Arrazakeria https://www.argia.eus eu ARGIA Arrazakeria kanaleko albisteak Tue, 18 Aug 2026 20:28:44 +0200 Tue, 18 Aug 2026 20:28:44 +0200 Arrazakeria https://www.argia.eus/template/images/argia-gardena.png https://www.argia.eus <![CDATA[Kaleko saltzaileek Bilboko Udalari exijitu diote udaltzainen sarekada “arrazistak” amaitzeko]]> https://www.argia.eus/albistea/kaleko-saltzaileek-bilboko-udalari-exijitu-diote-udaltzainen-sarekada-arrazistekin-amaitzeko 2026-08-14 https://www.argia.eus/albistea/kaleko-saltzaileek-bilboko-udalari-exijitu-diote-udaltzainen-sarekada-arrazistekin-amaitzeko Bilboko udaltzainak mantero bati oldartu zitzaizkion astelehenean, Alde Zaharrean. Hori salatzeko, eta azal kolorearen araberako identifikazioak amaitzea eskatzeko, elkarretaratzea egin dute Manteroekin Bat eta Mbolo Moye Doole taldeek deituta, Manteroen aurkako jazarpenik ez. Bizirautea ez da delitua lelopean.

]]> <![CDATA[Ertzaintzak hamalau lagun atxilotu ditu Gasteizen, Eibarren eta Arrasaten]]> https://www.argia.eus/albistea/ertzaintzak-hamalau-lagun-atxilotu-ditu-gasteizen-eibarren-eta-arrasaten-egindako-esku-hartze-batzuetan 2026-08-10 https://www.argia.eus/albistea/ertzaintzak-hamalau-lagun-atxilotu-ditu-gasteizen-eibarren-eta-arrasaten-egindako-esku-hartze-batzuetan Autoritatearen aurkako atentatua egotzita atxilotu dituzte. Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak salatu du bederatzi ertzain eta bi udaltzain zauritu direla gertakari horietan. Gertatutakoaren berri ematean, atxilotuen jatorria azpimarratu du Segurtasun Sailak.

]]> <![CDATA[Donostiako Udalak ez dio debekua kenduko Kaleko Afari Solidarioak ekimenari, eta "abuzturako" iragarri du "alternatiba"]]> https://www.argia.eus/albistea/mobilizazio-jendetsua-egin-ostean-donostiako-udalarekin-elkartuko-dira-kaleko-afari-solidarioetako-kideak 2026-07-30 https://www.argia.eus/albistea/mobilizazio-jendetsua-egin-ostean-donostiako-udalarekin-elkartuko-dira-kaleko-afari-solidarioetako-kideak Donostiako Udalaren debekua salatzeko mobilizazioa egin eta biharamunean, ortzegun eguerdian elkartu dira Kaleko Afari Solidarioak (KAS) ekimeneko kideak eta Donostiako Udaleko ordezkaritza, Jon Insausti alkatea tartean. Debekua kentzeko eskatu diote alkateari, pertsona zaurgarriengan “gorrotoa” ez sustatzeko eta herri ekimenak ez “kriminalizatzea”. Alkateak, berriz, "inklusiorako prozesu errealak" nabarmenduta, "abuzturako" iragarri du "alternatiba". 

]]> <![CDATA["Alkateak pobrezia Donostiatik periferiatara eraman nahi du, eta hiriaren irudia garbitu"]]> https://www.argia.eus/albistea/donostiako-udalak-kaleko-afari-solidarioak-debekatu-dituela-salatu-du-kasek 2026-07-28 https://www.argia.eus/albistea/donostiako-udalak-kaleko-afari-solidarioak-debekatu-dituela-salatu-du-kasek Astelehen gauean jakinarazi dio Donostiako Udaltzaingoak Kaleko Afari Solidarioak egitasmoari ezingo duela kalean bizi direnei afariak banatzen jarraitu. Elkarteak prentsaurrekoa eskaini du eguerdian, eta ARGIA bertako kide Marta Azaterekin ere mintzatu da; kideak ohartarazi du gaur bertan hirurehun herritar inguru afaltzeko aukerarik gabe gera daitezkeela. Udalaren erabakia gaitzesteko, mobilizazio bat deitu dute asteazkeneko (uztailak 29) 20:00etarako.

]]> <![CDATA[Ultraeskuinak migratzaileen aurkako istilu larriak eragin ditu Belfasten]]> https://www.argia.eus/albistea/ultraeskuinak-istiluak-eragin-ditu-belfasten 2026-06-11 https://www.argia.eus/albistea/ultraeskuinak-istiluak-eragin-ditu-belfasten Sudango gizon baten hilketa saiakerak migratzaileen aurkako istiluak piztu ditu Belfasten. Sare sozialetatik Elon Musk eta bestelako ultraeskuindarrek biztanleria xaxatu dute, mezu probokatzaileak zabalduta. 

]]> <![CDATA[Zizurren dagoen adin txikikoen harrera etxebizitzaren kontrako erasoa salatu du Geroa Baik]]> https://www.argia.eus/albistea/zizurren-dagoen-adin-txikikoen-harrera-etxebizitzaren-kontrako-erasoa-salatu-du-geroa-baik 2026-06-03 https://www.argia.eus/albistea/zizurren-dagoen-adin-txikikoen-harrera-etxebizitzaren-kontrako-erasoa-salatu-du-geroa-baik Gurera iritsitako gurasorik gabeko adin txikikoen erresidentziako langileek erabiltzen duten furgonetaren gurpilak zulatuta azaldu dira gaur goizean. Eskuin muturreko elementuak etxearen inguruan probokazioetan dabiltza egunotan. Euskalerria Irratian egin du salaketa Alex Mimenza zinegotziak.

 

]]> <![CDATA[Mobilizatzera deitu dute Gasteizen, udalaren politika baztertzaileen aurka eta kale egoeran daudenei babesa emateko]]> https://www.argia.eus/albistea/gasteizko-udalaren-politika-baztertzaileen-aurka-eta-kale-egoeran-daudenei-babesa-adierazteko-mobilizazioak-gasteizen 2026-05-28 https://www.argia.eus/albistea/gasteizko-udalaren-politika-baztertzaileen-aurka-eta-kale-egoeran-daudenei-babesa-adierazteko-mobilizazioak-gasteizen Ostegun arratsalderako kontzentrazioa antolatu du Gasteiz Antiarrazistak, Arrazakeriari stop! Elkartasuna URSSA eta EGAko bizilagunekin lelopean. Igandean, Salburuko Harrera Sareak deituta, salatuko dute Espainiako Poliziaren komisaria aurrean bizitzen hilabeteak daramatzaten 50 asilo eskatzaileren egoera larria are gehiago larriagotuko dela.

]]> <![CDATA[Euskararen, islamofobiaren eta feminismoaren aurkako gorroto diskurtsoak hausnarketagai, “Euskararen Lorailean”]]> https://www.argia.eus/albistea/euskararen-islamofobiaren-eta-feminismoaren-aurkako-gorroto-diskurtsoak-hausnarketagai-euskararen-lorailean 2026-05-22 https://www.argia.eus/albistea/euskararen-islamofobiaren-eta-feminismoaren-aurkako-gorroto-diskurtsoak-hausnarketagai-euskararen-lorailean Euskararen Loraila egitasmoaren baitako hirugarren hitzordua egin zuten asteartean Zestoako Alonderon. Azken urteotan indarra hartzen ari diren gorroto diskurtsoak eta horiek gizartean duten eragina izan zituzten hizpide Gorrotokrazia izeneko solasaldian. Hain zuzen ere, hiru esparru landu zituzten: euskararen aurkako diskurtsoak, islamofobia eta feminismoaren kontrako diskurtsoak.

]]> <![CDATA[Tipularren Etxea: 12 lagun kale gorrian geratzeko arriskuan Laudion]]> https://www.argia.eus/albistea/tipularren-etxea-12-lagun-kale-gorrian-geratzeko-arriskuan 2026-05-11 https://www.argia.eus/albistea/tipularren-etxea-12-lagun-kale-gorrian-geratzeko-arriskuan Bi prozesu judizial amaitu ostean, kaleratze arriskuan daude Laudioko Tipularren Etxeko bizilagunak. Ondorioz, hamabi lagun kale gorrian geratuko dira. Aiaraldea Komunikabideak bertako bizilagunekin hitz egiteko aukera izan du.  

]]> <![CDATA[Elefante arrosak, arrazismoa eta eskuinak]]> https://www.argia.eus/albistea/elefante-arrosak-arrazismoa-eta-eskuinak 2026-05-02 https://www.argia.eus/albistea/elefante-arrosak-arrazismoa-eta-eskuinak Arraroa dirudi, tituluak bezala, baina artikulu honi hasiera emanen diot irakurleari agindu bat emanez:

Mesedez, EZ PENTSATU ELEFANTE ARROSETAN.

Jarraibide hori irakurtzean, ziurrenik, hainbat forma eta tamainadun elefante arrosak agertu zaizkio irudimenean. Agindua kontrakoa zen, baina esaldi horrek bere garunean jarri du elefante arrosaren kontzeptua.

Antzeko zerbait aurkitzen dugu Nafarroako Parlamentuak joan den martxoaren 13an egin zuen osoko bilkuran UPNk defendatutako lege... [+]

]]> <![CDATA[Hainbat eraso izan ziren Baigorrin ospatutako Nafarroaren Egunean]]> https://www.argia.eus/albistea/hainbat-eraso-eman-ziren-baigorrin-ospatutako-nafarroa-egunean 2026-04-28 https://www.argia.eus/albistea/hainbat-eraso-eman-ziren-baigorrin-ospatutako-nafarroa-egunean Igandean Baigorrin ospatutako Nafarroaren Egunean izan ziren “eraso fisiko bat, eraso arrazista bat eta ahozko eraso bat”-en berri eman du Basaizeak, egunaren antolatzaileak, astelehenean. Sare sozialetan jakinarazi dituzte gertakariak eta mobilizazioa egin dute Baigorrin astelehenean bertan.

]]> <![CDATA[San Frantziskon zabaltzen ari diren mezu arrazistei ezetz esan diete mobilizazio baten bidez]]> https://www.argia.eus/albistea/san-frantziskon-zabaltzen-ari-diren-mezu-arrazistei-ezetz-esan-diete-mobilizazio-baten-bidez 2026-04-22 https://www.argia.eus/albistea/san-frantziskon-zabaltzen-ari-diren-mezu-arrazistei-ezetz-esan-diete-mobilizazio-baten-bidez Bilboko hainbat kolektibok antolatuta, protesta bat egin zuten astelehenean auzoan, eta "alderdi faxisten mamua ez irensteko" eskatu zuten. "Alderdi faxistek eta polizia-presentzia handiagoak ez digute konponbiderik ekarriko", zioten.

]]> <![CDATA[ICEren sustrai estatubatuar sakonak]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2958/iceren-sustrai-estatubatuar-sakonak 2026-04-01 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2958/iceren-sustrai-estatubatuar-sakonak AEB, XVIII. mendearen hasiera. Esklabo patruilak antolatzen hasi ziren, esklabo beltzak zelatatu eta kontrolatzeko. Gizonezko zuriek osatzen zituzten talde horiek eta esklabotza oinarri zuen ekoizpen eredu ekonomikoari eustea zuten azken jomuga. Esklaboak antola zitezen saihesten zuten izuaren, torturen, bortxaketen eta jipoien bidez. Eta patruilen jarduna ez zen esklaboetara mugatzen; ihes egindakoak ehizatzeaz gain, askatasuna lortutako beltzak ere jazartzen zituzten.

