaren-eguna-iruditan 2013-10-09 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/alternatiba-2013-alternatiben-herrixkaren-eguna-iruditan 2013ko Alternatiba jaialdia urriaren 10ean Baionan ospatu zen. Lapurdiko hiriburuan bildu zirenek alternatiba jasangarriak ezagutzeko aukera izan zuten: baratz komunitarioak, hirigintza ekologikoa, banku etikoak, tokiko monetak, trantsizio energetikoa egiteko egitasmoak, kooperatiba energetikoak, e.a.

Iturria: Kanaladude.tv

]]> <![CDATA[Eric Gueret]]> https://www.argia.eus/multimedia/elkarrizketak/eric-gueret 2012-06-01 https://www.argia.eus/multimedia/elkarrizketak/eric-gueret 1965eko irailaren 24an sortu zen Suresnes-en (Frantzia). Parisko Louis Lumière eskola ospetsuan egin zituen zine ikasketak, eta geroztik etenik gabe dihardu gai sozial, ekonomiko, politiko eta ekologikoen inguruko dokumentalak eta filmak egiten. Horren adibide dira, sabela korapilatzen dizuten hondakin nuklearrei buruzko Déchets: le cauchemar du nucléaire eta pestiziden erabilerak laborarien osasunean sortzen dituen kalteei buruzko La Mort est dans le Pré.
 <![CDATA[Zer ari zaie gertatzen Fukushimako haurrei? Erradiazioek eragindako sintoma berriak]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/zer-ari-zaie-gertatzen-fukushimako-haurrei-erradiazioek-eragindako-sintoma-berriak 2011-11-17 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/zer-ari-zaie-gertatzen-fukushimako-haurrei-erradiazioek-eragindako-sintoma-berriak Japoniako GurePlanet-TB (OurPlanet-TV) kate independienteak uztailean emititu zuen 25 minutuko erreportaje honetan, Fukushima inguruko haurren osasun egoera eta Txernobylgoek 1986tik jasaten dutena konparatzen ditu.

Pello Zubiriak euskaratua.

]]> <![CDATA[Fukushimatik mezua, haurrak erradioaktibitatetik babesteko elkartetik]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/fukushimatik-mezua-haurrak-erradioaktibitatetik-babesteko-elkartetik 2011-07-11 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/fukushimatik-mezua-haurrak-erradioaktibitatetik-babesteko-elkartetik "Kaixo, Nakate naiz, haurrak erradioaktibitatetik babesteko elkartearen ordezkaria. Hiru hilabete pasa dira Fukushimako zentral nuklearreko istripua gertatu zenetik. Egunero enteratzen gara gauza berriez. Gaur badakigu gobernuak engainatu egin gaituela denok."

]]> <![CDATA[Laurent mintzo da Japoniatik, Fukushimak utzitako ondorioez]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/laurent-mintzo-da-japoniatik-fukushimak-utzitako-ondorioez 2011-07-11 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/laurent-mintzo-da-japoniatik-fukushimak-utzitako-ondorioez "Laurent Mabezoon dut izena eta bizi naiz, azken 15 urteotan eta Japonian azken 20 urteetan. Zenbait frantses ari dira hemendik hizketan, eta nik ere nire lekukotasuna azaldu nahi dut Internetez".

]]> <![CDATA[Fukushima, erbesteratu frantziar baten mezua!]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/fukushima-erbesteratu-frantziar-baten-mezua 2011-07-11 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/fukushima-erbesteratu-frantziar-baten-mezua Japoniatik hondamendi nuklearra dela eta iristen diren lekukotasun honek frantses hiztunen artean mugimendua sortu du. Alexek ekainaren 15ean jarri zuen sarean 14 minutuko bideo hau: Fukushima, Message d’un expatrié français!" Egun gutxiren bueltan “norbaitek” ezabatu egin zuen Youtubetik. Guk lotura ipinitako bertsioa gaur arte 17.000 jende baino gehiagok ikuskatua zuten. Bero mintzatzen da hor Alex, Japonian bizi den egoera gordinagatik eta Frantziako... [+]

]]> <![CDATA[Japonian zen oñatiarrarekin elkarrizketa]]> https://www.argia.eus/multimedia/elkarrizketak/japonian-zen-onatiarrarekin-elkarrizketa 2011-04-19 https://www.argia.eus/multimedia/elkarrizketak/japonian-zen-onatiarrarekin-elkarrizketa Ekhi Galdos oñatiarra elkarrizketatu du Goiena Telebistak. Japoniara bertako hizkuntza ikastera joan eta hiru hilera gertatu zen oraindik orain, hango Gobernua kontrolatu ezinean dabilen krisi nuklearra. Galdos etxera itzuli den honetan, han bizitakoei buruz galdetu dio elkarrizketatzaileak.

]]> <![CDATA[Energia nuklearra ezbaian]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/energia-nuklearra-ezbaian 2011-04-05 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/energia-nuklearra-ezbaian Asko dira Japonian gertatzen ari denaz erantzunik gabeko galderak eta Chernobileko kasuarekin konparazioa egiten dutenak ez dira gutxi. Zalantzarik ez dago, ordea, Fukushimako zentralean gertatutakoaz hitz egiteko orduan Japoniako historian ezagutu ez den desastre bati buruz ari garela. Zalantzak argitzeko asmoz gure kolaboratzailea Joxerra Aizpurua ingeniariarengana jo dugu.

]]>