Euskara administrazioan

Gaur eskolan ikasi, bihar lantokian erabili

  • Lapurdiko zenbait herriko etxetako eta bestelako administraziotako langileak euskara ikasten ari dira. Ikasleak zein irakasleak gustura dira: gaur ikasitakoa bihar lantokian praktikan jartzen dute. Emaitza azkarrek kuraia ematen dute.
Onintza Irureta Azkune @oirureta
2009ko maiatzaren 31
Uztaritzeko ikasleak
Asteroko saioan, Uztaritzen, kafe orduan harrapatu genituen ikasleak. Ezkerretik eskuinera: Dani Ormaechea, Yannick Odeau, Guy Copentipy (irakaslea), Chantal Pujol, Patricia B├ętachet eta Amaia Beyrie (AEKn koordinatzaile). Argia
Chantal Pujol Uztaritzeko Herriko Etxeko langilea da, Oportegiko zuzendaria. Haurrak errezibitzen dituzte oporretan eta asteazkenetan. Umea zela bazekien euskara. Gazte zela galdu zuen eta AEKn hasi zen. Orain herriko etxearen bidez euskara hobetu nahian dabil. Mintzatzeko moldatzen da, baina idazteko zailtasunak ditu: “Ikasi dut gutunak egiten, menuak itzultzen... baina idaztea beti da zaila”. Euskaraz alfabetatu gabeko belaunaldia izaki.

Patricia Bétachet, Pujolen gisa, euskaraz mintzo zen haurra zela. Gero ahantzi zuen eta Lizeoan segi zion. Bigarren urtea da Uztaritzeko Herriko Etxearen bidez euskara eskolak hartzen ari dela. Uztaritzeko liburutegian egiten du lan. Euskara maila ona izateko beharra sentitzen zuen, etxean haurrak dituelako eta lanean ere haurrekin ari delako. Galdetu diogu ea gustura dabilen eskolak hartzen: “Biziki untsa, plazer handi batekin etortzen naiz. Zaila idatzizkoa, nire problema handiena”. Bétachetek lau urtez ikasteko aukera du, ez badu lantokiko egoerak bestelakorik eskatzen. Liburutegian hiru langile dira eta beste batek ere nahi du euskara ikasi. Beharbada lau urte egin baino lehen emango dio lekukoa Bétachetek lankideari.

Dani Ormaechea Ainhoako Ondare Etxean ari da lanean. Duela bi hilabete hasi zen eskolak hartzen. Ahoz zein idatziz moldatu nahi du hobekiago. Nafarroako eta Gipuzkoako jendearekin lan harremanak ditu; besteak beste Sara, Zugarramurdi, Urdazubi eta Donostiako kideekin mintzatzen da euskaraz. Etxeko euskara dauka eta orain eskolan ikasitakoarekin hobeto moldatzen da elkar ulertzeko: “Orain lehen ikasitakoak beste modu batean eman behar dira, interesgarria da gimnastika hori egitea”.

Yannick Odeau Frantzia erdialdekoa da. Senpereko Herriko Etxean haur eta gazteen hezkuntza zerbitzua kudeatzen du. Orain dela zazpi urte hasi zen euskara ikasten. Kolore askotako euskara egiten du, Lapurdin ikasi baitu, eta baita Lesakan eta Etxarri-Aranatzen ere (Nafarroa) eta Foruan (Bizkaia) eta Lazkaon (Gipuzkoa). Euskara ikasteko egitasmoaren berri izan eta berak galdetu zuen herriko etxean ea has zitekeen eskolak hartzen. Baiezkoa jaso zuen. Orain dela bi hilabete hasi da astero hiru orenez. Haurrentzat egiten du lan Senpereko Herriko Etxean eta mintzatzeko zein idazteko nahi du euskara ikasi. Hiru ikaskideek esandako bera aipatu du: “Zaila da, idazteko”.

Guy Copentipyk, irakasleak, esan digu lau ikasle ez baizik eta zortzi dituela. Argazkiko egunean erdiek piper egin arren ohikoena astero sei bat egotea da.

Aurten 81 ikasle

Herriko etxeetako idazkariak dira, opor garaian haurrak errezibitzen dituztenak, kirol hezitzaileak, liburuzainak... Administrazioko langileei galdetu egin zaie ea euskara ikasi nahi duten lanean moldatu ahal izateko. Deigarria izan da Baionako erantzuna: 200 langilek eskatu zuten euskara ikasteko aukera. Ez dira denak batera euskara ikasten hasi, jakina. Aurten 30 ari dira eskolak hartzen.

