Zinemaldiko lehen eguneko arratsaldeko saioan, euskal zinema ikusi dut: Inurri itsuak, Igor Legarreta zuzendariaren luzemetraia. Izenburu bereko (Las ciegas hormigas) liburuan oinarrituta, Algortako (Getxo, Bizkaia) familia baten istorioa kontatzen du, labe garaien aldian kokatuta. Erauntsi izugarriak kostara ekarrita, ikatza daraman garraio-ontzi erraldoi bat haitzetan harrapatuta geratu da, bertatik atera ezinik, eta merkantzia itsasora erorita. Neguak hotzak dira; ikatzik ez duenarentzat, are gehiago, eta herritarrek istripua aprobetxatzea erabaki dute, horretan bizitza galtzeko arriskua badute ere.

Ekaitz bortitz amaigabeak ez die arnasa hartzen utzi ez pertsonaiei, ezta publikoari ere: berez egoera itogarria dena are estugarriago eta injustuago bihurtu da. Euri makinen azpian lan egitea gogor askoa da, pelikula osteko solasaldian Urko Olazabal aktoreak esan duen bezala, baina nolako eragina duen eszenografian, ene! Benetan merezi al dute hau guztia herritar xumeek? Ba, ez, noski, baina zeini galdetzen diozun: ikatzaren jabeari ez zaizkio inurriak axola.

Filmak gidoi sinplea du, baina ez konnotazio txarra hartu horri. Sinpletasunari esker era oso efektiboan iritsarazten dizkigu transmititu nahi dituen mezuak. Zuzendariak berak esan du biziraupenaren inguruko lana dela; lur planetan, batzuek bizi eta besteek biziraun egin behar, eta biziraun behar duenak ere, bere erara eta bere mailan. Gizarteko botere egituren desoreka, batetik, eta bestetik, “ordena” mantentzen duten azpiko egitura ankerrak dira filmaren gai nagusiak.

Baina, hor dago, aldi berean, zaintza. Sabas aitak (Urko Olazabal) eta Josefa amak (Itziar Ituño) bakoitzak bere erara gorpuzten dute familia babesteko modua. Argi eta garbi ikusten dira genero rolek nola moldatzen dituzten bien jokabideak eta nola ulertzen duen bakoitzak familia zaintzea zer den. Sabasen pertsonaia hotz eta ustez sentikortasunik gabeak eragina izango du semeengan, berak onena egiten ari dela uste badu ere. Azken eszenak oso dotore biribildu du filma, eta erakusten du baserriko familia bateko aitak lanarekiko eta bizirautearekiko duen jarrera.

Aktoreen interpretazio paregabeek, eszenografia itogarriak eta gidoi eraginkorrak ikusle asko hunkitu dituzte; solasaldian, publikoaren parte hartzean, oso argi geratu da hori. Zineman ikusteko aukera baduzue, ez egin dudarik.