2017ko Frantziako hauteskunde presidentzialak

Eskuin muturraren gorakadaren aurrean geratzen zaiguna

2017-08-01

"Gerrarte" sasoian, Frantziako Estatuko hauteskundeen lehenengo eta bigarren itzuliaren artean alegia, fenomeno interesgarri baten lekuko izan ginen, garbi islatzen duena Europan eskuin muturrak bizi duen egoera eta horren aurrean gainerako indar politikoek duten papera, bereziki ezkerrak.

Zapatak

2017-05-16

Iragan astean, mendiko zapata berriak erosi ditut, izendatuko ez dudan kostalde oparo honetako kirol denda batean. Ez naiz alpinista, ez naiz itsuki gailurren lehian dabilen horietarik ere, maldetan gora eta behera ibiltzea maite duen hiritar hutsa baino: gustatzen zait hatsak nola urratzen dizkidan birikak, demagun Larrunen hondar malkarretan ernatzen naizenean. Iparla, Okabe eta Ehüjarre erantsiz osatzen dut nire tontor lauko kuttuna.

Zapata onak behar ditut, hala ere. 2007an eskuratu... [+]

Ezkerra bidegurutzean

2017-05-16

Azken hamarkadetan ezkerraren barruan gertatzen ari dena “iraultzailea” da. Bere baitan topa dezakegun perfil soziologikoen arteko aurkakotasuna oso nabarmena da. Alde batetik, balio posmaterialistetan –labur esanda: feminismoa, ekologismoa, arrazakeriaren aurkakoa eta abar– oinarritzen den taldea dugu, gehienetan klase ertainetan kokatzen dena eta egoera sozioekonomiko eta ongizate altua duena. Bestetik, globalizazioaren galtzaileak ditugu, jende prekarioa, askotan langile arruntak, azken urteetan euren egoera okerrera egin duela sumatzen dutenak eta gizarte zaurgarritasunean daudenak.

Bost urteko su-eten konplikatua

2017-05-09

Artikulu hau idatzi dudan unean oraindik ez da Frantziako hauteskunde presidentzialen bigarren itzulia izan. Halere, inkesten arabera, Emmanuel Macronek Frantziako presidente berria izan beharko luke. Bruselan pozik egongo dira urteko bigarren match point-a salbatu dutelako. Herbehereetako kasuan bezala, bakar-jokoan tranpak eginez bada ere, europar teknokraten bulegoetan arnasa berreskuratzen laguntzen dien haize ufada bat sentitzen arituko dira orain.

Macron Frantziarako Matteo Renziren... [+]

Ipar Euskal Herrian Macron garaile, alde handiagoarekin

2017-05-09

Ipar Euskal Herrian ere atera da garaile Emmanuel Macron, botoen %76,52 lorturik. Abstentzioak, baliogabeko botoek eta boto zuriek ere presentzia handia ukan dute, orokorki, aurreko hauteskundeetan eta zehazkiago, lehen aldiz Le Pen bigarren itzulian kokatu zen 2002 urtean baino askoz handiagoa.

Macron presidente: promesak egia bihurtuko balira

2017-05-09

Emmanuel Macron da Frantziako presidente berria, hautesleen bozen %65,5 jasota. Marine Le Penek, berriz, %34,2 boz bildu ditu. Macronek 20,7 milioi herritar inguratu ditu eta Le Penek 11. Sei milioi hautesle abstenitu dira.

Zeini ematen dio boza langile klaseak?

2017-05-09

Zergatik irabazi dute eskuinak eta ultraeskuinak Frantzian? Hori ere garbi dago. Frantziar ezkerrak, europarra bezain zatitua, bide eman du azken urteetan egoera hori gerta dadin.

Ipar Euskal Herrian Macron garaile, alde handiagoarekin

2017-05-08

Ezkerra bidegurutzean

2017-05-08

Azken hamarkadetan ezkerraren barruan gertatzen ari dena "iraultzailea" da. Honen barruan topa dezakegun perfil soziologikoen arteko aurkakotasuna oso nabarmena da.

Nehoiz ez ikusia

2017-05-08

Emanuel Macron Frantziako V. Errepublikako zortzigarren presidentea atera da bigarren itzulitik. Haatik, ezustez beteriko ziklo elektorala ez da horretan bukatzen.

31 eta paso?

2017-05-08

Hara, frantsesek hautatu dute datozen bost urteetan buruzagi gisa edukiko duten lehendakaria: adinez gaztea, bankari eta ministro ohia, suhi ideala askorentzat, kontraesanez betea, beldurgarria neurri handi batean erreforma drastikoak eramango dituelako ekonomia eta sozial mailan, alderdi klasiko bat baino mugimendu heteroklitoa den En Marche!-en sortzailea, politikaren xake jokoaren taula uhertzen duela ezkerra eta eskuina olde berdinean urtuz. Makronismoaren uhinak irentsi gaitu hondarrean, ondikotz hala beharrez.

