Marie Curieren lanbidearen ajeak

Paris, 1898. Uztailean, Marie eta Pierre Curie senar-emazteek artikulu bat argitaratu zuten ordura arte ezezaguna zen elementu baten berri emanez. Polonio izena jarri zioten, Marieren jaioterria gogoan. Urtea amaitu baino lehen, bikoteak beste elementu kimiko berri bat aurkeztu zuen: radioa.

"Ez ditut errespetatzen gezurretan aritzen diren hedabideak"

Ignacio Escolar (Burgos, Espainia, 1975) oso gazte hasi zen kazetaritzan, hainbat hedabide handitan kolaboratuz. Público egunkariaren sortzaileetakoa izan zen, baita lehenbiziko zuzendaria ere, 2007tik 2009ra. Público-rekin harremana eten eta gero, eldiario.es egunkari digitala sortu zuen 2012an, eta hura zuzentzen du harrezkeroztik. Deustuko Unibertsitateko Donostiako campusean elkartu gara harekin, jendetza baten aurrean kazetaritzaren argi eta ilunez eskainitako hitzaldiaren ostean.

"Puta izatea niretzat askatasun sinonimoa da"

Politikara jauzia egin duen lehen sexu langilea da Paula Ezkerra (Buenos Aires, 1971). Feminismoaren eta okupa mugimenduaren indarrak ekarri zuen Kataluniara duela hamasei urte eta, orduz geroztik, prostituten estigmen aurkako borrokaren ikurra izan da, Prostitutas Indignadas (Sumindutako Prostitutak) elkartearen bitartez besteak beste.

Zaborrak bizi gaitu

Gainpopulazioa arazo ugari sortzen ari da munduko txoko askotan. Horietako bat da India (1.240 milioi biztanle). Pertsona kopuru erradoi bati, muturreko pobrezia eta hondakinen kudeaketa negargarria gehituz gero, Bhalswa txabolagunea edo ‘slum’aren egoera agertuko zaigu.

Fidelek iraungo ote duen Kubako agroekologiaren patuak erakutsiko du

Kuba trantsizio betean murgildurik utzi du Fidel Castrok. Hezkuntza orokortua, herrialde aberatsenekin alderatzeko bizi esperantza, osasun sistema eredugarria... eta, bestetik, jendeen kontsumitzeko irrika, sistema politikoa irekitzea eta ekonomia mundu globalizatuari egokitu beharra. Azken 25 urteotan kubatarrei elikadura bermatu dien nekazaritza ereduaren iraun edo ahultzeak adieraziko du Kuba norantz doan.

"Herriak guztiaren kontrola izatea lortu behar dugu"

Askapenak Gasteizko Hala Bedi tabernan antolatutako “Erresistentzia eta herri boterearen eraikitzea hegoaldeko Europan” mahai ingurua probestu genuen, Teresa Cacere (Je So’ Pazzo kolektiboa) ekintzaile italiarra elkarrizketatzeko. Napoliko errealitate sozial gordinari nola egiten dioten aurre azaldu digu.

Bernard Cazeneuve izendatu dute Frantziako lehen ministro

Manuel Valls ordezkatuko du Cazeneuvek, presidentetzarako hauteskundeei begira baitago Valls.  

Matteo Renziren azken 'oparia' erreferenduma galdu aurretik: 8 erraustegi berri baimendu ditu

Matteo Renzi lehen ministroak gogor jokatu zuen Italiako konstituzioaren erreforman eta galdu, igandeko erreferendumean jasandako porrotarekin. Erreferendumean ezezkoaren alde gogor lan egin dute, beste hainbat elkarte eta mugimendurekin batera, hondakinen errausketaren aurkako taldeek ere. Matteo Renzik gogor egin zuen apustu errauskailuaren lobbyaren defentsarekin, Italiako ekonomia desblokeatzeko aitzakiatan hainbat errauste planta abian jartzea erabakita.

Sortuk omenaldia eskaini zion Fidel Castrori Donostian

Arkaitz Rodriguez Sortuko buruzagiaren esanetan, "Fidel ezinbestekoa zen. Eta Fidel bezalakoak ezinbestekoak dira, horiei esker lortuko baitugu mundu berdinzale eta justu bat".

