AEB

Zergatik den Hillary Clinton Trump baino arriskutsuagoa

Diana Johnstone analista politikoa da, AEBetako eta Europako hainbat hedabidetan kolaboratzen du. Hillary Clinton: kaosaren erregina izeneko liburua kaleratu berri du, demokraten hautagaiaren ibilbide politikoari egindako azterketa zorrotza. La Marean elkarrizketatu dute eta pasarterik esanguratsuenak bildu ditugu.

Irakeko Daeshen bihotzaren aurkako gurutzada

Urriaren 17an Mosul hiria Estatu Islamikoaren 2 urteko morrontzatik askatzeko borrokari ekin zioten 35.000 bat militarrek. Irakeko armadak eta beste hainbat gerrillak, AEBetako militar eta zerbitzu sekretuen gidaritzapean, antolatutako eraso honek sortuko duen krisi humanitarioak txiki utz lezake Siriako Alepon gertatzen ari dena. Bitartean, Errusiak eta Siriak su etena ezarri dute Alepoko zeruetan, eta kezka azaldu dute Mosuletik ihesi doazen jihadistak Siriako Estatu Islamiarra indartzera doazelako. Irudian: Mosuletik 10 kilometrotara dagoen Ba´ashiqah herriko aldirietako bonbardaketei begira daude hainbat peshmerga –Irakeko Kurdistan autonomoko borrokalariak–.

Palestinarren oihua Sirian

Uztailaren amaieran 12 urteko errefuxiatu palestinar baten hilketaren berri izan genuen. Komunikabideek argi erakutsi ziguten errefuxiatu palestinarrak ere Siriako gerraren gordintasuna pairatzen ari direla.

"Alepon hegaldiak debekatzeak denok eraman gaitzake gerrara"

Taktika humanitario honek funtzionatu zuen Iraken 1991n, baina gaur Errusia aktibo dagoenean Siria gainean, bere aire eremua kontrolatzen ahalegintzeak talka desastroso batean sartzeko arriskura hurbiltzen du Mendebaldea. Hori dio The Guardian egunkarian Jonathan Steelek, 1991ko Golko gerraz geroztik Ekialde Hurbileko gatazkak jarraitu dituen kazetari prestijiodunak. 

Ez Ponpeia, ez Gernika: hau Alepo da, mundu gerra baten epizentroa

2,1 milioi biztanle 2004ko erroldan. Alepo da munduko hiririk zaharrenetako bat, Kristo Aurreko seigarren milurtetik gaurdaino etenik gabe biztanleak eduki dituena. Da? Zen. Ekialdeko auzoak matxinoen kontrolpean, mendebaldekoak gobernuarenean, UNESCOk gizateriaren ondare izendatutako hiria suntsitu dute, zepoan harrapatutako populazio zibila satorren gisa bizirautera behartuz.

Ez Ponpeia eta ez Gernika: hau Alepo da

Siriako gerra baldin bada urteotako hondamendi humanitario handinetakoa, munduko potentzia militar handiak zuzenean edo zeharka sarturik muturra bertan munduak zuzenean ikusten duen sarraski itzela, uneotan lehiatzen den Alepo hiriko guduak marra guztiak gainditzen ditu herritarren kontrako krudelkerian.

EB-Turkia hitzarmenaren biktimak sei hilabeteren ondoren

2016ko martxoaren 18an, Europar Batasunaren eta Turkiaren arteko akordioa onartu zuten 28 herrialdeetako buruzagiek, etorkinen olatua geratu nahian. Horren arabera, Siriako gerratik ihesi zihoazenek bakarrik jasoko zuten errefuxiatu estatusa. Afganistanen eta Iraken talibanengandik ihesi edo Nigeriako Boko Haramen atzaparretatik ihesi doazenei ukatuz.

Tiroketak eta misil jaurtiketak Siriako su-eteneko lehen orduetan, baina hildakorik ez

AEBek eta Errusiak adostutako su-etenak nolabaiteko lasaitasuna ekarri dio Siriari, lehenbiziko orduetan eraso batzuk izan arren. Zehazki, Giza Eskubideen Siriako Behatokiak esan du su-etena hasi eta minutu gutxira izan direla akordioaren zenbait urratze, baina oro har gerra-ekintzarik eza izan dela nagusi.

Turkiak Jarabulus hartuz karta banaketa berria eragin du Siriako gerran

Abuztuaren 24an Turkiako armadak Siria inbaditu zuen. Turkiarren babesarekin hamabi orduren buruan Jarabulus mugako herri estrategikoaren jabe egin ziren AEBek patrozinatutako miliziak, bide batez gudari kurduak atzera egitera behartuz. Jarabuluseko gertakizunetan jauzi kualitatiboa ikusi dute “ordezkari bidezko mundu gerra” hau gertutik behatzen duten aditu batzuek.

Estatu Islamiarraren buru militar berria Tajikistangoa da eta AEBetako militarrekin entrenatua

Azken hilabeteotan AEBeko militarrek Estatu Islamiarraren lehen eta bigarren buruzagia hil ondoren, Gulmurod Khalimov izendatu dute orain islamisten lider militar. Tajikistango indar antiterroristetan koronel gradua zeukala, desertatu eta AEBetara jo zuen. Khalimovek berak publikoki aitortu du –iparramerikarren kezkarako– AEBetako armadaren eliteko taldeekin entrenatu dela.

Elias Khoury: "Palestina, Siria eta gure itsukeria"

Elias Khoury idazle libanoarrak salatzen duenez, Siriako gerrak erakusten du munduaren etikaren neurria, 1948an Israelgo Estatua sortzeko ehunka mila palestinar kanporatzeak erakutsi zuen moduan. Nola jarraitu iraganeko masakreak ospatzen esanez “horrelakorik berriro ez!” eta aldi berean isildu egunotan luzatzen ari den Siriako dramaz? Nobela eta antzerkigile, literatur kritiko, Elias Khoury libanotarraren liburuak hainbat hizkuntzatara itzuli dira.

Bakea urrun Sirian, AEBek eta Errusiak pultsuan jarraitzen duten bitartean

Aurrerapausoak bai baina bi arlo garrantzitsutan akordiora iritsi ez direla iragarri du John Kerry AEBetako Estatu idazkariak. Errusiako bere homologo Serguéi Lavrovekin izandako bileraren ostean egin ditu adierazpenok, Txinako Hangzhou hirian egiten ari den G20aren gailurrean.   

Erdogan: "Amaiera arte jarraituko dugu Siriako operazioekin"

Turkiak gogortu egin du “Eufratesko ezkutua” deituriko kanpaina militarra. Guztira, 60 tanke eta 380 bat soldadu ditu Turkiak Jarabulus inguruan.

Turkiak Jarabulusen jarri du Siriako kurduengandik bereizteko lehen mugarria

Turkiak FSA Siriako Armada Askea taldearen laguntza izan du Estatu Islamikoa bertatik botatzeko. Ankarak milizia kurduen hedapena gerarazteko baliatu nahi du erasoa.

Jihadismoa, terrorismoa eta elkartasun selektiboa

«Terrorismoaren basakeria irmoki salatzen» duten politikarien konzentrazio bat jada ez zait albiste iruditzen, asteroko ekimen aspergarri eta hipokrita bat baizik.

Irtenbiderik gabe

Oso kritikatua izan da Europar Batasunaren eta Turkiaren arteko akordioa. Horren ostean, Grezian milaka lagun ez aurrera, ez atzera harrapatuta daude. Horietako bat da 25 urteko Abdullah Alkem siriarra.

Siriako errefuxiatuentzako mila kilo material bildu dute Leitzako ikasleek

Leitzako Amazabal Institutuko DBH1eko ikasleek etorkinen gaia lantzeko ebaluazioaren barnean egindako kanpaina arrakastatsua izan da: tona bat material jarri dute Greziara bidean.

Gerraren aitzakian Turkia nola ari den eraldatzen Kurdistango Diyarbakir

Turkiak Kurdistango Diyarbakir eta beste hiri nagusietan gogortu duen “terrorismoaren kontrako guduak”, helburu politikoaz gain ekonomiko eta urbanistikoa ere baditu: artilleriak suntsitutako edo biztanleen ihesagatik hustutako auzo osoak desegin eta luxuzko eraikin berriak eraiki, agintearekiko otzanak ez diren herritarrak kanporatu, oroimen historikoa itxuraldatu.

Gabirel Ezkurdia: “Siriako gerraren irabazleetariko bat Israel da”

Siriako gerraren inguruan hitzaldia eman berri du Gabirel Ezkurdia (Bilbo, 1966) politologoak Arrasaten. Orain dela bost urte hasi zen gatazka odoltsu hau “Israelen existentzia kolokan jartzen duten estatuak desagerraraztea helburu duen plan” bati erantzunez hasi zen bere esanetan.

PSEko kideek bakarrik hitz egingo dute Siriako errefuxiatuei buruzko solasaldi instituzionalean

“Siriar errefuxiatuen krisiari buruzko begiradak” topaketaren bigarren zatian erakundeen zereginaz hitz egingo dute. Gonbidatu guztiak PSEko kideak dira, Donostia 2016ren barruko ekintza den arren.

Errefuxiatuei buruzko jardunaldiak antolatu ditu Gasteiz Irekiak

Errefuxiatuak, eskubiderik gabeko pertsonak. Zer egin dezakegu? Izenburu horrekin, jardunaldiak antolatu ditu Gasteiz Irekia ekimenak.

Gerra besterik ez dute ezagutu azken bost urteetan jaiotako 3,7 milioi haur siriarrek

Duela bost urte gerra hasi zenez geroztik 3,7 milioi haur jaio dira Sirian. Horietatik 2,9 milioik Sirian jarraitzen dute, eta 811.000 errefuxiatuta daude. 151.000 haur baino gehiago errefuxiatu kanpalekuetan jaio dira jada, UNICEFen txosten baten arabera.  

Atenasko porrotetik Parisko sarraskietara, garai konplikatuak Europako ezkerrentzat

Ezkerraren itxaropen zaharberrituekin ekin urte berriari eta alde guztietako kontserbadore eta inmobilistek aldarrikatutako Zibilizazioen Talkaren edizio odoltsuekin burutu, horra zein izan den 2015 honen patua. Disney World edo Port Aventurako txirrista erraldoietako batean abiatu balitz bezala, 2008an mundua eta batik bat Lurraren ipar aldeko mundu garatua eten gabeko ezustekoz betetako bidaian sartua da, hazkunde ekonomikoaren burbuila lehertuz geroztik, klase guztietako gatazka eta desorekak egonkortu nahi eta ezinean. Bihotzondoko berriak agintzen zaizkigu 2016rako.

Europar Batasunak errefuxiatuen kanporaketa adostu du Turkiarekin

Errefuxiatuen etorrerari aurre egiteko beste akordio bat sinatu dute Europar Batasunak (EB) eta Turkiako presidente Recep Tayyip Erdoganek. Akordioak Greziako kostaldera iritsitako errefuxiatuak zuzenean Turkiara bidaltzeko eskumena emango dio EBri. Turkiak, horren trukean, asilo politikoa jaso duten iheslari kopuru bera bidaliko dio Europari.

Ņarro eta kurduak Bidarrain Baigorriko etorkinen bestan

Bidarraitarrek antolatu dute duela guti arratsalde eta arrats bat Baigorrin zauden etorkin iheslarien alde. Pilota partida, kantaldi, afari, elkarrizketa eta elkar ezagutza, biziki memento goxo bat pasarazi dute bai etorkiner eta bai herritarrer. Arratsean kantaldi bat bazuten paratua, eta kantuen artetik etorkinen lekukotasun zonbeiten entzuteko parada izan dugu, Jackie Aguerre-en itzulpen lanari esker.