Hegoaldeko... [+]

]]> <![CDATA[Arrazakeria eta xenofobiaren aurkako Nafarroako zerbitzuak 265 kasu artatu zituen 2025ean]]> https://www.argia.eus/albistea/nafarroako-arrazakeriari-eta-xenofobiari-aurre-egiteko-zerbitzuak-265-kasu-artatu-zituen-2025ean 2026-03-18 https://www.argia.eus/albistea/nafarroako-arrazakeriari-eta-xenofobiari-aurre-egiteko-zerbitzuak-265-kasu-artatu-zituen-2025ean Nafarroako Gobernuak asteartean adierazi du 2025ean 265 kasu arrazista eta xenofobo artatu zituela Arrazakeria eta xenofobiaren aurkako zerbitzuak. Gainera, 592 kontsulta eta 2.997 interbentzio erregistratu zituen.

]]> <![CDATA[Bilboko Martxoak 8ko manifestazioan eraso bat gertatu zela salatu du Bilbo Feminista Saretzen elkarteak]]> https://www.argia.eus/albistea/bilboko-martxoaren-8ko-manifestazioan-erasoa-eman-zela-salatu-du-bilbo-feminista-saretzen-elkarteak 2026-03-11 https://www.argia.eus/albistea/bilboko-martxoaren-8ko-manifestazioan-erasoa-eman-zela-salatu-du-bilbo-feminista-saretzen-elkarteak Bilbo Feminista Saretzen elkarteak Martxoak 8ko Bilboko manifestazioan gertatutako eraso baten berri eman du. Emakume zuri batek ijito-aktibista bat bultzatu eta “formatu zaitez, ez duzu ideiarik egiten ari zarenaz” esan izana salatu dute.

]]> <![CDATA["Genetikak ez digu behin ere esango nor garen norbanako bezala edo herri bezala"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2951/miren-iraeta-datuetatik-istorioetara 2026-02-11 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2951/miren-iraeta-datuetatik-istorioetara Lehendik ere ezagutzen nuen Miren Iraeta, lagun komunak tarteko, baina Feministaldiko mahai-inguru batean entzun nuen arte ez nekien zertan egiten zuen lan. Txundituta utzi ninduen. Konplexutasunari uko egin gabe, xehe eta argi azaldu zigun zer diren arkeogenetika eta antzinako DNA, zertarako balio duten, eta –neurri berean garrantzitsua– zertarako ez.

]]> <![CDATA[10.000 euroko isuna Kataluniako higiezin-agentzia bati, arrazakeriagatik]]> https://www.argia.eus/albistea/katalunia-10000-euro 2026-02-10 https://www.argia.eus/albistea/katalunia-10000-euro Lehenbizikoz, diskriminazioa egotzita higiezinen agentzia bat zigortu du Kataluniako Generalitateak. 10.000 euroko isuna jarri dio, jatorri marokoarreko gizon bati eta haren familiari Matarón (Bartzelona) etxebizitza bat alokatzeko eskaerari uko egiteagatik, baldintzak betetzen zituen arren.

]]> <![CDATA[Atxilotuen jatorriaren berri emango du Donostiako Udaltzaingoak, Bilbokoak eta Gasteizekoak ez bezala]]> https://www.argia.eus/albistea/atxilotuen-jatorriaren-berri-emango-du-donostiako-udaltzaingoak-bilbokoak-eta-gasteizekoak-ez-bezala 2026-02-09 https://www.argia.eus/albistea/atxilotuen-jatorriaren-berri-emango-du-donostiako-udaltzaingoak-bilbokoak-eta-gasteizekoak-ez-bezala Gardentasunaren izenean erabaki du Donostiako Udalak atxilotuen eta ikertuen jatorriaren berri ematea. Bilboko eta Gasteizko udalek aldiz, datu horiek ematearen kontra egin dute.

 

]]> <![CDATA[Segurtasuna eta alarma soziala: agenda politikoa eta arrazakeria]]> https://www.argia.eus/albistea/segurtasuna-eta-alarma-soziala-agenda-politikoa-eta-arrazakeria 2026-02-03 https://www.argia.eus/albistea/segurtasuna-eta-alarma-soziala-agenda-politikoa-eta-arrazakeria Segurtasuna izan da 2025eko azken hilabeteetan buruhauste handiak sortu dituen gaia gizartean zein tokiko erakundeetan eta, aitzakia hori hartuta, arrazismoa agenda politikoan txertatzeko arriskua agertu da eskualdean.

]]> <![CDATA[Zuriz mozorrotzea]]> https://www.argia.eus/albistea/zuriz-mozorrotzea 2026-01-26 https://www.argia.eus/albistea/zuriz-mozorrotzea Neguko iluntasuna atzean uzten ari garela erakutsiko digute beste behin inauteriek. Jada hasi gara ospatzen badatorrela udaberria, edo, behintzat, loraldiari lehenbailehen etortzera deituko diote herritarrek, Euskal Herriko hamaika txokotan. Tradizionalki, inauteriak izan dira garai ilunak uxatzeko eta ilusioari eta jolasari bidea irekitzeko ospakizunak, eta horretarako baliatzen ari dira aurten ere, jada kaleak alaitzen hasi diren maskaradetan nahiz Malerrekan. Dibertsiorako aitzakia izaten... [+]

]]> <![CDATA[Geltokitik, geratzeko tokira]]> https://www.argia.eus/albistea/geltokitik-geratzeko-tokira 2026-01-19 https://www.argia.eus/albistea/geltokitik-geratzeko-tokira

Kalean edo eraikin abandonatuetan bizirauten duten pertsonak ugaritu dira azken urtean eskualdean, eta dozenaka herritar antolatu dira horren aurrean, Aiaraldea "harrera herri" bihurtzea helburu.

]]> <![CDATA[Bilboko hainbat etxebizitza komunitariotako "lan esplotazio matxista eta arrazista" larriak salatu ditu LABek]]> https://www.argia.eus/albistea/bilboko-hainbat-etxebizitza-komunitariotan-lan-esplotazio-matxista-eta-arrazista-egon-izana-salatu-du-labek 2026-01-15 https://www.argia.eus/albistea/bilboko-hainbat-etxebizitza-komunitariotan-lan-esplotazio-matxista-eta-arrazista-egon-izana-salatu-du-labek Adinekoentzako sei egoitza eta bederatzi etxebizitza komunitario administratzen dituen enpresaburuaren jarduna salatu du sindikatuak. Esplotazioa salatzeaz gain, "erantzukizunak hartzea" galdegin die Bizkaiko Foru Aldundiari –zentro horien lizentziak ematen dituen instituzioa izanda– eta Eusko Jaurlaritzari. 

]]> <![CDATA["Ez naiz erdi euskalduna eta erdi kongoarra, euskalduna eta kongoarra naiz"]]> https://www.argia.eus/albistea/ez-naiz-erdi-euskalduna-eta-erdi-kongoarra-euskalduna-eta-kongoarra-naiz 2026-01-14 https://www.argia.eus/albistea/ez-naiz-erdi-euskalduna-eta-erdi-kongoarra-euskalduna-eta-kongoarra-naiz

Thaylor Lubanzadio (Laudio, 1994) Maltan futbol jokalari profesionala da, baina berriki Identidad en juego liburua idatzi du. Arrazismoa eta identitatea landu ditu, besteak beste, eta bere helburu nagusia da kultura ezberdinen artean hezten ari direnak laguntzea.

]]> <![CDATA[Tentsioa gora AEBetan, ICE poliziak emakume babesgabe bat tiroka hil ostean]]> https://www.argia.eus/albistea/emakume-bat-tiroz-hil-du-immigrazioaren-aurkako-poliziak-minnesotan 2026-01-08 https://www.argia.eus/albistea/emakume-bat-tiroz-hil-du-immigrazioaren-aurkako-poliziak-minnesotan AEBek immigrazioaren aurkako “inoizko operazio handiena” martxan jarri ostean izan da hilketa, Minnesotako Minneapolis hirian, George Floyd hil zuten tokitik kilometro eskasera. Hilketak errepublikarren eta demokraten arteko arrakala handitu du.

]]> <![CDATA[Aisia, noren bizkar?]]> https://www.argia.eus/albistea/aisia-noren-bizkar 2025-12-30 https://www.argia.eus/albistea/aisia-noren-bizkar Din dan don eta din dan don; eta bien bitartean, gora txanpaina eta gora ardoa. Gabonak dira eta badago jendea gustatzen zaizkiona, badago jendea gorroto dituena, baina guztiek ikusiko dute elkar kalean, tabernan. Eta elkarrekin topo egin eta ohiko lau galderez harago badoa hizketaldia, sakon jarriko dira, euskararen gudariak. Izan ere, gero eta euskara gutxiago entzuten da tabernetan, eta ez da kasualitatea; zerbitzarien soslaiari begiratu besterik ez dago asmatzeko non dagoen euskararen... [+]

]]> <![CDATA[Iruñeko udal gobernuak UPN eta PPko bozeramaileen dimisioa eskatuko du, "gezur arrazistak" zabaltzeagatik]]> https://www.argia.eus/albistea/iruneko-udal-gobernuak-upn-eta-ppko-bozeramaileen-dimisioa-eskatuko-du-karpako-bortxaketaren-harira-gezur-arrazistak-zabaltzeagatik 2025-12-24 https://www.argia.eus/albistea/iruneko-udal-gobernuak-upn-eta-ppko-bozeramaileen-dimisioa-eskatuko-du-karpako-bortxaketaren-harira-gezur-arrazistak-zabaltzeagatik Urrian sexu erasoa leporatuta lau pertsona atxilotu zituen Iruñeko Udaltzaingoak, baina pasa den ostiralean DNA probak egin ondoren aske gelditu ziren. Atxiloketak egin zirenean Cristina Ibarrolak (UPN) eta Carlos García Adanerok (PP) sare sozialetan eta hedabideetan oinarririk gabeko mezu arrazistak zabaldu zituzten. Mezu horien harira, Iruñeko alkate Joseba Asironek adierazi du udal gobernu taldea eta migratzaileen kolektiboa kriminalizatu nahi izan dituztela bi bozeramaileek, eta beraien dimisioa eskatuko dutela hurrengo osoko bilkuran.

]]> <![CDATA[Frantziako mugetako "kontrol arrazisten" hamar urteak salatuko dituzte larunbatean Hendaiako tren geltokian]]> https://www.argia.eus/albistea/frantziako-mugetako-kontrol-arrazisten-hamar-urteak-salatuko-dituzte-larunbatean-hendaiako-tren-geltokian 2025-12-05 https://www.argia.eus/albistea/frantziako-mugetako-kontrol-arrazisten-hamar-urteak-salatuko-dituzte-larunbatean-hendaiako-tren-geltokian Frantziako estatuak Europako legedien aurka egitea erabaki zuen duela 10 urte, eta Schengen eremuan 1985ean ezarritako mugimendu askatasuna zapaltzen duten kontrolak berrezarri zituenetik eragindako sufrimendua salatuko dute larunbatean, 11:00etan. Erabaki horren urtemuga ilun honetan, "politika antimigratorio, arrazista eta hiltzaileak" salatzeko mobilizatzera deitu dute migratzaileak laguntzen dituzten eragileek.

]]> <![CDATA[Gasteizko Udaltzaingoak ez du atxilotuen jatorriaren berri emango]]> https://www.argia.eus/albistea/gasteizko-udaltzaingoak-ez-du-atxilotuen-jatorriaren-berri-emango 2025-11-28 https://www.argia.eus/albistea/gasteizko-udaltzaingoak-ez-du-atxilotuen-jatorriaren-berri-emango Gasteizko alkate Maider Etxebarriak (PSE-EE) “uko” egin dio atxilotuen jatorria argitaratzeari, horrek delinkuentziaren aurka laguntzen ez duela iritzita. Udalbatzako EAJ eta PP, aldiz, datuak ematearen alde agertu dira, “gardentasun instituzionalaren” izenean.