Eskuineko populismoari aurre egiteko mobilizaziora deitu du ezkerrak Italian

Matteo Renzi Italiako lehen ministroak dimisioa aurkezteko asmoa azaldu zuen bart gaueko agerraldian, Konstituzio erreformaren inguruko erreferendumean ezezkoa gailendu ostean. Italiako etorkizun politikoa kolokan utzi dute atzoko emaitzek.

Protesta egin dute Donostian Espainiako errege-erreginen aurka

Espainiako errege-erreginen aurka protesta egin dute Donostian ehun bat lagunek. Segurtasun neurri zorrotzekin Victoria Eugenia eta Maria Cristina hotel inguruak hartu ditu Ertzaintzak. Espainiako Hezkuntza, Kultura eta Kiroletako Ministerioak Arte Ederretako Merezimendurako Urrezko Domina ekitaldia Donostian antolatu du aurten.

Fidel Castroren errautsak Santa Ifigenian daude, azken agurra jasota

Igandetik Santa Ifigenia hilerria da Fidel Castroren errautsek deskantsu hartuko duten lekua. Habanatik Santiagorako bidea egin ondoren, Castroren errautsak hilerriko granitozko monolito batean hobiratu dituzte.

Ezetzak erreferendumean izaniko indarrak Renziren dimisioa eragin du

Italiako lehen ministro Matteo Renzik dimisioa aurkeztuko du Italiako Konstituzioa aldatzearen inguruko erreferendumean ezetza gailendu ondoren. Bozen ia %60 lortu du oposizioak defendatzen zuen ezezkoak, %68ko parte hartzearekin.
AEB

Dakotako oliobidearen eraikitzea gelditu dute, protestei esker

Ipar Dakotako Standing Rock siuxen erreserban hilabeteak daramatzate protestan, AEBetako estatu horretatik Illinoiseraino eraikitzen ari diren Dakota Access petrolio-hodiaren kontra. Protesten eraginez, proiektua bukatzeko baimena ukatu dute igandean ingeniariek, The Guardian-en irakur daitekeenez.

Jokoz kanpo

Lagun batek, nire irakurle izateagatik eskerrak eman nizkionean, zera esan zidan, ea zergatik ez nuen idazten “lurreko” gauzei buruz, eta ez ideia abstraktuen inguruan. Beti uste izan dut lurrari loturik hausnartu izan dudala, baina, tira, errealitatera jaisten saiatuko nintzela...

Lapur banden etika nazioartean

Joseba Sarrionandiak eman duen azkeneko elkarrizketan azaldu duenez, kapitalismoa lapur banden etikaren gainean eraikia da: “Bandaren etikak hazkunde ekonomikoa bultzatzen duelakoan. Eta okerrena da egia dela, zeren Libiako suntsidura, esate baterako, enpresa amerikano eta europarrentzat...

If I win

Irabazten badut, hemendik aurrera, goxoki bana ekarri beharko didazue zuek guztiok egunero. (Galtzen badut, ordea, nik ez dizuet ezertxo ere ekarriko, eta zuen garaipena kolokan jarriko dut). Irabazten badut, neuk erabakiko dut hemendik aurrera zein jolasetan arituko garen parkean ematen ditugun...

São Paulotik gutuna

Brasildik jaso dut posta bat. Estebe Ormazabal Insausti beasaindarraren hitzak dira jaso ditugunak; ARGIAko harpideduna bera. Ez da txoko honetara ekarri dugun atzerrian bizi den lehen laguna. Pixkanaka ari gara biltzen Euskal Herritik kanpora dugun komunitatearen iritziak, hausnarketak, kritikak...

"Indartsuagoak dira patriarkatuaren 500 urte iraultzaren 50 urte baino"

Habanako Unibertsitatean Latinoamerikako filosofia soziala aztertzen duen GALFISA taldeko kidea da Maura Febles. Teoriatik gizarte aldaketako prozesuei behatzen diete; Feblesek Kubako ekonomian gertatzen ari den desestatalizazio prozesuari erreparatu dio. Begirada feminista batekin aztertu du prozesua, eta horren aukerez eta arriskuez jardun du Bilbon, Gizarte mugimenduak eta burujabetze agendak ikastaroan.

Amaiera oneko Anne Frank

Amsterdam, 1942ko uztailaren 9a. Anne Frank eta bere familia etxe baten atzeko aldean ezkutatu ziren naziengandik. Ordurako, Rotterdamen Carry Ulreich ere ezkutuan bizi zen familiarekin. Guztira 30.000 judutik gora ezkutatu ziren Herbehereetan alemaniarren okupazioak iraun artean, eta gehienak, 25.000 inguru, onik atera ziren beren ezkutalekuetatik. Carry Ulreichek, Anne Frankek bezala, egunkari batean idatzi zituen hiru urtez ezkutuan bizitakoak. Eta berriki egunkaria lehenengoz argitaratu da ‘s Nachts droom ik van vrede (Gauez bakea amesten dut) izenburupean.  

Ur garbia, frackinga eta aborigenen duintasuna jokoan Standing Rocken

Siux jendeak Ipar Dakotako Standing Rocken daukan lurralde ustez autonomoan ari da jokatzen AEBetako gudu sozial handienetakoa, bere baitan biltzen dituena petrolioa ustiatzearen, klima aldaketaren eta ura eskuratzeko eskubidearen inguruko gatazkak. Baina jatorrizko herritar amerindiarrek, bizirauteko dauzkaten ezintasunak ere azaldu dira argitara. AEBetako establishmentaren agintekeria bezala.

Hollandek agur esan dio presidente berriz izateari

François Hollandek uko egin dio bigarren aldiz Frantziako presidente izateko aukerari eta ez da alderdi sozialistako primarioetara aurkeztuko. Lehen aldia da Frantziako presidente batek bere burua bigarrenez hautatua izateko aurkeztuko ez duena. Krisian dauden sozialistek urtarrilean erabakiko dute nor izango den eskuinaren gorakadari aurre egin beharko dion hautagaia.

Errefuxiatuen inguruko hitzaldi sorta EHUn, gizartea harrerarako heztea helburu

Abenduaren 2an SOS Arrazakeria eta EHUk antolaturiko "Ongi etorri errefuxiatuak. Harrerarako hezten" jardunaldiak egingo dira EHUko Donostiako Psikologia Fakultatean. Lau saiotan banaturik egongo da eguna, bi goizean eta bi arratsaldean.

"Askatasunaren Karabana" Santiagora bidean da Fidel Castroren omenez

Fidel Castroren errautsak Askatasunaren Karabanan Habanatik Santiagorako bidea egiten ari dira. Karabana bere bidean uzten ari den argazki eta bideoen bilduma egin dugu.

Mozal Legea indargabetzeko eskatu du Espainiako Kongresuak bigarren aldiz

Mozal Legea indargabetzeko onetsi den bigarren mozioa da PSOEk azaroaren 29an agertu duena. Legez besteko mozioa ontzat emateak, ez du lege aldetik ondorio zuzenik izango. 2016ko apirilean ere hura atzera botatzeko proposamena aurkeztu zuen ERCk. Alderdi horren bozeramaile Gabriel Rufianen esanetan, Segurtasun Indarrei “esku hartzeko eta erabakiak hartzeko botere handiegia” ematen dielako, “berme judiziala baztertuz”.

Anti-hiria edo bizitza

Urbanista eta historialari ipar amerikar Lewis Mumfordek, The City in History (1961) kolosalaren autoreak, hazten ari zen klase ertain soldatapeko eta zuriari aterpe emateko 1950. hamarkadan AEBen luze zabalean zabaltzen ari ziren eremu suburbano batzuen hazkundea karakterizatu zuen. Ez ziren hiri...

AEBek Arnaldo Otegiri Fidel Castroren omenaldian egotea galarazi diote

Sortuko idazkari nagusi Arnaldo Otegik ezin izan du La Habanan Fidel Castroren omenez eginiko ekitaldira joan. Hartu beharreko hegazkinak AEBetako aire eremua zeharkatu behar zuen eta debekatu egin diote hegazkina hartzea. Estatubatuarrek terrorismo delituengatik zigortuta egon izana arrazoitu dute.  

Gaueko trenak mantentzearen alde mobilizatuko dira Baionan abenduaren 2an

Berotegi Efektuko gas isurketen %30 garraio sektoreak eragiten du. Garraiobide horien artean trena da gutxien kutsatzen duena. Hala ere, Frantziako Estatuak tren zerbitzua murriztea eta beste garraio mota batzuk bultzatzea erabaki du.

Filloneriak

Fillonek Trump konplexu gabearen ildotik, Le Pen andereari botoak ebatsi asmoz eta berez muturreko katolikoa delako, Frantzia errotik erreformatzeko xedea du.

Turismo masiboaren aurkako ekintzaileek autobus turistikoak eten dituzte sorpresan Bartzelonan

Bartzelona “turistentzat parke tematiko” bihurtu dutela salatzeko, honen ikono diren autobus turistikoak blokeatu dituzte larunbatean batera hiriko bost puntutan Turismo Jasangarriaren Alde Auzoen Asanbladak (Assemblea de Barris per un Turisme Sostenible ABTS katalanez).
INFORMAZIO OROKORRA

Hau ARGIAko nazioarte kanala da, bertan topatuko dituzu albiste, erreportaje, analisi eta multimedia elementuak. Nazioartean, herrialdekako bilaketa ere egin dezakezu.

Multimedia

2016-11-18  |  Nazioartea

Memoriaren Orbainak (Lemoako gazteak Alemanian)

2016ko abuztuan Lemoako (Bizkaia) gazteek, memoria historikoa eta giza eskubideen gaiak lantzeko asmoz, Berlin eta Frankfurtera egindako bidaia biltzen du dokumentala Gidoia, zuzendaritza eta edizioa: Asier Lekue eta Jokin Uriarte Narrazioa: Nere Sanchez Koordinazioa: Mikel Garcia, Ane...

2016-11-17  |  Nazioartea

Europa: erreskatatua izateko premian?

Europa hilzorian dagoela esan ohi da azkenaldian, baina, benetan hala da ala bere buruaz beste egiten ari da? Errefuxiatuen krisiari emandako erantzuna, terrorismoa, Brexit-a... asko dira une honetan balio konpartituen inguruan sortutako Europak dituen fronteak. Horien inguruan hitz egin dugu Mikel...

2016-11-16  |  Nazioartea

Nortzuk dira zapatistak?

Txiapaseko zapatisten eskolak EZLNren sorreraren arrazoiei eta beren balioei buruz egindako lana.

2016-11-02  |  Nazioartea

Zapatismoaren ekarpenak borroka feministara

EZLN eta zapatismoaren borrokak feminismoarekin duen harremanaz. Bizilur elkartearekin batera egindako bideoa da eta Medeak, EHko Bilgune Feminista eta Munduko Emakumeak taldeko kideek parte hartu dute.

2016-10-28  |  Nazioartea

Komedia serio bat

Iraq Short Film Festival-eko zuzendari Nizar Rawik, komedia bat egitea erabaki du, bere jaialdian genero honetako ezer aurkezten ez dela eta gogaituta. Honekin, bere herrialdean komediaren produkzioa sustatzeaz gain, munduak irakiarrei buruz duen irudia aldatu nahi du. Gezurrezko dokumentala dela...

2016-10-14  |  Nazioartea

Hizkuntza biziberritzeko estrategiak (parte hartzaileen aurkezpenak)

Hizkuntza Biziberritzeko Estrategiak Aditu Ikastarora etorritako 18 parte hartzaileen aurkezpenak. Nahuatl, nasa, kitxua, maputxe, maia, aimara, guarani eta bariba kulturetako ordezkariak 10 astez EHn izango dira Garabideren eskutik.

2016-10-14  |  Nazioartea

Euskara Munduan

Iñigo Asensio kazetariaren Euskara Munduan dokumentalak mundua zeharkatuko du, bost kontinenteetako 14 herrialdetan profil askotako euskal hiztunen testigantzak jasotzeko.

2016-10-07  |  Nazioartea

Ireki zure etxeko ateak, zabaldu zure gogoa!

Bertan jaiotakoak eta kanpotik etorritakoak elkar ezagutzeko Bizilagunak egiasmoak Araban beste urte batez antolatuko da.

2016-09-22  |  Nazioartea

"Politika publikoen artean errezen murrizten dutena nazioarteko garapena da"

El Salvadorreko giza eskubideen defendatzaile eta feminista Morena Herreraren eta Montañeros para el Himalaya-ko sortzaile Edurne Pasaban mendizalearen arteko solasaldia.

2016-09-19  |  Nazioartea

"Inon inspiraziorik aurkitu badugu, hori euskaldunen hizkuntza berritzeko gaitasunean izan da"

Guatemalako giza eskubideen defendatzaile Claudia Samayoaren eta Saharautz elkartasun taldeko presidente Xabier Euzkitzeren arteko solasaldia. Oharra: Bideoa euskaraz ikusteko sakatu Youtubeko azpitituluen botoia.