Greziak ezin ditu gelditu Europarantz datozen beste milioi bat iheslari

Europar asko kexu diren arren dagoenekoz etorkin gehiegi hartu dituztelako etxean, 2016an ohartuko dira errefuxiatuen krisia hasi baizik ez dela egin. Kalkulurik kontserbadoreenetan milioi bat gehiago iritsiko dira aurten, funtsean Ekialde Hurbiletik. Krisi ekonomikoarekin batera gertatu delarik, Europaren arkitektura politikoa kolokan jarri du infernutik ihesi bizimodu bila iritsitako jendeon etorrerak.

Siriako gerrak dagoenekoz 470.000 hil ditu eta 1,9 milioi zauritu

Sirian bost urteotan hil edo zauritutako herritarrak askoz gehiago izan daitezke orain arte kontatutakoak baino, zehazki Nazio Batuen Erakundeak esandakoen bikoitza.

"Nabilen tokietan, propagandak informazioak baino indar handiagoa du"

Egia omen da gerra ororen lehen biktima. Egiaren autopsia egitera edo egia lurperatzera ote doa kazetaria frontera? Honatx arkeologia ariketa zintzo bat.

"Egunero bizi dugu Gernikako sarraskia Sirian"

Mendebaldeko estatuak sekula baino gehiago Siriara so diren honetan, Assaden erregimenak egin “genozidioaz” ohartarazten dabil Mohamed Mahmoud. Estatu kolpe baten bidez iritsi zen boterera Hafez el-Assad, 1970ean, eta Bachar semeak hartu zion segida 2000n. Masakrez, errepresioz eta askatasun ukapenez josiriko urte luzeak dira. “Assad da siriarren hiltzaile nagusia, ez Daesh”.

Estatu Islamikoak nahi du kalifato zaharrera itzuli sare sozialen gainean

Estatu izan nahi lukeen egitura finkatzeko ahaleginean ari da EI Irak eta Sirian kontrolpean dauzkan eremuetan: otomanoen inperioaren ezaugarriak oroitarazten dituen kalifato bat, basailutza harremanetan oinarritua, eta aldi berean sare sozialen bidez komunikazioa erabiliz mugimendu sozial modernoenak bezain arin.
Multimedia

2016-03-02  |  Siria

Siriako krisia 10 minutuan azalduta

Ia 4 milioi errefuxiatu eragin dituen Siriako gerraren jatorriari buruzko interpretazio bat. (Youtubek azpitituluen hizkuntza aukeratzeko zerrendan euskara hautatu).

2016-01-21  |  Siria

Zer gertatzen ari da Ekialde Hurbilean?

Mikel Aiestaran eta Karlos Zurutuza kazetarien hitzaldia Ekialde Hurbileko egoeraz. Azpeitiko San Agustin kulturgunean abenduaren 29an. Moderatzailea: Nekane Zinkunegi kazetaria.

2013-06-14  |  Siria

Kurdistan, aukerak eta mehatxuak parez pare

Kurdistan, munduko estaturik gabeko herririk handiena, lau estatuk zapaldua bizi da. Orain, Turkiako gobernua eta estatu honen barruan bizi diren kurduen arten piztutako bake prozesuak itxaropena itzuli dio herri honi. Aukerak eta mehatxuak parez pare daude.

2013-03-21  |  Siria

Alepoko kurduak

Siriako Alepo hiria odolusten ari den bitartean, Babeserako Unitate Kurduak saiatzen ari dira erregimenaren eta matxinatuen arteko borrokaldiak Ashrafiyeh eta Shekih Masqsoud auzoetara ez daitezen iritsi; kurduak dira han gehiengo. Kurduen milizietara Siriako Ejertzito Librearekin...

2013-02-05  |  Siria

Siriako gatazka: Frankotiratzaile baten begietatik

Aleppo hirian, Al-Assaden tropen aurka borrokan ari den frankotiratzailea ezagutu du Andoni Lubaki kazetariak. Eremua zaintzea eta aurkariak zelatatzea da frankotiratzailearen egunerokoa. Eta behar izanez gero, tiro egitea.
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


AmetzagaiÃąa Argia Antza iametza Adur Luditoys