Errealitateak fikzioa gainditu du. Horixe da senitartekoek eta egoitzetako erabiltzaileek pairatzen duten errealitatea. Gorka Urtaran Arabako Gizarte Ekintzako diputatuak neurriak hartu beharrean zaintza duinak, kalitatezkoak eta publikoak izan daitezen, bestelako zereginetan dihardu, etekin politikoaren bila.

Gure elkarteak, Zaintza Arabak, Arabarren egoitzan bizi zen egoeraren berri eman zuen 2024an, senideen dokumentazioan eta bizipenetan oinarrituta, eta gabezia handiak salatu zituzten. Horiek zuzentzeko neurriak hartu beharrean, arazoa saihesteari ekin zion, eta oso ondo egiten duela aitortu behar da.

Bi urte geroago, Arabarreneko senideak batzar nagusietan izan dira eta 2024an salatutakoa berretsi dute. Horrek erakusten du ez dela ezer aldatu; are gehiago, arazoek gora egin dute plaza publikoak dituen baina enpresa pribatu batek kudeatzen duen egoitza honetan.

Arabarren egoitzan erabiltzaileen berrantolaketa egingo dutela badakigu, senideen eta prentsaren bitartez izan dugu lekualdatzeen berri. Espero dezagun senideek eta erabiltzaileek San Prudentzio egoitzako lekualdaketekin jasan zuten sufrimendua kontuan hartzea eta ez errepikatzea. Hala ere, Zaintza Araban eszeptikoak gara.

Publiko egin dira bi egoitzari jarritako zigorrak, baina ez dute horien izenik jakitera eman. Horrek ziurgabetasuna sortzen du egoitza bila ari direnengan, ez baitute beharrezko informazio guztia zein aukeratu baloratzeko orduan.

Urtaran jauna Gizarte Politikako diputatu izatetik higiezinen kudeatzaile izatera pasatu da. Egoiliarrek haien etxebizitzak alokatzea proposatu du, egoitzen ordainketari aurre egin ahal izateko, prezioak ordaintzeko ezinezkoak baitira.

Urtaranek ez du esaten GEPak (zerbitzuari lotutako prestazioak) ez zirela handitu 2025ean, ezta 2026an ere. Plaza publikoen prezioak KPIaren arabera igo dituzte, eta pribatuenek KPIa gehi enpresa bakoitzak nahi izan duen beste.

Beharbada, Urtaran jaunak ez daki asko direla plaza publikorik ez duten pertsonak eta beren pentsioarekin, GEPekin eta etxebizitzaren alokairuarekin ezin diotela aurre egin egoitza pribatuaren ordainketari. Pertsona horiek etxebizitza saldu eta/edo familiak hipotekatu behar dituzte.

Urtaran jauna, heldu zure karguari dagozkion zereginei. Gizarte honek zaintza publikoak eta kalitatezkoak behar ditu, ez zaintza negozio bilakatu dutenei poltsikoak nola betetzen jarraitu jakinarazteko publizitate-kanpainak.

CENIEk (Bizitza Luzeari buruzko Nazioarteko Zentroa) egindako ikerketa baten arabera, "mendekotasunean inbertitzea ez da kostu huts gisa ulertu behar, baizik eta itzulkin soziala, ekonomikoa eta fiskala duen politika publiko gisa". Txostenaren arabera, 2023an, "mendekotasun-prestazioetara bideratutako euro bakoitzak 1,6 euro inguruko inpaktua sortu zuen BPGren gainean. Gainera, hasierako gastuaren erdia inguru zergen eta gizarte-kotizazioen bidez itzuli zen administrazio publikoetara: inbertitutako euro bakoitzeko, 49 zentimo inguru berreskuratu ziren, ahalegin fiskal garbia nabarmen murriztuz". Langile bati ordaintzen zaionetik, %49 ogasunera itzultzen da.

Zaintzak ezin dira gainkostu sozial gisa ikusi, aberastasuna sortzen duen eskubide gisa baizik.

Txaro Marquinez, Maita Ramos eta Marixa Diaz de Arkaia, Zaintza Arabako kideak