Serantes mendia (Bizkaia)

Abrako gailurra

  • Serantes mendiko antenak egunero ikusten ohituta daude Ibaizabalen ertz bietako milaka lagun. Oraingoan ordea, behetik ikusi beharrean, haien ondo-ondotik ikus daitekeen paisaiaz gozatzeko parada izango dugu. 448 metro eskaseko garaiera izanik, Bizkaiko kostako bista ederrak ditu Serantesek. Nortasun handiko gailurra.
Arrate Diez
2008ko otsailaren 17a
Serantes mendia
Serantes mendia, BizkaiaArrate Diez
Serantesera igotzeko, Santurtziko Mamariga auzotik edo Zierbenako La Cuestatik has gaitezke ibiltzen. Santurtziko bidea hartu dugu oraingoan. Hara heltzeko, trena zein autobusa har daitezke Bilbotik, biak ere Abandoko geltokian. Autoz joanez gero, A-8an, Santurtziko porturako bidean, Mamariga auzorako irteera dago.

Vista Alegre kalean Serantesen tontorreraino eramango gaituen hormigoizko bidea hartuko dugu. Ondo adierazita dago une oro, eta ez dago galtzeko beldurrik.

50 metro ibilita, primeran ikusiko dugu Santurtziko portua. Bilbokoa, alegia. Itsasadarraren alde batean, Superportua, Santurtziko zentral termikoaren tximinia erraldoiak, hainbat solairutako etxe multzo ikaragarriak… Biztanle-dentsitatea eta kutsadura binomioa jaun eta jabe. Beste ibarrean berriz, Areeta, Getxoko Kirol Portua, Neguri, Ereaga eta Arrigunagako hondartzak, Algortako portu zaharra, txaletak, eta Bizkaiko Zubia ikus daitezke, besteak beste. Kontrastea ikaragarria da oraindik ere alde bien artean. Santurtziko portutik merkataritza-ontzi handia ari da irteten; Getxokotik, hainbat belaontzi, itsasoan egun pasa egitera.
Hiriko zaratatik aldentzen

Mamariga Serantesen magalean dago. Auzoak nortasun berezia du. Tradizioz arrantzalea izan bada ere, kontrastea erabatekoa da egun dauden metroko lanekin, esaterako. Hala ere, zoragarria da Vista Alegreko etxaldea ikustea, nolabait gogora ekartzen baitigu arrantzale bizimodua.

Baina utz ditzagun oroitzapenak eta goazen mendian gora. Lehen aldapatxoak igota, berehala ahaztuko zaigu portuko zarata. Horren ordez, ganadua, ortuak eta zenbait baserri eder ikusiko ditugu bidean aurrera goazela. Metro batzuk gorago, umeen jolaserako zelai aproposetara helduko gara. Egurrezko mahaitxoak eta iturri bi. Dagoeneko tontorra ikusten da, baina oraindik aldapa eta bihurgune batzuk falta zaizkigu hara heltzeko. Aurrez ditugunak aldapa luzeenak dira gainera, baina esfortzu apur batekin berehala helduko gara behinola funtzio militarra izan zueneko gotorlekura. Bista ederra dago handik, bai alde batera, Meatzaldera, zein bestera, Abrara eta itsasadarrera.

Konturatu barik azken zatira heldu gara, Serantesen gailurreko dorrerako 80 metro besterik ez zaizkigu geratzen. Behin goian, dorretzarra, antenak eta begiratoki handia aurkituko ditugu. Tontorretik bista paregabea dugu: Getxoko Galea muturra, itsasoa, Jata, Sollube, Durangaldeko mendiak… Baina baita ere, askoz hurbilago, Superportua, zentral termikoa eta beste hainbat “istripu”. Hemendik Bilbo Handi osoa ikus dezakegu, Handia izanagatik.

Eraikin militarrak

Bilboko portua –alegia, Santurtzikoa– behatzeko gune ezin hobea da Serantes. Horregatik defentsarako eraikin militarrak egin zituzten bertan. Felipe V.a erregearen garaian, Espainiako Ondorengotza-gerratean, hiru gotorleku eraiki zituzten, bakoitzak lau kanoi zituela. Gotorleku haiek munizioa gorde zein ingurua babesteko erabiltzen zituzten. Handik 160 urtera, 1875ean, Serantes tontorreko dorrea eraiki zuten. Ondoren bateriak, AEBen eta Espainiaren arteko 1898ko gerran. Espainiar militarrek estatubatuarren inbasioaren beldur zirelako indartu zituzten Kantauriko kostaldeko defentsak. Kanoirik ez dago egun, baina haien oroimenez-edo Las Baterías ez-izena eman zaio eremu honi.

Gotorlekua

1880an dorrea eraiki zuten, gotorlekutik 500 metrora. Zaintzako dorre modura erabiltzen zen. Gotorlekuak, bestetik, 6.800 metro koadroko azalera zuen. Forma pentagonala zuen, eta lau pabilioi. Bat armadarentzat, beste bat ofizial eta gobernadorearentzat, eta gainerako biak tresneria gordetzeko. Gaur egun, gerlaririk ez, herritar xeheak igotzen dira paraje hauetaraino. Eguneroko bizimodua ateratzea dute horiek borroka bakarra, eta ez da txikia.
Zierbena, Serantesera igotzeko beste abiapuntua
Iparraldean itsasoa, mendebaldean Muskiz, hegoaldean Abanto-Zierbena eta ekialdean Santurtzirekin du muga Zierbena udalerri txikiak. 1.300 biztanle eta 10,5 kilometro koadroko hedadura ditu.

Egun Bilboko portura begira antolatuta du bere jarduera, baina antzinatik itsasoko lanetan aritutako herria da, abeltzaintza eta nekazaritzarekin batera. Zierbenak, Abantorekin batera, izugarrizko demografia hazkundea izan zuen XIX. mende amaieran, inguruan zituzten meatzeak eraginda. Baina hazkunde hura 60ko hamarkadan eten zen, meatzaritzaren gainbehera nabariaren kariaz. Gaur udal industrializatua da, portu ondoko lanen ustiapenera zuzenduta.

Abantoko San Pedro eta Santa Juliana eta Zierbenako San Roman kontzejuek udalerri bakarra osatu zuten 1842an: Abanto-Zierbena. Hala ere, Zierbena 1878an hasi zen banatzeko lehen urratsak ematen. Azkenean, 1995ean lortu zuen independentzia. Abanto-Zierbenak, hala ere, izen horri eutsi zion Zierbena gabe ere. Arrazoia sinplea da: badago Espainian Abanto izena duen herria, eta estatuko legediak debekatu egiten du udalerri bik izen bera edukitzea.

Zierbenakoak “galipo” izengoitiaz ere ezagutzen dira, hori da-eta arrantzaleek erabiltzen zuten saskiaren izena. Saski horretan eguneko janaria, itsasorako jantziak eta eguna amaitzean zegozkien arrainak zeramatzaten, besteak beste.
Erromeria Serantesen
Urtero, Pazko astelehenean, Kornites erromeria ospatzen da. XIX. mende hasieratik dator ohitura. Erromeriaren izenak ogiz egindako eta arrautza egosiz eta txorizoz betetako opil borobilean dauka jatorria. Opiltxoa oihalez egindako poltsan sartuta, ingurukoak Serantes mendira igo ohi ziren askaltzera. Hango zelaietan dantza eta jolas egin ostean, iluntzean Mamarigara joaten ziren, jaia bertan jarraitzeko. Oraindik ere, jende andana biltzen da egun horretan festa ospatzeko.

Jateko:
  • Maisu jatetxea. Mamariga kalea 137, Santurtzi. Tfnoa.: 94-483 78 80.
  • El Marinero erretegia. Zierbenako portua. Tfnoa.: 94-636 50 58.
ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Azkenak
Ekozinemaldia 2019: aurten ere erauzketa-goseari hozka

Beste urte bat, Ekozinemaldi berri bat, planetaren egoerari gainbegirada berri bat, eta aise nabari da hazkuntza infinitoaren makinak etenik gabe dirauela parean aurkitzen duen guztia birrintzen eta baliabide naturalak murrizten, hazkuntza kontsakratuaren eta kontsumo geldiezinaren erritmora. (Ikusi Ekozimenaldiaren egitaraua osorik).


Sorgin izan, sorgin esan

Asteburu honetan, Sorgin Ehizaren Historiari buruzko I. Topaketa Feminista egin dugu Iruñeko Katakraken. Zuek lerro hauek irakurtzen ari zaretelarik, topaketan parte hartu dugunok Zugarramurdiko eta Sarako leizeetan egonen gara, hango museoak sorginei buruz helarazten duen mezuaren inguruan hausnartzen eta sorginen iruditeriarekin egiten den komertzializazioa salatzen.


Erabileraren aroa: begirada bat Ipar Euskal Herritik
MULTIMEDIA - solasaldia

Biarritzeko euskara teknikari Eneko Gorriren hitzaldia 2019ko Topaldian.

Hitzaldiaren sinopsia

Urteetako galtzearen ondotik, azken datu soziolinguistikoen arabera badirudi hiztun kopuru absolutua egonkortzen hasia dela Ipar Euskal Herriko hiru lurraldeetan. Zenbaki ofizialek 2011 eta 2016 artean 100 hiztun irabazi ditugula agerian ematen badute, ez dute islatzen jendartean sakonki aldatzen ari den prozesu bat: gaitasunen eraldaketa, familia transmisioaren etenaldia, erabileraren... [+]


2019-03-25 | Uztarria
Pasaiako segadaren 35. urteurrenean, Espainiako Estatuaren indarkeriaren biktimak izan dituzte gogoan

Pasaiako segadaren 35. urteurrena gogoratzeko ekitaldia egin zuten joan den larunbat arratsaldean Azpeitiko azoka plazan. Hamaika kasu, aldarri berbera lelo hartuta, aurtengo ekitaldian Espainiako Estatuaren indarkeriaren biktimak gogoan izan dituzte.

 


Artea irekita

Mundu honetan mugarik ezagutzen ez duen bakarra kapitala dela dirudi. Gainerako kontuentzat araudi, kontrol, debeku eta zentsura neurriak non-nahi eta nolanahikoak dira. Ikuspegi honen beste lagin bat erakutsi du Eusko Jaurlaritzak azken egunotan: urtean 12 kultur emanaldi egiteko muga ezarri nahi zien taberna eta areto txikiei.


2019-03-25 | Amaia Ugalde
Hilekoa plazara, artelanen bidez

‘Hilekoa gorria ote’ erakusketan artista eta idazle feministek hilekoari buruz egindako lanak batu eta plazaratu dituzte. Elorrion izan du lehen aldia erakusketak, eta herriz herri zabaltzea da antolatzaileen asmoa.


55.000 lagunek babesa eskaindi diete berriz Altsasuko gazteei

Euskal Herritik eta Espainiako Estatutik etorritako dozenaka milaka pertsonak Altsasu kolapsatu zuten igandean, Espainiako Auzitegi Nazionalak berretsitako gazteen epaiari arbuioa erakutsi eta Altsasuko gazteei elkartasuna adierazteko. Altsasuk inoiz bizi izandako manifestaziorik handienean, gazteen askatasuna ere eskatu zen.


2019-03-25 | Eric Holthaus
"Idai" zikloiak agerian utzi du klima aldaketaren oinarrian datzan injustizia

Hondamendi humanitario bat ari da gertatzen unon Mozambike, Malawi eta Zimbabwen, Idai zikloiak eragindako suntsiketa azaldu ahala. Munduko Meteorologia Erakundearen arabera Idai izan daiteke Hego Hemisferioak sekula ezagutu duen duen zikloi tropikalik gaiztoena. Baina Idai zikloia ez da hondamendi naturala: ekaitza gaiztoagotu dute klimaren aldaketak, mendetako kolonialismoak eta nazioarteko eten gabeko injustiziek.


2019-03-25 | ARGIA
'Tupust!' komiki antologia feminista aurkeztuko dute Donostian

“Ni” du izenburutzat Tupust!-en lehen zenbakiak. Hamalau istorio barnebiltzen ditu, eta hogei egilek parte hartu dute bertan.


Aiaraldean udal-hauteskundeetan hizkuntza eskubideen urraketak salatu eta alderdi politikoei konpromiso errealak eskatuko dizkiete

#EzWeCant traola baliatuko dute kanpainari zabalkundea emateko. Alderdi politikoekin harremanetan jarri da Aiaraldeko Euskalgintza Kontseilua, konpromiso zehatzak hartzeko gonbita luzatzeko. Horrez gain, sinadura bilketa abiatu dute Change.org plataforman.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude