Mercedes Sosa kantariaren ahotsa itzali da

  • Argentinako eta Hego Amerika osoko kantaririk maitatuenetakoa agurtu dute folklorearen jarraitzaileek. Tradizioaren abeslari berritzaileetakoa izateaz gain, erresistentziaren eta ezkerreko ideien ikur izan zen 70eko hamarkadan.

2009ko urriaren 10a

Mercedes Sosa (eu/es/fr), Hego Amerikako folklorearen ezinbesteko erreferentea, hil egin da, gibeleko gaixotasunak jota, Buenos Aireseko ospitale batean. Argentinako folkloreari zabalkundea eta berrikuntza eskaini zizkion abeslaria igandean zendu zen 74 urterekin. Ahots sopranoaren berotasunak eta emozio sakonak nabarmendu du bere kanta era.

“La Negra” Sosa (hala esaten diote maitasunez) Movimiento del Nuevo Cancionero delakoaren sortzaileetako bat izan zen, 60ko hamarkadaren hasieran, bere senarra izandako Manuel Oskar Matus musikariarekin batera. Mugimendu artistiko horrek proiekzio kontinentala eman zion folklore argentinarrari, musika herrikoia indartsu hedatzen lagundu zuen eta ikuspuntu berritzailea gehitu zion ordura arteko musika tradizionalari.

40 diskotik gorako uzta eman du Sosaren ibilbideak. 1962an kaleratu zuen bere lehen lana, “La voz de la zafra” izenekoa. Ez zuen sona handirik lortu. Hiru urte beranduago, 1965ean, Nuevo Cancionero mugimenduaren ikur bihurtuko zen diskoa argitaratu zuen, “Canciones con fundamento” eta, urte horretan, Jorge Cafrune garaiko folklore abeslari garrantzitsuenaren eskutik, Cosquíneko festibalaren taulatu gainera igo zen, Argentinako folklore ekitaldirik garrantzitsuenean.

Orduan hasi zen izena egiten eta segituan iritsi zitzaizkion AEBetatik barrena bira egiteko aukera, baita Europan zehar folklore emanaldiak eskaintzekoa ere. Hego Amerikako poeten hitzak zabaltzea lortu zuen, Violeta Parra autore txiletarraren abestiak hilezkor bihurtu zituen eta urterik hoberenak helduko zirela zirudienean, horren ordez, militarren estatu kolpea iritsi zen.

 

Ideologia aurrerakoiarekin konprometitua agertu da beti Mercedes Sosaren musika. Hala islatzen da 70eko hamarkadan kaleratu zituen “Traigo un pueblo en mi voz”, “Hasta la victoria” eta “Cantata Sudamericana” lanetan. Militarrei ez zitzaien oharkabean pasa eta erregimenak iraun zuen artean debekatuak izan ziren “La Negra”-ren diskoak. “AAA” talde paramilitarrak heriotzarekin mehatxu egin zuen, errepresioa eguneroko kontua zen, desagertuak… Hala eta guztiz ere, Mercedes Sosa Argentinan geratu zen.

Harik eta 1979an La Plata hirian kontzertua ematen hari zela militarrek kantaria bera eta publiko guztia atxilotu zuten arte. Urte horretan erbestera joan zen. Parisen bizi izan zen lehenengo, Madrilen ondoren. Eta 1982an, militarren diktadura amaitu aurretik, Argentinara itzuli zen.

Diktadurak geroz eta zailtasun handiagoak zituen erregimenari eusteko, demokraziaren aldeko ahotsek geroz eta indar gehiago zuten kaleetan eta, musikari zegokionean, bultzada jaso zuten giza eskubideen alde eta sektore baztertuen alde agertu ziren musikariek. Ez da harritzekoa, beraz, Mercedes Sosak itzuleran harrera beroa jaso izana. Berotasun horren adibide da “Mercedes Sosa en Argentina” zuzeneko diskoan grabatu zen kontzertuko giroa.

Hurrengo urteetan ibilaldiko emanaldirik garrantzitsuenak eskaini zituen Europan eta Hego Ameriketan batez ere. Argentinako beste artista askorekin elkarlanean aritzera bideratu zuen lanaren zati bat. Charly García, León Gieco edota Victor Heredia musikariekin batera, folklorea rockaren eta poparen esparrura zabaldu zuen.

 

Azken lanean, aurten kaleratu den “Cantora” diskoan Joan Manuel Serrat, Caetano Veloso, Charly García, Luis Alberto Spinetta, Fito Páez, Gustavo Cerati, Jorge Drexler, Shakira, Julieta Venegas eta Joaquín Sabinarekin batera egin du lan, besteak beste.

