Sator pilak

Satorra azpilanean ari da. Hara, hona, lagun bila ibiliko da satortxo berriak sorrarazi eta ugaltzeko. Bidean zizareak bilduko ditu. Satorrak batez ere zizareak jaten ditu. Bere txistuak pozoi antzeko bat du eta hil gabe zizareak sorgortu eta geldirik manten ditzake. Habi aldamenetan zizare...

‘Parallax’ edo hitzontzikeriaren garaipena

Ingalaterra, 1849. Samuel Birley Rowbotham (1816–1884) asmatzaile eta idazleak Zetetic Astronomy: Earth Not a Globe (Astronomia Zetetikoa: Lurra ez da globoa) izenburuko lana argitaratu zuen Parallax izenordez. Hasieran hamasei orrialdeko panfletoa besterik ez zena 200 orrialdera iritsi zen...

Ibilaldi birtuala Bartzelona erromatarrean

Iulia Augusta Faventia Paterna Barcino erromatar kolonian, hau da, K.o. III. mendeko Bartzelonan birtualki ibiltzeko Bàrcino 3D aplikazioa eskuragarri dago telefono eta tabletetan erabiltzeko, katalanez, gazteleraz zein ingelesez. Bartzelonako Udaleko Arkeologia Zerbitzuak 2012an abiarazi...

Etxe barrua hozteko balio duen material berria

Azken hamarkadetan izugarri hedatu da aire girotuaren erabilera, eta horren ondorioz energia kontsumoa asko handitu da. Nature aldizkarian argitara emandako artikulu batean azaldu dutenez, AEBetako Stanford Unibertsitateko ikerlari talde batek arazoa arindu dezakeen material berria sortu du....

Askatzaileak al dira emakumearentzat?

Pilula asmatu zenean, hainbat emakume taldek emakumea behingoz ugalketaz erabakitzeko posizioan zegoela uste zuen. Bestelako ahotsak ere badira ordea, ez ote diogu gure gorputza ezagutzeari utzi eta industria farmazeutikoaren esku laga gure gorputzaren kudeaketa?

Internet: euskal identitatea eraikitzeko territorioa

Blog honetako artikulu bakoitza Doktorego Tesiaren kapitulu bat izango da: euskal identitatea, Internet, online sare sozialak edota komunitatearen inguruan ondorioztatutakoak plazaratzen saiatuko naiz.

Txip biodegradagarriak sortzen

Gero eta zabalduago dago biodegradagarriak ez diren hondakinen inguruko kezka. Berrerabilpena edo, txarren-txarrenean, biodegradagarritasuna da gero eta indar handiagoz bilatzen ari garena, baina orain arte, txipak daramatzaten tresnek ez dituzte aipatutako baldintzak bete. Gailu elektronikoak...

Philae espazio moduluaren jauziak Tchuri kometan

Azaroaren 12an, Europako Espazio Agentziak (ESA) bidalitako Rosetta zundaren Philae moduluak lur hartu zuen 67P kometan. Kometa horrek Churyumov-Gerasimenko du beste izena, eta Tchuri ere esaten zaio. Ikustekoak izan ziren ESAko teknikarien algarak eta besarkadak Philae-ren lurrartzea...

"Mugikorretarako material ustiapenak ez luke gerra finantzatu behar"

Alboan Fundazioa, jesuitek Hego Euskal Herrian sortutako gobernuz kanpoko erakundea, uztailetik dago murgilduta bi urte iraungo duen Gatazkarik Gabeko Teknologia kanpainan. Besteak beste, ikusarazi nahi dute mugikor, ordenagailu eta bestelako gailuen eta Kongoko Errepublika Demokratikoaren ekialdeko gerraren arteko harremana. Virginia Basurto fundazioko teknikaria da kanpainako arduradun nagusia.  

Antisorgailu hormonalak askatzaileak al dira emakumearentzat?

