Emakumeak borrokan
Goiza Bilbon, arratsaldea Ondarroan

Dardarizoa

  • Kafeteraren edukieraren erdia edalontzira iraulita jarri naiz sukaldeko mahaian, eguna hasi besterik ez bada egin ere bizigarri dosi potentea patxadaz barneratzea eskatzen baitit datorrenak. Nola diren gauzak, martxoaren 8 honetarako deitutako bezalako greba dinamikak behar dituela batek serioski hausnartzeko planto egiteak lehen begiratuan erraza eman dezakeen arren, irudipen horrek asko duela kasu honetan behintzat ikuspegi heteropatriarkaletik, eta hasierako uste horren kontrara, estrukturala eta etengabekoa den indarkeria jasaten dituenarentzat (sorpresa!) dezenteko esfortzua eskatzen duen zerbait dela egitura zapaltzaile horren aurrean tinko gelditzea.

Amaia Lekunberri @amaialekunberri
2018ko martxoaren 09a
Argazkia: ELA

Hainbestekoa, ezen batzuentzat, zapalkuntza faktore ugarik baldintzaturik bizitzeagatik, planteatu ezina dela. Horren adierazgarri ditugu, urrutira joan beharrik barik, goizeko une honetan Bilboko Bizkaiko Zubian omentzen ari diren emakumeak*, gehienak zaintzara eta etxeko lanetara dedikatzeagatik grebara joan ezingo direnak. Ahal dugunok, baina, geure onena emango dugulako uste sendoaz iraulki dut kafea. Txupa beltza jantzita, martxan jarri naiz.

Eguzkia ere aldeko, burua tente egin dut metro sarrerarako tartea. Bidean, lehenengo bat, gero beste bat, eta aurrerago beltzez jantzitako eta kolore moredun besokoak zein osagarriak zeramatzaten beste hainbat emakumerekin* gurutzatu naiz. Pentsatu baino gehiago garela ohartu berri denaren sorpresa aurpegieraz, iheskor bada ere, elkarrekin konplizitate begiradak gurutzatu ditugula iruditu zait. Zirrarak hartu nau osorik, eta Zazpi Kaleak geltokian jaistearekin batera ikusi dudanak emozio guzti horren eztanda eragin du nire barnean. Greba eguneko egitaraua zabaltzen duen kalejira feministari ekiteko elkargune den Unamuno plazara doan irteera beltzez eta morez jantzitako emakumez* gainezka ikustean oilo-ipurdia jarri zait. Liluraturik, ia korrika atera naiz kanpora.

Gainezka, gelditu gabe heltzen zebilen jende andanarentzako beharrezko espaziorik barik aurkitu dut plaza. Berbaroa eta txilibitu hotsak giro-musikatzat. 11:00etan, puntual, kalejirari hasiera ematearekin batera, berbaroa aldarrikapen garrasi bilakatu eta txilibitu hotsei txalo zaparrada batu zaie. “Gora borroka feminista!” oihu artean ekin dio martxak Alde Zaharretik, Moyuatik pasa eta Udaletxe parerainoko ibilaldian egindako geldialdi guztietan indar erakustaldi ikaragarriak eginaz. Bertaratutako emakume* andana eta honen baitan antzeman zitekeen aniztasuna azpimarratu dituzte, emozioz gainezka, behin baino gehiagotan mikrofonotik. Zin dagit, neuk ere, azpimarratzeko modukoa zela. Askotariko eta bazter guztietako emakumeak* mundua gelditu eta indarrean den ordena kapitalista, arrazista eta heteropatriarkala iraultzeko helburuarekin kaleak hartzen ikustea azpimarragarria ez ezik, historikoa ere badela esatera ausartuko bainaiz neu ere.

