Lurrikarak atzemateko, dragoiak

Luoyang (Txina), K.o. 132. Zhang Heng (78-139) kartografo, matematikari, astronomo, margolari eta idazleak lurrikarak antzemateko gailu bat aurkeztu zuen Ekialdeko Han dinastiaren gorte inperialean, sismografo modernoak asmatu baino 1.700 urte lehenago (Milne, Ewing eta Grayk Japonian garatuak,...

Girl Scouts, MI5en zerbitzura

Lehen Mundu Gerra amaierako desklasifikatutako txosten baten arabera, 1914tik 1918ra 90 girl scoutek Erresuma Batuko Segurtasun Zerbitzuarentzat lanean aritu ziren, informazio sekretua pasatzen. Batez beste, neskatoek astean 50 penny jasotzen zituzten mezulari lanak egitearen truke; MI5eko...
AEB

Mixeria eta kutsaduratan itota gaudenok zergatik maite dugun Trump?

Beti kontserbadore bozkatzen duten estatuetako herritarrak AEBetako beste estatuetakoak baino pobreagoak dira, gutxiago eskolatuak, osasun txarragoa dute, estatu liberalenetakoek baino 5 urte gutxiagoko bizi itxaropena. Estatu gorriak –errepublikarren kolorea– txapeldun dira industriak eragindako kutsaduratan ere. Zergatik bozkatuko dute ingurumena zaintzeko legeak ezabatuko dituen Donald Trumpen alde?

Flandriako Energia ministroak errausketari diru-laguntzak kendu nahi dizkio

Flandriako Energia ministro Bart Tommeleinek errauste plantei energia berdea ekoizten dutelakoan ematen zaizkien diru-laguntzak kentzea proposatu du, De Redactie hedabideari adierazi dionez.

Gizateriaren aurkako krimentzat epaitu ahal izango dituzte ingurumenaren aurkako delituak

Legez kanpoko lurjabetzeak edo baliabide naturalen ustiaketak egiten dituzten gobernu eta norbanakoak nazioarteko legeen bidez epaitu ahal izango ditu hemendik aurrera Nazioarteko Zigor Auzitegiak.

Txapartegik salatutako torturak ziurtatu dituzte Suitzako bi adituk

Nekane Txapartegiren estradizioaren harira, bi adituk Txapartegik salatutako torturen inguruan sinesgarritasuna azaldu dute, Suitzako Le Temps egunkariari egindako adierazpenetan. Garak jaso duenez, kasu bakana ez dela azpimarratu dute, alegia, tratu txarrak ohikoak izan direla inkomunikazio aldian Espainiako polizia-etxeetan.

Lenkera, guernseyera eta hokkienera hizkuntza gutxituez arituko dira Oihaneder Euskararen Etxean

Hizkuntza gutxituen zikloan aragoiera, katalana eta Irlandako gaelera ezagutzeko aukera ere izango da.

Kataluniako Legebiltzarrak antolatu beharko luke erreferenduma, Generalitateak baino

Autogobernuaren Ikerketa Institutua RUI edo aldebakarreko independentzia erreferendumaren bideragarritasuna aztertzen ari da Generalitatearen enkarguz.

EB-Turkia hitzarmenaren biktimak sei hilabeteren ondoren

2016ko martxoaren 18an, Europar Batasunaren eta Turkiaren arteko akordioa onartu zuten 28 herrialdeetako buruzagiek, etorkinen olatua geratu nahian. Horren arabera, Siriako gerratik ihesi zihoazenek bakarrik jasoko zuten errefuxiatu estatusa. Afganistanen eta Iraken talibanengandik ihesi edo Nigeriako Boko Haramen atzaparretatik ihesi doazenei ukatuz.

Hauteskundeak Berlinen: Merkelen CDUren kolpea, eta eskuin muturraren agerpena

SPD sozialdemokratak irabazi ditu Berlingo eskualdeko hauteskundeak, sei puntu jaitsi arren. CDU demokristauak ere beheraka darrai, eta ezinezko dute bien artean gehiengo absolutua berrestea.  

