ARGIA.eus

2021eko azaroaren 28a

Zergatik erabiltzen dira korapiloak itsasontzien abiadura neurtzeko?

Nagore Irazustabarrena Uranga @irazustabarrena
2016ko martxoaren 06a

Antzina, hurbileko erreferentzia fisikorik gabe, zaila zen itsasoan abiadura neurtzea. Prozesua ontziaren popatik soka bat lotuta zuen enbor bat edo egur zati bat botata hasten zen. Enborra ur azalean flotatzen eta geldirik geratu arte itxaroten zuten, eta ondoren hasten ziren itsasontzia egurretik zer abiaduratan aldentzen zen neurtzen.

Distantzia kalkulatzeko, sokari korapiloak egiten zizkioten, batetik bestera 47 oineko gutxi gorabeherako tarteak utziz, eta korapiloak kontatzen zituzten soka ontzitik irten ahala.

Baina abiadura neurtzeko, distantzia unitateez gain, denbora unitateak behar zituzten, eta harea ordulariak –minutu erdi ingurukoak– baliatu zituzten horretarako. Beraz, bi lagun behar ziren lan horretan: bata erlojua iraultzeko eta bestea korapiloak kontatzeko. Eta erabilitako tresnak oso zehatzak ez zirenez, emaitzak ere hala-moduzkoak izan ohi ziren.

Dena den, denboraren eta korapiloen arteko proportzioa doituz joan zen, orduko itsas miliekin bat egin arte, eta egun, sateliteen garaian, oraindik ere korapiloak dira itsasoan abiadura neurtzeko erabilitako unitateak.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal honetan artxibatua: Historia

Historia kanaletik interesatuko zaizu...
Afrika arpilatuaren zati txiki-txiki bat

Frantziako Estatuak Dahomeyko erresumari ostutako 26 artelan itzuli dizkio Beningo errepublikari. Baina hainbat kalkuluren arabera, Frantziako museoetan Saharaz azpiko Afrikako 88.000 artelan daude oraindik.


Heineken vs. Brasilgo ondarea

Brasilen, 11.000 urteko giza arrastoak aurkitu zituzten eremu baean lantegia eraikitzen ari da Heineken multinazional herbeheretarra, agintariek baimena eman eta gero, hango balio arkeologikoa kontuan eduki gabe. Eztabaida pil-pilean dago.


2021-11-26 | Mikel Mendizabal
Haur erbesteratuak
MULTIMEDIA - dokumentala

1936ko gerran, faxisten eraso eta bonbardaketa ugarien ondorioz adin guztietako pertsonak hil zituzten. Eusko Jaurlaritzak haurren erbesteratzea antolatu zuen  37.000 haur Europara eta Ameriketara bidali zituzten. Bost lekukok orduan gertatutako kontatu dute lan... [+]


2021-11-24 | Uriola.eus
Euskaldunako borrokaldietako zorigaitz hartatik 37 urte

1984an Bilboko ontziola ixtea agindu zuen Felipe González buru zuen Espainiako Gobernuak. Langileek gogor borrokatu zuten beren lanpostuak defendatzeko, eta barrikada arteko egun haietako batean, azaroaren 23an, poliziaren oldarraldi baten ondorioz bihotzekoak jota hil... [+]


Mikel Zabalza oroituko dute ostiral eta igandean Donostiako Altza auzoan

Mikel Zabalza gogoan izango dute Altzako bizilagunek, bere erailketaren 36. urteurrenean.


Irakurrienak
ASTEKARIA
2016ko martxoaren 06a
Azken albisteak
Argia buletina
Egunaren laburpena
zure e-postan
Eguneraketa berriak daude