Arma kimikoak https://www.argia.eus eu ARGIA Arma kimikoak kanaleko albisteak Wed, 13 May 2026 15:31:37 +0200 Wed, 13 May 2026 15:31:37 +0200 Arma kimikoak https://www.argia.eus/template/images/argia-gardena.png https://www.argia.eus <![CDATA[Napalmaren erredura sakonak]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2904/napalmaren-erredura-sakonak 2025-02-05 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2904/napalmaren-erredura-sakonak Vietnam, 1965eko otsailaren 7a. AEBetako aire-armadak lehenengoz napalma erabili zuen biztanleria zibilaren kontra. Ez zen gasolina gelatinatsua erabiltzen zen lehen aldia. Bigarren Mundu Gerran hasi ziren bonbekin batera jaurtitzen eta,  Vietnamen bertan, Indotxinako Gerran erabilia zuten 1950eko urte amaieran, baita Koreako Gerran, Mendebaldeko Saharan, Nigerian, El Salvadorren…

Baina duela 60 urtekoa lehen eraso sistematiko eta indiskriminatua izan zen. Eta ez zen azkena... [+]

]]> <![CDATA[Ehun urteren ondoren, arma kimikoen mehatxuak jarraitzen du]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2830/ehun-urteren-ondoren-arma-kimikoen-mehatxuak-jarraitzen-du 2023-06-20 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2830/ehun-urteren-ondoren-arma-kimikoen-mehatxuak-jarraitzen-du Duela mende bat, 1923ko uztailean, espainiarrek lehen aldiz erabili zuten iperita edo ziape-gasa deiturikoa Arrifeko populazio zibilaren kontra. Aurretik, Lehen Mundu Gerrako potentziek soldaduen aurka ondo probatuta zuten arma kimikoa. Erabilera horren ondorioak gaur nabari dituzte minbizi moduan arriftarrek. Eta europarrok ere laster sendi ditzakegu, Ipar Itsasoko urpean botata dauden milaka tona iperita-kapsula herdoildu hausteko zorian baitira.

]]> <![CDATA[Tran To Nga: Vietnamen AEB-ek erabili arma kimikoei gerla deklaratua dien vietnamdarra]]> https://www.argia.eus/multimedia/net-hurbil/tran-to-nga-vietnamen-aeb-ek-erabili-arma-kimikoei-gerla-deklaratua-dien-vietnamdarra 2021-01-11 https://www.argia.eus/multimedia/net-hurbil/tran-to-nga-vietnamen-aeb-ek-erabili-arma-kimikoei-gerla-deklaratua-dien-vietnamdarra Urtarrilaren 25ean Paris ondoko Instantzia Handiko Auzitegira begira izanen dira milioika vietnamdar. Egun horretan hasiko da Vietnamgo gerlan AEBetako armadak erabilitako arma kimikoei buruzko auzia.  Hego Vietnamen agente laranja  izenez ezaguna den herbizida eta hosto-galtzaile pozoitsua hedatzen aritu ziren 1961 eta 1971 urteen artean, eta arma kimiko hau ekoizten aritutako multinazionalak dira auzipeturik. Hirurogei urte berantago, ekozidio honi buruzko egia, aitortza eta... [+]

]]> <![CDATA[Tran To Nga: Vietnamen AEB-ek erabili arma kimikoei gerla deklaratua dien vietnamdarra ]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2715/tran-to-nga-vietnamen-aeb-ek-erabili-arma-kimikoei-gerla-deklaratua-dien-vietnamdarra 2020-12-24 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2715/tran-to-nga-vietnamen-aeb-ek-erabili-arma-kimikoei-gerla-deklaratua-dien-vietnamdarra Urtarrilaren 25ean Paris ondoko Instantzia Handiko Auzitegira begira izanen dira milioika vietnamdar. Egun horretan hasiko da Vietnamgo gerlan AEBetako armadak erabilitako arma kimikoei buruzko auzia.  Hego Vietnamen agente laranja  izenez ezaguna den herbizida eta hosto-galtzaile pozoitsua hedatzen aritu ziren 1961 eta 1971 urteen artean, eta arma kimiko hau ekoizten aritutako multinazionalak dira auzipeturik. Hirurogei urte berantago, ekozidio honi buruzko egia, aitortza eta erreparazioa eskuratzeko esperantza dute kutsaturiko milioika vietnamdarrek. Tran To Nga vietnamdarrak jarri du salaketa.
 

]]> <![CDATA[Vietnamgo gerra ez da bukatu]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2636/vietnamgo-gerra-ez-da-bukatu 2019-03-12 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2636/vietnamgo-gerra-ez-da-bukatu 1961etik 1971ra AEBek 67 milioi litro agente laranja bota zituzten Vietnamen 20.000 kilometro koadro baso eta 2.000 kilometro koadro labore lur suntsituz.

]]> <![CDATA[Poliziaren gas potoak, jendeak sakabanatzeko arma kimiko hutsak]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2599/poliziaren-gas-potoak-jendeak-sakabanatzeko-arma-kimiko-hutsak 2018-05-17 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2599/poliziaren-gas-potoak-jendeak-sakabanatzeko-arma-kimiko-hutsak Gerrarako debekatuak baina bake garaiko protestetan huskeria bezala erabiliak, gas negar-eragileek irudikatzen dituzte estatuen bortxa modernoaren kontraesanak. 1920ko hamarkadatik herritarren mobilizazioak zapuzteko prestatuak, gason erabilera fite ugaritu da azken urteotan mundu osoan. Eragin dituzten heriotza, zauri eta kalteen ebaluaziorik ez da ezagutzen. Ordainetan, gero eta negozio handiagoa mugiarazten dute, batik bat krisi handian sartu ginenetik.

]]> <![CDATA[Monsantok eta AEBek Vietnam kiskalita mende erdira erosi egin dute]]> https://www.argia.eus/argia-astekaria/2527/monsantok-eta-aebek-vietnam-kiskalita-mende-erdira-erosi-egin-dute 2016-10-28 https://www.argia.eus/argia-astekaria/2527/monsantok-eta-aebek-vietnam-kiskalita-mende-erdira-erosi-egin-dute Vietnamgo ordezkaririk ez da izan Holandako Hagan nazioarteko herri auzitegian Monsanto epaitu duenean, urriaren 14tik 16ra. Gerra bukatu eta gero sortutako gurasoen haurrak gaixoarazten ditu korporazioak ekoiztutako Agente Laranja pozoiak, hegazkinek kutsatutako oihanak ez dira biziberritzen... eta hala ere Vietnamgo akademiko eta agintariek Monsantori zabaldu dizkiote ate guztiak.

]]>