Kantaria ohore nazionalarekin omendu dute eta jendetza bildu da Argentinako Kongresuaren inguruetan azken agurra emateko. Mercedes Sosaren osasuna kaxkarra izan da bere biziko azken urteetan baina, zalantzarik gabe, folklore argentinarrak bizi duen une osasuntsuak zerikusi handia du hark utzitako ondarearekin.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal honetan artxibatua: Argentina

Azkenak
Gutxiengoa dira immigrazioa arazotzat duten EAEko herritarrak

2015ean hasitako joerari jarraiki, immigrazioari buruzko iritzi eta jarrera positiboak sendotu egin dira Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako gizartean. Hala berretsi du Ikuspegi Immigrazioaren Euskal Behatokiak aurkeztu duen 2018ko Barometroak.


Osasunbideari ere errieta, euskara egoki ez baloratzeagatiik

Osasunbideko deialdietan, lehiaketaldian 40 puntutik euskarak 4’29 puntu eman beharko lituzke eremu euskaldunean, eta 2’73 puntu eremu mistoan. Baina euskararik jakin gabe ere 39 puntu lortu daitezke, beste merezimendu batzuekin. Beraz, praktikan, ez da betetzen euskarari buruzko foru dekretu berriak dioena.


2018-10-17 | ESK sindikatua
Pobrezia eta gizarte-bazterketaren kontrako 51.000 sinadura

Euskal Herriko Eskubde Sozialen Kartak pobrezia eta gizarte-bazterketaren kontrako herri-ekimen legegilea butzatzeko beharrezkoak diren sinadurak entregatu ditu.


Bardean benetako bonbekin maniobra militarrak eginen dituzte asteazken honetatik aurrera

Urriaren 17tik 19ra eginen ditu Espainiako Armadak maniobrak, beste behin. Tiro Poligonoaren Aurkako Taldeak salatu du "Parke Naturalean gailentzen dela maniobra horiek egiteagatik Armadak ordaintzen duen kanona segurtasuna eta ingurumenaren gainetik".


2018-10-17 | ARGIA
Pinuen gaitzari aurre egiteko oxido kuprosoa erabiltzea oso toxikoa dela salatu dute

Pinuen gaitzari aurre egiteko Jaurlaritzak eta EAEko hiru foru aldundiek aurkeztu duten plana gogor kritikatu du Naturkon kolektiboak, besteak beste gaitzari aurre egiteko erakundeek proposatu duten oxido kuprosoa toxikoa baita: “Azalduko al digute gure ordezkariek nola pentsatu duten ziurtatzea gure ibaiak edo edaten dugun ura ez direla pozoituko gure mendietako 124.000 hektarea fumigatzen badira?”.


2018-10-17 | Iņigo Igartua
Manifestazio nazionala deitu dute urriaren 27an Nafarroako gaztetxeen alde indarrak biltzeko

Maravillas, Errotxapea eta Lizarrako gaztetxeen aurkako prozesu judizialak irekita daude eta epe motzean kaleratuak izateko arriskuan daudela ohartarazi dute manifestazioa deitu dutenek.


2018-10-17 | ARGIA
Karlos Apeztegia kartzelaratzeko agindu du Espainiako Auzitegi Nazionalak

Etxerat euskal presoen senide eta lagunen elkarteak Hernanin duen bulegoan egiten du lan Karlos Apeztegiak. Asteartean bertatik atera zenean atxilotu zuen Guardia Zibilak eta asteazken goizean, espetxeratzeko agindua eman du Espainiako Auzitegi Nazionaleko epaileak, "erakunde terroristako kide" izatea leporatuta.


2018-10-17 | ARGIA
Iruņeko sutea indarkeria matxista kasu bat izan daiteke

Hipotesi hori darabil gertakaria ikertzen diharduen Espainiako Poliziak. Hala bada, ikerketa bere gain hartu zuen instrukzio epaileak Emakumeen aurkako indarkeriaren arloko epaitegira bideratuko du kasua.


2018-10-17 | ARGIA
Eider Rodriguez, Irene Aldasoro eta Kepa Altonaga Euskadi Sarien irabazle

Asteazken honetan jakinarazi dituzte literaturako Euskadi Sarietan falta ziren kategorietako irabazleak: Eider Rodriguezek aurtengo bigarren saria eskuratu du, oraingoan haur eta gazte literaturari eskainitako kategorian, Santa familia liburuari esker.


2018-10-17 | Iņigo Igartua
Kalean bizi den jendearen zenbaketa: errefuxiatuen auziari erantzun ezean, ez espero miraririk

Ostegun honetan zenbatuko dira Araba, Bizkaia eta Gipuzkoan zenbat pertsona bizi diren kalean. Erakunde publikoak konprometitu ziren etxegabeen kopurua %20 jaistera, baina errefuxiatuen krisiari emandako erantzun eskasa ikusita, zaila dirudi aurreikuspena betetzea. Bilboko kasuari erreparatu diogu.


Azkenak
Eguneraketa berriak daude