2016-09-16  |  Nazioartea

Mourariako eta San Frantziskoko burrunbak

Migrazioa eta elkarbizitza ardatz hartuta, Lisboako Mouraria eta Bilboko San Frantzisko auzoen antzekotasunak aztertu dituzte.

2016-09-13  |  Nazioartea

"Kolonbian baliabideak lapurtu dituzten herrialdeek erantzunkizunak dituzte"

Vera Samudioren, errefuxiatuentzako Jesuiten Zerbitzuko eragin arduraduna Kolonbian, eta Gasteizko alkate ohi Jose Angel Cuerdaren arteko solasaldia nazioarteko lankidetzari buruz. (Euskaraz ikusteko sakatu Youtubeko azpitituluen botoia).

2016-09-07  |  Nazioartea

Deustuko Burrunbak

Bestelako kulturak, bizitza ikusteko bestelako moduak, horiek guztiek lekua dute Deustuko burrunbetan, Bilboko Deustu auzoan elkarrekin bizi diren kultura guztien adibideetan. Azken urteotan, Deustu, gainerako auzo eta herriak bezala, aberatsagoa da beste herrialde batzuetatik etorritako...

2016-09-01  |  Nazioartea

Zer da Kurdistango konfederalismo demokratikoa?

Dilar Dirik Emakume Kurduen Mugimenduko militantea da. Gradu bat lortu du Historia eta Zientzia Politikoetan eta beste bat Filosofian. 2012an, nazioarteko ikasketetako tesia idatzi zuen, honako gai hau aztertuz: emakumearen askapena PKK Kurdistango Langileen Alderdiaren ideologian eta...

2016-08-01  |  Nazioartea

Migratzea ez da delitua

"Lan honek munduan gertatzen diren migrazio motak eta kausak aztertzen ditu. Migratzea ez da delitua, baina bai migrazioa eragiten duten arrazoietako asko. Delitua da Hegoaldeko herrialdeak arpilatzea, haien aberastasunak espoliatzea, multinazionalei haien baliabideak garbitzeko bidea...

2016-07-29  |  Nazioartea

Centennial

New Yorkeko Euskal Etxearen 100. urteurrena ospatzeko egindako lana. Zuzendaria: Natxo Escobar Ekoizpena: Koldo San Sebastian, Ander San Sebastian Errealizazioa: Iker Treviño

2016-07-26  |  Nazioartea

Lurrik Gabeko Mugimenduaren Belo Horizonte festibala

2016ko Askapena talde internazionalistaren brigadetako bat Brasilgo MST mugimendua ezagutzera joan da. Urtero MSTk antolatzen den Belo Horizonte (Ostertz Ederra) jaialdiaren berri bertatik bertara eman dute brigadistek, erritmoa galdu gabe.

2016-07-15  |  Nazioartea

Igandean, arratsaldeko bostetan

Ipar Irlandako bake prozesuaren inguruko dokumentala. TV3, ETB eta K2000-k elkarlanean sortutakoa, 2008n. (Bideoak webguneetan txertatzeko ETBk eskaintzen duen kodeak batzuetan akatsa ematen du, arazorik izanez gero sakatu hemen filma ikusteko)

2016-07-14  |  Nazioartea

1615eko euskaldunen sarraskia Islandian

Albaolako kide Xabier Alberdi Lonbideren hitzaldia, Gipuzkoako Historialari Elkartea eta Koldo Mitxelena Kulturuneak antolatuta (2016-06-07).

2016-07-11  |  Nazioartea

"5.000 urteko logika patriarkala apurtzen saiatzen ari gara emakume kurduok"

Michelle Allison militante kurdua Gasteizen izan zen uztailaren 5ean. Kurdistango orainaz eta etorkizunaz, iraultzako emakumeen paperaz eta mugimendu feministaren erronkez hitz egin zuen.

2016-07-11  |  Nazioartea

Mugak ireki

Zarautzen, ekainaren 25eko gauean, San Pelaio auzoko festen txupinazoan Gurekin Jai eta Putzuzulo gaztetxeko kideen ekimena mugen inguruko politika eta Europar Batasunari kritika egiteko.

2016-07-08  |  Nazioartea

Mezuak Mendebaldeko Saharatik

Juan Karlos Izagirrek Donostiako alkate zenean Mendebaldeko Saharara egindako bidaia batean jasotako lekukotzekin Berriako Mundua saileko arduradun Kristina Berasain Tristanek egindako dokumentala.
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


AmetzagaiÃąa Argia Antza iametza Adur Luditoys