Ahaleginak eta bi egin zituen urtetan Euskal Konfederazioak herriko etxeetan langileek euskara ikasteko aukera izan zezaten. Hitzarmenak 2003-2004an hasi ziren. Behin abiada hartuta Euskal Konfederazioak lekukoa pasa zion Euskararen Erakunde Publikoari. Baliabidez Konfederazioa baino dezente hobeto hornituta, egitasmoa azkartu zuen erakundeak. 81 ikasle ari dira orain irakaskuntza berezituan eta hiru-lau urteren bueltan zerbitzua osoki euskaraz eskaintzeko gai izango direla esan digu Amaia Beyriek, AEK-ko xede arloko koordinatzaileak. Gaur egun euskara eskola berezitu horiek guztiak AEK-k ematen ditu.

Gaur ikasi, bihar erabili

Ikasle guztiak ez dira euskararik gabeak. Proiektuaren asmoa da langile bakoitzak bere lanposturako gaitasun profesionala lortzea. Batzuk zerotik hasi dira eta dena dute ikasteko. Beste batzuek haur garaiko euskara dute, herdoildua, eta orain askatzen ari dira. Beste batzuk berriz euskaraz ederki mintzo dira, baina alfabetatu gabeak dira. Idatzia zaila egiten zaie, lau ikasleek argi adierazi digute. Aldiz, lanean etengabe ari beharra dute gutunak, afixak, egitarauak eta dena delakoak frantsesetik euskarara ekartzen. Beyriek ikasleen artean euskara jakin eta erabiltzeaz lotsa direnak ere badirela esan digu. Nagusiek langileei ez die eskatu euskaraz egiteko, herriko etxeetara edo bestelako administrazio guneetara jo duen euskaldun askok ere frantsesez egin du leihatilan. Hala dio Beyriek: “Traumatismoa da euskararena, euskara haurrentzat, lagunentzat eta etxerako dugu askotan. Frantsesa da gauza serioetarako, lanerako alegia. Orain galdegin zaie ea ikasi nahi duten, auzapezak baimena eman die euskara ikasteko, batzuetan eskatu egin die euskara ikasteko. Orain balorizatua sentitzen dute euren burua”. Langilea baloratua sentitzen da, eta baita leihatilara doan euskalduna ere. Euskara tokiz kanpo zegoelakoan frantsesez ari ziren leihatilaren bi aldeetan, orain lasaiago mintzo dira euskaraz.

Amaiak, mintzatu garen tartean, bi ideia nagusi azpimarratu ditu. Batetik, egindako lanaren emaitza agerikoa eta momentukoa dela. Langileei egunerokoan zein behar dituzten galdetzen zaie eta horiexek irakasten zaizkie asteroko hiru orenez, hau da, hitzorduak ematen, telefonoa hartzen, gutunak idazten edo abisuak ematen. Ikasi eta praktikan jarri, dena bat. Bestetik, Beyriek nabarmendu du batzuk aitzindari izan direla eta orain “kutsatzea” egokitzen dela. Herri bateko eta besteko ikasleak elkar ezagutzen hasi dira, euskaldunek elkar “atzeman” dute. Ikasle kopurua emendatu eta erabilera azkartuko da.
Hori da bederen, irakasleen zein ikasleen esperantza.
ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Azkenak
Hedoi Etxarteren hitzaldia: "Faxismoa gaur eta hemen"
MULTIMEDIA - solasaldia

ARGIA-k eta Azpeitiako Elkar-ekin taldeak elkarlanean antolatuta "Faxismoa gaur eta hemen" hitzaldia eman zuen Hedoi Etxartek San Agustin Kultur Gunean. Hemen duzue hitzaldia osorik ikusgai.


2019-03-25 | Naturkon
Zientzia eta basoaren kudeaketa: baina eukaliptoa inbaditzailea da ala ez?

Egurraren sektoreko enpresek jardunaldi bat antolatu zuten joan den ostiralean Hernanin, jarraitzen duten baso-kudeaketa ereduari euskarri zientifikoa eman nahian. Eta fundamentuzko ezer esan ez zen hitzaurrearen ondoren, saiatu ziren gure lurraldea gero eta sarriago estaltzen duten eukalipto espezieak inbaditzailek direla ukatzen. 20.000 inguru hektarea hartu dute eukaliptoek 2018an, eta gure lurraldeko harizti eta amezti guztiak baino azalera gehiago estaltzen dute dagoeneko.


2019-03-25 | Aritz Iba˝ez
Xabierko gazteluan, eskeletoak dantzan

Aspaldiko partez bisitatu dugu Xabierko gaztelua martxo hasieran. Ganbaraz ganbara, gurekin zetozen iparraldeko lagunei azaldu dizkiegu Xabierko Frantziskoren ibilerak, bere anaia Amaiurko gazteluaren defendatzaileetarik bat izan zela eta ohiko topikoak. Bapatean, burnizko hesiz itxitako kaperatxo batera heldu eta hara! Heriotzaren dantza! Oier Araolazaren bitartez izan nuen horma-irudi bitxi honen berri duela lau bat urte eta hemen zerbait idaztekotan geratu nintzen. Gaur arte! Tira...


2019-03-25 | ARGIA
Bosgarren hildakoa: Beste preso kurdu batek bere buruaz beste egin du igandean

Martxoaren 24an, igandea, bere buruaz beste egin du Oçalanen isolamendua salatzeko Medya Çınar preso politikoak, ANFn irakur daitekeenez. Mardin hiriko espetxean zeukaten eta 24 urte zituen.


2019-03-25 | ARGIA
2017ko 'Pohang' lurrikara frackingak eragin zuela aitortu du Hego Koreako gobernuak

2017ko azaroaren 13ean Koreako hainbat herri –tartean izena ematen diona– kaltetu zituen Pohang lurrikara bertan erregaiak fracking bidez erauzteko teknikak esperimentatzen dituen estazio geotermiko batek eragin zuela aitortu du herrialdeko gobernuak, gertakizuna ikertzeko izendatutako aditu taldea ondorio horretara iritsi denean.


2019-03-25 | Itzea Urkizu
Fatimetu Zenan: "Feminista naiz, baina feminismo unibertsala nahi dut, eta ez eremu jakin batera mugatutakoa"

Saharar errefuxiatuen kanpamenduetan jaio bazen ere, Fatimetu Zenan (1999) haurra zela iritsi zen Euskal Herrira; Bermeora, lehenik, eta Ikaztegietara, gero. Joan den martxoaren 8ko indar kolektiboa dario, oraindik, bere hitzei, eta feminismoa urte, herrialde, klase eta pertsona guztiengana iristeko modua aurkitu nahi du. Emakume sahararren nortasuna eta garrantzia plazaratzeko eguna antolatu dute bihar, herrian.


2019-03-25 | Txerra Rodriguez
Herri mugimendu hezeak

Allartean blogari txit handiari irakurri nion Txepetxek esan zuela militantzia “erotizantea” izan behar zuela, hau da, sormena eta gozamena dakarren militantzia, konpromisoarekin batera. Beste batean (non demontre? Tomas Villasanteri?) irakurri nuen herri mugimendu eraldatzaileak “hezeak” izan behar zirela.


2019-03-25 | Etzi.pm
"Erraustegiarekin hemendik urte batzuetara gertatuko da amiantoarekin gertatu dena"

Bego Zuza Hernanin (Gipuzkoa) jaio zen, 1960an. Bertan bizi da eta herriko gizarte mugimenduetan inplikatutako emakumea da. Zero Zabor taldeko kidea da. Argia aldizkariko lehendakaria da, baina ez dio karguari garrantzirik ematen. Ikusten dituen bidegabekeriei ematen die garrantzia gehiago. Halakoen aurrean, ez da hitz soiletan edo geldirik geratzen den horietakoa.


Ekozinemaldia 2019: aurten ere erauzketa-goseari hozka

Beste urte bat, Ekozinemaldi berri bat, planetaren egoerari gainbegirada berri bat, eta aise nabari da hazkuntza infinitoaren makinak etenik gabe dirauela parean aurkitzen duen guztia birrintzen eta baliabide naturalak murrizten, hazkuntza kontsakratuaren eta kontsumo geldiezinaren erritmora. (Ikusi Ekozimenaldiaren egitaraua osorik).


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude