"Zergatik ez da saihestu Reyren heriotza?"

  • Euskal gizarteko jende askori ukitu dizkio barrenak 2017ko egun arrunt batean euskal preso gazte batek bere buruaz beste egitea espetxean. Horixe egin zuen Xabier Rey iruindarrak martxoaren 6an. Nekez jo daiteke heriotza normal gisa, are gehiago gertatutako dispertsio baldintzetan, eta ETAk bere jarduera utzi zuenetik ia zazpi urtera.

Xabier Letona @xletona
2018ko martxoaren 12a
Xabier Reyren dantza taldekoek ireki zuten manifestazioa bere argazki batekin. (Arg.: X. Letona)

Hori guztia islatzen zen nolabait larunbat arratsaldeko Iruñeko mobilizazioan. Galdera airean zegoen manifestazioaren ibilbide osoan: heriotza hau saihestu bazitekeen, zergatik ez da saihestu? Eta galdera horren albokoa da Iruñean bildutakoen edo euskal gizarteko gehiengoaren buruan dagoen galdera sinplea: zergatik ez da dispertsioa amaitzen?

10.000 bat pertsona izan ziren manifestazioan antolatzaileen arabera. Dolua eta amorrua agerikoak ziren aurpegi, hitzaldi eta oihuetan. Golem Zinematik hasita Donibane auzoan eman zuen itzulia manifestazioak eta Azuelo Monastegiko plazan amaitu zen. Denbora guztian Espainiako poliziaren zaintza zorrotzaren menpe, ohi baino zorrotzago, kaskoa jarrita, armak eskuetan, hildako preso baten irudiaz armatutako manifestarien aurka oldartzeko prest.

Espainiako Gobernuko ordezkaritzak egina zuen oharra: “Gertutik jarraituko dugu ekitaldia, biktimen aurkako irainik egiten den ikusteko”. Eta adi, inoiz ez baita ziur jarraipenaren emaitza zein izango den; esaterako, bere ongi-etorrirako “aurrera bolie” idazteagatik estraditatu baitzuten preso ohi ezagun bat Irlandatik urte batzuk geroago.

Hiru oihu nagusi: “Xabi, gudari, gogoan zaitugu”, “Herriak ez du barkatuko” eta “Euskal presoak etxera”. Reyren argazkiak irekitzen zuen bidea, eta jarraian doluz jantzitako ikurrina, bere taldeko dantzariak, joaldun mutuak, mugimendu politikoa, familia eta jendetza eta tartean preso ohi ugari ere bai. Hego-haize zakarrak lagunduta iritsi zen manifestazio burua ekitaldi politikoa egin zen Azuelo Monastegiko plazara. Isiltasuna nagusi zen herritarren artean, Sorozabalen hileta-martxa ozen airean eta zirrara dantza erraietan.

Lehenik familiari sostengua emateko baliatu zen ekitaldia. Zirrara amorru bilakatu zen: “Herriak ez du barkatuko”. Oholtzara igotzean amak muxu eman zion semearen erretratoari eta anaia bikia espetxean zendu berri zen anaiari zuzendu zitzaion, unerik hunkigarrienetakoak sortuz: “Nola animatzen gintuzun bisitetan… minez baina batuta gaude familian, inoiz baino gehiago… espetxeak eraman du… eta hala ere, ez gaude amorruz, betirako maitasuna izango dugu”.

Dantzari bikoteak aurreskua eskaini zion familiari, eta gainerako dantzariek klabelinak, besarkadak eta muxuak.

Arkaitz Rodriguez Sortuko idazkari nagusia izan zen azken hizlaria, eta luzeen jardun zuena. Lehenik argi utzi zuen Reyren heriotza espetxe politika kriminalaren ondorio izan zela, Espainiako Estatuak hil duela. Etorkizuna begira ere jarri zen: “Min handia egin digute, baina herri honetan milaka pertsona daude askatasunaren alde eta ez dugu etsiko”. Gatazkaz, finkatu nahi den kontakizun ofizial bakarra ez dutela inoiz onartuko eta badela ordua gainerako eragileek ere autokritika egin dezaten, ezker abertzaleak bezala, honek dagoeneko onartu baitu gatazkak eragindako sufrimenduan izandako erantzukizuna”. Urkullu lehendakariari galdetu zion ea Reyren heriotza ez ote zen injustua eta Barkos lehendakariari ea noizko antolatuko zen ekitaldi instituzionala harentzat.