]]> <![CDATA[Kataluniako Mossoek ere atxilotuen jatorriaren berri emango dute]]> https://www.argia.eus/albistea/katalunian-mossoek-ere-atxilotuen-jatorriaren-berri-emango-dute 2025-11-25 https://www.argia.eus/albistea/katalunian-mossoek-ere-atxilotuen-jatorriaren-berri-emango-dute Ertzaintzak hartutako bideari jarraituz, Kataluniako Esquadra Mossoek atxilotuen jatorriaren berri emango du urteko txostenetan, 2025etik hasita. EAEn bezala, argudiatu dute neurriak “immigrazioari eta segurtasunari buruzko zenbait bulori aurre egiten” lagunduko duela. Erabakia eskuin muturraren gorakada betean iritsi da.

]]> <![CDATA[Elkartasuna adierazi diete Donostiako Amara Berrin atxilotutako bost asilo eskatzaileei]]> https://www.argia.eus/albistea/elkartasuna-adierazi-diete-donostiako-amara-berrin-atxilotutako-bost-asilo-eskatzaileei 2025-11-19 https://www.argia.eus/albistea/elkartasuna-adierazi-diete-donostiako-amara-berrin-atxilotutako-bost-asilo-eskatzaileei Donostiako Udalaren eta Jon Insausti alkatearen jarrera kritikatu dituzte herritarrek, baita atxilotuak izan ziren Maliko herritarrei elkartasuna eta babesa adierazi ere.

]]> <![CDATA[“Hazi egin da magrebtarron aurkako arrazismoa, eta beldurra ematen du”]]> https://www.argia.eus/albistea/hazi-egin-da-magrebtarron-aurkako-arrazismoa-eta-beldurra-ematen-du 2025-10-29 https://www.argia.eus/albistea/hazi-egin-da-magrebtarron-aurkako-arrazismoa-eta-beldurra-ematen-du

Saida el Bakali (Tanger, Maroko, 1985) adingabea zela iritsi zen Espainiako Estatura. Hamaika urte daramatza Laudion bizitzen, eta gazte zein familia migratuak artatzen egiten du lan gaur egun. Geroz  eta gehiago hedatzen ari den oldarraldi arrazistaren inguruan mintzatu da. 

]]> <![CDATA[Gasteizko Bideberri zentrora sartu eta bertako adingabe migratzaileei eraso die talde batek]]> https://www.argia.eus/albistea/gasteizko-bideberri-zentrora-sartu-eta-bertako-adingabe-migranteei-eraso-die-talde-batek 2025-10-24 https://www.argia.eus/albistea/gasteizko-bideberri-zentrora-sartu-eta-bertako-adingabe-migranteei-eraso-die-talde-batek  Badirudi erasotzaileak foru-eraikinera sartu zirela gauez eta kolpeka atera zituztela bertako gazteak. 

]]> <![CDATA[Ertzaintzak atxilotuen jatorriaren berri emango du, PP eta Voxek eskatu bezala]]> https://www.argia.eus/albistea/ertzaintzak-atxilotuen-adina-eta-generoaz-gain-jatorriaren-berri-ere-emango-du 2025-10-23 https://www.argia.eus/albistea/ertzaintzak-atxilotuen-adina-eta-generoaz-gain-jatorriaren-berri-ere-emango-du Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak jakinarazi du informazio politika aldatuko duela eta Ertzaintzak atxilotutako pertsonen adinaz eta generoaz gain, jatorriaren berri ere emango duela. Bingen Zupiria segurtasun sailburuak Herri Irrati-an adierazi du aldaketak "onurak" ekarriko dituela eta PP eta Voxek horretarako presio handia egin dutela. EH Bilduk atzera egiteko eskatu dio Zupiriari.

]]> <![CDATA[Beti Aingeru arrantzontziko tripulazioak tratu txarrak salatu ditu, eta matxinada gezurtatu]]> https://www.argia.eus/albistea/beti-aingeru-arrantzontziko-tripulazioak-tratu-txarrak-salatu-ditu-eta-matxinada-gezurtatu 2025-10-01 https://www.argia.eus/albistea/beti-aingeru-arrantzontziko-tripulazioak-tratu-txarrak-salatu-ditu-eta-matxinada-gezurtatu Armadoreak salatu zuen hamasei arrantzaletik hamabi matxinatu egin zirela, eta Guardia Zibilak artatu eta gero, Asturiasen egon da amarratuta. Asteazken goizaldean heldu da Getariako portura.

]]> <![CDATA[Palestinarren aurkako arrazakeria]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2932/palestinarren-aurkako-arrazakeria 2025-09-29 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2932/palestinarren-aurkako-arrazakeria <![CDATA['El Correo', beldurra, arrazakeria eta polizia filtrazio bidezko informazio faltsua]]> https://www.argia.eus/albistea/el-correo-beldurra-arrazakeria-eta-informazio-faltsua-bilboko-solokoetxeko-heriotzari-emandako-trataeraren-azterketa 2025-09-29 https://www.argia.eus/albistea/el-correo-beldurra-arrazakeria-eta-informazio-faltsua-bilboko-solokoetxeko-heriotzari-emandako-trataeraren-azterketa Irailaren 21eko goizaldean, herritar bat labankadaz hil zuten Bilboko Solokoetxen. Hurrengo egunetan luze jorratu zuen gertaera El Correo egunkariak. “Matxetez” egindako borroka baten ondorio izan zen heriotza aurrenik; labankada bakar baten ondorio gero. Bi talderen arteko eta aurrez prestatutako borroka izan zen hasiera batean; ezusteko topaketa batean sortutako liskarraren ondorio, ostean. Hildakoa zein hiltzaileak gazte-banda arriskutsuetako kideak ziren lehenik, magrebtarrena bata, latindarrena bestea, bilbotarren artean zabalduta dagoen inseguritatearen “errudun” nagusiak; gazte-banda horien arrastorik ez azkenik.

]]> <![CDATA[Irun ez da Iran]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2931/irun-ez-da-iran 2025-09-17 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2931/irun-ez-da-iran Nahiz eta, entzun dudanez, hala deitzen dioten gertuko herri batekoek. Mugako biztanleok izaera jakin bat omen dugu; nabaritzen omen zaigu inguru horretakoak garela, esaterako, irundarroi. Ba omen dugu zera berezi bat. Ez dut gehiegi sinesten kontu horietan, ondoren zera hori ez baita inoiz zehazten, hitzetara ekartzen. Topiko kaxkar bat, gehienez ere.

Orokortzea beti da arriskutsua, baina, gaia beste esparru batera eramanda, orokorrean maite ditut lau hankako txakurrak; hanka biko jabe asko... [+]

]]> <![CDATA[Arrazakeria, eskuin muturrerantz arrastatzen gaituen korronte zabala]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2929/arrazakeria-eskuin-muturrerantz-arrastatzen-gaituen-korronte-zabala 2025-09-03 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2929/arrazakeria-eskuin-muturrerantz-arrastatzen-gaituen-korronte-zabala Europan eta munduan arrazakeria gora doa, eta Euskal Herria ez dago joera horretatik salbu. Egun, herritarrak eta jendarteak eskuin muturraren baloreak bere egiteko bide nagusietakoa da arrazakeria. Arazoaren larritasunari tamaina hartzen saiatu gara, eta aztertu ditugu zenbait joera eta mugimendu kezkagarri, arrazakeriak ezkerrean duen irismena, informazio faltsuen zabalpena edo Irungo auzo patruilak kasu. Aurre egiteko gako batzuk jaso ditugu ere.

]]> <![CDATA['Txoloak, sudakak, moroak, payoponiak']]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2929/txoloak-sudakak-moroak-payoponiak 2025-09-03 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2929/txoloak-sudakak-moroak-payoponiak Chocón, Kolonbiako hiri batean, beltzak, indigenak eta mestizoak elkar bizitzari eusten saiatzen dira. Beltzek txoloak deitzen diete embera indigenei, eta emberek beren hizkuntzan hitz egiten dutenean, kristauez hitz egiteko esaten diete bai mestizoek eta bai beltzek. Mestizoek beltzei beltzak esaten diete, eta gaztelania ondo ahoskatzeko eskatzen diete. Embera herri indiarrak bere nortasuna aldarrikatzen du eta esaten du haiek ez direla txoloak, baizik eta jatorrizko herria edo... [+]

]]> <![CDATA[Aste Nagusia manteroen erreparaziorako eta justiziarako aukera gisa]]> https://www.argia.eus/albistea/aste-nagusia-manteroen-erreparaziorako-eta-justiziarako-aukera-gisa 2025-08-20 https://www.argia.eus/albistea/aste-nagusia-manteroen-erreparaziorako-eta-justiziarako-aukera-gisa Polizia jarduera arrazistak dira araua Bilbon. Manteroei salgaiak konfiskatzen dizkiete, dirua eta objektu pertsonalak kentzen dizkiete, tratu txarrak ematen dizkiete eta mespretxatu egiten dituzte, indarkeriazko murrizketekin, identifikazioekin eta atxiloketekin.

]]> <![CDATA[Manteroen kanpalekua desegin du Poliziak Bilbon, eta konpartsek eraso arrazisten kontrako protokoloa aktibatu dute]]> https://www.argia.eus/albistea/manteroen-kanpalekua-desegin-du-poliziak-bilbon-konpartsek-eraso-arrazisten-kontrako-protokoloa-aktibatu-dute 2025-08-20 https://www.argia.eus/albistea/manteroen-kanpalekua-desegin-du-poliziak-bilbon-konpartsek-eraso-arrazisten-kontrako-protokoloa-aktibatu-dute Bilboko Udaltzaingoak kale saltzaileak Bilboko Gas plazatik kanporatu ditu, bertan bizi baitira kale egoeran Aste Nagusian salmentak handitzeko asmoarekin. Bilboko Konpartsek eraso arrazisten kontrako protokoloa aktibatu, eta elkarretaratzea egin dute.

]]> <![CDATA[Espainiako Gobernua Kanarietan dauden 827 asilo eskatzaile lekualdatzen hasi da]]> https://www.argia.eus/albistea/espainiako-gobernua-kanarietan-dauden-827-asilo-eskatzaile-lekualdatzen-hasi-da 2025-08-11 https://www.argia.eus/albistea/espainiako-gobernua-kanarietan-dauden-827-asilo-eskatzaile-lekualdatzen-hasi-da Auzitegi Gorenak martxoan ebatzitakoari jarraiki, astelehenean irletatik penintsulako adin txikikoentzako zentroetara lekualdatuko dituzte zortzi asilo eskatzaile. Gobernuak adierazi du adin txikikoen babes sarean integratzeaz arduratuko den etorkinen %90 maliar jatorrikoak direla, gerretatik eta diskriminaziotik alde egin dutenak.

]]> <![CDATA[Boubacar Diouf: "'Manteroa' izatea ez da delitua; bakean bizi nahi dugu, diskriminaziorik gabe"]]> https://www.argia.eus/albistea/boubacar-diouf-manteroa-izatea-ez-da-delitua-bakean-bizi-nahi-dugu-diskriminaziorik-gabe 2025-08-07 https://www.argia.eus/albistea/boubacar-diouf-manteroa-izatea-ez-da-delitua-bakean-bizi-nahi-dugu-diskriminaziorik-gabe Manteroekin Bat plataformak eta Mbolo Moye Doole elkarteak elkarretaratzea egin zuten astelehenean Bilbon, azken asteetan poliziak manteroen aurka eginiko eraso "arrazistak" salatzeko. Izan ere, Boubacar Diouf kale saltzailearen arabera, poliziaren jazarpena "etengabe" pairatzen dute: "Kale saltzaileen egoera oso larria da, bizirauteko dugun aukera bakarra da".

