Islamak, beste behin, titularretara salto egin du eskuin muturrak bultzatutako debeku lege baten kontura. Esan gabe doa, eskuin muturrari bost axola zaizkiola emakumeen eskubideak: emakumeak otzan nahi dituzte, etxekoandre, abortu eskubidea ukatuta… eta noski, burua estalita ere, moja katolikoak baldin badira. Ekimen horri kirats arrazista eta islamofoboa dario, eta horrelakoak borrokatzea dagokigu. Baina eskuin muturrak zeozer seinalatzeak ez du ukatzen hor arazorik ez dagoenik. Kasu honetan, islamaren zenbait adierazpen problematikoak direla agerikoa da. Eta hortik doa gaurko hausnarketa. Izan ere, burkaren polemika guztiarekin arreta eman dit, oro har, ezkertiarroi gehiago kostatzen zaigula islama kritikatzea, esate baterako, katolizismoa baino.

Hori azaltzen duten arrazoi argiak daude. Katolizismoak askoz ere botere instituzional handiagoa du hemen, Europako historia kolonialari estuki lotuta joan da eta patriarkatuaren inposizioaren bektore nagusia izan da hemen. Era berean, Europan islama arrazializazio eta diskriminazio faktore bilakatu da eta musulman gehienak pobreak dira. Beraz, islamak hemen ez du katolizismoak duen botere posiziorik eta, zentzu horretan, ulergarria da begirada zorrotzagoa izatea bigarrenarekiko.

Hala ere, ezin dugu ahaztu islamak, beste erlijio abrahamikoek bezala, erro patriarkala duela. Eta musulmanak diren herrialdeetan funtzio kolonial eta diziplinatzaileak bete izan dituela. Hori horrela izanda, uste dut islama kritikoki irakurtzeko zailtasunak baduela kutsu koloniala gure partetik. Hau da, katolizismoa erraz kritikatzen dugu, “gurea” delako, “hemengo” erlijioa delako, eta nolabait gure burua zilegi ikusten dugu kritika horretan.

Islamaren kasuan, ordea, uste dugu kritika hori intromisio kolonial moduko bat dela, islama erlijio exotiko, atzerritar, bezala ikusten jarraitzen dugulako. Euskal Herriak mundu musulmanetik kanpo jarraituko balu bezala. Baina islama dagoeneko Euskal Herriko erlijio bat da. Euskal jendarte eta kulturaren parte da eta izaten jarraituko du. Horregatik, badagokigu islamaren gainean irakurketa kritikoa eraikitzen joatea. Erlijio askatasuna ozen aldarrikatuz eta euskal neba-arreba musulmanak besarkatuz. Islama bere aniztasunean eta konplexutasunean ulertuz. Baina kontziente izanez islamaren barruan, katolizismoan bezala, izaera atzerakoi eta faxista duten adierazpenak daudela, salafismoa, arriskutsuenetakoa. Momenturen batean horiek borrokatzea tokatuko zaigu.