'The oath': krimen nordikoen zaleentzat

Islandiatik aurten zer etorriko zen ikusteko zain geunden, iaz Sparrows pelikulak Urrezko Maskorra irabazi ondoren. Oso bestelakoa da Baltasar Kormákur zuzendariaren lan hau.

Ruteniera, txikitasunetik argitara irten nahian

Danubio ibaia lagun, serbiarren eta hungariarren itzalean bizi izan dira ruteniarrak aspalditik. Serbia iparraldeko Vojvodina eskualde autonomoa da haien etxea eta harrotasunez eusten diete beren ohiturei eta mintzairari.

'Osasun Grexitik ez!' diru gabeko greziarrak hiltzera ez kondenatzeko

Europako oligarkiak ezarritako politika ekonomikoak bere murrizketekin Greziaren osasun sistema publikoa Hirugarren Mundukoen mailaraino hondoratu duenean, milaka mediku, zaintzaile eta klase guztietako herritar ahalegintzen dira artatzen dirurik ezagatik bazterrean geratutako jendeak. Haien elkartasunez Europa osoan hedatzen ari da Osasun Grexitik ez! kanpaina.

Argi eta itsu

Beti aurkitzen dira hilketarik itsuenak onarrarazteko moduak, batez ere euskaldunok naturaltasunez gogoko ez dugun Frantzia jokoan dagoelarik: jihadista ankerrek Paris bietan eta Niza sarraskitu zituzten gobernu sozialistak Mali Iparraldea eta amerikarrekin Siria bonbardatzen dabilelako, interes...

"Caracasen aditutako historiak kontatu eta negarra etortzen zait"

Diasporaren alaba dela dio, baina hurrik eman ere ez  ‘ni ez naiz hemengoa’ esaterik. Hemengoak bezain hemengo da Caracasen jaiotakoa. Donostiako abertzaletasun zaharraren eragileak ageri dira beraren familian, eta sentimendu horrixe helduta bizi da Miren, diasporaren alaba euskalduna.

Burujabetasunaren giharra

Azken bost urteotan Europako mobilizazio politikorik jendetsuenak Bartzelonan egin dira Diadaren egunean. Irailaren 11, Kataluniako Printzerriko “Aberri Eguna”, akuilu politiko eta indar erakustaldi bilakatu du independentismoak.

'El hombre de las mil caras': Espainiako listoena

Espainiako azken hamarkadetako historia zikinenetako batean (eta hori asko esatea da) murgildu da Alberto Rodriguez zuzendaria: Francisco Paesa espioiak Luis Roldan Guardia Zibileko zuzendari nagusiaren ihesaldian eta haren atxiloketan jokatu zuen papera erakusten du.

Kataluniako Auzitegi Nagusiak atzera bota ditu Mas, Ortega eta Rigauren errekurtsoak

Hiru auzipetuek “erresistentzia kontzienteki” egin zutela iritzi du auzitegiak. Epaileek ontzat eman dute auzipetze prozesuarekin jarraitzea.

Santosek estatuaren errua aitortzen du; PPko Alonsok estatuko funtzionarioak gaitzesten ditu

Kolonbiako presidenteak onartu du estatuak “ez zituela behar beste neurri hartu” Unión Patriótica alderdiaren aurkako erasoak ekiditeko. Alfonso Alonsok, aldiz, legearen arabera ez dela biktima esan dio Pili Zabalari.

Azukre-lantegiek ikerketak ordaindu zituzten, bihotzeko gaixotasunak gantzei egozteko

Harvard unibertsitateko ikertzaile talde batek Azukrearen Elkarteko kideekin izandako harremanak aztertuz ondorioztatu dute 60ko hamarkadan ordainketak egin zituztela.

Migrazio-kontrolak estutzearekin lotu du EBren etorkizuna Europar Kontseiluko presidenteak

Europar Kontseiluko presidentearen iritziz, “batasunak iraungo badu, inmigrazioarekiko jarrera irmoa hartu behar du”. Brexitaren osteko Erresuma Batuarekin harreman onak izateko deia luzatu die batasuneko kideei.

Tiroketak eta misil jaurtiketak Siriako su-eteneko lehen orduetan, baina hildakorik ez

AEBek eta Errusiak adostutako su-etenak nolabaiteko lasaitasuna ekarri dio Siriari, lehenbiziko orduetan eraso batzuk izan arren. Zehazki, Giza Eskubideen Siriako Behatokiak esan du su-etena hasi eta minutu gutxira izan direla akordioaren zenbait urratze, baina oro har gerra-ekintzarik eza izan dela nagusi.

Ibon Iparragirre preso gaixoak zigorra etxean betetzeko eskaria aztertuko du NBEk

Nazio Batuen Erakundeko Giza Eskubideen Batzordeak tramiterako onartu du Torturaren aurkako Profesionalen Topaketak –Euskal Herriko eta Argentinako juristak eta bestelako profesionalak biltzen dituen elkarteak– egindako eskaria, Ibon Iparragirre preso ondarroarrak etxean bete dezan zigorraldia amaitzeko falta zaion denbora. Hiesa du Iparragirrek, eta gaixotasuna oso aurreratuta dago. Hori dela-eta hiltzeko arriskuan dagoela argudiatu dute eskatzaileek.
AEB

AEBetako historian presoen grebarik handiena, esklabotza modernoaren aurka

AEBetako 24 estatutako 40 kartzelatan, presoek greba egin dute joan den ostiralean, irailak 9, lan behartuaren, isolamendu egoeren, osasun zerbitzu eskasen eta eraso bortitzen aurka. AEBetako historiako presoen grebarik handiena izan dela nabarmendu dute askok eta kalean babes ekintza ugari egin dituzte asteburuan.

DurŃo Barroso presidente ohia ikertuko du Europako Batzordeak, Goldman Sachsen aholkulari aritzeagatik

Europako Batzordeak ezohiko neurriak hartuko ditu azken urteetan zeresan gehien eragin duen ate birakari kasuari erantzunez. José Manuel Durão Barroso Batzordeko aurreko presidentea Goldman Sachs inbertsio-bankuaren aholkulari hasi zenean, uztailean, fitxaketa EBren arauak betez egin zela defendatu zuen Bruselak. Orain, ordea, Jean-Claude Juncker presidenteak, Europako Arartekoaren eskari bati ihardetsiz, iragarri du ikertu egingo dutela Barrosoren zeregin berriak ondorio etikorik ba ote duen. Gainera, protokolozko pribilegioak kenduko dizkiote Batzordeko buru izandakoari.  

'Emakumeak Gazara bidean' egitasmoa irailaren 14an irtengo da Bartzelonatik

Irailaren 14an emakume talde batek osaturiko ontzia Bartzelonako portutik itsasoratuko da Gazara bidean, “Askatasunaren Ontzidia” egitasmoaren barruan. Mundu osoko proiektu ugarik osatzen duten elkartasun mugimendua da. Besteak beste, Kanada, Italia, Suedia, Hegoafrika eta Australiakoak. Palestinan Israelek ezarritako blokeoa eta okupazioa gaitzetsi eta bertakoen eskubideak aldarrikatzen dituzte.

Sokatirako euskal selekzioak urrezko domina lortu du Munduko Txapelketan

Suedian jokatutako txapelketan lortu dute domina, lur gaineko 580 kilogramoko proban lehiatuta. Sokatirako taldeak 2014an lortu zuen ofizialtasuna.

"Itsasoak dakarkiguna": errefuxiatuen aldeko performance ikusgarria Getxon

Mundu osoan ezaguna egin zen Aylan Kurdi haur errefuxiatu hilaren argazkia gogora ekartzen duen performancea egin du Ongi Etorri Errefuxiatuak plataformak Getxoko Ereaga hondartzan.

"Politikaren arreta-gunea komunitateen beharretara eraman behar da"

Zapalkuntzen gaineko gogoetei sakonera eta konplexutasun-geruzak eransten dizkion pentsalari emankorra dugu Angela Davis. Otsailean izan zen gure artean, GITEk gonbidatuta. Feminismoaz, espetxeaz eta hau dena aldatu beharraz jardun zuen, besteak beste.
INFORMAZIO OROKORRA

Hau ARGIAko nazioarte kanala da, bertan topatuko dituzu albiste, erreportaje, analisi eta multimedia elementuak. Nazioartean, herrialdekako bilaketa ere egin dezakezu.

Multimedia

2016-09-22  |  Nazioartea

"Politika publikoen artean errezen murrizten dutena nazioarteko garapena da"

El Salvadorreko giza eskubideen defendatzaile eta feminista Morena Herreraren eta Montañeros para el Himalaya-ko sortzaile Edurne Pasaban mendizalearen arteko solasaldia.

2016-09-19  |  Nazioartea

"Inon inspiraziorik aurkitu badugu, hori euskaldunen hizkuntza berritzeko gaitasunean izan da"

Guatemalako giza eskubideen defendatzaile Claudia Samayoaren eta Saharautz elkartasun taldeko presidente Xabier Euzkitzeren arteko solasaldia. Oharra: Bideoa euskaraz ikusteko sakatu Youtubeko azpitituluen botoia.

2016-09-16  |  Nazioartea

Mourariako eta San Frantziskoko burrunbak

Migrazioa eta elkarbizitza ardatz hartuta, Lisboako Mouraria eta Bilboko San Frantzisko auzoen antzekotasunak aztertu dituzte.

2016-09-13  |  Nazioartea

"Kolonbian baliabideak lapurtu dituzten herrialdeek erantzunkizunak dituzte"

Vera Samudioren, errefuxiatuentzako Jesuiten Zerbitzuko eragin arduraduna Kolonbian, eta Gasteizko alkate ohi Jose Angel Cuerdaren arteko solasaldia nazioarteko lankidetzari buruz. (Euskaraz ikusteko sakatu Youtubeko azpitituluen botoia).

2016-09-07  |  Nazioartea

Deustuko Burrunbak

Bestelako kulturak, bizitza ikusteko bestelako moduak, horiek guztiek lekua dute Deustuko burrunbetan, Bilboko Deustu auzoan elkarrekin bizi diren kultura guztien adibideetan. Azken urteotan, Deustu, gainerako auzo eta herriak bezala, aberatsagoa da beste herrialde batzuetatik etorritako...

2016-09-01  |  Nazioartea

Zer da Kurdistango konfederalismo demokratikoa?

Dilar Dirik Emakume Kurduen Mugimenduko militantea da. Gradu bat lortu du Historia eta Zientzia Politikoetan eta beste bat Filosofian. 2012an, nazioarteko ikasketetako tesia idatzi zuen, honako gai hau aztertuz: emakumearen askapena PKK Kurdistango Langileen Alderdiaren ideologian eta...

2016-08-01  |  Nazioartea

Migratzea ez da delitua

"Lan honek munduan gertatzen diren migrazio motak eta kausak aztertzen ditu. Migratzea ez da delitua, baina bai migrazioa eragiten duten arrazoietako asko. Delitua da Hegoaldeko herrialdeak arpilatzea, haien aberastasunak espoliatzea, multinazionalei haien baliabideak garbitzeko bidea...

2016-07-29  |  Nazioartea

Centennial

New Yorkeko Euskal Etxearen 100. urteurrena ospatzeko egindako lana. Zuzendaria: Natxo Escobar Ekoizpena: Koldo San Sebastian, Ander San Sebastian Errealizazioa: Iker Treviño

2016-07-26  |  Nazioartea

Lurrik Gabeko Mugimenduaren Belo Horizonte festibala

2016ko Askapena talde internazionalistaren brigadetako bat Brasilgo MST mugimendua ezagutzera joan da. Urtero MSTk antolatzen den Belo Horizonte (Ostertz Ederra) jaialdiaren berri bertatik bertara eman dute brigadistek, erritmoa galdu gabe.

2016-07-15  |  Nazioartea

Igandean, arratsaldeko bostetan

Ipar Irlandako bake prozesuaren inguruko dokumentala. TV3, ETB eta K2000-k elkarlanean sortutakoa, 2008n. (Bideoak webguneetan txertatzeko ETBk eskaintzen duen kodeak batzuetan akatsa ematen du, arazorik izanez gero sakatu hemen filma ikusteko)

2016-07-14  |  Nazioartea

1615eko euskaldunen sarraskia Islandian

Albaolako kide Xabier Alberdi Lonbideren hitzaldia, Gipuzkoako Historialari Elkartea eta Koldo Mitxelena Kulturuneak antolatuta (2016-06-07).

2016-07-11  |  Nazioartea

"5.000 urteko logika patriarkala apurtzen saiatzen ari gara emakume kurduok"

Michelle Allison militante kurdua Gasteizen izan zen uztailaren 5ean. Kurdistango orainaz eta etorkizunaz, iraultzako emakumeen paperaz eta mugimendu feministaren erronkez hitz egin zuen.

2016-07-11  |  Nazioartea

Mugak ireki

Zarautzen, ekainaren 25eko gauean, San Pelaio auzoko festen txupinazoan Gurekin Jai eta Putzuzulo gaztetxeko kideen ekimena mugen inguruko politika eta Europar Batasunari kritika egiteko.

2016-07-08  |  Nazioartea

Mezuak Mendebaldeko Saharatik

Juan Karlos Izagirrek Donostiako alkate zenean Mendebaldeko Saharara egindako bidaia batean jasotako lekukotzekin Berriako Mundua saileko arduradun Kristina Berasain Tristanek egindako dokumentala.

2016-07-06  |  Nazioartea

Bide instituzionala eta herri mugimendua Grezian

2015eko EHZ jaialdiaren barruan pil-pilean zen Greziako egoerari begira jarri ziren.

2016-07-01  |  Nazioartea

Euskara besteen ahotan

Kamera eskuetan hartu eta mundu zabaleko hainbat herrialdetan egon da Iñigo Asensio, sortzez hain urrutikoak diren euskal hiztunak zerk bultzatu zituen gure hizkuntza ikastera jakiteko asmoz. (Bideoak webguneetan txertatzeko ETBk eskaintzen duen kodeak batzuetan akatsa ematen du, arazorik...

2016-06-10  |  Nazioartea

Amerikanuak

Amerikako Estatu Batuetako mendebaldean, Elkon (Nevada) bizi diren euskaldun etorkinen egunerokotasunari buruzko lana. Ikuspuntu errealista batetik munduko euskal diasporaren zati baten egoera erakusten da. Iraupena: 90 min Musika: Audience Ekoizpena: Berde Produkzioak

2016-06-08  |  Nazioartea

Rojavara bidaia

Kurduen proiektu politikoa eta osasun sistema ezagutu asmoz  Markel Brouard bilbotarra eta Mikel Gandarias, Adrian Zelaia eta Jon Bingen Landabidea durangarra Siriako estatuaren barruan dagoen Rojava eskualdean izan dira. Albistegietan agertzen ez den Kurdistanen beste aurpegi bat ezagutu...

2016-04-28  |  Nazioartea

Herriak euren komunikazioaren jabe

"Mass-Media" delakoek sustatutako pentsamendu bakarraren aurrean, herri-komunikabideen bitarteko komunikazioa ezinbesteko tresna da eraldaketa soziala, tokian tokiko kultura eta hizkuntzak eta beste jendarte eredu bat bultzatzeko. Horretan lanean ari dira, hain zuzen, hemengo eta...

2016-03-15  |  Nazioartea

Beltzean mintzo: Amerikako hizkuntzen arnasaz

Zer ari da gertatzen Ameriketako hizkuntza handiekin? Nola ikusten gaituzte euskaldunok gainerako hizkuntza gutxituetako kideek? Lagun ahal dakieke euskal esperientziak beraien hizkuntza berreskurapen prozesuan? Lehen aldiz 7 hizkuntza komunitateko 14 pertsonek euskararen herriari buruzko...

2016-03-03  |  Nazioartea

Zer gertatzen ari da Saharan?

Juan Karlos Izagirre Saharan lan egindako medikuak eta Embarca Belkher eta Mohamed Bubkar ekintzaile sahararrek Azpeitiko Sanagustin kulturgunean emandako solasaldiaren laburpena.

2016-03-02  |  Nazioartea

Siriako krisia 10 minutuan azalduta

Ia 4 milioi errefuxiatu eragin dituen Siriako gerraren jatorriari buruzko interpretazio bat. (Youtubek azpitituluen hizkuntza aukeratzeko zerrendan euskara hautatu).
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


Ametzagai├▒a Argia Antza iametza Adur Luditoys