ARGIA.eus

2022ko abuztuaren 17a

Frankismo garaiko barnetegietan umeek jasandako torturak argitara atera dituzte

  • Montse Armengou eta Ricard Belis kazetariek Els internats de la por (Beldurraren barnetegiak) dokumentala egin dute. Frankismoan haurrek barnetegietan jasandako tortura eta tratu txarren testigantzak jasotzen ditu.

2015eko apirilaren 29a

“Gizon horri egin niona felazioa deitzen dela badakit, baina garai horretan ez nekien”; “Nire buruaz beste egitea pentsatu nuen. 12 urteko ume batek hori pentsatzea oso gogorra da”; “Ipurdia kandelekin erretzen zidaten eta osinak nire hanka-tartetik igurtzen zizkidaten ohean pixa egiteagatik”. Frankismoan eta demokraziaren lehenengo urteetan barnetegi horietan egondako milaka umeen testigantzetako batzuk baina ez dira. Bertan jipoiak jaso zituzten, bortxaketen biktima izan ziren eta askok morroi lanetan jardun zuten urte luzez.

Frankismoa benefizientziaz eta asistentzia sozialaz arduratzen zela azaldu du Armengouk: “Kasu gehienetan benefizientzia faltsua zen, doktrinamendu eta formakuntza ideologikoa zuena”. Erregimena bera egoera horren sortzaile izan zela azpimarratu du: “Emakumearen Babes Patronatua izena zuen organismo beldurgarri bat zegoen, berez prostituzioan sartzeko arriskua zuten emakumeak babesteko funtzioa zuena”. Hala ere, zentroan haurdun geratu ziren edota interes politikoak zituzten neska gazteak biltzen zituztela dio dokumentalistak.

Bildu dituzten testigantzek agerian utzi dute gertakarien krudeltasuna. Horretaz gain, Elizak eta Espainiako Estatuko funtzionario batzuk hartzen zituzten haur bakoitzeko dirua jasotzen zuten bitartean, haur horien aurka oldartzerakoan zer nolako inpunitatea zuten agerian utzi dute testigantzok.

Dokumentalaren egileek gertakari latz horien ustezko arduradunekin harremanetan jartzen saiatu dira, informazioa egiaztatzeko. Hauek ordea, ez dira agertzen, biktimei ahotsa ematea baita helburua.

Dokumentala apirilaren 28an emititu zuten lehen aldiz TV3-n eta bere webgunean ikusgai dago katalanez.

Kanal hauetan artxibatua: Frankismoa  |  Oroimen historikoa  |  Tortura

Frankismoa kanaletik interesatuko zaizu...
Franco hiltzeko aldapa

Donostia, 1962ko abuztuaren 20a. Lehergailu batek eztanda egin zuen Aldapetan, Aieteko jauregira igotzeko bidean. Komunikabide ofizialetan ez zioten batere garrantzirik eman eta suziri batzuei egotzi zieten zarata. Baina, atzean, Francisco Francoren aurkako atentatu saiakera... [+]


Memoria Demokratikoaren Legea: zer aldatuko den (eta zer ez) frankismoaren krimenak ikertu eta justizia egiteko

Espainiako Parlamentuaren onespena dauka lege proiektu berriak, Pedro Sánchezen gobernuak EAJren eta EH Bilduren babesa lortu ondoren. Besteak beste, frankismoaren krimenak 1983. urtera arte aztertzeko aukera emango du, eta 1977ko Amnistiaren Legea nazioarteko... [+]


Andoni Iturrioz. Gure kulturaren mezenas
"Egiak eta euskal kulturak gidatu dute nire laguntza"

Artean iazko hazilean, Xilaba txapelketaren finala, Amets Arzalluz txapeldun. Hari txapela jartzen, berriz, Andoni Iturrioz, bertsozale eta laguntzaile fierra. Andoniren bidea, ordea, aitarenak markatua dator, Manuel Iturrioz. Borrokalari baten bizipenak (Alberdania, 2011)... [+]


Rosa Arburua Goienetxe. Pedagogian doktorea eta historia ikertzailea
"Wolframarena elitearen kontrabandoa izan zen"

Bidasoan errotuta dago Arburua, eta inguruan izandako kontrabandoa ikertu du azken 20 urteetan. Iaz, ‘Wolframa. Diktadoreen arteko kontrabandoa’ saiakera argitaratu zuen.


Irakurrienak
Argia buletina
Egunaren laburpena
zure e-postan
Eguneraketa berriak daude