Pilula asmatu zenean, hainbat emakume taldek emakumea behingoz ugalketaz erabakitzeko posizioan zegoela uste zuen. Bestelako ahotsak ere badira ordea, ez ote diogu gure gorputza ezagutzeari utzi eta industria farmazeutikoaren esku laga gure gorputzaren kudeaketa?

Ebolaz kutsatuta egon daitekeen euskal herritar bat espainiaratu dute

Malin, Mugarik Gabeko Medikuen boluntario gisa ebola duten gaixoak artatzen ari zen mediku nafarra Madrilera eraman dute badaezpada berrogeialdian jartzeko, nahiz eta, momentuz ez duen gaitza izateko seinalerik.

Anonymous Ku Klux Klanen aurka

Anonymousek, KukuxklanUsako hiru Twitter kontuetako eta webguneko pasahitzak lortu eta kontrolpean hartu ditu astelehen arratsaldean,  Fergusoneko istiluen erantzun gisa.

Windowsen akats larri bat konpondu du Microsoftek... 19 urteren ondoren

Ordenagailuak urrutitik kontrolatzea errazten zuen akatsa aurkitu dute IBMko ikertzaileek. Windows 95etik hasita, Microsoften sistema eragilearen hurrengo bertsio guztiek izan dute ahulgune hori.

"IKTak jakintzaren mesedetan", Euskarabildua jardunaldiak

IKTak jakintzaren mesedetan jardunaldiak egiten ari dira egun osoan Donostian, San Telmo Museoan. Teknologia Berriek hezkuntzan izan duten eragina, edo hobeto esan, irakaskuntzan, zer-nolako etekina atera behar zaien hausnartzen arituko dira.

Euskarabildua: IKTen garapena eta esku-hartzea hezkuntzan

Euskarabildua jardunaldiak izan dira azaroaren 6an Donostiako San Telmo museoan. IKTak jakintzaren mesedetan deitu diote aurtengo egitarauari, eta goizean zehar gaiaren inguruko ponentzia eta mahai-inguruez gozatzeko aukera eskaini dute. Bazkalostean, berriz, entzulea agente aktibo bilakatu nahian World Café talde dinamikak egin dituzte. Lerrootan goizeko saioei egin diegu errepasoa.

Onddoak elikagai... eta arma

Udazken sasoi honetan gure basoetan eta mendietan onddoak, zizak eta perretxikoak ikus ditzakegu, batzuk jangarriak eta besteak ez, baina guztiak ikusgarriak. Munduko leku askotan kontsumitzen dira onddoak, eta kulturaren arabera batzuk ala besteak bildu eta jaten dira. Baina oso bestelako...

Euskarabilduaren 3. edizioa azaroaren 6an

Euskarabildua jardunaldiek IKTak jakintzaren mesedetan izenburua izango dute. Donostian, San Telmo Museoan, izango dira azaroaren 6an eta izen-ematea doan da. Teknologia Berriek hezkuntzan izan duten eragina, edo hobeto esan, irakaskuntzan, zer-nolako etekina atera behar zaien hausnartzen...

Itsaspekoak ez omen zuen etorkizunik

Cornelius Drebbel (1572-1633) asmatzaile holandarrak eraiki zuen historiako lehen itsaspekoa. Jakue I.a Ingalaterrako erregeak asmatzaile gisa kontratatu zuen eta Drebbelek horrelako itsaspeko ontziak etorkizun handia zutela ulertarazi nahi izan zien Britainiar Armadako kideei. Arrantzontzi...

.eus luzapena aukeratzearen ondorioak

Zergatik eskuratu behar dut .eus luzapena duen domeinua? Luzapen berrira aldatzeak zertan eragiten du indarrean ditudan webgunean, posta elektronikoetan eta abarretan? Mende hasieran galdera ohikoenak .com, .net, .edu edo .org luzapena zuten domeinuen komenigarritasunari buruzkoak izaten...

4.000 hitzeko 'Elikadura hiztegia' ondu du Edorta Agirrek

Elikadura hiztegiak bi osagai ditu, batetik, glosario hutsa eta bestetik hiztegi entziklopedikoa. Biak sarean daude erabiltzeko moduan.

"IKTak jakintzaren mesedetan", #Euskarabildua jardunaldien hirugarren edizioa

Azaroaren 6an Donostiako San Telmo Museoan #Euskarabildua jardunaldiak egingo dira. Aurtengo gaia: IKTak jakintzaren mesedetan. Izen ematea irekita dago.

Android 5.0 euskaraz erabili ahal izango da

Telefono mugikorretan oso hedatua dagoen Android sistema eragilea euskaraz konfiguratu ahalko da.

Zotina arriskutsua al da?

Ume-umetatik, ia amaren umetokian gaudenetik hil arte, asko edo gutxi, denok izaten ditugu zotin aldiak. Batzuetan gutxi irauten dute, bestetan gehiago, eta askotan jende artean gaudela irrigarri geratzeko arriskua dugu, kontrolaezina baita. Antza, zotina gure arbasoengandik heredatutako...

Biziaren oinarria izan litezkeen molekulak galaxiaren erdian

Ikerlari talde alemaniar-estatubatuar batek karbono molekulak aurkitu ditu gure galaxiaren erdialdean dagoen Sagittarius B2 gas-laino erraldoian. Molekula horiek molekula konplexuagoak osatzeko oinarriak dituztela adierazi dute. Orain arte espazioan aurkitutako karbono molekulek pilota...

Nola topatu zen Higgs bosoia?

1964. urtean Higgs bosoien teoria plazaratu zen: unibertsoko partikula guztiek masa zergatik zuten azaldu nahi zuen. Sen onari erantzuten zion eta beste edozein teoriak baino probabilitate haundiagoak zituen egia izateko, baino 2012rarte ez zen frogatzerik izan.

Izerditzea mesedegarria da?

Bero sapak eta zirimiri freskagarriak nahasita ekarri dizkigun uda honetan puri-purian egon den kontu batekin nator Argiako orrialde hpmetara. Gehiegi izerditzea –teknikoki hiperhidrosia esaten zaio– gauza aski arrunta da uda partean, baina telebistan agertzen diren produktu...

Azpeitiar gazteek euskalkiari zukua ateratzen diote

Lagunartean, gero eta gehiago komunikatzen gara idatziz teknologia berriei esker. Garbiñe Bereziartua azpeitiarrak, bere herriko 15-16 urteko ikasleekin elkartu, eta teknologien bidez erabiltzen duten hizkera aztertu du. Emozioak adierazteko baliabide ugari erabiltzen dituztela ondorioztatu du, euskalkia izateak asko laguntzen duela horretan, eta oraingoz, erregistro informal horrek ez daukala eraginik testu formalak idazterakoan.

Apple Watch ordularia, osasuna negozioaren muinean

Apple konpainiak, beste askotan bezala, jendeak egunak ilaretan igarotzea lortu du irail honetan. iPhone 6 izan da izarra, baina horrekin batera ordulari bat iragarri du enpresak: Apple Watch. Googlek Google Glass betaurrekoak iragarri zituen orain urtebete, eta orduz geroztik jakin izan...

Meteoritoen inpaktuen mapa

Meteoritoak Aztertzeko AEBetako Elkarteak mapa batean kokatu ditu K.a. 2500. urtetik 2012ra arte Lurra jo duten meteorito garrantzitsuenak. Guztira, 34.513 inpakturen berri jasotzen du mapak. Meteoritoak tamainaren arabera sailkatu dituzte: 0 eta 9 kilogramo arteko 33.277, 10 eta 19...

Geneak eta inguru desegokiak

Lehen sarreran ikusi genuen bezala, gure eboluzioan zehar eraikitako genomak gure bizimoduarekin talka egiten duenean, emaitza gaixotasuna da. Baina zergatik gertatzen da hau?
Multimedia

2014-12-02  |  Zientzia

Ongi etorri iraultza genomikora

Genomaren sekuentziazio azkarra eta merkeak osasun-zainketa, aseguruak eta politika goitik-behera aldatuko dituela dio Richard Resnick-ek hitzaldi honetan. Iturria: TED.com

2014-03-11  |  Zientzia

Multimedia komunikazioaz

2013ko urriaren 10eran EHUko Leioako Campusean Marijo Deograciasek eta Naiara Urangak emandako hitzaldia. MMLab proiektuaren nondik norakoak azalduko zituzten. Grabazioa eta edizioa: Jakobe Palazio

2014-02-10  |  Zientzia

Ahoan bilorik gabe: Rene Harxulet

«Ahoan bilorik gabe» Iparraldeko euskal hedabideek proposatzen duten hilabeteroko hitzordua da.Herria astekariak, Euskal Irratiak, Hitzak, Kazeta.infok eta Kanaldudek elkarlanean elkarrizketatu dute LKS kooperatibako teknika arduradun Rene Harluxet.

2014-01-27  |  Zientzia

Haririk gabeko datuak transmititzeko LED argiak

Zer gertatuko litzateke foku gori guztiek datuak igorriko balituzte? Harald Haas-ek erakusten du, lehenengo aldiz, hori egin dezaken gailu batek. LED arrunta batetik argia kliska egitean, gizakiaren begirako oso aldaketa azkarregia eta antzemanezina gertatzen da, gailuak telekomunikazio dorreak...

2013-12-19  |  Zientzia

Nanozientzia, txikiaren erronka

Miren Isasa zientzialariaren hitzaldia. Iturria: Udako Unibertsitate Bolibartarra

2013-12-18  |  Zientzia

iNozoak

Gure zoriontasuna behar ez ditugun gauzen menpe dago eta kontrolatzen ez ditugun entitateek kontrolatuta. Baina zer? Eseri eta piztu telebista! Egilea: Big Lazy Robot VFX Musika eta soinua: Full Basstards

2013-12-05  |  Zientzia

Teknologia berriak parte hartze prozesuetan

Gorka Julio, Beñat Birasuegi eta Unai Gorrotxategik Etxarri Aranazen emandako hitzaldia. Iturria: Etxarri Aranazko Udala

2013-11-27  |  Zientzia

Sarea bezalako kontrolpeko espazio batetik territorio propioak sortu

Gazteen artean euskal nortasunaren eraikuntza sare sozialetan nola ematen den aztertu du Koldo Diaz Bizkarguenagak bere tesian. Azterketa lan luzearen ostean, sarean muga geografikorik ez dagoen arren, bestelako mugak badirela ondorioztatu du eta elkarrizketa honetan ematen dizkigu xehetasunak.

2013-11-15  |  Zientzia

The Pirate Bay - Teklatutik urrun

The Pirate Bayko sortzaileei, Gottfrid Svartholm, Peter Sunde eta Fredrik Neij gazteei eginiko epaiketa azaltzen duen dokumentala. Egile eskubideak urratzeagaitik Hollywoodeko industriaren 13 miloi dolarreko kalte-ordainaren eskaerari aurre egin zioten. [2013 - 85 min] Jatorrizko izena:...

2013-11-11  |  Zientzia

Etorkizuneko jostailuak

Zach Kaplan-ek eta Keith Schacht-ek material berri eta harrigarri batzuk erakusten dizkigute. Hauen artean iman biguna, usainak detektatzen dituen tinta, likido "lehorra" eta 3 metroko makil harrigarri bat ditugu. Iturria: TED.com

2013-11-05  |  Zientzia

Itzali telebista eta erdu sarera

Argiako multimedia arduradun Axier Lopezek Euskarabildua jardunaldietan emandako hitzaldia XX. mendeko kultura porrotik handiena: telebista. Itzali eta erdu sarera" izenburupean

2013-10-09  |  Zientzia

Korrika transmedia

Korrikaren 18. edizioan transmedia proiektua berezi bat egin zuten Euskal Herriko Unibertsitateak, EITBk eta Tabakalerak batera. Proiektu horren baitan EHUko multimedia masterreko ikasleek egindakoari buruzko xehetasunak bildu ditugu. EuskaraBildua jardunaldietan proiektatzeko egindako...

2013-08-13  |  Zientzia

Seigarren zentzumena teknologiaz

Pranav Mistryren gidaritzapeko Pattie Maesen MITeko laborategiaren erakustaldi honek sekulako arrakasta izan zuen TEDen. Soinean eraman daitekeen tresna da, inguruan dugunarekin hartueman sakonean jardutea errazten duen proiektorea duena. Imajinatu "Minority Report", bada hori baino...

2013-06-14  |  Zientzia

Film hau lapurtu II

Steal This Film dokumentalaren bigarren zati honek ikus-entzunezko materialen trukeaz, Interneten izaeraz eta eduki libreen eta copyrightaren arteko borrokaz hitz egiten du. Euskarazko azpitituluak: Azpitituluak.com

2013-06-14  |  Zientzia

Javier Etxebeste

“Mister Yahoo!” izandako enpresari eta ekintzaile euskaldun eta kementsu ezagunak igerian darrai Interneteko negozioen itsaso zabalean. Orain “Mister Nestoria” dena negozioez, Interneten erronkez eta nazioarteko enpresa munduan euskalduna izatearen abantailez mintzatu...

2013-05-24  |  Zientzia

Film hau lapurtu I

Fitxategiak elkar-trukatzeko P2P sareei buruzko dokumentala. Komunikabide ofizialetan sistema hauei buruz ematen den ikuspegi okerra zuzentzeko asmoz, sare hauen egileak dira filmaren protagonista eta ekoizle. [2006 - 32 min] Jatorrizko izena: Steal this film I Azpitituluak: Xabier...

2013-03-08  |  Zientzia

Gainkontsumoa

Ekosistemaren jasangarritasunaren muga gainditzen duen baliabideen ustiaketari deitzen zaio gainkontsumoa. Kapitalismo mugagabearen ezaugarri honi buruzko irudi hauek Samsara filmeko pasarte batekoak dira. 5 urtetan eta 5 kontinenteetako 25 herrialdetan grabatu dituzte irudi gordin bezain...

2012-10-25  |  Zientzia

Osasunlingua (Esperientzia arrakastatsuak euskaraz)

Euskarabildua jardunaldietan euskaraz arrakastatsuak izan diren 3 esperientzia nabarmendu ziren. Osasunlingua aplikazioa da haietako bat.

2012-10-25  |  Zientzia

Arbel digitala (Esperientzia arrakastatsuak euskaraz)

Euskarabildua jardunaldietan euskaraz arrakastatsuak izan diren 3 esperientzia nabarmendu ziren. Arbel digitala da haietako bat.

2012-10-25  |  Zientzia

Tropela.net (Esperientzia arrakastatsuak euskaraz)

Euskarabildua jardunaldietan euskaraz arrakastatsuak izan diren 3 esperientzia nabarmendu ziren. Tropela.net webgunea da haietako bat.

2011-11-08  |  Zientzia

Iraultzaren irudiak

Ez zen posible izango Arabiar Udaberria bezala ezagun egin den fenomenoa, teknologia berririk gabe. Halere, teknologia berriek eurek bakarrik ez dute deustarako balio, atzean hauen potentzialtasuna baliatuko duen pertsonarik ez badago. Hori da Al Jazeerak egindako dokumental honek azpimarratzen...

2011-07-14  |  Zientzia

Euskara(z) modernizatu

Euskarazko astekaria da ARGIA. Bertako langileok euskaraz egiten dugu eguneroko lana, kazetarietatik hasi eta administrazioraino. Argi dugu Internetek haize berriak ekarri dituela hedabideontzat, eta honekin batera, baita euskararentzat ere. Unea egoki ez erabiltzen jakiteak ondorio larriak...
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


Ametzagaiña Argia Antza iametza Adur Luditoys