Gaur egungo gizarteak azkartasuna, produktibitatea eta etengabeko egokitzapena saritzen ditu. Testuinguru horretan, gero eta pertsona gehiagok sentitzen dute ez dutela bizitza bizi, baizik eta eusten diotela. Egunero betetzen dute, erantzuten dute eta aurrera jarraitzen dute, baina beti mugan egotearen sentsazioarekin.

Fenomeno horrek ez du beti izenik. Ez da krisi agerikoa, ez da albistegietako titularretan agertzen. Hala ere, gure inguruan gero eta ohikoagoa da: neke emozionala, barne-deskonexioa eta bizitzarekin zentzuzko lotura galtzearen sentsazioa.

Biziraupen modua deitu geniezaioke horri.

Banakako ahultasuna ala gizartearen isla?

Askotan, egoera hau banakako ahultasunarekin lotzen da: moldatzeko gaitasunik eza, erresilientzia falta edo kudeaketa pertsonal eskasa balitz bezala. Baina galdera bat egin dezakegu: zer gertatzen da gizarte oso batek antzeko sintomak erakusten dituenean?

Presaren kultura, lan-prekaritatea, ziurgabetasun ekonomikoa, etxebizitzarako zailtasunak eta etengabeko eskuragarritasuna normalizatu dituen testuinguruan bizi gara. Atsedena ere produktibitatearen logikan ulertzen da, eta gelditzea askotan porrotarekin nahasten da.

Egoera horretan, biziraupen modua ez da soilik erreakzio pertsonala; bizi-eredu baten ondorio ere bada.

Fokua estutzen denean

Biziraupen moduan, fokua estutu egiten da. Ez dago lekurik galdetzeko zer nahi dugun edo zer sentitzen dugun. Berehalakoa konpontzea bihurtzen da lehentasun bakarra: iritsi, bete, eutsi, ez erori.

Denbora batez, mekanismo honek babestu egiten du. Une zailak gainditzeko aukera ematen du, hondoratu gabe. Arazoa kronifikatzen denean agertzen da: etengabeko erresistentzia estrategia puntual izatetik bizimodu bihurtzen denean.

Orduan agertzen dira seinaleak:

    • Gogorik gabe betetzen ditugu eginkizunak
    • Zaila egiten zaigu sentitzen dugunarekin konektatzea
    • Beti etorkizun hobe baten zain bizi gara
    • Atsedena etengabe atzeratzen dugu
    • Erabaki garrantzitsuak “une egokiaren” zain geratzen dira

Horrela bizitzeak higatu egiten du. Ez indarra falta delako, zentzua lausotzen delako baizik.

Zentzuaren galera eta deskonexio kolektiboa

Zentzua galtzea ez da esperientzia isolatua. Gure garaiko erritmoek eta eskakizunek komunitate-loturak ahultzen dituzte: denbora gutxiago partekatzeko, entzutekoa izateko edo elkar zaintzeko.

Banaka nekatzen gara, baina neke horrek dimentsio kolektiboa du. Gizarte batek atsedenik hartzen ez duenean, kideek ere nekez aurkitzen dute pausatzeko legitimotasuna.

Biziraupenetik bizitzara: norabide aldaketa

Biziraupen modutik ateratzea ez da egun batetik bestera gertatzen den erabakia. Ez da erantzukizunak uztea, ezta zoriontasun idealizatu bat bilatzea ere. Norabide aldaketa bat da: bizitzari eustetik harekin modu kontzienteagoan harremantzera igarotzea.

Lehen pausoa askotan deserosoa da: ondoeza normalizatzeari uztea. “Halakoa da bizitza” esateari uztea. Indartsuak izan garela aitortzea, baina agian orain indarra baino gehiago behar dugula ulertzea.

Galdera batek espazioa ireki dezake:

Zertarako ari gara bizitzen bizi garen bezala?

Galdera horrek automatismotik ateratzen gaitu eta gure erabakiak gaur egun garenarekin bat datozen berrikustera gonbidatzen gaitu.

Ongizatea banakakoa ala kolektiboa?

Gure garaian ongizatea sarritan banakako lorpen gisa aurkezten da: bakoitzak bere burua kudeatu behar duela, estresa kontrolatu, emozioak bideratu. Baina ikuspegi horrek arriskua du: arazo kolektiboak banakako ardura bihurtzea.

Agian, ongizatea ez da soilik norberaren barne-lana. Agian komunitatearen antolaketarekin, lan-baldintzekin, zaintza-sareekin eta bizi-erritmoekin ere badu zerikusia.

Beste modu batean bizitzeko aukera

Biziraupen moduan bizitzeari uzteak ez du esan nahi orain arteko bidea ukatzea. Aitzitik, bide horrek erakutsi digun erresistentzia aitortzea eta, aldi berean, agian etengabe eutsi beharrik gabe ere ondo egon gaitezkeela ulertzea.

Agian ez dugu soilik indar gehiago behar. Agian elkarrekin beste modu batean bizitzen ikasi behar dugu: erritmo motelagoan, zaintzari leku handiagoa emanez eta bizitza ez soilik jasateko, baizik eta partekatzeko eta bizitzeko espazio gisa ulertuz.

Gure ongizatea ez baita banakako lorpen hutsa. Komunitatearen ispilu ere bada.

Juanjo Lertxundi, ongizate coach-a