Duela zenbait urte, osasun-langileentzako prestakuntza-ikastaro batean, irakasle jakintsu eta sinesgarri batek egin zuen galdera zail bat: zein zen gure ustez planetako izaki bizidun guztiekin partekatzen genuen ezaugarria? Horrelakoetan gertatu ohi den bezala, era guztietako erantzunak egon ziren hizlariak irribarre egiten zuen bitartean, bat ere ez zen erabat zuzena.

Azkenean, maisuak erantzuna erakutsi zigun: izaki bizidun guztiok heriotza konpartitzen dugu, ezinbestean. Bertaratutako guztiok isilik geratu ginen. Osasun-langileok bizitzarekin eta heriotzarekin dugun harreman berezia kontuan hartuta, paradoxikoa zen erantzuna begi-bistakoa zela konturatu ez izana.

Urteak pasata, askotan gogoratu dut gertaera hori, eta nola nire ikuspegia bizitzaren eta heriotzaren inguruan aldatzen joan den denboraren poderioz. Baina gizakion bizitza eta heriotza guztiek balio bera dutela sinesten jarraitu behar dut, krudelkeriaren eta bidegabekeriaren aurkako txertoa hutsezina izango balitz bezala.

Kapitalismoak asmatutako azken gerra hauetan, heriotzak milaka izaten dira egunero, eta bizitzak sistematikoki suntsitzen dira, hainbat belaunaldiren etorkizuna ezinezko bihurtuta. Baina, nolabait, hain krudelak diren gerren sustatzaileek lortu dute, bizi garen lehen mundu honetan, beste lekuetan gertatzen dena guretzat arrotz izatea.

Albisteetan entzuten ditugun hildakoen zifrak besteen heriotzak izango balira bezala sentitzen ditugu eta minutu gutxiren buruan gure bizitzetara itzul gaitezke, bere azelerazio inkontzientearekin. Bertolt Brecht-ek zioen hiltzeko modu asko daudela eta batzuk bakarrik daudela debekatuta estatuen aldetik… eta okerrena da estatuek gure pasibotasuna espero dutela.

Baina azelerazioak ez die gure bizitzei bakarrik eragiten. Nire irudipena da gizarte osoa ez dela gai azken hamarkadetan etengabe gertatzen ari diren aldaketak eta krisiak asimilatzeko, eta askotan galduta gaudelako sentsazioak nahastu egiten gaituela eta mundua aldatzeko itxaropena desagertzen dela.

Ez genuke sinetsi behar besteen heriotzek gure bizitzetan ez dutela eraginik. Gerrako jaunek, inperialismoaren izenean, preseski baztergarritzat jotzen dituzten gizakiak hiltzen dituzte eta horrela gizarte osoaren eskubideak eta esentzia ere suntsitzen dituzte.

Baina nola geldiarazi dezakegu hain etsai ahaltsua? Erantzunak bilatzeko, beti begiratzen dut hurbilen dudan horretara, nire bizitza txikira, bere borroka txikiekin. Agian, besteen bizitzei ere zentzua ematen dietela sentitzen dut.