Eusko Gudariak abestu zen ondoren. “Gora Euskaldi Askatuta” eta “Gora Xabier” oihuek eman zioten amaiera oroimen, elkartasun eta salaketa ekitaldiari.

Hemen Ekinklik-ek egindako argazki gehiago (CC by-sa lizentzia baliatuta ekarri ditugu ARGIAra):

Ahotsa.info-ko bideo honetan ikus liteke hilerrian emandako azken agurra:

 

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Euskal preso politikoak  |  Iru˝ea

Euskal preso politikoak kanaletik interesatuko zaizu...
Espetxetik atera da Hodei Ijurko hamar urteren ostean

Galiziako A Lamako espetxean izan da azken urteotan preso. Hamar urte eman ditu giltzapean kale borrokako ekintza zenbait egozten zizkiotelako. Iturramakoa da Ijurko eta harreman estua du baita Etxarri Aranatzekin ere.


2018-09-11 | Nahia Ibarzabal
Arrasateko Elkartasun Eguna larunbatean ospatuko dute

Euskal preso, errefuxiatu eta iheslarien aldeko eguna egingo dute arrasatearrek larunbatean. Etxian nahi ditugu eta kitto lelopean aldarrikapenak eta festa giroak bat egingo dute hamairugarren edizio honetan.


2018-09-10 | ARGIA
Urriaren 20ko "Orain presoak" manifestazioa Bilbotik Donostiara lekualdatu dute

Urriaren 20rako deituta dagoen "Orain presoak" manifestazioa azkenean Donostian izango da, antolatzaileek jakinarazi dutenez. Antiguako tuneletik aterako da 17:00etan eta helburua "milaka kilometrotara urrunduak diren eta giza eskubideak urratuak zaizkien euskal presoen egoerari irtenbidea" emateko eskatzea izango da.


2018-09-10 | Irutxuloko Hitza
Kalera Kalerak espetxe politika aldatzeko eskatu dio Espainiako Gobernuari

Euskal presoen aldeko manifestazio jendetsua egin du Kalera Kalerak. Kontxako estropaden bigarren jardunaldirako iragarri zuten, eta horrela egin dute.


2018-08-30 | ARGIA
Kepa Arronategi larri gaixo dagoen presoa Euskal Herrira hurbilduko dute

Kepa Arronategi euskal presoa Almeriatik Euskal Herrira gerturatuko du Espainiako Gobernuak, EiTBk jakinarazi duenez.


2018-08-29 | ARGIA
Presoen gerturatzeak egongo direla dio Marlaskak, baina zehaztapenik eman gabe

Euskal presoen gerturatzeak “jakina egongo direla”, adierazi du Espainiako Barne ministroak, “baina legediaren, objektibotasunaren eta bakarkako irizpideen arabera”. Gaiari buruzko zehaztasunik ez du eman Fernando Grande-Marlaskak, Espainiako Kongresuan egin duen agerraldian.


Foro Sozialak kezka azaldu du espetxe politikan aldaketarik eman ez delako

Foro Sozialeko koordinatzaile Agus Hernanek dio “oso arduratuta” daudela ez dutelako aldaketarik sumatzen espetxe politikan.


Alcala Mecon hildako bizkartzain ohiak euskal presoen egoera salatu zuen

Heriotza gertatu baino lehenago bizkartzainak berak idatzitako eskutitza eskuratu du Berriak.


2018-08-09 | Nahia Ibarzabal
"ETAko presoen hurbilketak egon daitezke uda bukatu baino lehen"

Presoen hurbilketa “bizikidetzara begira dagoen” espetxe politikaren barruan dagoela adierazi du Espainiako Gobernuak Euskal Autonomi Erkidegoan duen ordezkari Jesus Lozak. Sanz eta Moreno euskal presoak Basaurira hurbildu izana “legea zorrotz betetzea” dela dio.


La Manadako bortxatzaileak dispertsioaren aurkako pegatinak jarrita ibili ziren Sanferminetan

La Manadako kideak euskal preso politikoen dispertsioaren aurkako pegatinak paparrean jarrita ibili ziren Sanferminetan bost gizonen artean emakume bat bortxatu zuten gauean, beraiek beren buruari grabatutako bideoetan ikus daitezkeenez.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude