Paris, 1976ko abuztuaren 28a. Adolfo Suarez Espainiako presidente berriari buruzko erreportaje bat argitaratu zen Paris Match aldizkariko 1.422. zenbakian. Eta aste batzuk lehenago kargua hartutako Suarezek Philippe Ganier-Raymond kazetariari esandakoek polemika eragin zuten berehala.
Presidenteak Opus Dei eta Falangearekin izandako harremanak zituen hizpide erreportajeak; azken hori “gazteen zirkulu oso librea” zela esan zuen. Francisco Francok Espainia demokraziara eramateko pertsonalki eskatu ziola ere iradokitzen zuen. Baina, bereziki Euskal Herrian eta Katalunian hautsak harrotu zituena, erantzun jakin bat izan zen. Kazetariak batxilergoa handik aurrera euskaraz eta katalanez egiteko aukera izango zen galdetuta, hauxe bota zuen: “Zure galdera –barka iezadazu– ergela da. Aurki iezazkidazu lehenik kimika nuklearra euskaraz, katalanez irakasteko gai diren irakasleak. Izan gaitezen serioak”.
Adolfo Suarez: “Zure galdera –barka iezadazu– ergela da. Aurki iezazkidazu lehenik kimika nuklearra euskaraz, katalanez irakasteko gai diren irakasleak. Izan gaitezen serioak”
Serioak izanda, eta Jose Ramon Etxeberria fisikariaren hitzetan, “ordurako normal-normal ematen genituen euskaraz Fisikako klaseak, baita zentral nuklearrei buruzko hitzaldiak ere; Lemoizko zentralaren inguruko eztabaida puri-purian baitzegoen.”
Erreportajeak eragindako polemika itzali nahian, irailaren 2an, Suarezen prentsa kabineteak oharra igorri zien komunikabideei. Oharrak zioen erreportaje fotografikoa zela eta kazetariarekin “kortesia” hutsez hitz egin zuela, deklarazio politikorik egiteko inolako asmorik gabe. Eta, beraz, esandakoak off the record modura hartu behar zirela, konfidentzialtasunean esanak.
Kazetariak solasaldiaren edukiak ez zituen grabatu edo idatziz jaso, oharraren arabera. Eta, ondorioz, “erreportajean agertzen diren esaldi batzuk ez dute Gobernuko presidentearen pentsaera islatzen, beste batzuk soilik solasaldi pribatu baten testuinguru zabalagoan uler daitezke, eta, azkenik, beste baieztapen batzuk ez ziren inolaz ere egin elkarrizketa horretan”.
Baina oharrak ez zuen argitzen zehazki zein esaldiri zegokion kasu bakoitza. Argi utzi zuena zen euskara erasotzeak ez zuela ondoriorik erasotzailearentzat. Eta 50 urte geroago, batzuek oraindik inpunitatez jarraitzen diote Suarezen ereduari. Agian horregatik esaten diote “trantsizio eredugarria”.