Huarte Arte Garaikideko Zentroa

Etorkizun beltzeko kutxa beltza

  • Modan daude arte zentroak. Lehen museoa edukitzeak hiriari nolabaiteko estatusa ematen bazion, orain arte zentroen garaia da. Bilduma propioa osatu eta erakusteaz arduratu ordez, behin-behineko erakusketak eta proiektu zehatzak ekoiztu eta kudeatzen dituzten gune dinamiko izatea da zentro hauek duten ezaugarria, eta asmoen artean izan ohi dute lekuan lekuko artista gazteen bilgune izatea, baita bertako sorkuntza eta nazioartekoa uztartzea ere. Adibide sorta ederra badugu gure inguruan: Gasteizen Krea, Donostian Tabakalera edo Uharten Huarte Arte Garaikideko Zentroa, esate baterako. Argi-ilunez eta zalantzaz betetako zenbait urteren ostean, azken hori izan da ofizialki bere ateak zabaltzen lehenengoa.
Nere Lujanbio @Nere_LuZu
2008ko urtarrilaren 20a
Huarte
Huarte Arte Garaikideko Zentroa
Iruñerrian kokatutako herria da Uharte, 5.000 biztanle inguru dituena. Ingurunea ezagutzen ez duenak arretaz gidatu beharko du hara iristeko, bide seinaleek ez baitute laguntza handirik ematen. Baina behin Uhartera iritsita ez dago galbiderik, herri erdian kutxa beltz handia eraiki dute sare metalikoz inguratua, arte garaikideari eskainitako gune berria, eta agintariek eta zuzendaritzak behin eta berriz azpimarratzen dutenez, Nafarroako lehena. Bitxia da horrelako herri txikiko etxebizitzen artean bat batean eraikin berriarekin topo egitea. Sentsazio arraroa eragiten du, eraikina inguruneari ez balegokio bezala, arrotz balitzaio bezala.

Dena den, sentsazioa soilik izango den esperantzan sarreraren bila aurrera egin, eta bigarren zantzua ere ez da hobea. Kanpotik begiratuta, kutxa beltza hermetikoa da; beharbada hotzagatik, ate guztiak itxita ditu; eta larunbat eguerdia izan arren zalantza eragiten du, irekita ote dagoen. Ateetako bat hautatu, bultza, eta bai, zabalik dago. Beraz, aurrera, deskubritu dezagun kutxak barruan gordetzen duena.

Kanpotik beltza dena, argia da barruan. Ez dago dekorazio handirik, espazio garbiak eta zementuaren biluztasuna dira nagusi. Guztira 6.500 metro koadro ditu eraikinak, horietarik 2.300 erakustaretoetara bideratuak. Hiru solairutan banaturik, hiru erakustareto ditu. Lehenengo pisukoa erabat itxia da, argi naturalari biderik uzten ez diona. Beste biak aldiz bai: elkarrekin komunikatuak daude eta argiztapen naturalak janzten ditu. Horiez gain, artistentzako tailerrek, jarduera didaktikoetarako guneak, kafetegiak, mediatekak eta ekintza artistikoak aurrera eramateko ere erabiliko den aparkalekuko espazioak betetzen dute eraikinaren azalera.

Zentroaren lan ildo nagusia arte garaikideak hartuko badu ere, askotariko erabilpena izango duen zentroa abian jartzea omen da arduradunen asmoa. Haurrentzat nahiz helduentzat tailerrak izango dira, antzerki eta dantza emanaldiak ere antolatuko dituzte eta musikak ere izango du tartea programazioan.

Asmo onak bai, jendea falta

Iazko apirilean, zentroa zabaltzeko prest egon aurretik eta hauteskundeekin estuki loturiko ekitaldian, Miguel Sanz Nafarroako presidenteak inaugurazio plakari estalkia kendu zion arren, zentroaren ibilbidea joan den urrian abiatu zen. Bertako eta nazioarteko artisten erakusketak antolatuta, hasieratik etorkizunean zentroak izan nahi duenaren bidea argi utzi dute.

Udalak bultzatu eta aurrera eramandako proiektua izan arren, zentroaren kudeaketa Donostiako Ordóñez-Falcón Fundazioaren esku geratu zen lehiaketa publikoaren ostean. Fundazioa argazki eta bideo bilduma garrantzitsuaren jabe izan arren, proiektu honetarako bilduma propioak alde batera utzi eta aldi baterako proiektuak bultzatzea erabaki zuten. Programazioa zabala eta askotarikoa izango omen da, eta hori aurrera eramateko, arte munduan ibilbide garrantzitsua duten pertsonez osatutako aholku batzordearen irizpideak jarraituko dituzte.

Inaugurazioaren inguruko ekitaldi eta adierazpenetan azken aldian horrelako proiektuei loturik maiz entzun diren hitzak aditu ahal izan genituen: bertakoa eta nazioartekoa lotuko dituen gunea izango dela, artista nafarren babesgune izango dela, bilduma propioa bultzatu ordez esperimentazioa eta berrikuntza bultzatzea izango duela ardatz, artea jendearen eskura jartzea duela asmoa... Hitz ederrak dira, eta interesgarriak. Asmo on horiek guztiak errealitate bihurtzea ordea, ez da nolanahiko lana izango.

Eraikina bisitatu eta kutxa beltzetik ateratakoan, tamalez, hasieran izandako sentsazioa ez da desagertu, areagotu baizik. Eraikineko bisitari bakarra neroni izateak panorama nahiko tristea irudikatzen du, eta etorkizunari begira ez du itxaropentsu izateko aukera handirik ematen. Kanpotik begiratuta Huarte Arte Garaikideko Zentroak Mekako Kaaba dakar gogora. Hemen erromesak falta dira ordea.

Urrunegi joan nahi eta ezin pisua eraman

Nahiz eta Huarte Arte Zentroa berriki zabaldu den, ibilbide luze eta zalapartatsu xamarra izan du azken urteetan. Uharteko udalak proiektua abian jartzea erabaki zuenetik aldeko eta kontrako iritziak izan dira, proiektuaren egokitasuna, helburuak, kudeaketa, finantzaketa eta etorkizunarekiko zalantzak piztu dituztenak.

Nafarroan arte garaikideari eskainitako azpiegitura baten beharra azpimarratu arren, hasieratik sortu ziren kritikak gisa honetako proiektua Uharteko udalarentzat gehiegizko pisua izango zela ziotenen aldetik. Askok proiektua operazio urbanistiko eta ekonomiko modura ikusi zuten, eta behin eta berriz salatu zuten herriko errealitatetik urrun zegoela eta benetako behar artistiko eta kulturalak ez zituela kontuan hartzen.

Lehiaketa bidez zentroaren kudeaketa Ordóñez-Falcón fundazioari eskaini izanak ere kritika eta zalantza ugari piztu zituen, zenbaiten iritziz ez baitzen lehiaketa garbia izan eta esleipena aldez aurretik erabakita egoteko zantzuak omen zeuden.

Baina zalantzarik gabe, arazo gehien eragin dituen kontua zentroaren finantzaketari dagokiona izan da. Zentroa zabaltzerako, Uharteko udalak 9 milioi euro inguru gastatu zituen eraikinean eta proiektua martxan jartzeko lanetan. Nafarroako Foru Gobernuak milioi bat euroko laguntza eman du orain artean. Kudeaketa gastuei dagokienez, bestalde, lehiaketa irabazi zuen proiektuak urteko 1,2 milioi euroko aurrekontua aurkeztu zuen. Hasieran, aurrekontu hori Uharteko Udalaren esku egongo zela aipatu bazen ere, gerora, Nafarroako Gobernuak gastuaren erdia (600.000 euro) bere gain hartzeko ardura hartu zuen, lehenengo urtean behintzat. Zentroaren inauguraziotik bi hilabete besterik igaro ez zirenean, ordea, Uharteko Udalak –2007ko maiatzeko hauteskundeez geroztik NaBai-ren eskuetan dago– aurrekontua gehiegizkoa zela –udaleko ohiko aurrekontuaren %20, hain zuzen– eta ezin ziola aurre egin erabaki zuen, Nafarroako Foru Gobernuari bere gain har zezala eskatuz. Gobernuak eskaera onartu eta Huarte Arte Garaikideko Zentroaren aurrekontua bere gain hartzeko konpromisoa hartu du, hori bai, zentroko patronatuan gehiengoa izatea baldintza bezala jarrita.

Hasi besterik ez da egin Huarteren bidea eta ziur egon gaitezke oraindik zalaparta eta ika-mika ugari izango dela bere inguruan. Tamalez, guztia artearen, bertako artisten eta herritarren kaltetan.
ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Azkenak
2019-03-25 | ARGIA
2017ko 'Pohang' lurrikara frackingak eragin zuela aitortu du Hego Koreako gobernuak

2017ko azaroaren 13ean Koreako hainbat herri –tartean izena ematen diona– kaltetu zituen Pohang lurrikara bertan erregaiak fracking bidez erauzteko teknikak esperimentatzen dituen estazio geotermiko batek eragin zuela aitortu du herrialdeko gobernuak, gertakizuna ikertzeko izendatutako aditu taldea ondorio horretara iritsi denean.