]]> <![CDATA[Dominatzaile pobreak]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2928/dominatzaile-pobreak 2025-07-30 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2928/dominatzaile-pobreak Bolo-bolo dabiltza gugandik zenbait kilometrotara gertatutako pogromoak, hamarkada luzetan −mendez mende− zilegituriko arrazismoa oinarri dutenak. Palestinan, Torre Pachecon eta Hernanin, arazoa antzekoegia da, intentsitate ezberdinez bada ere. Moroak dira behe-laino artean. Gutxiespena, intimidazioa, erasoa, indarkeria, zure gorputza eta bizitzeko modua era jakin batean irakurtzen dituztelako, ezjakintasun eta eurozentrismo kolonial harroputzez. Sistemak gorputzen gainean jartzen... [+]

]]> <![CDATA[Arrazakeriarekin lotu ziren iazko gorroto-delituen ia erdia Espainiako Estatuan]]> https://www.argia.eus/albistea/arrazakeriarekin-lotu-ziren-iazko-gorroto-delituen-ia-erdia-espainiako-estatuan 2025-07-28 https://www.argia.eus/albistea/arrazakeriarekin-lotu-ziren-iazko-gorroto-delituen-ia-erdia-espainiako-estatuan %37 genero- eta sexu-diskriminazio kasuekin loturik egon ziren, eta aporofobia %33 hazi zen. Gorroto-delituen intzidentzia tasarik altuena Nafarroan identifikatu zuten iaz.

]]> <![CDATA[Irunen eskuin muturreko "auzo patruilak" sortu dituztela salatu dute]]> https://www.argia.eus/albistea/arrazismoaren-eta-faxismoaren-kontrako-elkarretaratzea-egin-dute-irunen 2025-07-24 https://www.argia.eus/albistea/arrazismoaren-eta-faxismoaren-kontrako-elkarretaratzea-egin-dute-irunen Hainbat talde "neonazik" azkenaldian Irunen zabaltzen ari dituzten mezuak salatu dituzte asteazkenean Harrera Sareak eta hainbat kolektibok herrian. Eskuin muturreko "auzo patruilak" antolatzen ari direla salatu dute, eta hauek jendearen jatorriaren arabera jokatzen dutela.

]]> <![CDATA[Iruñeko polizia-etxean hil zen Ndiayeren omenezko plaka kendu dutela salatu dute]]> https://www.argia.eus/albistea/iruneko-polizia-etxean-hil-zen-ndiayeren-omenezko-plaka-kendu-dutela-salatu-dute 2025-07-23 https://www.argia.eus/albistea/iruneko-polizia-etxean-hil-zen-ndiayeren-omenezko-plaka-kendu-dutela-salatu-dute “Badirudi memoria kolektibotik ezabatu nahi dutela hiriak bizi izan duen polizia-indarkeria arrazistaren ekintzarik latzena”, salatu dute. Bestalde, azken boladako diskurtso eta eraso arrazisten gorakadaren aurrean, elkarretaratzea deitu dute Irun eta Donostiako hainbat elkartek.

]]> <![CDATA[Zabaltzen ari den morofobiaren azken adibidea, Gasteizen]]> https://www.argia.eus/albistea/zabaltzen-ari-den-morofobiaren-azken-adibidea-gasteizen 2025-07-22 https://www.argia.eus/albistea/zabaltzen-ari-den-morofobiaren-azken-adibidea-gasteizen Gasteizko hainbat auzotan ezarri dituzten “Moros fuera de España” kartel eta pegatinak ikertzen ari da Ertzaintza. Irun, Hernani, Barakaldo… Ez dira kasu isolatuak, eta “etorkinen kontura jarraitzaileak irabazi nahi dituen ideologia” ikusten du atzean Gasteizko islamiar komunitateak.

]]> <![CDATA[Agharas elkarteak jasandako eraso arrazistak salatu dituzte Barakaldoko txosnek]]> https://www.argia.eus/albistea/irain-arrazistak-salatu-ditu-agharas-elkarteak-barakaldoko-jaietan 2025-07-21 https://www.argia.eus/albistea/irain-arrazistak-salatu-ditu-agharas-elkarteak-barakaldoko-jaietan Agharas migratzaile imazighen elkartearen txosnan pertsona batek hainbat irain arrazista egin zituen. Erasoa salatzeko elkarretaratzea egin dute igandean Barakaldon. 

]]> <![CDATA[Gorrotozko delitu salaketa jarri dute Artziniegan eta Udalak "irain arrazistak" gaitzetsi ditu]]> https://www.argia.eus/albistea/gorrotozko-delitu-salaketa-jarri-dute-artziniegan-eta-udalak-irain-arrazistak-gaitzetsi-ditu 2025-07-18 https://www.argia.eus/albistea/gorrotozko-delitu-salaketa-jarri-dute-artziniegan-eta-udalak-irain-arrazistak-gaitzetsi-ditu Artziniegako Udalak mezua zabaldu du gertatutakoa gaitzesteko eta elkartasuna adierazteko irainak jaso dituzten herritarrei.

]]> <![CDATA[Faxisten protestak porrot egin du Torre Pachecon: Polizia eta prentsa gehiago, manifestariak baino]]> https://www.argia.eus/albistea/faxisten-protestak-porrot-egin-du-torre-pachecon-polizia-eta-prentsa-gehiago-manifestariak-baino 2025-07-17 https://www.argia.eus/albistea/faxisten-protestak-porrot-egin-du-torre-pachecon-polizia-eta-prentsa-gehiago-manifestariak-baino Lintxamenduen ostean immigrazioaren aurka izan den lehen mobilizazio-saiakerak ez du jarraitzaile gehiegi erakarri, baina izu arrazistak hartu du herria.

]]> <![CDATA[Delinkuentzia eta segurtasun eza, migratzaileak jipoitzeko aitzakia faltsuak]]> https://www.argia.eus/albistea/delinkuentzia-eta-segurtasun-eza-migratzaileak-jipoitzeko-aitzakia-faltsuak 2025-07-16 https://www.argia.eus/albistea/delinkuentzia-eta-segurtasun-eza-migratzaileak-jipoitzeko-aitzakia-faltsuak Jazarpen arrazistak eztanda egin du Espainiako Torre Pacheco herrian, Euskal Herrian ere ezagun zaizkigun diskurtsoak hauspotuta: immigrazioa lotzea delinkuentziaren, sexu-erasoen eta segurtasun faltaren gorakadari. Baina datuek frogatzen dute gezurra direla gorroto diskurtso interesatu horiek.

]]> <![CDATA[Torre-Pacheco]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2926/meloi-saltzailea 2025-07-16 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2926/meloi-saltzailea Twerk klasean gertatu zen, Bilbon. Merkataritza-gune batean dago dantza eskola, eta gortinek ez dituzte kristalak erabat tapatzen. Emakumezko lau ikasleok eta irakasleak luzaketak egiten geundela, gure short labur eta top-ak jantzita, bi mutiko hasi zitzaizkigun kristalaren bestaldetik zirikatzen. Ez zituzten 15 urte baino gehiago. Nire ama izaeraz kontziente izan nintzen, nik umeak baino ez bainituen ikusten haiengan; erasoa baino umekeria iruditu zitzaidan. Beste ikasleak, aldiz, amorratuta... [+]

]]> <![CDATA[Pogrom]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2926/pogrom 2025-07-16 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2926/pogrom <![CDATA[Etorkinen aurkako "ehiza-gau" antolatuak egin dituzte Espainiako herri batean, inpunitate osoz]]> https://www.argia.eus/albistea/etorkinen-aurkako-ehiza-gau-antolatuak-egin-dituzte-espainiako-herri-batean-inpunitate-osoz 2025-07-14 https://www.argia.eus/albistea/etorkinen-aurkako-ehiza-gau-antolatuak-egin-dituzte-espainiako-herri-batean-inpunitate-osoz Hainbat gauez jarraian, gorrotoa eta arrazakeria hedatu eta "etorkinen aurkako ehiza" egin dute Murtziako herri batean, "Espainia garbitzeko". Kolektibo antiarrazistek ultraeskuinaren inpunitatea salatu dute.

]]> <![CDATA[Pogrom]]> https://blogak.argia.eus/boligrafo-gorria/2025/07/14/pogrom/ 2025-07-14 https://blogak.argia.eus/boligrafo-gorria/2025/07/14/pogrom/ <![CDATA[Euskaldunon bazkari antiarrazista Sanferminetan]]> https://www.argia.eus/albistea/euskaldunon-bazkari-antiarrazista-sanferminetan 2025-07-14 https://www.argia.eus/albistea/euskaldunon-bazkari-antiarrazista-sanferminetan Laba, EHE eta Harituk antolatuta, bazkaria Oko Plazako Herri Sanferminak gunean izan da. Bertan, antolaketaren zergatiak azalduko dizkiguten galderak egingo dizkiegu.

]]> <![CDATA[SOS Arrazakeriak salatu du Polizia manteroei oldartu zaiela Iruñean]]> https://www.argia.eus/albistea/sos-arrazakeriak-salatu-du-polizia-manteroei-oldartu-zaiela-irunean 2025-07-10 https://www.argia.eus/albistea/sos-arrazakeriak-salatu-du-polizia-manteroei-oldartu-zaiela-irunean Arrazekeriaren aurkako eragilearen arabera, pertsona baten aurka piperbeltz espraia erabili du Poliziak, eta hainbat lagun identifikatu dituzte. Foruzaingoak eta Udaltzaingoak baieztatu dute pertsona bat atxilotu dutela, "ez laguntzeagatik eta aurre egiteagatik".

]]> <![CDATA[Hernaniko Txosna Batzordea: "Faxismoari eta arrazakeriari bidea itxiko diegu"]]> https://www.argia.eus/albistea/hernaniko-txosna-batzordea-faxismoari-eta-arrazakeriari-bidea-itxiko-diogu 2025-06-28 https://www.argia.eus/albistea/hernaniko-txosna-batzordea-faxismoari-eta-arrazakeriari-bidea-itxiko-diogu Hernaniko San Joan jaietan magrebtarren kontrako eraso gehiagoren berri eman dute Hernaniko Txosna Batzordeak eta Amher SOS Arrazakeriak. Salatu dute herrian asteak daramatzatela "jarrera, gezur eta ekintza antolatu arrazistak" bizitzen, eta ohartarazi dute: "Hau guztia antolatzen ari zareten taldeei argi esan nahi dizuegu aurrean izango gaituzuela".

]]> <![CDATA[Bai, konpondu daitezke gatazkak komunitatea indartuz eta arrazakeria elikatu gabe]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2918/lokal-okupatuetako-eta-etxebizitzetako-auzokideak 2025-05-21 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2918/lokal-okupatuetako-eta-etxebizitzetako-auzokideak Urte hasieran, Saidek Kutxabanken lokal abandonatu bateko giltzak erosi zituen 600 euroan, beste bi lagunekin batera, Gasteizko Judimendi auzoan. Hilabete zeraman kalean bizitzen. Hasiera batean ez zuten arazorik izan, baina lokalera jende berria heldu ahala gatazkak eta elkarbizitza arazoak sortu ziren, haien artean eta baita ondoko atariko bizilagunekin ere, egoera larriren bat tartean. Gatazka horiei modu komunitarioan eta elkarrekiko enpatiaz egin diete aurre bizilagunek eta auzoko eragile sozialek. Bizitakoa azaldu digute Mohamed Said lokaleko bizilagunak, Juncal Ruiz atariko bizilagunak, eta Batuta Judimendiko elkartasun sareko kide Mikel Susok.

]]> <![CDATA[Vox populi]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2917/meloi-saltzailea-2 2025-05-14 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2917/meloi-saltzailea-2 Ertzain talde bat bi gazte jipoitzen ileapaindegi batean. Lokal barrura sartu dituzte, San Frantzisko kaleko segurtasun kamerek polizia gehiegikeriak filmatu ez ditzaten, baina seguruenik ez zuten espero negozio horrek ere segurtasun kamera zuenik. Bilboko Kontseilu Sozialistaren bideoa argitaratu du ARGIAk eta zabalkunde handia izan du hedabide honen sare sozialetan.

Instagrameko argitalpenak jaso dituen 159 iruzkinen artean, Ertzaintzaren eraso arrazista kritikatzen dute askok. Aitzitik,... [+]

]]> <![CDATA[Segurtasuna, etorkinak eta beldurra]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2912/segurtasuna-etorkinak-eta-beldurra 2025-04-02 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2912/segurtasuna-etorkinak-eta-beldurra Segurtasun falta dagoen irudipena handitu dela azaldu du Eustaten azken txostenak. Gurean, Trapagaranen, Segurtasuna orain, delinkuenteen aurka manifestaziora deitu dute herritar batzuek.

Bi izan dira sentsazio hori zabaltzeko arrazoiak. Batetik, udalak Udaltzaingoaren kudeaketan izandako utzikeriak bidea ireki dio euskal eskuinari gaia erdigunean kokatu eta eztabaida pizteko. Bestetik, arrazoi nagusiena izan da herrian hutsik dauden eraikinetan bizi diren Afrikako immigranteen harat-honatek... [+]

]]> <![CDATA[Teranga]]> https://www.argia.eus/multimedia/dokumentalak/teranga 2025-03-28 https://www.argia.eus/multimedia/dokumentalak/teranga Senegaletik gurera bizitzera etorri diren hainbat lagunek beren esperientziak konpartitzen dituzte, migrazioaz eta arrazakeriaz.

Mondragon Unibertsitateko ikus-entzunezko Maider Bernad, Ainhoa Imaz eta Mikel Agirrek ekoiztutako lana, Ndank Ndank elkartearekin elkarlanean.

Fatou Dieng, Jeanne-Rolande Dacougna, Mbaye Gil, Papa Sarr eta Mamadou Sarrek hartu dute parte. Aroa Elortzak olerkia egin du. Gipuzkoako Foru Aldundiak eta Bergarako Udalak babestu dute lana.

Urtea: 2021]]> <![CDATA[Black lives matter]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2910/meloi-saltzailea 2025-03-19 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2910/meloi-saltzailea Hurrengo ariketa egin ezazu zure lantokian, euskaltegian edo gimnasioan:

Altxa eskua Minneapoliseko George Floyd nor den dakizuenok.

Altxa eskua Madrilgo Mame Mbaye nor den dakizuenok.

Altxa eskua Barakaldoko X nor den dakizuenok.

Mame Mbaye manteroa duela zazpi urte zendu zen Lavapiesen, bihotzekoa emanda, poliziaren jazarpenetik ihes zebilela.

X ez da hil, baina zorian egon zen eta anputazioak egin behar izan dizkiote. 2024ko martxoaren 21ean, Arrazakeriaren kontrako... [+]

]]> <![CDATA[Francis Williamsen bikaintasunaren froga]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2895/francis-williamsen-bikaintasunaren-froga 2024-11-27 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2895/francis-williamsen-bikaintasunaren-froga Londres, 1928. Victoria and Albert Museum-era koadro berezi bat iritsi zen dohaintzan: margolanean gizon beltz bat ageri da, ileordea eta lebita jantzita, liburuz eta tresna zientifikoz inguratua. Museoan horrela katalogatu zuten: “Erretratu satiriko bitxia, beltzen hezkuntzan huts egindako esperimentu bat irudikatzen duena”.

Gerora jakin zuten koadroan ageri dena Francis Williams (1690-1770) zela, jamaikar zientzialari, abokatu, arte bildumagile eta poeta. Williams esklabo jaio... [+]

]]> <![CDATA[Indarkeria matxista intersekzionalaren kasu paradigmatikoa]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2875/justizia-doribelentzat 2024-06-12 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2875/justizia-doribelentzat Gizon bilbotar zuri bat epaitua izan da bere bikotekidea (emakume migratua) bizirik erre izana leporatuta. Feminizidio frustratu horrek agerian uzten du biktimek bizi duten babesgabetasuna, indarkeria matxista arrazakeriarekin uztartzen denean.

]]> <![CDATA[Keinuak]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2869/materialismo-histerikoa 2024-05-02 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2869/materialismo-histerikoa Asmatuz gero, ziur asko, eraginkorragoa da keinu bat, hitz bat baino. Zenbat bider esan eta ezeztatu dugu mila hitzek irudi batek baino gehiago balio dutela. Barkatu, alderantziz da. Ez da bakoitzak zenbat balio duen, da zertarako. Zerbait ulertzen burua bihurritu nahi duenarentzat hitzak, den-dena ulertu eta arakatu gabe ekiteko gai denarentzat (batzuetan nahikoa da den-dena baino lehen) keinuak, irudiak. 

Estatu Batuetako zapaldua izateak beste edonongoa izateak baino foku gehiago... [+]

]]> <![CDATA[Immigrazio politika]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2853/immigrazio-politika 2023-12-28 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2853/immigrazio-politika <![CDATA["Gauzak esploratzea gustatzen zait, nora helduko naizen jakin gabe"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2850/leo-bueriberi-guztizalea 2023-12-06 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2850/leo-bueriberi-guztizalea Bere burua aurkezteko eskatu diodanean, ipurterrea dela esan dit Leo Bueriberik, eta aulkian jesartzeko moduan ere nabaritzen zaio nekez egoten dela geldirik. Hiru ordu-laurdenean hamaika gai jorratu ditugu –irratigintza, musika, aktibismoa...–, eta zenbat gehiago geratuko ziren kanpoan!

]]> <![CDATA[Bost urte inor ez da ilegala aldarrikatzen]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2849/bost-urte-inor-ez-da-ilegala-aldarrikatzen 2023-11-28 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2849/bost-urte-inor-ez-da-ilegala-aldarrikatzen Bost urtean, Inor ez da ilegala proiektuak lau haizetara zabaldu ditu migratzaileen eskubideen aldeko lelodun kamiseta, jertse eta poltsak; elkarlana eta elkartasuna oinarri dituen ekimenak istorio eta bizipen ugari oparitu dizkigu; eta zoritxarrez, inoiz baino biziago jarraitzen du egitasmoak, migrazio politika krudela eta migratzaileek jasaten duten jazarpena, horren lekuko.

]]> <![CDATA[Arrakasta handiarekin ospatu da Iruñean Mundialito Antirrazista]]> https://www.argia.eus/multimedia/albisteak/arrakasta-handiarekin-ospatu-da-irunean-mundialito-antirrazista 2023-10-02 https://www.argia.eus/multimedia/albisteak/arrakasta-handiarekin-ospatu-da-irunean-mundialito-antirrazista Sekulako arrakasta izan du asteburu honetan Iruñeko Biurdana parkean egindako arrazakeriaren aurkako arrazakeriaren aurkako bigarren mundialitoak; izan ere, 300 lagun baino gehiagok eman dute izena lehiaketan. Parkeko kirol kantxetan areto futbola, saskibaloi eta boleibol txapelketak jokatu dituzte.

]]> <![CDATA[Michel Kokoreff: "Polizia-sindikatuekilako kogestio batean dabil botere politikoa"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2840/arrazakeria-frantziako-polizian-2 2023-09-27 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2840/arrazakeria-frantziako-polizian-2 Historia errepikatu zaigu 2023ko [Frantziako auzo popularretako] matxinadekin. 2005ean bezala, Poliziarekin izandako topaketa hilgarri bat izan dute txinparta. Bi haserre erakustaldi horien arteko antzekotasunak begi-bistakoak izan arren, osagai berriak ere agertu dira. COVID-19 biharamuneko lehenak izan dira, eta osasun krisiak ahulduriko auzoetan iragan dira. Aurrekaririk gabeko arpilaketak ere eragin dituzte. Deigarriena, ordea, gobernuaren erantzunaren ahultasuna izan da, segurtasunari mugaturikoa, keinu sendorik gabekoa. Michel Kokoreff soziologoak ondorio argia marraztu dio QG komunikabideari: Frantziako botere politikoak Poliziarekiko duen mendekotasun gero eta handiagoak agindutako ukatze kolektibo baten aitzinean gaude. Bessma Sikouk kazetariak egin dio elkarrizketa.

]]> <![CDATA[Izaera sistemikoa aitortu ezinean]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2840/arrazakeria-frantziako-polizian 2023-09-26 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2840/arrazakeria-frantziako-polizian Aurten berrogei urte Frantziako banlieue edo auzo popularretakoek “Berdintasunaren Aldeko eta Arrazakeriaren Aurkako Martxa” burutu zutela Marseillatik Parisera arte. Aldarrikapenen artean zuten polizien gehiegikerien bukaera. Orduz geroztik testigantzak, ikerketak, bideo-grabaketak biderkatu besterik ez dira egin, ordukoa berresteko: arrazakeria arazo sakona da Frantziako Polizian. Frantzian beltz ala arabiar batek zuri batek baino 20 aldiz kontrol gehiago izango ditu. Nahel Merzouk, Alhoussein Camara, Mohamed Bendriss dira, besteak beste, aurten poliziek tiroz hildako hiru gazte arrazializatu hobengabe. Panoramari begira jarri gatzaizkio ulertu nahian zergatik ez zaion arazoari benetako konponbide politikorik ematen.

]]> <![CDATA[Beltzuriz]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2816/beltzuriz 2023-03-07 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2816/beltzuriz XX. mendetik hitzen beldur larri batekin atera gara. Ez gara gehiago menturatzen gauzak izendatzera, dena zirkunboluzio, metafora eta eufemismo gabiltza errealitatearen latza leundu nahi bagenu bezala: Elkanok ez zuen Portugaleko erregearen ametsa partekatzen eta engoitik herritar beltz ustez subalternoak “arrazializatzen” ditugu. Espezie humanoan arrazarik ez dago eta zehaztu direlarik shoah-ren, apartheidaren edo segregazioaren barbariara bultzatu zuten lur osoa.

Erran behar... [+]

]]> <![CDATA[Elhajdi, sei urte justiziarik gabe]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/elhajdi-6-urte-justiziarik-gabe 2022-10-26 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/elhajdi-6-urte-justiziarik-gabe Elhadji Ndiajeren heriotza Espainiako Poliziak Iruñean duen komisarian gertatu zen 2016an, indarkeriaz atxilotu eta ordubete baino gutxiagora. "Planetako bazter guztietan etengabe errepikatzen diren beste hainbat kasu" gogorarazten duela salatu dute asteartean Iruñean. Kasu honetan ere, oraindik Elhadjik ez duela justiziarik izan nabarmendu dute, eta bere familia babesteko kanpaina bat laster jarriko dela martxan iragarri dute.

Argazkia: Ekinklik.

]]> <![CDATA[Emakume ijitoen aurkako indarkeriak hamaika ardatz]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2797/emakume-ijitoen-aurkako-indarkeriak-hamaika-ardatz 2022-10-18 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2797/emakume-ijitoen-aurkako-indarkeriak-hamaika-ardatz Emakume ijitoek pairatzen duten arrazakeria edo diskriminazio espezifikoari egiten dio erreferentzia genero antitziganismo kontzeptuak. Halere, gizarteak oro har ezagutzen ez duen eta emakume ijitoak oraindik eraikitzen ari diren kontzeptua da, AMUGE eta Romi Berriak elkarteen arabera. Aurrerapausoak eman asmoz, Genero Antitziganismoari buruzko I. Nazioarteko Kongresua burutu dute urriaren 3a eta 5a bitartean Bilbon. Emakume ijitoek pairatzen duten indarkeria sistematikoa izan dute aztergai, perspektiba anitzetatik.

]]> <![CDATA[Iragana defendatzean]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2794/iragana-defendatzean 2022-09-29 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2794/iragana-defendatzean Haurtzaroa “aberri emozional txikia” dela idatzi zuen Los Chikos del Maíz-eko Nega abeslariak; zahartu ahala, gure umetako zein gaztetako bizipenak idealizatzeko joera hartzen dugula esan nahi zuen. Haiek bai kantuak, ordukoak bai parranda sanoak, lehengoa bai benetako bizitza, benetako mundua, zeinetan neu nintzen protagonista, gazte eta eder. Zernahi defendatzera iristen gara aberri lurrun hura salbu mantentzearren, comecocos-etik hasi eta domeka goizetan ikusten genituen... [+]

]]> <![CDATA[Kaukasoar iritsi berriak]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2776/kaukasoar-iritsi-berriak 2022-04-29 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2776/kaukasoar-iritsi-berriak Gottingen (Alemania), 1775. Johann Friedrich Blumenbach antropologo gazteak lehenengoz erabili zuen “kaukasoar” hitza azal zuriko gizakiak deskribatzeko.

]]> <![CDATA[Komoretarren arteko giroa gaiztotuz doa Afrikako Mayotten, beste behin, etorkinak jomugan jarriz]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2764/komoretarren-arteko-giroa-gaiztotuz-doa-afrikako-mayotten-beste-behin-etorkinak-jomugan-jarriz 2022-01-27 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2764/komoretarren-arteko-giroa-gaiztotuz-doa-afrikako-mayotten-beste-behin-etorkinak-jomugan-jarriz Indiako ozeanoaren erdian dagoen Mayottera sartu nahian dabiltza milaka immigrante. Irla honek Frantziaren menpe izaten segitzen du, eta horrek esplikatzen du miseria eta duten guztia utzirik bertaratu nahia. Azken hogei urteetan 12.000 desagertu dira ozeanoaren zeharkaldian. Uhartera heldutakoek ordea, kanporaketa edota arrazakeria dute usu saritzat. Komoretarren arteko elkarbizitza ustelduz doa. Abenduaz geroztik eskuin-muturra dabil etorkinen laguntzen dabilen Cimade elkartearen egoitza blokeatzen –Pariseren partetik kezka izpirik eragin gabe–.

]]> <![CDATA[“Ijito herriaren irudi bat eraiki da, eta gizatasuna kendu diguzue”]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2761/tamara-claveria-ijitoa-eta-feminista 2021-12-25 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2761/tamara-claveria-ijitoa-eta-feminista Bilboko Otxarkoagan dauka egoitza AMUGEk, Euskadiko Emakume Ijitoen Elkarteak, eta auzo horretantxe jaio zen, 1984an, Tamara Clavería elkartearen presidenteordea. Matxismoari eta ijitoen aurkako arrazakeriari aurre egitea da haren eguneroko lana, eta ez da lan erraza. Besteak beste, antigitanismoa (zilegi bazaigu berba hori erabiltzea, euskal ordain garbirik ezean) oso erro sakonak dituen zuhaitza dela azaldu digu Claveríak.  

]]> <![CDATA["Hizkuntza bakarra daukat, eta ez da nirea"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2760/paloma-chen-mingain-hibridoa 2021-12-23 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2760/paloma-chen-mingain-hibridoa Arrazakeriaz, literaturaz eta kulturartekotasunaz kazetari gisa idazten ez duena, bere poemen bidez askatzen du. 2020ko #LdeLírica Poesia biziko Espainiako Estatuko Sari Nazionala irabazi zuen bere poemekin, eta laster argitaratuko du lehen poema liburua. Donostiako Feministaldian bere poemak errezitatu aurretik elkarrizketatu dugu, Tabakaleran. Errezitaldia entzun ondoren beste behin elkarrizketatzeko gogoarekin gelditu gara.

]]> <![CDATA[Hil ala biziko muga Euskal Herrian]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2760/hil-ala-biziko-muga-euskal-herrian 2021-12-21 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2760/hil-ala-biziko-muga-euskal-herrian Etorkinen parean blindatzen dabil Europa. Kanpoko mugez gain, barneko anitz ditu poliziaz josiak ala zuzenean hetsiak. Tartean, Irun eta Hendaia artekoa. Aitzina egin beharra hil ala bizikoa izanik, haien bizia arriskuan jarriz dabiltza milaka immigrante muga zeharkatzen. Gutxienez zazpi dira 2021ean gurean hildakoak. Irungo Udala, Hendaiakoa, Eusko Jaurlaritza eta Euskal Hirigune Elkargoarekin mintzatu gara, drama gehiago ez gertatzeko bideratu beharreko urratsei buruz hausnartzeko xedez. Orriok ilustratuz, Gari Garaialde fotokazetariaren lanarekin gozatzeko aukera du irakurleak.

]]> <![CDATA[Eskola eurozentriko eta zuria nola deseraiki]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2727/eskola-eurozentriko-eta-zuria-nola-deseraiki 2021-12-17 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2727/eskola-eurozentriko-eta-zuria-nola-deseraiki Mendebaldeak munduko ezagutzak kolonizatu eta ezabatu ditu, errelato mugatu eta desitxuratua nagusituz; herri askoren errepresentazio falta horrek, baita irakasleen espektatibek ere, kolektibo minorizatuetako ikasleen autoestimuan eta eskola-ibilbidean eragin nabaria du. Hezkuntza dekolonizatzeko gakoez, bizikidetzarako espazioez, arrazakeria eta ijitofobia gainditzeko estrategiez, protokolo eta plan espezifikoen premiaz, gure jarrerak aztertzeko beharraz, segregazio politikez eta familiek eskolan parte hartzeko bideez aritu dira erreportaje honetako lau aktibistak.

]]> <![CDATA[Erosketak egitea amesgaiztoa da emakume ijitoentzat]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2757/erosketak-egitea-amesgaiztoa-da-emakume-ijitoentzat 2021-12-03 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2757/erosketak-egitea-amesgaiztoa-da-emakume-ijitoentzat Kriminalizazio praktikak barra-barra erregistratu ditu AMUGE elkarteak Bizkaiko supermerkatu eta merkataritza-zentroetan egin duen ikerketa baten bidez. Egunero bizi dituzten umiliazio publikoen berri eman nahi izan dute, aurkitzen duten babesgabetasun juridiko eta soziala salatzeko.

]]> <![CDATA[Mohamed]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2749/mohamed 2021-10-06 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2749/mohamed Uste dut 2009ko udara partea izango zela Mohamedekin lehen berriketaldi luzea izan nuenean. Denda jarri berri zuten gure etxe inguruan eta bertara jo nuen zer eskaintzen zuten ikustera. Hasieratik iruditu zitzaidan pertsona interesgarria.

- Oye, tu entiendes presidente Alemania no sabe alemán? –bota zidan kolpetik. Aztarnarik ez nion hartu galderaren atzetik ezkutatzen zenari…–.

- Presidente País Vasco no sabe euskera.

Patxi López lehendakaria... [+]

]]> <![CDATA[Kanadako ume autoktonoentzako barnetegiak: milaka hil zituzten, besteak traumatizatuta atera ziren ]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2736/kanadako-ume-autoktonoentzako-barnetegiak-milaka-hil-zituzten-besteak-traumatizatuta-atera-ziren 2021-06-08 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2736/kanadako-ume-autoktonoentzako-barnetegiak-milaka-hil-zituzten-besteak-traumatizatuta-atera-ziren Lurperaturiko 215 umeren gorpuzki atzeman zituzten maiatzean Kanadako Kamloopseko eskola batean. “Zibilizatu beharreko basati” batzuenak dira, hots, kolonoen etorrera aitzin haien lurrean eta haien lurretik bizi ziren autoktonoenak. Asimilatzeko helburuz, eskola eta barnetegi sistema behartu bat antolatu zuten eskuz-esku Elizak eta Kanadako Estatuak. 1831tik 1996ra iraun zuten barnategiek eta orotara 150.000 haur pasa ziren bertatik. Etxeratu zirenak eraso kultural, emozional, psikologiko, fisiko eta sexualek suntsiturik atera ziren kalbario honetatik. Beste milaka hil ziren: ofizialki 6.000 inguru –baina anitzez gehiago izan daitezke eta oraingoz ezin jakin zenbat diren lurpean gordetako zenbatu gabeak–.

]]> <![CDATA[Klik! 05 - Bazkaria]]> https://www.argia.eus/multimedia/klik/klik-05-bazkaria 2021-04-08 https://www.argia.eus/multimedia/klik/klik-05-bazkaria Gurutz eta Nekanek gonbidatuak dituzte bazkaltzeko. Gurutz, ordea, urduri dago hauen zain bere bizitzan pilatutako aurreiritziak direla eta. Eskerrak, azken atal honetan ere, ezusteko bisitari bat agertuko den.

Nekane eta Gurutz izeneko pertsonai Hernaniarren istorio eta abenturak ardatz hartzen dituen animaziozko webserie bat da “Klik”. Umorea eta pop kulturako elementuak erabiliz, alternatiba sozio-ekonomikoak planteatu eta gai hauen inguruko hausnarketa sustatzea du... [+]
]]> <![CDATA[Gauzak garbi, dio B'Tselem mugimenduak: Israelgo estatua apartheid erregimena da]]> https://www.argia.eus/multimedia/net-hurbil/gauzak-garbi-dio-btselem-mugimenduak-israelgo-estatua-apartheid-erregimena-da 2021-03-23 https://www.argia.eus/multimedia/net-hurbil/gauzak-garbi-dio-btselem-mugimenduak-israelgo-estatua-apartheid-erregimena-da B’Tselem erakundeak, giza eskubideen aldeko elkarte israeldarrik sendoenak, urtarrilaren 12an ozenki aldarrikatu du Jordan ibaiaren eta Mediterraneoaren arteko eremu osoan indarrean dagoen erregimen politikoa argi eta garbi dela apartheid-a: sistema supremazista bat betikotu nahi duena herritar juduen nagusitasuna eremu berean bizi diren palestinarren gainetik. Aspalditik ekintzetan erakutsia, 2018tik Israelek bere Konstituzioan dauka txertaturik.

]]> <![CDATA[Gauzak garbi, dio B'Tselem mugimenduak: Israelgo estatua apartheid erregimena da]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2725/gauzak-garbi-dio-btselem-mugimenduak-israelgo-estatua-apartheid-erregimena-da 2021-03-17 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2725/gauzak-garbi-dio-btselem-mugimenduak-israelgo-estatua-apartheid-erregimena-da B’Tselem erakundeak, giza eskubideen aldeko elkarte israeldarrik sendoenak, urtarrilaren 12an ozenki aldarrikatu du Jordan ibaiaren eta Mediterraneoaren arteko eremu osoan indarrean dagoen erregimen politikoa argi eta garbi dela apartheid-a: sistema supremazista bat betikotu nahi duena herritar juduen nagusitasuna eremu berean bizi diren palestinarren gainetik. Aspalditik ekintzetan erakutsia, 2018tik Israelek bere Konstituzioan dauka txertaturik.

]]> <![CDATA[Mugak apurtzeko deia luzatu dute Hendaia eta Irun artekoa zeharkatuz ]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2724/emakumeen-mundu-martxa-nazioarteko-v-ekintza 2021-03-11 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2724/emakumeen-mundu-martxa-nazioarteko-v-ekintza Zubi guztien gainetik, mugarik ez! Transnazionalik ez! lelopean iazko urrian abiaturiko Emakumeen Mundu Martxaren Euskal Herriko V. ekintzari bukaera eman diote 400 bat lagunek martxoaren 6 honetan. Manifestazio koloretsu baten bidez Hendaia eta Irun lotuz eta muga administratiboa Santiago zubitik gaindituz, estatuen kudeaketa patriarkal eta arrazista salatzeko unea izan dute. Antiarrazista eta dekoloniala izanen den mugimendu feministaren bidean erreminta gehiago bildurik azken hilabeteetako ekimen parte-hartzailean, honen alde lanean segitzeko determinazioa ere berretsi dute.

