Murrizketen sintomak osasun zerbitzuan

Ospitaleak eta osasun zentroak aterpe izango ditugu guztiok, noizbait, gure osasunak ezusteko arazoren bat sufritu, edo, denboraren poderioz, gorputzak egoki jarduteko laguntza beharko duenean. Ez da alferrikakoa, beraz, osasun publikoari buruzko kezka. Azken urteetan, lan gatazken protagonista izan da Osakidetza. Jaurlaritzak egin dituen murrizketei erantzuteko batasun sindikala bultzatu dute SATSE, ELA, LAB, SME, FFHE, CCOO, UGT eta ESK-k, eta osasun zentroetan hainbat mobilizazio antolatu dituzte, greba orokor deialdiak tarteko, lan baldintzak berreskuratzea aldarrikatzeko. Murrizketen eragina langileen egoera kaltetzetik harago doa, ordea, eta gizarte osoari eragiten dio, sindikatuek salatu dutenez. Osasun zerbitzu publikoaren kalitatea dago jokoan.

Lacq: kea, 136 heriotza eta agintariek gordetako ikerlan epidemiologikoa

Mende erdiz, Biarnoko Lacqeko biztanleak kutsatu dituzte gas hobiak ustiatzean. Bailaran 1968tik 1998ra artean heriotza tasa %14 handitu zela demostratu zuen Bordeleko unibertsitateak, baina agintariek txostena ezkutatu eta ez diote jarraipenik eman ikerketa epidemiologikoari. SEPANSO elkarte ekologistak salatu berri du eta gordetako agiriak interneten jarri.

Milaka umeren heriotza saihestu liteke pneumoniaren txertoa merkeago salduta

Mugarik Gabeko Medikuak elkarteak sinadura bilketa abiatu du Espainiako Estatuan, Pfizer eta GSK farmazeutikei eskatzeko pneumoniaren aurkako txertoaren prezioa erdira jaitsi dezan garapen bidean dauden herrialdeetan.

Berandu eta herren dator Europatik babesa

90eko hamarkadaren hasieratik dakigu inguratzen gaituzten konposatu kimiko sintetikoetako asko kutsatzaile hormonalak direla. Gure sistema endokrinoa engainatu eta gaitz ugari eragiten dute: ugalketari lotutako nahasmenak, minbiziak, diabetesa... Zientzialariek aspaldi alarma jo zuten arren, halako substantzietarako behar bezalako araudirik gabe gaude oraindik Europar Batasunean; ez luzerako, zorionez. Ondoko lerrootan kontatuko dizuegu nola lortu duten produktu kimikoen eta pestiziden lobbyek erregulazioa atzeratzea. Eta agian, itxuragabetzea ere bai.

Artxibo sortzaileak

Zerbait artxibatzen dugunean, inkontzienteki bada ere, materia hiltzat jotzen dugu: pasa da, klasifikatuta dago, behar den tokian gordea eta izendatua. Baina artxiboak sorkuntzarako tresna ere izan daitezke. Iraganeko materiala berrerabiliz, oraina beste modu batera pentsatzen lagun dezakete. Artxiboa modu dinamiko horretan ulertzeak batzen ditu Tabakalerak inauguratu dituen bi erakusketa berriak.

Iņigo Suberbiola: "Albisteak ez du esan nahi Biodonostiaren ikerketa diseinua egina dagoenik"

Garrantzi handia ematen diegu mikropartikulei. Azken urteetan ikerketa handiak egiten ari dira eta ikertua dago bizi itxaropena jaisten dutela, batez ere 5 urtez beherako umeetan erasokorragoa izanik.

CUPi egurra konpresa tradizionalen ordezkoak bultzatzeagatik

Hedabide batzuek estu hartu dute Manresako CUP alderdia udalean konpresa ekologikoak eta merkeagoak erabiltzea proposatzeagatik.

Errausketaren aurkako medikuek Diputazioari: “Beldurgarria da Biodonostiari egindako enkarguan esaten dena”

Gipuzkoako Foru Aldundiko agintariek herritarrak “laborategiko akuritzat” tratatu nahi dituztela adierazi dute Osasuna eta Errausketa Ikerketa Taldeko medikuek.

OEIT erraustegiaz: “Datozen asteotan jende askoren etorkizuna erabakiko da”

OEIT Osasuna eta Errausketa Ikerketa Taldeko medikuek datozen asteotan hitz egin nahi dute agintari eta eragile sozialekin Gipuzkoako Foru Aldundiak eraiki nahi duen errausketaren arriskuez jabearazteko: “Aurrez aurre esan nahi dieguna da datozen asteotan Gipuzkoaren etorkizunari eta jende askoren osasunari buruz erabakiko dutela, errauskailuek minbizia sortzen dutela, azterketa askok hala adierazten dutela eta, gutxienez, ardura printzipioa aplika dezatela”.

Diabetesa herrialde txiroetan hedatu da gehien azken urteetan

Munduan laukoiztu egin da diabetesa duten pertsonen kopurua 1980tik 2016ra, Munduko Osasun Erakundeak (OMS) jakinarazi duenez. 1980an, 108 milioi pertsonak zuen diabetesa; 2014an, 314 milioi pertsona gehiagori eragiten dio gaixotasunak –422 milioi dira guztira–. Munduko hamaika heldutatik bati eragiten dio gaixotasun horrek.

Neonatologian ez dago txantxangorririk

Euskararen geroa kalean, eremu ez formalean jokatzen dela esaten entzuten ditugu gure agintariak azken aldian. Hori ukatu gabe, gure istorioak, bere xumean, errealitate gordin eta onartezin bat islatzen duela uste dugu. Hain zaila da bi hizkuntza ofizialak jakitea eskatzea? Noiz arte egon behar dugu zain?

Erraustegirik ez, erabat aurka gaude

Birziklapena sustatu beharrean, oztopatu egingo duelako; minbizi tasak eta heriotzak biderkatuko dituelako; enpresari pribatu gutxi batzuei bakarrik interesatzen zaien azpiegitura honen erruz gipuzkoar guztiok 30 urtetarako zorpetu nahi gaituztelako.

Bost milioi laguni interesatu zaie Jairo Berbel elgoibartarraren liburua, ba al dakizu zergatik?

Argitaratu aurretik ere oihartzun zabala izaten ari da Jairo Berbel elgoibartarrak idatzi duen liburuak, Siempre, la leyenda de la pecosa de ojos verdes (Beti, begi berdeko neska pekatsuaren leienda).

"Txertoen aurkakotzat jotzen da txertaketei edonolako kritika egiten dien edonor"

Madrilen jaio zen 1971n. Azken hamabost urteetan industria farmazeutikoaren jarduna eta sendagaiek eragindako kalteak ikertzeagatik nabarmendu da Miguel Jara kazetaria. Bost liburu kaleratu ditu; horietan azkena, iaz argitaratua, Vacunas, las justas (Txertoak, beharrezkoak baino ez). 

Kantzerigenoen zerrendan dagoen glifosato herbizidari buruzko erabakia atzeratu du Europak

Kontsentsu zientifiko (eta politiko) ezak eta talde ekologisten presioak eraginda, Europar Batasunak maiatzerako utzi du glifosato herbizidaren baimena luzatzeari buruzko erabakia. Osasunaren Munduko Erakundeak "segur aski kantzerigenoen" zerrendan sailkatu zuen glifosatoa 2015eko martxoan, baina Europako Batzordeak baimena beste hamabost urtez luzatzeko proposamena egin du, substantzia arriskutsua ez dela dioen Europako Elikagaien Segurtasun Agentziaren (EFSA) txosten batean oinarrituta. Munduan gehien erabiltzen den herbizida da glifosatoa.

Propoliaz hitzaldi bereziak emango ditu Gipuzkoan eta Lapurdin Teresa Giral kubatar adituak

Teresa Giral doktore albaitaria Kubako aditu nagusietakoa da erleen propoliak gizakien eta abereen osasuna artatzeko dauzkan ahalmenetan eta erleen produktu hori medikuntza sistemak eskatzen dituen bermeekin ekoizteko prozesuetan. Gipuzkoan eta Lapurdin emango ditu ikastaldiak egunotan.

Supermerkatuan moldatzeko gida

Izaskun Berasategi Zabalza nutrizionista da, kontsulta du Iruñean eta elikadurari buruzko tailerrak ematen ditu Nafarroako ikastetxeetan. Jango duguna erosterakoan arreta zertan jarri behar dugun aholkatu digu, kontsumo arduratsua eta kritikoa egin nahi badugu.

Amatxik hartu zuen DES estrogenoa, alabak eta bilobak ordaintzen dute

Ipar Amerikan eta Europan milaka emakumek nozitzen dituzte beren amei haurdunaldia hobetzeko emandako DES Diethylstilbestrol hormona sintetikoaren kalteak, beren soinetan eta egin dituzten haurrenetan. Talidomida isila deitu izan zaion DES ahaztuaren hirugarren belaunaldiko biktima batek salaturik, farmaziako konpainiak auzitan izango dira martxoan Parisen.

Osakidetzan, euskaraz eskainiko ez dizutenez, zuk eskatu

Odol analisiak, historia klinikoa, traumatologoaren txostena... ez dituzu sekula euskaraz irakurriko, ez bada aurrez euskaraz jasotzea eskatu duzula. Eskariak eskaintza aupatuko duela uste du Aitor Montes Aramaioko medikuak. Iaz Arrasaten bezala, orain Oñatin egin dute osasun informazioa euskaraz eskatzeko kanpaina.

Osakidetzako mahai sektoriala adostasunetik urrun

Osakidetzako Zuzendaritza Nagusiak deituta, 2016ko lehen mahai sektoriala bildu da otsailaren 17an. Lehen bilerak ordea, ez du fruitu askorik eman; LAB sindikatuak “hauteskunde usaina” hartu dio zuzendaritzaren proposamenari, eta ELAk salatu du Osakidetzak “negoziatzeko borondatea azaldu duela, baina konpromiso errealik gabe”. Aspalditik datorren gatazka konpontzeko aurrerapausorik ez, beraz.  

Errausketaren aurkako Aiztondoko plataforma aurkeztu dute

Erraustegiak osasun arazo larriak eragin ditzakeela nabarmendu dute. Lehen ekintzak iragarri dituzte eta plataforman parte-hartzera deitu dituzte Villabona, Zizurkil, Aduna, Alkiza, Asteasu eta Larraulgo herritarrak.

Osasuna eta Errausketa Ikerketa Taldea: erraustegiek kantzerra ugaritzen dute

OEIT Osasuna eta Errausketa Ikerketa Taldeak biltzen dituen mediku eta osasungintzako langileek Gipuzkoako herritarrei bezala agintariei jakinarazi diete hondakinak errausteak minbiziak eta bestelako gaitzak ugaritzen dituela eta eskatu du bestelako kudeaketa alternatiboak azter daitezela.

Osakidetzan arreta euskaraz jasotzeko eskaerak batuko dituzte Oņatin

Osakidetzak gaixoari bidaltzen dion osasunari buruzko informazioa gaztelaniaz jasotzen da gaur egun. Informazio hori euskaraz ere izan dadin kanpaina bat abiaraziko da Oñatin otsailaren 17an.  

Aspergerra duen aita-bakarrak gizartearen aurreiritziak apurtu ditu

“Normaltasun” parametroak betetzen ez dituenaren gaitasunak zalantzan jartzera ohituta dagoen gizarte honetan, lezio ederra eman du Bryan aita-bakarrak: munduari erakutsi nahi izan dio Asperger sindromea duen arren eta zailtasunak zailtasun, gauza dela haurra bakarrik hezteko.

The North Face edota Columbia markako arropetan substantzia toxikoak aurkitu ditu Greenpeacek

Greenpeacek “gizakien osasunerako eta ingurumenarentzat arriskutsuak diren substantzia toxikoak” aurkitu ditu The North Face, Columbia, Patagonia, Mammut eta Haglöfs marketako arropetan. Salatu duenez, PFC konposatuak erabiltzen jarraitzen dute.

Rio 2016: Joko Olinpikoetan zika birusa borrokatzeko neurri bereziak

Eltxo baten (Aedes Aegypti edo Aedes albopictus) ziztadagatik transmititzen da zika birusa. Gogor zigortu du Brasil –Latinoamerika osoa oro har– azken hilabeteotan.

Marihuanak zelula minbizi-eragileak hiltzen dituela frogatu dute

Kalamuak duen THC osagaiak zelula minbizi-eragileak beren buruaz beste egitera bultzatzen dituela frogatu du Cristina Sanchez Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko biokimika molekularreko ikertzaileak. Kanabisaren eratorriek tumore mota guztiei eragiten dietela azaldu du.

Komunera joan naiteke?

“Komunera joan naiteke?” zenbat aldiz entzuten ote den galdera hau egunero Euskal Herriko ikasgeletan, zenbatezina, ezta?

Zer gai izango dute hizpide agintari politikoek eta enpresariek?

Robotak, terrorismoa, migrazioak edota desoreka sozialak izango dituzte hizpide Davoseko (Suitza) eski estazioan bildu diren agintari politikoek, enpresariek eta Leonardo DiCaprio bezalako hainbat pertsona famatuk. Urtarrilaren 23ra bitartean egingo den Munduko Ekonomia Foroak zortzi gai izango ditu ardatz, Graeme Wearden The Guardianeko kazetariak azaldu duenez.

Osakidetzak Gurutzetako sukaldeko elikagaien hornidura pribatizatu nahi duela salatu du LABek

Ospitaleko zuzendaritzak zerbitzua enpresa pribatu bakarrari esleitzeko asmoa duela dio sindikatuak: “Hamaikagarren urratsa da gure osasun sistema pribatizatzeko bidean”.
Multimedia

2016-03-18  |  Osasuna

Erraustegiaren eragina osasunean

Erraustegiak osasunean sortzen dituen ondorio kaltegarriei buruzko hitzaldia Villabonako Gurea zinema aretoan. Xabier Mitxelena eta Maialen Berridi medikuek hartu dute parte solasaldian.

2015-10-01  |  Osasuna

HIESa ez da diskriminatzailea, jendartea bai

HIESak bazterketa egoera larriak eragin zituen 80ko hamarkadan, baina zenbait kolektibok indarrak batuta jendartea piztea lortu zuten. Besteak beste, LGTB mugimenduak AEBetan egindako kontzientziazio lanari esker. Josu Unanue politikaria eta Txo Hiesa elkarteko sortzailea eta Joseba Errekalde...

2015-07-03  |  Osasuna

Jon Salaberri

HIESaren kontrako borrokan aurpegi ezaguna izan zen Jon Salaberri arrasatearra. Berarekin zelan edo halan harremana izan zuten hainbat pertsona elkarrizketatu ditu Goiena Telebistak: Idoia Salaberri arreba, Aitor Iturriaga laguna, Txerra Bolinaga laguna, Domi Korta lagun eta lankidea, Jose...

2014-05-06  |  Osasuna

Elikadura eta osasuna

2013ko uztailaren 1ean, Bolibarren, Nerea Basterretxea Joseba Plaza eta Pedro Akarregik emandako hitzaldia. Iturria: Udako Unibertsitate Bolibartarra

2014-02-11  |  Osasuna

Tolosaldea osasun publikoaren alde

TOPA, Tolosaldea Osasun Publikoaren Alde elkartearen hitzaldia Alegian, 2014ko otsailaren 6an.

2013-08-08  |  Osasuna

Egoitz Garro

Egoitz Garro, aholkulari makrobiotikoa, Altzan (Donostia) jaio zen  eta gaur egun Lekunberrin bizi da. Elikadura makrobiotikoan espezializatu da, baina baita masajean, akupunturan, erreflexologian, chi kung-ean, meditazioan eta arnasketa terapian ere. Duela hiru urte, bazkidearekin batera,...

2013-06-07  |  Osasuna

Antxon Arza

Antxon Arza kirolaria eta enpresaria da, baina batez ere, abenturazalea. 1962ko apirilaren 2an Iruñean jaioa. Nahiz eta bizitzan kolpe latzak jasotakoa izan, Antxon Arza betiko gazte alai eta baikorra da. Magnetikoa. Berarekin solas egitean, barne-bateria energia positiboz kargatzen...

2013-05-03  |  Osasuna

Autismoa, terapia aurrerakoi eta atzerakoienak etxe berean

Autismoaren arloan urtero egiten den kongresurik prestigiotsuena aurten AEBetatik kanpo egingo da bigarren aldiz. Donostian izango da, maiatzean, eta ez halabeharrez: autismoa duten pertsonei laguntzeko programarik garatuenetakoa dute Gipuzkoan. Hortik oso gertu aldiz, alor honetan berrogei...

2013-01-25  |  Osasuna

Arrieta metodoa

Barneko pentsamendu eta premien berri ematea ezinezkoa zitzaion Lourdes Arrietari; jaiotzetiko arazo batek gorputzeko mugimenduak koordinatzea eta hitz egitea galarazten dio. Mentxu ahizpa problema berarekin jaio zen, eta hitz egiteko gaitasuna baduen arren, apenas ahoskatu dezakeen, baina ez...

2012-10-25  |  Osasuna

Osasunlingua (Esperientzia arrakastatsuak euskaraz)

Euskarabildua jardunaldietan euskaraz arrakastatsuak izan diren 3 esperientzia nabarmendu ziren. Osasunlingua aplikazioa da haietako bat.

2012-03-16  |  Osasuna

Toilet Jauna

Kaka ongi kudeatzen baduzu ongarri izan daiteke baina ez baduzu ongi kudeatzen, hil egin zaitzake. Toilet Jauna "pertsona bat komun bat" leloa mundu osoan egi bihurtu dadin ari da lanean. Izan ere, munduko biztanleen %40k ez baitu oraindik komunik.  

2011-11-08  |  Osasuna

Jatearen arriskuak

Janari faltarik ez dugunoi, jaten duguna bihurtu zaigu problema. Otordu bakoitzean substantzia kimiko kutsagarriak sartzen ditugu gorputzean; mokadu batek ez digu kalte egingo, baina substantzia horietako asko luzaroan geratuko direnez gure organo, ehun eta zelulei itsatsita, zenbatgarren...

2011-10-14  |  Osasuna

18 urtez hizkuntza-eskubiderik gabe Osakidetzan

Ordiziako herritar baten seme-alabek 18 urtez izan dituzte haien hizkuntza-eskubideak urraturik Osakidetzan. Izan ere, denbora horretan guztian Osakidetzak ez du euskarazko asistentzia iraunkorki bermatu. Iturria: Hizkuntz Eskubideen Behatokia

2011-06-15  |  Osasuna

Erremeixuak

Lan honetan gure herri kulturaren arlo garrantzitsu bat jorratzen da, gaixotasunak osatzeko erabili ohi diren sendabelar eta bestelako erremedioak aztertzen dira. Belaunaldiz belaunaldi gure baserrietan eta kale-etxeetan gorde den ahozko ondarea ikertzen da. 12 lagunen testigantzen bidez,...

2011-06-08  |  Osasuna

Gauzak Argituz

Gauzak Argituz 20 minutuko bideoa da, azkarra eta datuz ongi hornitua. Mundu mailan ezaguna da Story of Stuff izenburupean eta hamarnaka hizkuntzetara itzuli dute erabiltzaileek. Lurretik materialak erauzi, saldu, erabili eta bota. Gure bizitzetan erabiltzen ditugun gauzarik gehienek gure...

2011-05-04  |  Osasuna

Euskara gaixo dago Osakidetzan

Hizkuntz Eskubideen Behatokiak egindako dokumental honetan euskarak osasungintzan duen lekua aztertzen da. Duintasun bidean, euskara gaixo dago Osakidetzan dokumentala, elkarrizketetan oinarrituta dago.

2010-11-29  |  Osasuna

Sekula biziraun dudan oparirik onena

Hiru minututan Stacey Kramerrek istorio pertsonal hunkigarri baten bitartez azaldu digu, bizi nahi ez dugun esperientzia (beldurgarri, traumatiko eta gogorra) bat nola bihurtu daiteken ordaindu ezin den opari batean. Ted.com webguneko hitzaldia da hau, Creative Commons lizentziapean, Lander...

2008-09-14  |  Osasuna

Carlos Gonzalez, pediatra

Bésame mucho, guraso berrien artean gehientsuen saltzen den eskuliburuaren egile Carlos González pediatrarekin mintzatu gara. Bere liburuetan gurasoei zer egin agindu beharrean, haurren portaera azaltzen saiatzen dela dio. Zenbait joera azaldu dizkigu.
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


AmetzagaiÃąa Argia Antza iametza Adur Luditoys