Egin ARGIAkoa

Gizartea Ingurumena Politika Ekonomia Kultura Euskara Feminismoa Hezkuntza Nazioartea Iritzia

larunbata 2026ko irailaren 12an

Historia > Efemerideen kanala

Nafarroako gobernadore zibilak euskaldunen aurkako zirkularra argitaratu zuen

Duela

125

urte

1901eko irailaren 2an,

Benito Francia Nafarroako gobernadore zibilak euskararen aurkako zirkular bat argitaratu zuen Aldizkari Ofizialean. Bertan, Nafarroako mendialdeko irakasleei zuzentzen zitzaien, hainbat ikasgai euskaraz ematen zituztela eta.

Eskola eremuan espainiera ez den hizkuntza oro debekatua zegoela oroitarazteaz gain, “espainiar aberriaren interesek” hala agintzen zutela adierazi zuen. Irakasleek haurrei euskaraz irakasten jarraitzen bazuten, erantzukizunak eskatuko zituela mehatxu egin zuen.

Prentsan sortu zituen erreakzioak, oro har, euskararen aldekoak izan ziren, eta espainiar botere zentralak Nafarroaren burujabetza zapaltzen zuela salatu zuen, adibidez, Estanislao Aranzadi politikari foruzale eta euskaltzaleak.

Iturria:

Juan Pedro Urabayen Mihura, Nafarroako gobernadore zibilak 1901ean egindako euskararen aurkako zirkularra (Príncipe de Viana, 1993).

Egun hau historian

1920Italia osoko fabrikak okupatu zituzten milioi erdi bat langilek

1963Andoaingo Guardia Zibilaren kuartela ikurrinaz papereztatuta agertu zen goizaldean

1972Guardia Zibilak Lekeition Mikel Martinez de Murgia eta Joxe Benito etakideak hil zituen operazio erraldoian

1976Eskuin muturrak lehergailu bat zartarazi zuen Baionako Zabal liburu-dendaren aurka

1997EHEko sei kidek euren kontrako epaiketa eten zuten Bergarako epaitegian

2015Aylan Kurdî hiru urteko errefuxiatu kurdua hilik azaldu zen Turkiako kostan

Urte hau historian: < >

Berrienetik Zaharrenetik

1901-03-13

Euskaraz mintzatzen zen diputaturik ez zegoela lehen aldiz Nafarroako Parlamentuan salatu zuen “Lesakako andre batek”

1901-08-26

Miguel Unamunok euskararen aurkako diskurtso sonatua egin zuen Bilboko lore jokoetan

1901-09-02

Nafarroako gobernadore zibilak euskaldunen aurkako zirkularra argitaratu zuen

1901-09-06

AEBetako McKinley presidentea hil zuen tiroz Czolgosz anarkistak

1901-10-08

Eskola Modernoak ateak ireki zituen Bartzelonan, Francesc Ferrer hezitzaile anarkistaren eskutik

1901-10-29

AEBetako presidentea hiltzeagatik, Czolgosz anarkista exekutatu zuten

Hilabete honetako urteurrenak:
Borobilak bakarrik |
Berrienetik Zaharrenetik

Duela

15

urte

2011-09-21

Kukutza III gaztetxea indarrez desalojatu zuen Ertzaintzak Bilboko Errekalde auzoan

Duela

15

urte

2011-09-20

Kukutza III gaztetxea indarrez hustu zuen Ertzaintzak Bilbon, istilu handiak eraginez

Duela

20

urte

2006-09-20

“Hemen sufre usaina dago”, Hugo Chavezek AEBen inperialismoa salatu zuen NBEren egoitzan

Duela

20

urte

2006-09-19

Hamaika Telebista sortu zuten

Duela

25

urte

2001-09-20

George W. Bush AEBetako presidenteak “terrorearen aurkako gerra” deklaratu zuen

Duela

25

urte

2001-09-11

Bi hegazkinek New Yorkeko World Trade Centerreko 'Dorre Bikien' aurka jo zuten atentatuan

Duela

25

urte

2001-09-06

Espainiako Guardia Zibilak Unai Romano gasteiztarra atxilotu zuen

Duela

25

urte

2001-09-01

Zuzen Ekintza Taldeak Euskal Herrian autodeterminazio erreferenduma egiten ari zela irudikatu zuten Tuterako autobideko ordainlekuan

Duela

30

urte

1996-09-15

Gose grebak egiteko euskal presoen aldeko karabana Europara abiatu zen

Duela

30

urte

1996-09-08

26 emakume soto batetik atera eta Hondarribiko alardean sartu ziren

Duela

40

urte

1986-09-22

Damaso Intza hil zen, Zeruko Argia aldizkariaren sortzailea, Iruñeko Arrotxapeako komentuan

Duela

40

urte

1986-09-16

EAJ eta EAren arteko “batzokien gerra” hasi zen

Duela

40

urte

1986-09-10

ETAk 'Yoyes' hil zuen Ordizian, ETA m-ko buruzagia izandakoa

Duela

40

urte

1986-09-07

Pinochet Txileko diktadorearen aurkako atentatua egin zuen FPMR talde armatuak

Duela

45

urte

1981-09-10

Picassoren Guernica New Yorkeko MoMa museotik Madrilera eraman zuten

Duela

45

urte

1981-09-07

Nafarroan Otsagabiko dantzariek militarren aurrean dantzatzeari uko egin zioten

Duela

50

urte

1976-09-28

Manifestazioa egin zuten Gernikan bezperako greba orokorrean atxilotutakoak askatzeko eskatzeko