]]> <![CDATA[Emakumeen Mundu Martxaren Naziaorteko V. ekintza]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/emakumeen-mundu-martxaren-naziaorteko-v-ekintza 2021-03-08 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/emakumeen-mundu-martxaren-naziaorteko-v-ekintza Zubi guztien gainetik, mugarik ez! Transnazionalik ez! lelopean iazko urrian abiaturiko Emakumeen Mundu Martxaren Euskal Herriko V. ekintzari bukaera eman diote 400 bat lagunek martxoaren 6 honetan. Manifestazio koloretsu baten bidez Hendaia eta Irun lotuz eta muga administratiboa Santiago zubitik gaindituz, estatuen kudeaketa patriarkal eta arrazista salatzeko unea izan dute. Antiarrazista eta dekoloniala izanen den mugimendu feministaren bidean erreminta gehiago bildurik azken hilabeteetako... [+]

]]> <![CDATA["Arrazakeria bizi garen gizarteen erritmo berean sofistikatu eta garatzen da"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2723/desiree-bela-lobedee-aktibista-afrofeminista 2021-03-03 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2723/desiree-bela-lobedee-aktibista-afrofeminista Negra flor (Lore beltza) goitizenarekin egin zen ezagun Desirée Bela-Lobedee (Bartzelona, 1978) komunikatzaile eta aktibista afrofeminista. Egiturazko arrazakeria eraisteko bidea heziketa dela aldarrikatuz, hezkuntza komunitate sendoa sortu du sarean.
Público eta RAC1 medioetako kolaboratzailea ere bada.

]]> <![CDATA[Mendeku ezjakina ala zilegi den errebeldia?]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2717/estatuak-eraistea 2021-01-20 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2717/estatuak-eraistea Pertsonen salerosketan edo kolonizatutako herrien ondasunen arpilatzean nabarmendu zen "gure" historiako pertsonaia asko. "Aurkitzaile", "abenturazale", "hiri sortzaile" eta "enpresa-gizon" haien izenez eta gorputzez josia dugu Euskal Herriko espazio publikoa. Haien ondare ideologikoari gorazarre egin eta esklabotzari, kolonialismoari eta inperialismoari esker "Lehen Mundua" garela oroitarazten digute. Artikulu honen egile eta Glasgowko unibertsitateko ikertzaile Pablo Barruezo Vaquerok dioen moduan, ondare horren presentziari buruz erabakiak hartzeko garaia da.

]]> <![CDATA[Hizkuntza, generoa eta beste menderakuntza batzuk]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/hizkuntza-generoa-eta-beste-menderakuntza-batzuk 2021-01-18 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/hizkuntza-generoa-eta-beste-menderakuntza-batzuk Tarana Karim, Palmira Dual Jiménez eta Leocadia Bueriberiren arteko solasaldia, Amelia Barquínek bideratuta.

]]> <![CDATA[Mugimendu feminista antiarrazismotik gorpuzteko bidea jorratu dute]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2714/emakume-abertzaleen-viii-topaketak 2020-12-23 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2714/emakume-abertzaleen-viii-topaketak Euskal Herriko mugimendu feminista antiarrazista eta euskalduna helburu gisa jarririk, horretara heltzeko bideari begira jarri ziren kasik 600 emakume, Euskal Herriko VIII. Topaketa Feministen kari. “Bazter zabaletako errealitateak erdigunean” kokatzeko marko, formula, diskurtso eta imajinarioei buruz hausnartzeko unea eskaini zuen Bilgune Feministak. Emakume zuri, etorkin eta arrazializatuen arteko aliantzak baita agenda feminista eta antiarrazisten artikulazioa ere oinarrizkotzat jo dituzte.

]]> <![CDATA["Rapa euskaraz egitea euskara kalera itzultzea da"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2710/uxue-iturrate-ningra 2020-11-27 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2710/uxue-iturrate-ningra Ningra da bere izen artistikoa. Raplaria da eta atera berri du Hazia bere lehen bideoklipa, Enbor taldearen eskutik. Kontzerturen batean ikusten baduzue, mundua bide onetik doan seinale.

]]> <![CDATA[Nola askatu kolonialitatearen mataza, anti-arrazista den mugimendu feminista ehuntzeko?]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2710/dekolonialitatea-mugimendu-feministaren-erronka 2020-11-25 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2710/dekolonialitatea-mugimendu-feministaren-erronka Dekolonialitatea, anti-arrazakeria, ez dira bart mahaigaineratutako terminoak Euskal Herriko mugimendu feministaren baitan; kontrara, eta orriotako hizlariek ñabartzen dutenez, bada denbora kide migratu eta arrazializatuek interpelazioak egiteari eta praktika dekolonialen beharra azpimarratzeari ekin ziotela. Zentzu horretan egindako lanketaren ondorio gisa ulertu behar da iazko azaroan Durangon burutu ziren Euskal Herriko V. Jardunaldi Feministetan dekolonialitatearen gaiari mahai zentrala eskaini izana. Arrazaren kategoria sozialak mugimendu feministan zein islada duen seinalatu zuten bertatik, eta aditutakoak inor gutxi utzi bazuen epel, giroan gorpuzten joandako deserosotasuna itogarri bilakatu zen mahai-inguru ostean jazotako eraso arrazistaren berri jakindakoan. Argi eta garbi, aurrera begirako etxeko lanen artean bazegoen bat bereziki mardula, baldin eta egiazki aniztasunari tokia egin nahi bazitzaion. “Elkarrekin ahal dugu, baina dekolonizatuta”, jarri zuten bidean aurrera egiteko baldintza mahai dekolonialetik.

]]> <![CDATA[Black Lives Matter mugimenduaren zerumuga: nola elkargurutzatzen dira feminismo marxista + BLM ikuspuntu globalean?]]> https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/black-lives-matter-mugimenduaren-zerumuga-nola-elkargurutzatzen-dira-feminismo-marxista-blm-ikuspuntu-globalean 2020-11-11 https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/black-lives-matter-mugimenduaren-zerumuga-nola-elkargurutzatzen-dira-feminismo-marxista-blm-ikuspuntu-globalean Gayatri Chakravorty Spivak, Gina Dent, Surya Parekh eta Jule Goikoetxearen arteko solasaldia, urriaren 25ean egindakoa.

Arrazakeria sistemikoaz, feminismoez eta subalternitate baldintzez mintzatu dira feminismoentzat hizlariak. BLM mugimenduan bat egiten duten eta, hein berean, feminismo marxistaren praktikarako ezinbesteko diren auzietaz aritu dira.

]]> <![CDATA[Sifilisaren akuriak, eta ez pertsonak]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2701/sifilisaren-akuriak-eta-ez-pertsonak 2020-09-22 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2701/sifilisaren-akuriak-eta-ez-pertsonak Tuskegee (Alabama, AEB), 1932. Sifilisaren aurkako tratamenduak oso arriskutsuak, toxikoak eta eraginkortasun txikikoak ziren garaian, AEBko Osasun Publikoko Zerbitzuak (PHS) esperimentu bat jarri zuen abian 600 subjekturengan gaixotasun benereoaren eboluzioa aztertzeko.

]]> <![CDATA[AEBetan ia ez dago baserritar beltzik, baina ez da soroak maite ez dituztelako]]> https://www.argia.eus/multimedia/net-hurbil/aebetan-ia-ez-dago-baserritar-beltzik-baina-ez-da-soroak-maite-ez-dituztelako 2020-09-21 https://www.argia.eus/multimedia/net-hurbil/aebetan-ia-ez-dago-baserritar-beltzik-baina-ez-da-soroak-maite-ez-dituztelako AEBetako hiri baratzeei buruzko erreportajeetan jende beltzik ikusi baduzu seguru izan dela bazterketa sozialari aurre egiteko edo ezintasunen bat duten pertsonak bergizarteratzeko programaren baten baitan. Baina beltz bat abeltzain edo gari soro baten jabe? Aldiz, historian ez daude hain urrun esklabo izandako iparramerikarren erdiak baserrietan bizi ziren garaiak. Nekez eskuratu zituzten lurrak eta errukirik gabe ebatsi zizkieten berriro.
 

]]> <![CDATA[AEB-etan ia ez dago baserritar beltzik, baina ez da beltzek soroak maite ez dituztelako]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2700/aeb-etan-ia-ez-dago-baserritar-beltzik-baina-ez-da-beltzek-soroak-maite-ez-dituztelako 2020-09-18 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2700/aeb-etan-ia-ez-dago-baserritar-beltzik-baina-ez-da-beltzek-soroak-maite-ez-dituztelako AEBetako hiri baratzeei buruzko erreportajeetan jende beltzik ikusi baduzu seguru izan dela bazterketa sozialari aurre egiteko edo ezintasunen bat duten pertsonak bergizarteratzeko programaren baten baitan. Baina beltz bat abeltzain edo gari soro baten jabe? Aldiz, historian ez daude hain urrun esklabo izandako iparramerikarren erdiak baserrietan bizi ziren garaiak. Nekez eskuratu zituzten lurrak eta errukirik gabe ebatsi zizkieten berriro.
 

]]> <![CDATA[Okupazioaren kriminalizazioak gogor jo du Ezkerraldea]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2699/okupazioaren-kriminalizazioak-gogor-jo-du-ezkerraldea 2020-09-09 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2699/okupazioaren-kriminalizazioak-gogor-jo-du-ezkerraldea Azken hilabeteetan okupazioaren aurkako bonbardaketa mediatikoan ari dira Espainiako Estatuko hainbat hedabide, eta Hego Euskal Herria ez dago berorren eraginetik salbu. Gurean iazko urritik eta Portugaleten jazotako gertakizunen harira ari da gorpuzten okupazioaren aurkako kanpaina, eta hainbat hedabide Portugalete "okupen aurkako gotorleku" gisa aurkeztera iritsi dira. Baina zenbat du egiazkotik diskurtso horrek? Zer ezkutatzen da kontakizun horren gibelean?

]]> <![CDATA[Frantzian gertatzen dena ez da arrazakeriaren kontrako borrokaren "amerikartzea"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2693/frantzian-gertatzen-dena-ez-da-arrazakeriaren-kontrako-borrokaren-amerikartzea 2020-07-03 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2693/frantzian-gertatzen-dena-ez-da-arrazakeriaren-kontrako-borrokaren-amerikartzea Frantziako poliziaren arrazakeriaren gaia aktualitatean kokatzea lortu du Egia eta Justizia Adamarentzat izeneko komiteak. Poliziak Adama Traore hil zuen 2016ko uztailak 19 hartaz geroztik, etengabean, hiriz hiri, auzoz auzo, pertsonaz pertsona egindako jakinarazte lan alimalearen emaitza da gaur egun Frantziako kaleetan iragaiten ari dena. Borroka antiarrazistaren “amerikartzea” dela erratea, arazoaren parean itsu izaten segitzea da. Frantziako Estatuan hemeretzi lagun hil eta beste 117 larriki kolpatu zituen poliziak iaz. Eta hiri inguruetakoek eguneroko ogi dituzte polizia gehiegikeriak eta arrazakeriak.

]]> <![CDATA[Bristoldarrok: jauntxo honi kalte-ordainak pagatu dizkiozue 1833an esklaboak libre uzteagatik]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2692/bristoldarrok-jauntxo-honi-kalte-ordainak-pagatu-dizkiozue-1833an-esklaboak-libre-uzteagatik 2020-06-25 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2692/bristoldarrok-jauntxo-honi-kalte-ordainak-pagatu-dizkiozue-1833an-esklaboak-libre-uzteagatik Ekainaren 7an Bristoleko portuko uretara jaurti zuen jendetzak hiriaren historiako ongile handienaren fama daukan Edward Colstonen brontzezko estatua, mundu guztiak ikusi du bideoz. Egun batzuk lehenago AEBetan poliziak George Floyd herritar beltza hil izanaren kontrako protestan ari ziren munduko beste  hainbat hiritan bezala Bristolen ere, baina hemen Colston esklabo-jabe filantropoa bereziki gorrotatzeko motiboak zeuzkaten.