2019-03-25 | Itzea Urkizu
Fatimetu Zenan: "Feminista naiz, baina feminismo unibertsala nahi dut, eta ez eremu jakin batera mugatutakoa"

Saharar errefuxiatuen kanpamenduetan jaio bazen ere, Fatimetu Zenan (1999) haurra zela iritsi zen Euskal Herrira; Bermeora, lehenik, eta Ikaztegietara, gero. Joan den martxoaren 8ko indar kolektiboa dario, oraindik, bere hitzei, eta feminismoa urte, herrialde, klase eta pertsona guztiengana iristeko modua aurkitu nahi du. Emakume sahararren nortasuna eta garrantzia plazaratzeko eguna antolatu dute bihar, herrian.


2019-03-25 | Txerra Rodriguez
Herri mugimendu hezeak

Allartean blogari txit handiari irakurri nion Txepetxek esan zuela militantzia “erotizantea” izan behar zuela, hau da, sormena eta gozamena dakarren militantzia, konpromisoarekin batera. Beste batean (non demontre? Tomas Villasanteri?) irakurri nuen herri mugimendu eraldatzaileak “hezeak” izan behar zirela.


2019-03-25 | Etzi.pm
"Erraustegiarekin hemendik urte batzuetara gertatuko da amiantoarekin gertatu dena"

Bego Zuza Hernanin (Gipuzkoa) jaio zen, 1960an. Bertan bizi da eta herriko gizarte mugimenduetan inplikatutako emakumea da. Zero Zabor taldeko kidea da. Argia aldizkariko lehendakaria da, baina ez dio karguari garrantzirik ematen. Ikusten dituen bidegabekeriei ematen die garrantzia gehiago. Halakoen aurrean, ez da hitz soiletan edo geldirik geratzen den horietakoa.


Ekozinemaldia 2019: aurten ere erauzketa-goseari hozka

Beste urte bat, Ekozinemaldi berri bat, planetaren egoerari gainbegirada berri bat, eta aise nabari da hazkuntza infinitoaren makinak etenik gabe dirauela parean aurkitzen duen guztia birrintzen eta baliabide naturalak murrizten, hazkuntza kontsakratuaren eta kontsumo geldiezinaren erritmora. (Ikusi Ekozimenaldiaren egitaraua osorik).


Sorgin izan, sorgin esan

Asteburu honetan, Sorgin Ehizaren Historiari buruzko I. Topaketa Feminista egin dugu Iruñeko Katakraken. Zuek lerro hauek irakurtzen ari zaretelarik, topaketan parte hartu dugunok Zugarramurdiko eta Sarako leizeetan egonen gara, hango museoak sorginei buruz helarazten duen mezuaren inguruan hausnartzen eta sorginen iruditeriarekin egiten den komertzializazioa salatzen.


Erabileraren aroa: begirada bat Ipar Euskal Herritik
MULTIMEDIA - solasaldia

Biarritzeko euskara teknikari Eneko Gorriren hitzaldia 2019ko Topaldian.

Hitzaldiaren sinopsia

Urteetako galtzearen ondotik, azken datu soziolinguistikoen arabera badirudi hiztun kopuru absolutua egonkortzen hasia dela Ipar Euskal Herriko hiru lurraldeetan. Zenbaki ofizialek 2011 eta 2016 artean 100 hiztun irabazi ditugula agerian ematen badute, ez dute islatzen jendartean sakonki aldatzen ari den prozesu bat: gaitasunen eraldaketa, familia transmisioaren etenaldia, erabileraren... [+]


2019-03-25 | Uztarria
Pasaiako segadaren 35. urteurrenean, Espainiako Estatuaren indarkeriaren biktimak izan dituzte gogoan

Pasaiako segadaren 35. urteurrena gogoratzeko ekitaldia egin zuten joan den larunbat arratsaldean Azpeitiko azoka plazan. Hamaika kasu, aldarri berbera lelo hartuta, aurtengo ekitaldian Espainiako Estatuaren indarkeriaren biktimak gogoan izan dituzte.

 


Artea irekita

Mundu honetan mugarik ezagutzen ez duen bakarra kapitala dela dirudi. Gainerako kontuentzat araudi, kontrol, debeku eta zentsura neurriak non-nahi eta nolanahikoak dira. Ikuspegi honen beste lagin bat erakutsi du Eusko Jaurlaritzak azken egunotan: urtean 12 kultur emanaldi egiteko muga ezarri nahi zien taberna eta areto txikiei.


2019-03-25 | Amaia Ugalde
Hilekoa plazara, artelanen bidez

‘Hilekoa gorria ote’ erakusketan artista eta idazle feministek hilekoari buruz egindako lanak batu eta plazaratu dituzte. Elorrion izan du lehen aldia erakusketak, eta herriz herri zabaltzea da antolatzaileen asmoa.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude