Mercedes Sosa kantariaren ahotsa itzali da

  • Argentinako eta Hego Amerika osoko kantaririk maitatuenetakoa agurtu dute folklorearen jarraitzaileek. Tradizioaren abeslari berritzaileetakoa izateaz gain, erresistentziaren eta ezkerreko ideien ikur izan zen 70eko hamarkadan.

2009ko urriaren 10a

Mercedes Sosa (eu/es/fr), Hego Amerikako folklorearen ezinbesteko erreferentea, hil egin da, gibeleko gaixotasunak jota, Buenos Aireseko ospitale batean. Argentinako folkloreari zabalkundea eta berrikuntza eskaini zizkion abeslaria igandean zendu zen 74 urterekin. Ahots sopranoaren berotasunak eta emozio sakonak nabarmendu du bere kanta era.

“La Negra” Sosa (hala esaten diote maitasunez) Movimiento del Nuevo Cancionero delakoaren sortzaileetako bat izan zen, 60ko hamarkadaren hasieran, bere senarra izandako Manuel Oskar Matus musikariarekin batera. Mugimendu artistiko horrek proiekzio kontinentala eman zion folklore argentinarrari, musika herrikoia indartsu hedatzen lagundu zuen eta ikuspuntu berritzailea gehitu zion ordura arteko musika tradizionalari.

40 diskotik gorako uzta eman du Sosaren ibilbideak. 1962an kaleratu zuen bere lehen lana, “La voz de la zafra” izenekoa. Ez zuen sona handirik lortu. Hiru urte beranduago, 1965ean, Nuevo Cancionero mugimenduaren ikur bihurtuko zen diskoa argitaratu zuen, “Canciones con fundamento” eta, urte horretan, Jorge Cafrune garaiko folklore abeslari garrantzitsuenaren eskutik, Cosquíneko festibalaren taulatu gainera igo zen, Argentinako folklore ekitaldirik garrantzitsuenean.

Orduan hasi zen izena egiten eta segituan iritsi zitzaizkion AEBetatik barrena bira egiteko aukera, baita Europan zehar folklore emanaldiak eskaintzekoa ere. Hego Amerikako poeten hitzak zabaltzea lortu zuen, Violeta Parra autore txiletarraren abestiak hilezkor bihurtu zituen eta urterik hoberenak helduko zirela zirudienean, horren ordez, militarren estatu kolpea iritsi zen.

 

Ideologia aurrerakoiarekin konprometitua agertu da beti Mercedes Sosaren musika. Hala islatzen da 70eko hamarkadan kaleratu zituen “Traigo un pueblo en mi voz”, “Hasta la victoria” eta “Cantata Sudamericana” lanetan. Militarrei ez zitzaien oharkabean pasa eta erregimenak iraun zuen artean debekatuak izan ziren “La Negra”-ren diskoak. “AAA” talde paramilitarrak heriotzarekin mehatxu egin zuen, errepresioa eguneroko kontua zen, desagertuak… Hala eta guztiz ere, Mercedes Sosa Argentinan geratu zen.

Harik eta 1979an La Plata hirian kontzertua ematen hari zela militarrek kantaria bera eta publiko guztia atxilotu zuten arte. Urte horretan erbestera joan zen. Parisen bizi izan zen lehenengo, Madrilen ondoren. Eta 1982an, militarren diktadura amaitu aurretik, Argentinara itzuli zen.

Diktadurak geroz eta zailtasun handiagoak zituen erregimenari eusteko, demokraziaren aldeko ahotsek geroz eta indar gehiago zuten kaleetan eta, musikari zegokionean, bultzada jaso zuten giza eskubideen alde eta sektore baztertuen alde agertu ziren musikariek. Ez da harritzekoa, beraz, Mercedes Sosak itzuleran harrera beroa jaso izana. Berotasun horren adibide da “Mercedes Sosa en Argentina” zuzeneko diskoan grabatu zen kontzertuko giroa.

Hurrengo urteetan ibilaldiko emanaldirik garrantzitsuenak eskaini zituen Europan eta Hego Ameriketan batez ere. Argentinako beste artista askorekin elkarlanean aritzera bideratu zuen lanaren zati bat. Charly García, León Gieco edota Victor Heredia musikariekin batera, folklorea rockaren eta poparen esparrura zabaldu zuen.

 

Azken lanean, aurten kaleratu den “Cantora” diskoan Joan Manuel Serrat, Caetano Veloso, Charly García, Luis Alberto Spinetta, Fito Páez, Gustavo Cerati, Jorge Drexler, Shakira, Julieta Venegas eta Joaquín Sabinarekin batera egin du lan, besteak beste.

Kantaria ohore nazionalarekin omendu dute eta jendetza bildu da Argentinako Kongresuaren inguruetan azken agurra emateko. Mercedes Sosaren osasuna kaxkarra izan da bere biziko azken urteetan baina, zalantzarik gabe, folklore argentinarrak bizi duen une osasuntsuak zerikusi handia du hark utzitako ondarearekin.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal honetan artxibatua: Argentina

Azkenak
2019-02-19 | Zabalik elkartea
Xamarren 'Etxera bidean' liburua
MULTIMEDIA - elkarrizketa

2019ko otsailaren 14an, Xamarrek Donapaleun aurkeztu zuen bere belaunaldiaren ibilbidea biltzen duen liburua: Etxera bidean. Nola belaunaldi akulturatuak, bere buruaz 'beste' egitera dedikatu dutenak, nerabe garaian deskubritu zuen bere muineko izatea gorderik eta estalirik atxiki zaion euskara eta euskal kultura dela. Aitzinera so den itzulera bidai bat.


Adin txikikoek apustu etxean jokatzeko oztoporik ez Azpeitian

Adin txikiko batek oztoporik gabe herriko apustu etxe batean nola jokatu dezakeen grabatu du Azpeitiako (Gipuzkoa) Ernaik. Ekintzaren bideoarekin batera idatzi bat egin dute publiko, Uztarria.com-ek argitaratu duena.


2019-02-19 | ARGIA
Artedrama Euskal Laborategiaren aurtengo edizioan irakasle guztiak emakumeak izango dira

Apirilaren 22tik 27ra egingo da Aulestin (Bizkaia) Artedrama Euskal Laborategia (ADEL) 14. aldiz. Euskal antzerkiarentzat erreferentziazkoa bihurtu den zitaren aurtengo nobedade nagusia genero-ikuspegian emandako urratsa izango da: ikastaroetako irakasle guztiak emakumeak izango dira.


2019-02-19 | ARGIA
Euskal Herriko basogintza politiken inguruko mahaingurua antolatu du Alkartasuna Fundazioak

Villabonan (Gipuzkoa) izango da eztabaida, asteazkenean, 19:00etan Subijana Etxean.


Zigorrean oinarrituko ez den justizia baten alde

Joan den asteazkenean ezohiko epaiketa bat izan da Donostian, Gipuzkoako Lurralde Auzitegian. Akusatuen aulkian bi ertzain, legez kanpoko bi atxiloketa egin izana egotzita. Akusatzaileak berriz, orain hiru udaberri Donostiako Gipuzkoa plazan erraustegiaren aurka abiatutako kanpaldian parte hartu zuten bi kide. 2016ko ekainaren 2an atxilotu zituzten, euren burua ez identifikatzeagatik. Bi agenteen gainean Damoklesen ezpata: bost urteko espetxe zigorra eta seiko inhabilitazio eskaera.


2019-02-19 | ARGIA
Isuna jarri diote deportazio bat eragotzi zuen Elin Ersson suediar gazteari

Fiskaltzak hamalau eguneko kartzela zigorra eskatzen zuen, baina epaitegiak 3.000 koroako (286 euro) isuna jarri dio.


Nafarroako Kutxaren desagertzea Go˝iren eta UPNren kudeaketaren ondorioz izan da

Diario de Noticias egunkariak aurreratu ditu Nafarroako Kutxa ikertzen duen batzordeko ondorioak. Alderdiek diote CANek aurrera segitu ahal izanen zukeela bere bidea bakardadean eta ondarearen hondatzea txikiagoa litzatekeela.


2019-02-19 | ARGIA
Fiskaltzak delitu zantzuak aurkitu ditu iazko Osakidetzako oposizioetan

Hamaika kategoriatan filtrazioak egon direla, eta azterketak prestatzeko zein epaimahaia osatzeko jendea irizpide objektiboen bidez aukeratu ez dela jakinarazi dute.


Martxoaren hasieran ezagutaraziko dute Altsasuko auziko behin betiko epaia

Auzitegi Nazionaleko apelazio aretoko magistratuek erabakia hartu dute.


2019-02-19 | ARGIA
Donald Trump bakearen Nobel sarirako hautagaia dela baieztatu dute

Donald Trump AEBetako presidentea Nobel saria irabazteko hautagaia dela baieztatu dute. Norvegiako parlamentuko bi diputatu kontserbadorek aurkeztu dute haren hautagaitza eta beste 303 lagunekin lehiatuko da Trump.


Azkenak
Eguneraketa berriak daude