Egin ARGIAkoa

Gizartea Ingurumena Politika Ekonomia Kultura Euskara Feminismoa Hezkuntza Nazioartea Iritzia

igandea 2026ko urtarrilaren 18an

Historia > Efemerideen kanala

Poloniaren inbasioa abiatu zuen Hitlerrek eta II. Mundu Gerrari hasiera eman zion

Duela

87

urte

1939ko irailaren 1ean,

Poloniaren inbasioa abiatu zuen Hitlerrek eta II. Mundu Gerrari hasiera eman zion. Aurreko Mundu Gerra galdu ostean, zigor gogorrak jasotako Alemanian naziek nazionalismo etniko baztertzaileena ezarri zuten, eta bizi-espazioa zabaltzeko aitzakian politika espantsionistak martxan jarri 1938an. Europan hasitako gerrari nazioarteko potentziak gehitzen joan ahala gatazka nazioartekotu egin zen. 60 milioi pertsonak galdu zuten bizia ordura arte inoiz ikusi gabeko gatazka belikoan, gehienak zibilak. Hildakoetatik 27 milioi Sobietar Batasuneko herritarrak izan ziren eta 17 milioi Txinakoak.

Iturria:

Josep Fontana, El siglo de la revolución. Una historia del mundo desde 1914 (Ed. Crítica).

Egun hau historian

1765Ixtebe Pellot jaio zen Hendaian, azken euskal kortsarioa

1813Beran borrokatu ziren Donostia suntsitu berri zuten britainiarrak eta erretiradan ziren frantziarrak

1911Japoniako lehen literatur aldizkari feminista argitaratu zuten

1979Iñaki Kijera donostiarra hil zuen tiroz Espainiako poliziak, errefuxiatuen aldeko manifestazioan

2001Zuzen Ekintza Taldeak Euskal Herrian autodeterminazio erreferenduma egiten ari zela irudikatu zuten Tuterako autobideko ordainlekuan

2007Britainiarren menpeko 500 soldadu indiarrekin Churchillen Gobernuak arma kimikoak probatu zituela jakin zen

Azoka

Urte hau historian: < >

Berrienetik Zaharrenetik

1939-02-10

Francok Kataluniako frontean gudua irabazitzat eman zuen Pirinioetako muga kontrolpean hartu zuenean

1939-02-22

Antonio Machado poeta andaluziarra hil zen erbestera bidean

1939-02-24

“Beso erorien grebak” debekatu zituen AEBetako Auzitegi Gorenak

1939-03-16

Euskaraz idaztea debekatu zuten Hego Euskal Herrian

1939-03-20

5.000 artelan erre zituzten naziek Berlingo suhiltzaileen egoitzan

1939-03-28

Iruñeko Euskal Jai frontoia kartzela bihurtu zuten frankistek

1939-04-01

1936ko gerra irabazi zuela aldarrikatu zuen Francok eta 40 urteko diktadura hasi

1939-06-11

Pio XII. Aita Santuak ongi etorria egin zion ordezkaritza frankistari Vatikanoan

1939-08-18

Hitlerren gobernuak desgaitasun larriren bat zuten haur jaioberriak hiltzeko programa abiatu zuen

1939-09-01

Poloniaren inbasioa abiatu zuen Hitlerrek eta II. Mundu Gerrari hasiera eman zion

1939-09-03

Winnipeg ontzia Txilera iritsi zen, Espainiar Errepublikako 2.200 errefuxiatuarekin

1939-10-19

Aquiles Cuadra Tuterako alkate ezkertiarra fusilatu zuten frankistek

1939-11-08

Hitler hiltzen saiatu ziren Munichen, lehergailu batekin

1939-11-17

Naziek zortzi ikasle eta irakasle bat hil zituzten Pragan, Txekoslovakian

1939-12-29

Madeleine Pelletier psikiatra eta ekintzaile feminista hil zen

Hilabete honetako urteurrenak:
Borobilak bakarrik |
Berrienetik Zaharrenetik

Duela

15

urte

2011-09-21

Kukutza III gaztetxea indarrez desalojatu zuen Ertzaintzak Bilboko Errekalde auzoan

Duela

15

urte

2011-09-20

Kukutza III gaztetxea indarrez hustu zuen Ertzaintzak Bilbon, istilu handiak eraginez

Duela

20

urte

2006-09-20

“Hemen sufre usaina dago”, Hugo Chavezek AEBen inperialismoa salatu zuen NBEren egoitzan

Duela

20

urte

2006-09-19

Hamaika Telebista sortu zuten

Duela

25

urte

2001-09-20

George W. Bush AEBetako presidenteak “terrorearen aurkako gerra” deklaratu zuen

Duela

25

urte

2001-09-11

Bi hegazkinek New Yorkeko World Trade Centerreko 'Dorre Bikien' aurka jo zuten atentatuan

Duela

25

urte

2001-09-11

Bi hegazkinek New Yorkeko World Trade Centerreko Dorre Bikien aurka jo zuten atentatuan

Duela

25

urte

2001-09-06

Espainiako Guardia Zibilak Unai Romano gasteiztarra atxilotu zuen

Duela

25

urte

2001-09-01

Zuzen Ekintza Taldeak Euskal Herrian autodeterminazio erreferenduma egiten ari zela irudikatu zuten Tuterako autobideko ordainlekuan

Duela

30

urte

1996-09-15

Gose grebak egiteko euskal presoen aldeko karabana Europara abiatu zen

Duela

30

urte

1996-09-08

26 emakume soto batetik atera eta Hondarribiko alardean sartu ziren

Duela

40

urte

1986-09-22

Damaso Intza hil zen, Zeruko Argia aldizkariaren sortzailea, Iruñeko Arrotxapeako komentuan

Duela

40

urte

1986-09-16

EAJ eta EAren arteko “batzokien gerra” hasi zen

Duela

40

urte

1986-09-10

ETAk Yoyes hil zuen Ordizian, ETA m-ko buruzagia izandakoa

Duela

40

urte

1986-09-07

Pinochet Txileko diktadorearen aurkako atentatua egin zuen FPMR talde armatuak

Duela

45

urte

1981-09-10

Picassoren Guernica New Yorkeko MoMa museotik Madrilera eraman zuten

Duela

45

urte

1981-09-07

Nafarroan Otsagabiko dantzariek militarren aurrean dantzatzeari uko egin zioten

Duela

50

urte

1976-09-28

Manifestazioa egin zuten Gernikan bezperako greba orokorrean atxilotutakoak askatzeko eskatzeko

Duela

50

urte

1976-09-09

Basaurin 11 emakume atxilotu zituzten: bederatzi abortatzeagatik, eta beste biak laguntzeagatik

Duela

50

urte

1976-09-09

Basaurin 11 emakume atxilotu zituzten abortatzea egotzita

Duela

50

urte

1976-09-08

Josu Zabala hil zuen Hondarribian Guardia Zibilak

Duela

50

urte

1976-09-05

Espainiako Poliziak balak egin zituen tiro Donostian, Kontxako estropaden ondorengo manifestazioaren aurka

Duela

50

urte

1976-09-02

Eskuin muturrak lehergailu bat zartarazi zuen Baionako Zabal liburu-dendaren aurka

Duela

55

urte

1971-09-15

Greenpeace sortu zuten Vancouver hirian, Kanadan

Duela

55

urte

1971-09-09

Attica kartzelako matxinada hasi zen AEBetan, 1.300 presok guardiak bahitu zituztenean

Duela

55

urte

1971-09-06

106 gerrillari eta bost preso sozialek egin zuten ihes Punta de Carretas espetxetik, Uruguaien

Duela

60

urte

1966-09-15

Gamizko abadeak meza emateari uko egin zion agintariek zeramatzaten Espainiako banderengatik

Duela

70

urte

1956-09-28

Valentziara iritsi ziren 1936ko gerratik ihes Sobietar Batasunera joandako 532 haur

Duela

70

urte

1956-09-23

Erbesteko Euzko Jaurlaritzak Nazioarteko Lehen Euskal Biltzarra antolatu zuen Parisen

Duela

85

urte

1941-09-08

878 egunez luzatuko zen Leningraden setioa hasi zuten naziek

Duela

90

urte

1936-09-29

Lizarrako alkate abertzale Fortunato Agirre fusilatu zuten Taxoaren erreketeek

Duela

90

urte

1936-09-27

Eibarko gudua hasi zen

Duela

90

urte

1936-09-26

Abiazio frankistak Bilbo bonbardatu zuen

Duela

90

urte

1936-09-26

Frankistak sartu ziren Arrasaten

Duela

90

urte

1936-09-25

Eusko Gudarostea osatu zuten armada frankistaren aurka borrokatzeko

Duela

90

urte

1936-09-25

'Agur' hitza eta euskal kulturarekin loturiko edozein objektu debekatu zituen Lizarrako komandante militarrak

Duela

90

urte

1936-09-24

Eusko gudariak kantua abestu zuen lehen aldiz Euzko Gudarosteak

Duela

90

urte

1936-09-22

Bergara eta Deba erori ziren armada frankistaren eskuetan

Duela

90

urte

1936-09-21

Oñati, Elgoibar eta Zumaia frankisten eskuetan erori ziren, Gipuzkoan

Duela

90

urte

1936-09-18

Abiazio errepublikanoak Gasteizko lantegi eta artilleria kuartelak bonbardatu zituen

Duela

90

urte

1936-09-13

Elorrioko Felix Urtubi hegazkin pilotua hil zen, frankisten aeroplano bati propio jota

Duela

90

urte

1936-09-13

Donostia hartu zuten frankistek

Duela

90

urte

1936-09-07

Tasmaniako azken tigrea edo otso marsupiala hil zen, Benjamin

Duela

90

urte

1936-09-05

Robert Capak Miliziano baten heriotza argazkia egin zuen

Duela

90

urte

1936-09-04

Irun ebakuatu zuten, tropa frankistak hiria hartzear zeudelako

Duela

95

urte

1931-09-17

Euskal Herriko historiako lehen gose greba egin zuten preso zeuden Bilboko Eusko Gaztediko kideek

Duela

100

urte

1926-09-15

Lazkao Txiki jaio zen, bertsolari mitikoa

Duela

115

urte

1911-09-14

Eskoziako milaka ikaslek greba hasi zuten zigor fisikoen aurka eta opor gehiago eskatzeko

Duela

115

urte

1911-09-01

Japoniako lehen literatur aldizkari feminista argitaratu zuten

Duela

125

urte

1901-09-06

AEBetako McKinley presidentea hil zuen tiroz Czolgosz anarkistak

Duela

125

urte

1901-09-02

Nafarroako gobernadore zibilaren euskaldunen aurkako zirkularra argitaratu zuen

Duela

140

urte

1886-09-04

Apatxeen buruzagi Geronimo errenditu egin zen

Duela

165

urte

1861-09-19

La Unión euskal itsasontzi esklabista hondoratu zen Mexikoko golkoan

Duela

235

urte

1791-09-21

Herritartasuna aitortu zien askeak ziren herritar beltz eta mulatoei Saint-Domingueko Batzar Kolonialak

Duela

250

urte

1776-09-29

Euskaldunak tarteko esklabo bahitutako zazpi emakume eta haurtxo bat aurkitu zituzten Tromelin irlan

Duela

250

urte

1776-09-07

Historiako lehen urpekari-erasoa egin zuen Turtle urpekari estatubatuarrak

Duela

265

urte

1761-09-07

Bautista Landa 'Tretatxu' bidelapurra hil zen, Valladolideko ziega batean preso