ARGIA.eus

Egin ARGIAkoa
Oparitu ARGIA
Gizartea Ingurumena Politika Ekonomia Kultura Euskara Feminismoa Hezkuntza Nazioartea Iritzia
igandea 2026ko uztailaren 19an
Historia > Efemerideen kanala

Etxarri Aranatzen bost lagun hil ziren Espainiako militarrek mendian utzitako lehergailu batek eztanda eginda

Duela
50
urte
Isidro Luis, biktimen seme eta anaia, garaiko prentsako artikuluak erakusten. Unai Beroiz / Diario de Noticias de Navarra

1976ko ekainaren 18an,

Etxarri Aranatzen bost lagun hil ziren Espainiako militarrek praktika batzuetan Urbasan lehertu gabe utzitako lehergailu baten erruz.

Saturnino Luis Erdoziak mendian aurkitutako morteroa etxera eraman zuen, txatarra zelakoan eta garajean hau manipulatzen ari zen. Balarekin apaingarri bat egin nahi zuen, eta mailu kolpe bat eman zionean lehertu egin zen. Momentuan bertan hil ziren bera, bere seme Jose Luis, baita aurreko bizilagunak ere: Segundo Maiza, Gloria Pejenaute eta Jesus Miguel Zeberio.

Hasieran agintariek butano-istripua izan zela esan zuten, baina mendian militarrek utzitako lehergailu gehiago aurkitu zituztenean, hipotesi horrek sinesgarritasuna galdu zuen.

Etxea lehertuta eta senarra eta semea galduta, Saturninoren alargun Catalinari telegrama bat eta 25.000 pezeta helarazi zizkioten Espainiako armadatik, eta bere semeak gerora prentsan kontatu izan duenez, dirua "nahi zuten lekutik sar zezatela" erantzun zien emakumeak.

Prada Canillas teniente jeneralak Saturninoren alargunari bidalitako gutuna. Unai Beroiz / Diario de Noticias de Navarra

Gertaeraren 50 urteurrenean Etxarri Aranatzen egindako murala eta bertan gertatu zenaren azalpena bideoan.

Iturria:

Cinco muertos al explosionar un artefacto (El País, 1976ko ekainak 19)

Egun hau historian
1822Esklaboen matxinada prestatzen ari ziren zenbait herritar atxilotu zituzten AEBetan
1937‘Euzkadi’ egunkariaren azken alea argitaratu zen
1984Orgreaveko bataila, Erresuma Batuko meatzari grebalarien eta Poliziaren artean
1985Polizia batek larri zauritu zuen tiroz Alberto Garcia lasartearra
2018Transexualitatea buruko gaixotasunen zerrendatik atera zuen Osasunaren Munduko Erakundeak