Duela

50

urte

1976-09-25

Txiki eta Otaegiren fusilatzeen urteurrenerako deitutako greba debekatu zuten

Duela

50

urte

1976-09-09

Basaurin 11 emakume atxilotu zituzten: bederatzi abortatzeagatik, eta beste biak laguntzeagatik

Duela

50

urte

1976-09-08

Josu Zabala hil zuen Hondarribian Guardia Zibilak

Duela

50

urte

1976-09-05

Espainiako Poliziak balak egin zituen tiro Donostian, estropaden ondorengo manifestazioan

Duela

50

urte

1976-09-02

Eskuin muturrak lehergailu bat zartarazi zuen Baionako Zabal liburu-dendaren aurka

Duela

55

urte

1971-09-15

Greenpeace sortu zuten Vancouver hirian, Kanadan

Duela

55

urte

1971-09-09

Attica kartzelako matxinada hasi zen AEBetan, 1.300 presok guardiak bahitu zituztenean

Duela

55

urte

1971-09-06

106 gerrillari eta bost preso sozialek egin zuten ihes Punta de Carretas espetxetik, Uruguain

Duela

60

urte

1966-09-15

Gamizko abadeak meza emateari uko egin zion agintariek zeramatzaten Espainiako banderengatik

Duela

70

urte

1956-09-28

Valentziara iritsi ziren 1936ko gerratik ihes Sobietar Batasunera joandako 532 haur

Duela

70

urte

1956-09-23

Erbesteko Euzko Jaurlaritzak Nazioarteko Lehen Euskal Biltzarra antolatu zuen Parisen

Duela

85

urte

1941-09-08

878 egunez luzatuko zen Leningraden setioa hasi zuten naziek

Duela

90

urte

1936-09-29

Lizarrako alkate abertzale Fortunato Agirre fusilatu zuten Taxoaren erreketeek

Duela

90

urte

1936-09-27

Eibarko gudua hasi zen

Duela

90

urte

1936-09-26

Abiazio frankistak Bilbo bonbardatu zuen

Duela

90

urte

1936-09-26

Frankistak sartu ziren Arrasaten

Duela

90

urte

1936-09-25

Eusko Gudarostea osatu zuten armada frankistaren aurka borrokatzeko

Duela

90

urte

1936-09-25

'Agur' hitza eta euskal kulturarekin loturiko edozein objektu debekatu zituen Lizarrako komandante militarrak

Duela

90

urte

1936-09-24

Eusko gudariak kantua abestu zuen lehen aldiz Euzko Gudarosteak

Duela

90

urte

1936-09-22

Bergara eta Deba erori ziren armada frankistaren eskuetan

Duela

90

urte

1936-09-21

Oñati, Elgoibar eta Zumaia frankisten eskuetan erori ziren, Gipuzkoan

Duela

90

urte

1936-09-18

Abiazio errepublikanoak Gasteizko lantegi eta artilleria kuartelak bonbardatu zituen

Duela

90

urte

1936-09-13

Elorrioko Felix Urtubi hegazkin pilotua hil zen, frankisten aeroplano bati propio jota

Duela

90

urte

1936-09-13

Donostia hartu zuten frankistek

Duela

90

urte

1936-09-07

Tasmaniako azken tigrea edo otso marsupiala hil zen, Benjamin

Duela

90

urte

1936-09-05

Robert Capak Miliziano baten heriotza argazkia egin zuen

Duela

90

urte

1936-09-04

Irun ebakuatu zuten, tropa frankistak hiria hartzear zirela

Duela

95

urte

1931-09-17

Euskal Herriko historiako lehen gose greba egin zuten preso zeuden Bilboko Eusko Gaztediko kideek

Duela

100

urte

1926-09-15

Lazkao Txiki jaio zen, bertsolari mitikoa

Duela

115

urte

1911-09-14

Eskoziako milaka ikaslek greba hasi zuten zigor fisikoen aurka eta opor gehiago eskatzeko

Duela

115

urte

1911-09-01

Japoniako lehen literatur aldizkari feminista argitaratu zuten

Duela

125

urte

1901-09-06

AEBetako McKinley presidentea hil zuen tiroz Czolgosz anarkistak

Duela

125

urte

1901-09-02

Nafarroako gobernadore zibilak euskaldunen aurkako zirkularra argitaratu zuen

Duela

140

urte

1886-09-04

Apatxeen buruzagi Geronimo errenditu egin zen

Duela

165

urte

1861-09-19

La Unión euskal itsasontzi esklabista hondoratu zen Mexikoko golkoan

Duela

235

urte

1791-09-21

Herritartasuna aitortu zien askeak ziren herritar beltz eta mulatoei Saint-Domingueko Batzar Kolonialak

Duela

250

urte

1776-09-29

Euskaldunak tarteko esklabo bahitutako zazpi emakume eta haurtxo bat aurkitu zituzten Tromelin irlan

Duela

250

urte

1776-09-07

Historiako lehen urpekari-erasoa egin zuen Turtle urpekari estatubatuarrak

Duela

265

urte

1761-09-07

Bautista Landa 'Tretatxu' bidelapurra hil zen, Valladolideko ziega batean preso