Macron presidentea: promesak egia bihurtuko balira

2017-05-08

Nazionalismoak galdu omen du, Errepublikaren faboretan! Hala ote!?

2017-05-07

Estimazioak baina ez dira artean, baina Le Penek ez ditu espero zuen bozen %40 jaso, %35era ez da heldu. Alta bada, hamaika milioi boz bildu du FNk. Auschwitz ahaztu dute frantziarrek, neoliberalismoa garaitu da.

Dadoak botata daude: kasu, "politika" jokoa da hala ere

2017-05-05

Frantziako presidentetzarako kanpaina fini da eta gogoetatzeko unea heldu. Igandeon argituko da dilema: Macron ala Le Pen. Alea jacta est (Dadoak botata daude). Macron presidente. Ala ez?

Hondamendia zena normalizatu da

2017-05-02

Zundaketek informazio kuantitatiboa ematen badute, ez dute elementu kualitatiborik salatzen. Frantziako lehendakaritzako hauteskunde hauetan omnipresente diren zundaketen arabera Marine Le Pen izanen da bigarren itzuliko galtzailea. Xenofobiari emandako erantzuna, parte-hartzea, Emmanuel Macronen erakargarritasuna, sistema politikoaren sinesgarritasuna... Hainbat elementuk determinatuko dute galtzea porrota ala zaplaztekoa izanen den.

Fronte Nazionala: hondamendia zena normalizatu da

2017-05-02

Le Pen versus Macron edo Macron versus Le Pen

2017-04-28

Itxura batez, gauza bera dira "Le Pen vs Macron" edo "Macron vs Le Pen". Ez dira gauza bera ordea. Printzipioz, Emmanuel Macron da faboritoa. Presidentetzarako bi hautagaiak ezagutu ostean, Macroni bozen %60 iragarri zioten inkestek. Egunez egun, gutxi bada ere, ehuneko punturen bat lerratu da Le Penen aldera. Hots, Macronek ez du "partida" irabazia.

Frantziak berealdiko "iraultza" behar du

2017-04-26

En marche!-ko Emmanuel Macron eta Fronte Nazionaleko (FN) Marine Le Pen lehiatuko dira berriz ere maiatzaren 7an. Inkesten arabera Macron liberalak (bozen %23,49 eskuratu du) aise gaindituko du Le Pen eskuin muturrekoa (%22,09) bigarren itzulian: bozen %60 eta %40 inguru jasoko lituzkete hurrenez hurren. Presidentzialetako parte-hartzea ohikoa izan da: %77,3. Inkestek iragarritako kronika baten isla dira lehen itzuliko emaitzak.

Macron neoliberala garaile; PSren hondamendia

2017-04-24

En marche!-ko Emmanuel Macron eta Fronte Nazionalaren (FN) Marine Le Pen lehiatuko dira berriz ere maiatzaren 7an. Inkesten arabera Macron liberalak (bozen %23,49 eskuratu du) aise gaindituko du Le Pen eskuindar muturrekoa (%22,09) bigarren itzulian: bozen %60 eta %40 inguru jasoko lituzkete hurrenez hurren. Presidentzialetako parte-hartzea ohikoa izan da: %77,3. Inkestek iragarritako kronika baten isla dira lehen itzuliko emaitzak.

Frantziako presidente hautagaiek ez dute hizkuntza aniztasuna babesteko grinarik adierazi

2017-04-21

ELEN Europako Hizkuntzen Berdintasun Sareak egindako analisiaren arabera, hauteskunde kanpainan kultur aniztasunaren aurka egiten duen nazionalismoa bultzatzen ari dira hautagai nagusiak.

Lau hautagai irabazle bakarra

2017-04-21

Hauteskundeak begi bistan, inkesten burbuilatik haratago, inor gutxi ausartzen da igandean zer gertatuko den esatera. Asko du jokoan frantziar gizarteak hauteskunde hauetan. Frantziako hauteskunde sisteman azken urteetan hegemonikoa izan den sozialdemokrazia eta eskuin tradizionalaren arteko lehia ilusio bat da jada.

Jean Lassalle biarnesa, frantziar presidente izateko hautagai xelebreena

2017-04-21

Jean Lassalle biarnesa da euskaldunengandik hautagai hurbilena Frantziako presidentzialetan. Pirinioen magaletan hazia da. Auzapeza, diputatua eta laborari-semea da. Aukerarik gabeko sei hautagaietako bat da.

Hautesleek bozen erabilgarritasuna bilatzen dute etsipenez

2017-04-13

Apirilaren 23an presidente berria hautatzeko lehen bozketa eginen da Frantzian. Hamaika dira hautagaiak, baina bostek baino ez dute neurriko aukera. Horietatik hiruk dute podiuma hurbilen: Marine Le Pen, François Fillon eta Emmanuel Macron.