Urte hau historian: < >
Berrienetik Zaharrenetik

1976-02-27
Saharako Errepublika Arabiar Demokratikoa eratu zuten Bir Lehlun
1976-03-03
Espainiako Poliziak bost langile hil eta ehunka zauritu zituen tiroz Gasteizen
1976-03-04
Grebari eutsi zioten Gasteizen Cegasako langileek, bezperan Espainiako Poliziak eragindako sarraskia salatzeko
1976-03-04
Bezperako Gasteizko hilketek tentsioa areagotu zuten
1976-03-06
Espainiako Poliziak gazte bat hil zuen Tarragonan, Gasteizko sarraskiaren aurkako protestan
1976-03-08
Emakumeen Aurkako Delituen Nazioarteko Epaitegia inauguratu zuten Bruselan
1976-03-14
Italiako Poliziak Mario Marotta hil zuen, Gasteizko M3ko sarraskia salatzen ari zela
1976-03-24
Maria Lorena Barros hil zuten Filipinetako militarrek, Makibaka emakume militanteen erakundearen sortzailea
1976-03-24
Estatu kolpea Argentinan eta milaka pertsona torturatu, hil eta desagerraraziko zituen diktaduraren hasiera
1976-03-27
'24 ordu euskaraz' irratsaioa eta jaialdia egin zituzten Donostiako Belodromoan
1976-03-30
Palestinarrek greba orokorra hasi zuten, Israelgo Gobernuak beren lurrak desjabetzeko hartutako erabakiaren aurka
1976-04-05
Segoviako espetxetik ihes egin zuten 29 presok, gehienak ETAko kideak
1976-04-10
Guardia Zibilak bi langile tirokatu zituen Zarauztik Meagarako errepidean
1976-04-18
Manuel Mari Garmendia mugalaria hil zuen Guardia Zibilak Beran
1976-04-21
Anparo Arangoa atxilotu zuten guardia zibilek eta torturaren aurpegi bilakatu
1976-04-25
Joxe Bernardo Bidaola tirokatu zuen Guardia Zibilak Lapurdi eta Nafarroa artean
1976-05-09
Ulrike Meinhof hilik agertu zen Alemanian, RAF-eko kide ezaguna
1976-05-09
Jurramendiko erromerian bi pertsona hil zituzten eskuin muturreko mertzenarioek
1976-05-18
Balaz zauritu zuten eskuin muturreko kideek Algortan pankarta bat jarri nahian ari zen gazte bat
1976-06-12
Alberto Soliño Mazas pasaitarra hil zuen Eibarren kalez jantzitako guardia zibil batek
1976-06-16
Sowetoko altxamendua hasi zen Hegoafrikan
1976-06-18
Etxarri Aranatzen bost lagun hil ziren Espainiako militarrek mendian utzitako lehergailu batek eztanda eginda
1976-06-27
Palestinar talde batek Air France hegazkin bat bahitu zuen 248 bidaiari israeldarrekin
1976-07-03
Donostiako Antigua auzoan ultra-eskuinaren atentatu eta mehatxuen aurkako manifestazio jendetsua egin zuten
1976-07-09
Normi Mentxaka santurtziarra hil zuten eskuin muturreko kideek
1976-07-10
Sevesoko istripu kimikoa gertatu zen, Italian
1976-07-13
Argentinako diktaduraren aurkako militante Sara Méndez eta bere haur jaioberria bahitu zituzten, Kondor Operazioan
1976-07-14
Jochen Peiper gerra-kriminal nazia hil zen Frantzian, bere etxeari su eman ziotenean
1976-07-23
Eduardo Moreno azken aldiz ikusi zuten, Pertur gisa ezaguna
1976-08-17
Punto y Hora de Euskal Herria aldizkariaren azken zenbakia bahitu zuen Espainiako Poliziak, erredakzioan sartuta
1976-08-28
Batxilergoa euskaraz egin nahi izatea "ergelkeria" zela esan zuen Espainiako presidenteak
1976-08-29
50.000 lagunetik gora batu zituen Plentzia eta Gorliz arteko martxa antinuklearrak
1976-08-30
KAS Alternatiba aurkeztu zuten, "ETAk armak uzteko gutxieneko baldintzak"
1976-09-02
Eskuin muturrak lehergailu bat zartarazi zuen Baionako Zabal liburu-dendaren aurka
1976-09-05
Espainiako Poliziak balak egin zituen tiro Donostian, Kontxako estropaden ondorengo manifestazioaren aurka
1976-09-08
Josu Zabala hil zuen Hondarribian Guardia Zibilak
1976-09-09
Basaurin 11 emakume atxilotu zituzten: bederatzi abortatzeagatik, eta beste biak laguntzeagatik
1976-09-09
Basaurin 11 emakume atxilotu zituzten abortatzea egotzita
1976-09-25
Txiki eta Otaegiren fusilatzeen urteurrenerako deitutako greba debekatu zuten
1976-09-28
Manifestazioa egin zuten Gernikan bezperako greba orokorrean atxilotutakoak askatzeko eskatzeko
1976-10-06
Thailandian ikasle eta langileen aurkako sarraskia abiatu zuen eskuin muturrak
1976-10-10
Francisco Alonso 24 urteko gaztea hil zuen tiroz Guardia Zibilak Burlatan
1976-10-11
Durangoko jaietan eskuin muturreko inkontrolatuak jendearen aurka oldartu ziren
1976-10-17
Debekatua zen Ikurrina atera zuten Baskonia eta Askatuak saskibaloi taldeek, Gasteizko Mendizorrotzan
1976-11-07
'Xalbador' bertsolaria hil zen Urepelen, bere omenaldian
1976-11-26
Maialen Lujanbio bertsolaria jaio zen Hernanin, Gipuzkoan
1976-12-03
Bob Marley hiltzen saiatu zen CIA, bere etxean tirokatuta
1976-12-04
Lehen manifestazio feminista egin zuten Bartzelonan, 40 urteren ostean
1976-12-05
Realak eta Athleticek ikurrina atera zuten zelaira, hau debekatuta egon arren
1976-12-10
Bost preso desagertu ziren Basauriko espetxetik
1976-12-18
Guardia Zibilak gomazko pilotak eta gasa bota zituen euskal musika jaialdi baten aurka Arrasaten
1976-12-28
‘Punto y Hora de Euskal Herria’ aldizkariko zuzendari Mirentxu Purroy atxilotu zuen Guardia Zibilak Iruñean

Hilabete honetako urteurrenak:
|
Berrienetik Zaharrenetik

Duela
10
urte
2016-06-16
Espainiako erregeari ongietorria emanez Donostiako markesinetan agertutako afixek eztabaida piztu zuten
Duela
10
urte
2016-06-11
Zumaian lehen murala margotu zuen Kalea Guztiona Da ekimenak
Duela
10
urte
2016-06-03
Muhammad Ali boxeolaria hil zen
Duela
15
urte
2011-06-21
Dozenaka lagunek Aurore Martin Batasunako kidearen atxiloketa eragotzi zuten Baionan
Duela
20
urte
2006-06-17
Hogei bat antimilitarista Bilboko Gobernu Militarrera joan ziren, “armadaren aurka partida jokatzera”
Duela
25
urte
2001-06-14
Unibertsitatera sartzeko hautaprobari intsumitu zitzaizkion bi ikasle Bizkaian eta Gipuzkoan
Duela
25
urte
2001-06-06
Konpresak bidali zizkieten erakundeei, hauek doan behar zutela aldarrikatzeko
Duela
30
urte
1996-06-30
Irunen 57 emakumeren ekintza zuzena: soldadu gisa sartu ziren Alardean
Duela
30
urte
1996-06-29
Libian presondegi bateko 1.200 preso hil zituzten
Duela
30
urte
1996-06-28
EHZ musika jaialdiaren lehen edizioa hasi zen Arrosan, Nafarroa Beherean
Duela
35
urte
1991-06-28
Greenpeace-ren bi zodiac zulatu zituen Santurtzin Espainiako armadak
Duela
35
urte
1991-06-14
Suitzan egindako greba feministan 500.000 emakume atera ziren kalera
Duela
40
urte
1986-06-10
Joseba Asensio etakidearen hilkutxa zeramaten lagunen aurka gogor kargatu zuen Espainiako Poliziak Bilbon
Duela
40
urte
1986-06-07
Istiluak izan ziren Madrilgo Malasaña auzoan, Kortatuk jo behar zuen kontzertua bertan behera utzi zutelako
Duela
45
urte
1981-06-19
Kepa Crespo preso komunista bizkaitarra hil zen gose greban hiru hilabete egin ostean
Duela
45
urte
1981-06-09
Lemoizen nuklearren kontrako ikur erraldoia ipini zuten zentralaren erreaktore baten kupulan
Duela
50
urte
1976-06-27
Palestinar talde batek Air France hegazkin bat bahitu zuen 248 bidaiari israeldarrekin
Duela
50
urte
1976-06-18
Etxarri Aranatzen bost lagun hil ziren Espainiako militarrek mendian utzitako lehergailu batek eztanda eginda
Duela
50
urte
1976-06-16
Sowetoko altxamendua hasi zen Hegoafrikan
Duela
50
urte
1976-06-12
Alberto Soliño Mazas pasaitarra hil zuen Eibarren kalez jantzitako guardia zibil batek
Duela
55
urte
1971-06-17
Eraikuntzako langileek uko egin zioten Australia hegoaldean luxuzko etxebizitzak eraikitzeari
Duela
60
urte
1966-06-06
'Beldurraren Aurkako Martxa' hasi zuten AEBetako beltzen eskubide zibilen alde
Duela
80
urte
1946-06-16
Ho Chi Minh Donibane Lohizune, Azkaine eta Saran izan zen
Duela
80
urte
1946-06-12
Vietnamgo heroi nazional bilakatuko zen Ho Chi Minh Euskal Herrira etorri zen
Duela
90
urte
1936-06-28
AEBetako mugimendu anarkista gidatu zuen Berkman hil zen
Duela
90
urte
1936-06-13
Besoa altxata keinu nazia egiteari uko egin zion August Landmesserrek, Hitler buru zuen ekitaldi batean
Duela
90
urte
1936-06-03
'Txirrita' bertsolaria hil zen, bertsolaritzako figura nabarmenetariko bat
Duela
95
urte
1931-06-27
Realak armarritik sinbolo monarkikoak ezabatu eta Donostia F.C. izena hartu zuen
Duela
95
urte
1931-06-14
Lizarrako Estatutua onartu zuten Hego Euskal Herriko udalek egindako batzarrean, aldeko 427 botorekin
Duela
95
urte
1931-06-12
Abertzaleen aurka egiteko sortutako Liga de Acción Monárquica alderdia disolbatu zen
Duela
100
urte
1926-06-01
Forrest River-eko sarraskia: Australian 300 aborigen baino gehiago hil zituen poliziak 18 egunetan
Duela
110
urte
1916-06-10
Emakumeen Bakearen aldeko Gurutzada abiatu zuten ehunka emakumek Eskozian
Duela
130
urte
1896-06-07
Bartzelonan Corpusaren prozesioaren aurkako atentatua egin zuen anarkistek eta hamabi hildako eragin
Duela
150
urte
1876-06-25
Lakota, Cheyenne eta Arapahoe herriek AEBetako armada garaitu zuten Little Big Horn-eko batailan
Duela
275
urte
1751-06-23
Gregoria Apaza jaio zen Bolivian, Aimara herri indigenako buruzagia
Duela
380
urte
1646-06-04
Zaldibiko hamar emakume espetxeratzeko agindu zuen alkateak, “jarrera desegokiak izateagatik”
Duela
505
urte
1521-06-30
Noaingo gudua nafarren eta gaztelarren artean, Nafarroako erresumaren azken aukera
Duela
950
urte
1076-06-04
Nafarroako errege Antso Gartzia IV.a hil zuen bere anaiak
Badator udako 'Gakoak' zenbaki berezia
Euskal drag mugimendua
Euskal drag mugimenduari buruzko argazki-erreportajea, espetxean 30 urte egin zituen preso politiko kurdu batekin elkarrizketa, Elena Uriz eta Itziar Aizpuru aktore beteranoak elkartuta solasaldia, Atxarteko harrobiaren aurkako borroka ekologistaz erreportajea, kultur gomendioak, izarrak ikusteko ibilaldiak...
Etxean jaso nahi dut