]]> <![CDATA[Sistemaren pisupean itota]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2691/sistemaren-pisupean-itota 2020-06-17 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2691/sistemaren-pisupean-itota Bideo bati esker ezagutu dugu kasua, eta horrek piztu du herriaren haserrea. Gizonezko beltz bat lurrean, polizia zuria bere lepo gainean ia hamar minutuz, haren erreguei entzungor. Sistemaren pisua gainean zuela hil zuten George Floyd, itota. Erorien egunean galdu zuen bizia, AEBetako jairik handienean, askatasunaren eta nazioagatik bizia emandakoen omenezko egunean; segurtasun indarren belaun batek arnasa mozten ziola. Bere heriotzak hautsak harrotu ditu AEBetan, protestak estatu denetan orokortu dira eta nazioartera zabaldu. Ezin dutela arnasik hartu salatu dute, arrazakeria sistematikoak George Floyd eta izenik ez duten beste asko itotzen jarraitzen duelako.

]]> <![CDATA[Churchill arrazista zen]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2691/churchill-arrazista-zen 2020-06-17 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2691/churchill-arrazista-zen Bengala (India), 1943. Urte hartako arroz uzta ez zen txarra izan, eta elikagai soberakinak zeuden probintzian nahiz Indiako gainerako lurraldeetan. Eta, hala ere, goseteak 2 eta 4 milioi pertsona artean hil zituen britainiar koloniaren probintzian.

]]> <![CDATA[Poliziak gizon bat lurrera bota eta belarritik odola dariola utzi du Buffalon]]> https://www.argia.eus/multimedia/albisteak/poliziak-gizon-bat-lurrera-bota-eta-belarritik-odola-dariola-utzi-du-buffalon 2020-06-05 https://www.argia.eus/multimedia/albisteak/poliziak-gizon-bat-lurrera-bota-eta-belarritik-odola-dariola-utzi-du-buffalon (ADI, irudi gogorrak agertzen dira bideoan)

Atzo, ekainak 5, polizia batek 75 urteko gizon bati bultza egin eta lurrera bota zuen Buffalon (AEB) manifestazio baketsu batean. Gizona berehala hasi zen belarritik odola isurtzen, baina poliziek aurrera jarraitu zuten lekukoen oihuei kasurik egin gabe. Segundu batzuk behar izan zituzten egoeraren larritasunaz jabetu eta medikuei deitzeko.

Poliziaren hasierako informeak gizona trabatu eta erori egin zela zion arren, WBFO hedabideak grabatutako... [+]]]> <![CDATA[Polizia gehiegikeriek ez dute etenik AEBetan]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/polizia-gehiegikeriek-ez-dute-etenik-aebetan 2020-06-04 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/polizia-gehiegikeriek-ez-dute-etenik-aebetan AEBetan ez dira protestak eten, ez eta istiluak ere. Manifestariak eta polizia aurrez aurre daude kalean, eta bideo honetan bildu ditugu egunotan ikusitako hainbat polizia gehiegikeria: nagusia jendea jipoitzeko agindua ematen, polizia agenteak manifestarien ur botilak apurtzen, zein atxilotuei txistua botatzen harrapatu dituzte kamerak eskuan zituzten lekukoek. Redfishen bidez jasotako bideoen bilduma bat duzue honakoa.

]]> <![CDATA["Indarkeria da zuengandik ikasi duguna"]]> https://www.argia.eus/multimedia/albisteak/indarkeria-da-zuengandik-ikasi-duguna 2020-06-03 https://www.argia.eus/multimedia/albisteak/indarkeria-da-zuengandik-ikasi-duguna George Floyden hilketak protestak piztu ditu AEBetan, arrazakeriaren eta polizia indarkeriaren aurka kalera atera da jendea. Entzutekoak manifestazio hauetako baten amaieran Tamika Mallory ekintzaileak esanak: "Ez guri lapurretez hitz egin, AEBek lapurtu die beltzei, AEBk lapurtu die Ameriketako herri indigenei".

]]> <![CDATA[8 minutu eta 46 segundu (George Floyden kasua)]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/8-minutu-eta-46-segundu 2020-06-03 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/8-minutu-eta-46-segundu
George Floyden autopsiaren arabera, poliziak inmobilizatuta zeukan bitartean arnasik hartu ezinik utzi zuen eta itota hil zen. Baina galdera asko daude airean bertan zeuden polizia agenteen jokabidearen inguruan. New York Timesek honako erreportaje hau egin du Floydi gertatu zitzaionaren argazkia osatu asmoz eta ARGIAn euskaratu egin dugu. Azpitituluak ikusteko, sakatu "azpitituluak (c)" botoia bideoaren beheko eskuin aldean.
 
Lekukoen grabazioak, segurtasun... [+]
]]> <![CDATA[Pertsona beltz bat itota hil du poliziak AEBetan]]> https://www.argia.eus/multimedia/albisteak/pertsona-beltz-bat-itota-hil-du-poliziak-aebetan 2020-05-27 https://www.argia.eus/multimedia/albisteak/pertsona-beltz-bat-itota-hil-du-poliziak-aebetan George Floyd da hildakoa, 20 dolarreko bilete faltsu bat erabiltzea egotzita atzeman zuen poliziak, auto ertzera eraman eta bertan denbora luzez belaunarekin lepoa estutzen egon ostean itota hil da gizona. AEBetako Minneapolis hirian gertatu da eta Derek Chauvin eta Tou Thao dira hilketan inplikatutako poliziak, biek ala biek lehendik ere aurrekariak dituzte gehiegikeriengatik.

Gertaerak lekuko asko izan zituen, behin eta berriro geratzeko erregutu zieten lekukoek, baina poliziek ez zieten... [+]

]]> <![CDATA[Paradigma alda daiteke, borondaterik baldin badago]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2687/indarkeria-adin-txikikoen-futbolean 2020-05-20 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2687/indarkeria-adin-txikikoen-futbolean Kirola, eta futbola zehazki, balore hezitzaileak transmititu eta integrazioa sustatzeko bitarteko eraginkorra izan daiteke. Oraindik ere, baina, gizarteko beste esparru batzuetan nekez onartzen den indarkeria azaleratzen da astebururo, futbol zelai batean ez bada bestean; partidaren beroan ez bada, ezikusiarena egiten duen bulego hotz batean. Adin txikikoak dira askotan horiek sufritzen dituztenak, eta gizonezkoak gehienetan erantzuleak, izan guraso, jokalari, entrenatzaile edo klubetako presidenteak. “Gutxiengo baten kontuak” direla esango digute, eta agian horrela da. Baina, orduan, zergatik ez dira errotik mozten?

]]> <![CDATA["Kanpotarrari gaztelaniaz egiten badiogu, esaten ari gatzaizkio katalanak ez duela garrantzirik"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2681/rosario-palomino-peruko-katalana 2020-03-10 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2681/rosario-palomino-peruko-katalana Rosario Palomino Liman (Peru) jaio zen eta 30 urtetik gora daramatza Bartzelonan bizitzen. Katalanez erraz egiten du, eta hala ere, katalan hiztunek gaztelaniaz egiten diote, kanpotar itxura duelako. Badaki errespetuaren izenean egiten diotela gaztelaniaz, baina bera diskriminatua sentitzen da. Katalan hiztun autoktonoei kanpaina luzatu die: No em canviïs la llengua (Ez aldatu hizkuntzaz).

]]> <![CDATA["Ez gara arrazismoari buruz hitz egiten ari"]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2679/ainhoa-nadia-douhaibi-ideiak-zorrotz-eta-hitzak-samur-onatiko-zentzuan 2020-02-27 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2679/ainhoa-nadia-douhaibi-ideiak-zorrotz-eta-hitzak-samur-onatiko-zentzuan Liburu aurkezpenaren aitzakian, gustura jardun dugu hizketan Gasteizko alde zaharreko freskuran. Bera behar adina esan ez izanaren sentsazioarekin geratu omen da. Gu esandako guztitik zer liseritu ote dezakegun zalantzan gaude oraindik.

]]> <![CDATA[Bizimodua berreraikiz]]> https://www.argia.eus/multimedia/dokumentalak/bizimodua-berreraikiz 2019-10-25 https://www.argia.eus/multimedia/dokumentalak/bizimodua-berreraikiz Gazteak. Autoktonoak eta atzerrian jaio eta hona bizi izatera etorritakoak. Kuadrillak. Bakardadea. Arrazakeria. Aurreiritziak. Genero berdintasuna. Ala desberdintasuna? Hainbat jatorritako gazteek euren bizipenak kontatu dituzte eta etorkizuneko bide berriei ateak zabaldu dizkiete Bizimodua berreraikiz dokumentalean.

Konturatu dira, bai atzerritik etorritakoak eta baita bertan jaiotakoak direnak ere, bizimodua berreraiki beharra dutela; gaur egungo egoera onartu eta etorkizunerako, egun... [+]

]]> <![CDATA[Azpeitiako Elkar-ekin taldeak arrazakeriaren aurkako astea egin du]]> https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/azpeitiako-elkar-ekin-taldeak-arrazakeriaren-aurkako-astea-egin-du 2019-03-27 https://www.argia.eus/multimedia/erreportajeak/azpeitiako-elkar-ekin-taldeak-arrazakeriaren-aurkako-astea-egin-du Bost urte daramatza lanean Elkar-ekinek Azpeitian eta aste honetan hainbat ekintza antolatu dituzte herrian arrazakeriaren aurkako nazioarteko eguna aitzaki hartuta. Horien artean, Hedoi Etxarteren hitzaldia, xenofobiaren aurkako elkarretaratzea eta Senegalgo Sanbaldi taldearen kontzertua, besteak beste.

]]> <![CDATA[Beltza naiz (Black is Beltza making of-a)]]> https://www.argia.eus/multimedia/dokumentalak/beltza-naiz-black-is-beltza-making-of-a 2018-11-16 https://www.argia.eus/multimedia/dokumentalak/beltza-naiz-black-is-beltza-making-of-a Fermin  Muguruzak zuzendutako Black is beltza filmaren inguruko dokumentala da Beltza naiz. Iruñeko Erraldoien konpartsak New Yorken 1965an eginiko desfilearen istorioa biltzen duen komikia animazio film bihurtzeko prozesua erakusten du dokumentalak, eta Amaia Jackson zarauztarra da film luzeko protagonista. Bi zatitan banatua, lehenengoak proiektuaren transmedia garapena erakusten du, eta bigarrenak animazio-filma nola egin zen, guztia artista eta ekintzaileei egindako... [+]

]]> <![CDATA[Gora Gasteiz: izan kolore]]> https://www.argia.eus/multimedia/dokumentalak/gora-gasteiz-izan-kolore 2016-07-04 https://www.argia.eus/multimedia/dokumentalak/gora-gasteiz-izan-kolore Beñat Fontanedak ekoiztu eta zuzendu du dokumentala eta elkarrizketen bidez, Gasteiz anitza aldarrikatzen zuen herri ekimenaren jaiotza eta ibilbidea kontatzen du.

Dokumentala Gora Gasteiz egitasmoaren jaiotzarekin hasten da. 2014ko udaz geroztik, auzokideen arteko elkarbizitza jokoan jarri zuten adierazpen arrazista eta xenofoboen ondorioz, eman zen herri ekimen horren sorrera azaltzen du. Hainbat pertsona eta mugimenduko aktibista batzuen elkarrizketak ardatz harturik, ekintzen... [+]

]]> <![CDATA[Nire bizi osoa espetxean]]> https://www.argia.eus/multimedia/dokumentalak/nire-bizi-osoa-espetxean 2012-06-01 https://www.argia.eus/multimedia/dokumentalak/nire-bizi-osoa-espetxean Mumia Abu-Jamal kazetaria eta Pantera Beltzetako militante ohia 1981eko abenduaren 9an atxilotua izan zen polizia bat ustez erailtzeagatik. Frogen desagertzea, lekukoei estortsioa… beharrezkoak izan ziren “ahotsik gabekoen ahotsa” bezala ezagutua zena heriotzera zigortzeko. Orduz geroztik, bere errugabetasuna frogatzeko borroka ez da amaitu.

Dokumental honetan hainbat elkarrizketaren bitartez Mumiaren istorioa eta egoera ezagutzeko aukera izango dugu.

Banaketa eta... [+]

]]>