Milesker Lev

2017-04-13

Orain dela zenbait aste liburu lanketa aberasgarri bezain argigarria burutu genuen ikastaldean, Nestor lankide irundar zoliak ekarria: Lev Tolstoiren Zenbat lur behar ditu gizon batek? ipuina, zeinetan Pahom handinahi aseezinaren balentriak kontatzen baitira.

Ezin interesgarriagoa galdera. Izan ere, zenbat sos behar da bizitzeko ongi? Hau da, apailatu, fakturak ordaindu, haurrak gastatu, bidaia bat edo beste egin? Erran nezake bi mila euro inguruko hilabete saria, hortik landa probetxuzko... [+]

Harrera "beroa" egin diote Fronte Nazionalari Baionan

2017-04-12

Eskuin muturreko alderdiak ekitaldia egin du Baionan asteartean. Ehunka lagunek protesta egiteko elkarretaratzea egin dute. Poliziak bost pertsona zauritu ditu gomazko pilotaz.

Hiru hautesleetako batek baino ez du bere boza erabakita

2017-04-07

Kanpaina abian da, ziurgabetasuna eta giro nahasia

2017-03-24

Frantziako presidente izateko hautagaiak hamaika dira. Hala ere, hedabideek eta inkestek bost baino ez dute Eliseo Jauregian maizter izateko aintzat hartzen. Bigarren itzulirako, berriz, hiru dira hautagai nagusiak: Marine Le Pen, Emmanuel Macron eta François Fillon.

Ezbaiak, mamuak eta etsipena kanpainaurrean

2017-03-21

Frantziako presidente berria hautatzeko bozak apirilaren 23an eta maiatzaren 7an izanen dira; igandez eta bi itzulitan. V. Errepublikako hamaikagarren hauteskundeak dira, egundainoko berezienak. Aro honetako lehen presidentea, Charles de Gaulle, 1958an izan zen hautatua, erreferendum bidez; gainerako guztiak berriz, sufragio unibertsalez. Lehen aldikoz, presidentea dena ez da hautagai izanen. Hots, François Hollandek ez du bere burua aurkeztu. Hexagonoa krisi politiko handian murgilduta dago. Analista politiko askok Frantziako Estatuaren eraldaketa iragarri dute hurrengo agintaldian, VI. Errepublikaren atarian bide gara.

Juppék ezezko biribila Fillon ordezkatzeari

2017-03-06

Alain Juppék duda-muda guztiak uxatu ditu Bordeleko Herriko Etxean eman berri duen prentsa-aurrean. Les Républicans-eko (LR) sektore batzuek asteburuan zentro-eskuineko auzapez interpelatu dute Fillonen ordezkoa izateko. Juppék “berandu da” guztizko batez erantzun die.

François Fillon ataka gaitzean, Les Républicains alderdia itota

2017-03-03

François Fillon hautagai eskuindarraren kanpainak ez du bideragarritasunik. Ataka batean sartu da. Lehen ministro ohia basurde zauritu baten gisara oldartzen ari zaizkie hedabideei, magistratuei eta kanpainako gainerako hautagaiei.

Macron Eliseoko maizter, eta Bayrou Matignon-en

2017-02-24

François Fillon hautagaiak (LR) Penelope gate edo aferari aurre egin ondoren, bozen bigarren itzulira pasatzeko aukera sendotu du azken asteotan. Inkestek Marine Le Pen (FN) lehen tokian berretsi dute, Emmanuel Macronek ez du haatik, amore ematen.

Fillonen gainbeheratzeak gorabidean jarri du Macron

2017-02-10

Mélenchon (Parti de gauche), Hamon (PS), Macron (Liberala), Fillon (LR) eta Le Pen (FN), Frantziako presidente gaiak dira ezkerretik eskuina. Inkesten arabera, berriz, lehen itzulian boz emaileek eskuina lehenesten dute: Le Penek bozen %25,5 erdietsiko luke. Macronek %22. Fillonek %17. Hamonek %15. Melenchonek %12. Fillon, ez da iragarri zen presidente berria izanen. Macron, berriz, ustekabean, izan liteke.

Ustelkeria kasu batek zikindu du Fillon, Frantziako eskuinaren zaldi zuria

2017-02-01

LR alderdiko Frantziako presidentziarako hautagaiaren aurkako ikerketa bat ireki dute. 1998 eta 2012 artean bere emazteak lan faltsuengatik 900.000 euro kobratzea egotzita ikertuko du fiskaltzak, Le Mondek zabaldu duenez.

Benoit Hamon da PSren hautagaia Frantziako presidentzialetarako

2017-01-30

Benoit Hamon hezkuntza ministro ohia nagusitu zaio lehen ministro ohi Manuel Vallsi, bozen %58 eskuraturik. PSko ildo ezkertiarraren garaipenak Hollande-Vallsen aroaren amaiera ekarri du. Hala ere, Vallsek ezkerra batzera deitu du, baita Hamon presidentegaia sostengatuko duela adierazi ere.