“Adimentsuak eta ez adimentsuak bailiran banatzen ditugu pertsonak”

  • Generoaren eta matematikaren arteko harremanak aztertu ditu Uzuri Albizu Mallea matematikariak.

"Neska batzuek, beldurrarenagatik, nahiago izaten dute zerbait ez egitea gaizki egitea baino".

2023ko azaroaren 17an - 01:30
Azken eguneraketa: 06:17
Zarata mediatikoz beteriko garai nahasiotan, merkatu logiketatik urrun eta irakurleengandik gertu dagoen kazetaritza beharrezkoa dela uste baduzu, ARGIA bultzatzera animatu nahi zaitugu. Geroz eta gehiago gara, jarrai dezagun txikitik eragiten.

Nafarroako Zientziaren Astearen zikloa dela-eta, generoak matematikako ikasgeletan hartzen dituen formez mintzatu da Uzuri Albizu Mallea matematikaria. Matematika, Hezkuntza eta Generoa gurutzatzen diren lekuak: Kartografia Bat tesiaren inguruan hausnartu zuen Iruñeko Nafar Ateneoan, azaroaren 13an.

Tesia egiteko, hala nola ikertzaileekin, feministekin eta hezitzaileekin elkarrizketak egin ditu eta Lehen Hezkuntzako Graduko ikasleekin mintzatu da. Lanaren abiapuntua izan da aztertzea zein zerikusi duten matematikak eta generoak.

Albizuk salatu duenez, matematikak prestigio soziala dauka, eta hortaz, gurasoek, hezitzaileek eta irakasleek matematikari garrantzi handiagoa ematen diote: "Norbait ona bada matematikan edo zientzietan, bide hori jarraitu behar du, eta ez badu jarraitzen epaitu egiten da. Aldiz, matematikaren bidea jarraitzen baduzu gustuko duzulako, kontrako inertziak sortzen dira". Gaineratu du horren bidez pertsonen adimena neurtzen eta epaitzen dela: "Adimentsuak eta ez adimentsuak izango balira bezala banatzen ditugu pertsonak". Horren ondorioz, ikasleek barneratzen dute soilik "gutxi batzuek" ikasi dezaketela matematika.

Ikasleek barneratzen dute soilik "gutxi batzuek" ikasi dezaketela matematika

Horrez gain, ondorioztatu du diskurtso zientifikoetan genero estereotipo ugari erreproduzitzen dela. Esate baterako, nabarmendu du nesken eta mutilen arrakasta eta porrota ez direla berdin irakurtzen: “Neskek matematikan arrakasta lortzen dutenean langileak direla esaten dugu, eta mutilak aldiz, adimentsuak. Porrot egiten dutenean, aldiz, adimen gabeziaren ondorioz dela uste dugu, eta mutilen kasuan, nagikeria”.

Irakasleei egoitzen zaien rolaren inguruan ere gogoeztatu du, eta esan du autoritatea generoaren araberako dela, eta hortaz, gizonei autoritate handiagoa esleitzen zaiela. Horrekin batera, esan du bi “hezitzaile on” mota deskribatzen dituztela ikasleek: “Alde batetik, eraginkorra dena eta autoritate maila handia eta onarpen soziala duena; eta bestetik, zaintzen duena eta eroso sentiarazten duena”. Ikasleek hurrenez hurren gizonekin eta emakumeekin lortzen dituzte ezaugarri horiek. Horrez gain, umorearen kasuan, soilik gizonetan baloratzen dute ikasleek.

Zaurgarritasuna erdigunean

Albizuren arabera, matematikan legez hartzen da porrota edo hutsegiteak saihestu behar direla, agerian uzten duelako norberaren adimen gaitasuna. Horregatik, hutsegiteek ikasleengan duten eragina ere aztertu du, eta ikusi du bereziki neskei eragiten diela: “Genero sozializazioaren ondorioz txikitatik irakasten digutenez perfektuak izan behar dugula, neska batzuek, beldurrarenagatik, nahiago izaten dute zerbait ez egitea gaizki egitea baino”. Horregatik, esan du beharrezko dela zaurgarritasuna erdigunean jartzea, eta hutsegitearen inguruko esperientzia positiboak ematea. Hala ere, uste du egoera batzuetan zaila dela, irakasleek ikasle asko izaten dituztelako: “Zaurgarritasuna erdigunean jartzeko, ikasgela seguruak behar ditugu”.


Kanal honetatik interesatuko zaizu: Hezkuntza
2024-07-10 | Bea Salaberri
Zer egin nahi duzu geroan?

Badirudi hamasei urteko semea buruhauste handirik gabe ari zaigula batxilergoaren ondotik jarraituko duen bideari buruzko gogoetak egiten. Batean, batxilergoko gai berezien hautaketari buruz hitz egiten digu, bestean, egin beharko dituen pausu administratiboei buruz, galderarik... [+]


Ikasmateriala erosteko familientzako laguntzak DBHko bigarren ziklora zabaldu ditu Jaurlaritzak

DBH 3 eta 4. mailako ikasleek datorren ikasturtean beharko dituzten ikasmaterialak diruz lagunduko ditu Eusko Jaurlaritzak lehenengo aldiz, EHIGE Euskal Herriko Ikasleen Guraso Elkartearen aldarrikapen historikoari erantzunez. Seme-alabak maila horietan dituzten familiek, beraz,... [+]


Hamar urtetan EAEko ikastetxeen %20 ixteko arriskua dagoela ohartarazi dute

EAEko ikasleen erdiak baino gehiagok eskola partikularrak jasotzen dituela eta jatorri migratzaileko ikasleak gehien segregatzen dituen Espainiako Estatuko bigarren erkidegoa EAE dela ere adierazi du Esade EcPol erakundeko Lucas Gortazarrek, EHUren udako ikastaroetan.


Gazteak teknologiaren ikuspuntu kritiko eta arduratsuan hezteko proiektuaren alde bozkatzeko azken eguna

Gazteen artean teknologia libreen ezagutza zabaltzeko “Digitalizazio arduratsua” proiektua prestatzen ari dira Baionako Etxepare Lizeoa eta Iametza. Gipuzkoako Foru Aldundiaren “Ideiak2024” aurrekontu parte-hartzaileetara aurkeztu dute egitasmoa. Gaur da [+]


2024-07-09 | UEU
Katixa Dolhare Zaldunbide
“Literatura hezkuntzaren zimendua da”

Euskara eta euskal literatura, programaketatik ikasgelara jardunaldia antolatu dute elkarlanean Seaskak eta UEUk Baionan, Udako Ikastaroen barruan, eta bertan parte hartuko du Katixa Dolhare Zaldunbidek. Ezpeletan sortu zen 1982an, Lapurdin, eta familiarekin Nafarroa Beherean... [+]


Barañaingo Alaitz BHIk Batxilergoko D ereduko bigarren lerroa izanen du datorren ikasturtean

Hezkuntzak aurreikuspena zuzendu eta onartu du institutuak Zientzia, Humanitate eta Gizarte Zientzien Batxilergoko lehen mailan bi talde izaten jarraitzea.


Hezkuntza Sailean, euskara eskubide?

Ekain amaieran, Hezkuntza Sailak ehunka irakasle funtzionario izendatu ditu: praktikaldia egitea falta dute, bai eta, irailetik aurrera, mediku-azterketa ere.

Azkeneko deialdian, mediku-azterketa azpikontratatu egin zuen Hezkuntza Sailak. Azpikontratatu zuenean,... [+]


“Haurren parte-hartzeak ezin du izan eserita eta hitzaren bidez bakarrik”

Zein egitura behar ditugu herrian, haurrek herriko erabakietan parte har dezaten edota beharren bat badute bideratzen jakin dezaten? Galderari tiraka esperientzia pilotua egin dute lau herritan eta emaitza ezberdina izan da lauretan. Prozesua gidatu duen Oinherri Herri... [+]


Lan kontuekiko (des)konexio digitala nola kudeatu irakasleek?

Irakaslea zara eta lanordutan nahiz lanorduz kanpo, berehala erantzun beharreko mezuz josten zaituzte ikasleek, haien gurasoek, ikastetxeko zuzendaritzak, lankideek? Deskonexio digitalaren beharraz gogoetatu dugu, Aitor Idigoras irakaslearekin: "Ateak ixten eta mugak... [+]


Jolastoki berdeagoak Ipar Euskal Herriko ikastetxeetan, klima aldaketari aurre egiteko

Ingurumena, bioaniztasuna, uraren gestioa eta haurren beharrak oinarri hartuta, ikastetxeetako patioak aldatzeko proiektu kolektiboa jarri dute martxan Pirinio Atlantikoetan; Euskal Herriko lau herrik hartuko dute parte. Iruñean ere, itzal eta landare gehiago izango... [+]


Barañaingo Alaitz institutuko 26 ikasle batxilergotik kanpo gelditu dira, D ereduko gela bat murriztu dutelako

Barañaingo Alaitz institutuko 26 ikasle batxilergoko zerrendatik kanpo gelditu dira, Nafarroako Hezkuntza Sailak gela bat murriztu duelako. Murrizketa salatzeko mobilizazioa egin dute.


Eguneraketa berriak daude