77 urterekin hil da Ramon Zallo Elgezabal, Gernikan, gaixotasun baten ondorioz. EHUko katedradun emeritua eta Informazio Zientzietan doktorea, unibertsitateari lotuta eman zuen bere karrera profesional guztia, baina horrez gain hamaika ekimen eta borrokatan hartu zuen parte, eta erakundeentzako aholkulari gisa ere jardun zuen. Bere heriotzak atsekabe handia eragin du politika, gizarte, kultura eta kazetaritzaren esparruan.

Zallo Deustun lizentziatu zen Zuzenbidean eta Ekonomian, eta 1978an hasi zen klaseak ematen Leioan, Informazio Zientzietako Unitatean. Handik gutxira, EHUko Gizarte eta Komunikazioaren Zientzien Fakultatearen sortzaileetako bat izan zen. Fakultate hartan ibilbide akademiko oparoari ekin zion; besteak beste Ekonomia saileko zuzendaria, dekanordea, eta Ikus-entzunezko Komunikazio saileko zuzendaria izan zen. 1994an Ikus-entzunezko Komunikazio katedradun izendatu zuten.

Komunikazioaren esparruan hamaika ikerketa egindakoa, EHUk bere hil-berrien oharrean nabarmendu du  “komunikazioaren eta kulturaren industrien ikerketan aitzindaria” izan zela. Hamaika artikulu, liburu eta konferentzia landu zituen bere ibilbidean zehar. Azkeneko liburua iaz kaleratu zuen, Retrovisor y bisturí. Memoria crítica de una resistencia (Erretrobisorea eta bisturia. Erresistentzia baten memoria kritikoa) izenekoa, eta borroka antifrankistatik gaur egun arteko ibilbidearen inguruko hausnarketa pertsonala egiten du.

ARGIAn ere makina bat artikulu eta mahai-ingurutan hartu zuen parte Zallok. Esaterako, 2019an Interneti buruzko Larrun monografikorako hitz egin zuen: “Niri gehien kezkatzen nauena pentsamendu kritikoaren eta testuinguruaren galera da. Pentsamendu zakarrena nagusitzen da sareetan”, esan zuen ordukoan. 2008an, Loiolako elkarrizketen ostean eta ezker abertzalearen ilegalizazio fase betean, hauxe esan zuen hedabide honekin izandako beste elkarrizketa batean: “Ongizateari buruzko proiektuak garrantzitsuak eta eztabaidatuak izango dira. Euskal Herria birpentsatzeko unea iritsi da. Eztabaidek arazoaren muinera joan beharko dute”.

Zallo Eusko Jaurlaritzako kultura aholkulari izan zen Juan Jose Ibarretxe lehendakari zen garaian, eta Kulturaren Euskal Planaren egile nagusietakoa izan zen. Handik urte batzuetara, berriz, EH Bilduren aholkulari jardun zuen. Bere analisiak oso estimatuak ziren alor askotan, zorrotz bezain zehatzak zirelako. 2025ean Euskal Kazetarien Elkartearen eta Kazetarien Euskal Elkargoaren ohorezko saria jaso zuen.

Gaztetatik erresistentzian

1960ko hamarkadan Frankismoaren kontrako mugimenduetan buru-belarri murgilduta ibili zen Zallo, lehenik ikasle eta gazte taldeetan sartu zen, eta gero ETAn. Hainbat aldiz atxilotua, torturak jasan zituen polizien eskutik. Trantsizio urteetan LKIn ibili zen, eta 1984an hamarkadan Euskadiko Ezkerraren ildotik sorturiko Auzolan aliantza babestu zuen. Erakunde hori desegin zenean utzi zion alderdi politikoei loturiko egituretan parte hartzeari.

Baina militantzia ez zuen sekula utzi: “Ramonek konpromiso ezin hobeak hartu zituen, etenik gabe, kulturarekin, demokraziarekin, eskubide sozialekin, Euskal Herriarekin eta internazionalismoarekin”, idatzi du Petxo Idoiaga burkide eta herrikideak Berria-n.

Geroztik presoen eskubideen aldeko Sare plataforman ikusi dugu, Egunkaria-ren aldeko mobilizazio eta ekimenetan, eta mugimendu ekosozialetan, Guggenheim Urdaibai Stop plataforman kasu: “Gaur Busturialdea triste dago. Ramon joan jaku. Eskerrik asko Ramon eskualde honen alde egindako lan guztiagatik, erakutsi diguzun guztiagatik eta borrokan bidelagun izateagatik”, idatzi dute plataforma horretako sare sozialetan, bere heriotzaren berri ematean.

Azken agurra Gernikan-Lumon egingo diote, Uribe beilatokian, astearte honetan 17:00etatik aurrera.