Goizeko kafe kankarroak emandako erregaia agortzear heldu naiz Bilbotik Ondarroara, gaurko greba egunaren bigarren zatia bertan igaro asmoz. Alamedan 19:00etan deitutako elkarretaratzearekin bat egin eta Biren bikote akustikoaren doinu lasaiekin eguna faltan jotzen nuen baretasunetik errepasatzeari ekin diot. 177 herrialdetako emakumeek*, tokian tokiko antolaketaren bitartez eta helburu komun batekin mundua gelditzeko saiakera arrakastatsua egin dute. Badirudi gaurkoa, dudarik barik, borroka feministaren mugarritzat jo dezakegula. Mugarria irudikatu eta guzti egin dut nire abstrakzio momentu horretan, eta bertan eroso atseden hartzear nintzela “txo, hau ez da hemen amaitu” esatera zetozen Andrabanda Feministaren lehen danbor hotsek salto batez berriro zutik jarri naute. Ez da derrigorrean altxatu eta ezinbestean martxan segitzera behartzen zaituen bultzakada horietakoa izan ordea, gehiago zeukan indarrez beteta eta oinak lurrean lehen baino oinatz ziurragoz pausatzera animatzen zaituen indarretik. Ahalduntzetik. Boteretzetik. Danbor doinuek eragindako dardarizoa barnean eta pauso sendoz egin dut etxerako bidea.

Atseden hartu eta mobilizazioetako irudiak ikusten jarri naizenean ezin izan ditut malkoak eutsi emozioaren emozioz, sentipen pertsonala zela uste nuenaren isla kolektiboa antzematean baitut han eta hemengo argazki eta bideoetan: dardarizo konkretu baten bulkadez oinak lurrean segurtasunez pausatzen zituzten milaka emakume tinko, emakumeen* kontra indarkeria eta desberdintasun molde ugari eragiten dituen munduaren aurrean planto eginez eta alternatiba feminista aldarrikatuz. Orduan ulertu dut dena: martxoaren 8 honetan eman den lurrikara feministaren adierazlea argia, horixe da zeharkatzen nauen dardarizoa.

 

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: M8 greba feminista  |  Bilbo  |  Ondarroa

M8 greba feminista kanaletik interesatuko zaizu...
2019-04-14 | Haizea Nu˝ez
Zuriketa moreari talka

2018ko otsailaren 2an kazkabarra gogor jotzen ari zen Donostiako kaleetan. Euskal Herriko Mugimendu Feministak martxoaren 8ko greba feministaren deialdia egiteko agerraldi publikoa abian. Garai bateko Tabakalerako zigarrogileen borrokari aitortza zen hura: dozenaka emakumek*, hedabideak lekuko, espazio publikoa okupatu genuen eta, berehala, algara oztopatzeko nahian, kultura garaikideen nazioarteko zentroko segurtasunekoak eta arduradun batzuk hurbildu ziren baimenik gabeko plaza hartze hura... [+]


Kapitalismo morerik ez, eskerrik asko

Ikusi dugu lehenago. Ekologismoa da adibide paradigmatikoa. Halaber, pink washing-a edo gaypitalismoa. Merkatuak gure borrokak irentsi, digeritu eta gorotz moduan produktu kapitalista bat iraizten digu, salmentarako prest, sistemari funtzionala egiten zaiona.
Hedabideek soldatari, goi-mailako enpresari eta politikariei, emakumezkoen futbol taldeei, zientzialari edota artista famatuei erreparatzen diete. Euskal Herrian greba feministaren antolakuntzan ibili direnek aldiz, migrazioa,... [+]


Greben hari morea

Ekonomia ikastean ez dut inoiz greba kontzeptua ikusi, nahiz eta hauen arteko lotura erabat zuzena izan. Arrazoia agerikoa da: botere ekonomikoak definitzen du zer den ekonomia. Emakumeek egindako grebatan ikusezintasuna bikoitza da, analisia gizonen eta kapitalaren betaurrekoekin egiten delako. Tarte hau baliatu nahi dut gurean egindako batzuk gogorarazteko.

1889 urtean Bilboko Santutxu auzoan lantegi gutxi batzuk zeuden. Horien artean, txakolindegiren bat eta zigarroak egiteko lantegi bat... [+]


Loreak eta aholkuak

Bi greba feminista bizi izan ditut. Bi baino ez dira izan, baina dagoeneko urrun geratzen zaizkit bestelako martxoaren 8ak, “zorionak” ematen zizkigutenak, lore edo bonboi forma zutenak, etxeko zaintzailerik onena izaten jarraitzera gonbidatzen zintuztenak. Ez dago urrun denboran, baina bai espazioan –fisikoan eta mentalean–, nirean behintzat. Hori lorpen ideologiko bat iruditzen zait, pauso bat. Greba batek inplikazioak eskatzen ditu, grebak deserosoak dira, eta... [+]


Martxoak 8, greba feminista
Mobilizazio anitzak, aldarrikapen politiko zehatzak

2018ko Martxoak 8ak aurreikuspenak hautsi zituen. Aurtengo greba feministan ere, txiki geratu dira egindako kalkuluak. Begi-bistakoa izan da. Hiriburuetan zer gertatuko geunden, eta horietako indar erakustaldiek iazkoa gainditu badute, aurtengo sorpresa auzoetakoa eta herrietakoa izan da. Txokorik txoko antolatu dira eta iaz mugimendurik egon ez zen herrietara ere heldu da olatua. Ez da kasualitatea izan, mugimendu feministak mobilizazio deszentralizatua akuilatu du eta emaitza ikusi da.


Medusak 8

Greziar mito zaharrak dio Medusa emakume ezinago eder eta erakargarria zela. Poseidonek Medusa bortxatu ostean, Atenea Jainkosak, amorruaren amorruz, Medusa zigortu eta munstro bilakatu zuen. Ilearen partez hamaika sugedun mataza ezarri zion buruan eta begietara begiratzera ausartzen zen edonor harri bihurtzen zuen. Justizia patriarkala ez da gure garaietako asmakizuna.

Kontakizuna erabat misoginoa den arren, gu, emakumeok*, bagara, nola edo hala, gure mendeko Medusak. Eder eta isilik nahi... [+]


2019-03-11 | ARGIA
Oinarri politikoei dagokienez, jauzi kualitatiboa eragin duen greba feminista

Martxoaren 8ko grebaren balorazioa egin du Euskal Herriko Mugimendu Feministak. “Aurten, arrakasta kuantitatiboaz gain, jauzi kualitatiboa eman dugu gure aldarrikapenak eta oinarri politiko feminista, antikapitalista eta antiarrazistak sendotu ditugulako”, adierazi dute ordezkariek.


Mobilizazio anitzak, aldarrikapen politiko zehatzak

2018ko Martxoak 8ak aurreikuspenak hautsi zituen. Aurtengo greba feministan ere, txiki geratu dira egindako kalkuluak. Begi-bistakoa izan da. Hiriburuetan zer gertatuko geunden, eta horietako indar erakustaldiek iazkoa gainditu badute, aurtengo sorpresa auzoetakoa eta herrietakoa izan da.


2019-03-11 | Ana Mezo Basaras
2019ko martxoak 8, egun historikoa

Aurtengo martxoaren 8a egun historikoa izan da feminismoarentzat eta Euskal Herriarentzat.


2019-03-11 | ARGIA
M8: arrakastaren ondoren, balorazio sosegatuen unea

Joan den ostiralean Euskal Herriko hiri eta herrietan lurrika morea bizi izan zen bigarrenez, iazko M8ko mobilizazioek bazterrak erabat astindu ondoren.Aurtengoan uholdeak iazko gainditu du eta feminismoa indar betez dagoela erakusten du, gizartearen zentralitatea hartuz eta patriarkatuaren  zutoinak astinduz. 


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude