Jean-Jacques Prebende: "Etxeko olio botoilak Lurraman atxeman daitezke"

Jean-Jacques Prebendek Gabadin (Nafarroa Beherea) eguzkilorea lantzen du azken zazpi urteotan, hazitarako artoa utzirik. Lorearen haziz egindako turto edo opilez elikatzen ditu behiak eta prentsaturik ateratzen dien olioa hein batez traktorea mugiarazteko darabil. Nouste-Ekilili kooperatibakoekin batera mahairako baserriko olioa merkaturatu dute.

Jean-Jacques Prebende, Gabadiko laboraria: “Etxeko olio botoilak Lurraman atxeman daitezke”

Jean-Jacques Prebendek Gabadin (Nafarroa Beherea) eguzkilorea lantzen du azken zazpi urteotan, hazitarako artoa utzirik. Lorearen haziz egindako turto edo opilez elikatzen ditu behiak eta prentsaturik ateratzen dien olioa hein batez traktorea mugiarazteko darabil. Nouste-Ekilili kooperatibakoekin batera mahairako baserriko olioa merkaturatu dute.

Lurrama 9 Miarritzen, famili nekazaritza maite dutenen bilgune nagusia

Ostiralean hasirik igandea arte luzatuko da Miarritzeko Irati gelan Lurrama azoka eta Familia Laborantza izango du gai nagusia. Savoia izango da herrialde gonbidatua. Hiru egunotan Miarritzeko Irati azokagunean (aireportuaren ondoan) merkatua, bazkariak, erakusketak eta hitzaldiak izanen dira. Aurten, gainera, kanpoan instalaturik dago karpa bertan laborantzan erabili daitekeen tresna berriak aurkezteko. Aurtengo edizioari goiburutzat "Familien Laborantza herrikoia" ipini diote, laborantza hau zehazki zer den, zein oztopo eta zein aterabide izaten ahal dituen esplikatuko du Lurramak. Savoiako herria izanen da heldu den edizioko gonbidatua. (Ikus Lurramaren egitaraua osorik).

Baratza, metaforarik gabe

Duela aste batzuk ikusi nuen Bide berriak: Elikadura burujabetza Euskal Herrian dokumentala, Otarrak antolatutako jardunaldi batean, Esther Vivas eta Unai Arangurenekin batera.

Errigoraren saskiak 425 puntutan eska daitezke azaroaren 12ra bitartean

Salgai daude jada Nafarroa hegoaldeko produktuen saskiak eta azaroaren 12ra arte eskatu ahal izango dira Euskal Herriko 425 eskaera puntutan.

Bada bizitza Aldanondo enpresaren ostean

Hego Euskal Herriko esne ekoizleen eta gaztagileen sektorea pil-pilean dago. Duela gutxi arte ez bezala, orain industriak esne eta gazta ekoizpena handitzeko eskatzen du, Idiazabal jatorri-deiturakoa. Aurkiak ifrentzua du, ordea: esnea tranformatzeko Aldanondo enpresa handiak urteak daramatza hainbat esne ekoizlerekin zorrak kitatu gabe. Aldanondori esnea eman edo ez, artzain guztiak dira esnearen prezio txepelaz kexu.

Jon Harluxet, Duzunaritzeko laboraria: "Duela 50 urte, etxalde bezainbat hazi mota bazen"

Jon Harluxetek Duzunaritzeko bere etxaldean nagusiki euskal arto gorria ereiten du. Lekuko arraza eta barietateen garrantziaz mintzatu zaio Laborari astekariari.

Elikaduraren kudeaketa, eraldaketa sozialerako tresna

Jatea eskubidea da, eta eskubide horren (eta berau betetzeko administrazioari egin beharreko eskakizunaren) aldarriak ezkerraren estrategian presenteago egon beharko luke, etxebizitza, hezkuntza edo osasun unibertsalaren alde egiten den borrokaren mailan. Hori GITE-IPESek elikadura-krisiaz eta goseaz antolaturiko jardunaldietan egin duten gogoetetako bat, Pobreziaren Aurkako Nazioarteko Egunaren bezperan.

Haziak protagonista Zeberioko lehen sektoreari buruzko jardunaldietan

Lehenengo sektoreari buruzko II. Jardunaldiak antolatu dituzte Zeberion urriaren 3an eta 4an. “Haziak eta ezagutzak trukatuz” du izena jardunaldiak eta ostiral arratsalde eta larunbat goizez, hitzaldiak, eztabaidak eta bideo emanaldiak izango dira Zeberioko plazako ermitan bertaratu nahi duten guztientzat.

Cesar del Rio, Aezkoan laborari: “Niri gustatzen zait Pirenaika behia, hemengo arraza da”

Cesar Del Rio abeltzaintzan ari da Aezkoako Hiribeerrin. 50 behi dauzka itsas mailatik 950 metrora daukan etxaldean. Eskualde honetan Pirenaika arraza da nagusi aspalditik hona.

Gizarte Segurantzak ez ditu familia nekazarien eskubideak errespetatzen

Ibabe Urzelaik Okarizeko (Araba) Sorgin Soro nekazaritza hustiategiaren titularitza pertekatzen du Mikel bere bikotekidearekin 2013ko urritik. Bide berriak dokumentalean bizimodu hau aukeratzeko arrazoiak azaltzen ditu eta bideragarria den bide hau aukeratzearen poztasuna azaltzen du. Proiekzioa hasi aurretik, aldiz, oso egoera ezberdina azaldu zuen.

Ohiturak ongarritzen

Gipuzkoako Baratze Parke Sarea abian jarri zenetik 600 bat baratzezain berri daude, adin guztietakoak, kalekumeak gehienak. Hiri baratze horiei bisita egin diegu eta baratzezain berriak tomatearen erdoilarengatik kezkatuta topatu ditugu uda hasiera umel eta goibel honetan.

Gipuzkoako EHNE utzi dute hainbat nekazarik, bestelako eredu baten alde egiteko

"Gogorra da esatea, baina, niretzat, EHNEk gaur egun baserriari kalte handiagoa egiten dio mesede baino. XXI. mendeko baserriak XXI. mendeko sindikatua behar du", adierazi du zuzendaritza taldeko kide ohi Enrike Gisasolak, EHNE Gipuzkoa utzi eta egitura berria sortuko duten nekazarietako batek.

Behiak ukuiluetan, ez esnea eta simaurra ekoizteko fabriketan

1.000 behi gehi 800 bigantxa gehiago aterpetuko dituen granja-fabrika erraldoia geldiarazi nahi dute Frantziako Estatuko nekazariek. Tamaina horretako bat bada, Nafarroako Caparroson. Eta Indian 40.000 behirentzakoa eraiki nahi dute multinazionalek. Nekazariek erakusten digute zer ezkutatzen duen esne merkeak.

Uholdeen kalteak konpontzeko 10 milioiko laguntza bideratu nahi du Kontseilu Nagusiak

Uholdeek eragindako kalteek Ipar Euskal Herrian 10 milioiko kostua izango dutela iragarri du Georges Labazée Pirinio Atlantikoetako Kontseilu Nagusiko presidenteak. Ostiralean bozkatuko da diru laguntza hori eman ala ez erabakitzeko.

"Bidean", baserritarrengan oinarritutako nekazaritza bideoz azalduta

ARGIAk "Bidean" izenburupean euskaraturik ikusgai dago, gune honen Multimedia atalean, Frantziako Confederation Paysanne sindikatuarentzako (ELB horren barne da) Mathieu Eisingerrek sortu duen "En route" bideoa. Bertan era oso didaktikoan azaltzen da nekazaritza industrialaren eta baserritarrengan oinarritutako alternatiboaren arteko aldea.

Peio Irikin: "Gerezia freskoan saltzeko izpiritua berriz piztu da"

Peio Irikin hirugarren urtez ari da Itsasuko etxaldean. Aitarekin antolatua duen baserriaren produkzioa gehiago dibertsifikatzeko modua egin dute Peio hasi denean Olasur etxaldean: euskal txerriak, sasi ardiak eta Itsasuko gereziak.

"Iparraldeak estimu handiegia die kanpoko aberatsei"

“...Eta indarrak ongi errotuz, gure sustraiak lurrari lotuz...”.

Peio Bereterbide: "Mendiko laborantzarendako, bortua behar da salbatu"

Peio Bereterbidek Jatsaguneko larreak ezagutzen ditu esku-ahurra bezala. 1976tik pasatzen ditu bertan udak bere ardi beltzekin. Uharte-Garazin 15 hektarea zelai eta soroekin 320 ardi eta 11 behi bazkatu behar dituen Bentta etxaldearentzeko funtsezko osagaia da udako mendialdia.

Euskal Herriko elikadura burujabetzari buruzko dokumentala Bilbon estreinatuko da

Duela hilabete batzuk “Bide Berriak. Elikadura burujabetza Euskal Herrian” dokumentala egiten ari zirela kontatu nuen blog honetan. Honakoan, haren estreinaldiaren berri emateko eguneratzen dut gune hau.

Bertoko produktu ekologikoen azoka egonkorra martxan da Bortzirietan

Joan den apiriletik, Bidazi Elkarteak azoka du Bera eta Lesaka artean. Elkarteko bazkideek aukera dute inguruan landutako produktu ekologiko eta sasoikoak prezio onean erosteko, bitartekaririk gabe. Bazkide berriak lortzeko kanpaina abian du Bidazik.

Michel Riouspeyrous, Irulegiko mahastizaina: "Bihar ere, landareen erabiltzeko libertatea hartuko dut"

Asuna, iratzea edo azeri buztana erabiltzen ahal dira landareen azkartzeko edo eritasunetaz zaintzeko. Bainan prestaketa naturalak ez dira legearen gustukoak. Erabilpenaren baieztatzea galdegiten dute laborariek. Michel Riouspeyrous Irulegin mahastizain ari da eta bere mahatsondoen artatzeko bezala indartzeko erabiltzen ditu senda-belarren jusak.

Baserritarrek ez dute diru-laguntzetatik bizi nahi

Sortzeaz batera hasi zen Europar Batasuna nekazaritza politika bateratua ezartzen, II. Mundu Gerraren osteko elikagai faltari aurre egiteko. Arazoak 90eko hamarkadan heldu ziren, ordura arte nagusi izan zen merkatuen kontrolaren ordez politika neoliberalak gailentzen hasi zirenean. Hogei urte geroago, gaizki banatutako diru-laguntzen menpeko bihurtu da sektorea.

Iparraldea trantsizio betean

Ostiralean Lapurdiko Urruñan Bizi!ren Larrun aldeko batzordeak bilkura irekia antolatu du Cultures en Transition filma estakuru harturik: “Bertokiratzea eztabaidan Urruñan“.

Beste nekazaritza garapen eredu baten alde

Euskal Herriko lehen sektorea, mundu osokoa bezala, bidegurutze baten aurrean dago eta ez badira erabaki egokiak hartzen desagertzeko zorian egon liteke. Neoliberalismoak, hau da, kapitalismo tradizionalak eta ekonomiaren globalizazioak mundua merkantzia bihurtu dute. Baserritar mundua...

Laborarien haziak vs industriarenak

Vía Campesinak, 73 herrialdetako laborariak biltzen dituen elkarteak, hazien defentsa egiteko deia egin du Nekazarien Borrokaren Nazioarteko Egunean (apirilaren 17a). Zehazki, nekazariek erabiltzen dituzten hazien defentsa aldarrikatu dute. “Haziak elikadura burujabetzaren funtsezko oinarrietako bat dira”, gogorarazi dute, “elikadurarekin zerikusia daukan ia guztia haien araberakoa baita”.

XIII. mendeko burdinolan XXI.eko kupela

Irungo Meaka auzoan, izen berdinez ezagutzen den errekaren bazterrean, 1200. urtera salto egin dugu, Ola sagardotegian sartu eta hari pegatuta dagoen Erdi Aroko burdinolaren dimentsioei begira: Arantzateko burdinola. Oraindik belztuta kontserbatzen dituen hiru metro zabalerako kareharrizko hormetatik barrena, presatik burdinolaraino ailegatzen zen ur korrontea sentitu daiteke.

Bertako produktuak sustatzeko akordioa egin dute lehen sektoreak eta Eusko Jaurlaritzak

Landa eta itsas eremuko eragileek eta Eusko Jaurlaritzak akordioa sinatu dute jendarteko kontsumo ohiturak aldatu eta lehen sektorea indartzeko helburuz. Nirea egitasmoaren aurkezpenean ez dute ekintza zehatzik azaldu; atxikimenduak eta konpromisoak lortu nahi dituzte.

Euskal Herrian agroekologia bultzatzeko identifikatzailea sortuko du EHKOlektiboak

Juridikoki egituratu dela jakinarazi du agroekologiaren inguruan lanean urteak daramatzan EHKOlektiboak. Lekornen izango du egoitza nagusia eta Euskal Herri osoko laborariak batu nahi ditu proiektuan.

Patrick Larrondo, Biriatun baratzezain: "Galdea bozka paperarekin adierazten bada, bai laborantxa atxikiko da hemen"

Patrick Larrondo Biriatun ari da baratzezain, autopistaren eta etxebizitzen artean. Duela zazpi urte hasia, hurbileko salmenta egiten du, Hendaiako bi azokatan eta herri horretako AMAP batean. Lurraren espekulazioa da eskualde honetako nekazaritzaren arazo gogorrenetako bat, nahiz eta bertako biztanleek hurbileko eta kalitatezko produktuak eskaten dituzten.
Multimedia

2014-11-21  |  Lehen sektorea

Ugerien atzetik

Lekeitioko arrantzaren inguruko gogoeta egiten duen Hodei Izarraren dokumentala da.

2014-11-11  |  Lehen sektorea

“Produktuak hurbileko nekazariei erostea gozamena da”

Angelek, umore biziz, kontserba ekoizlearen ikuspegitik eta bi semeak Arronizetik Lizarrako ikastolara eramaten zituen aitaren ikuspegitik hitz egin du Errigorako kideekin. «Errigorak Nafarroako produktuak saltzen lagundu eta euskara sustatu nahi du, ezta? Bada, orduan, ate egokia jo...

2014-11-03  |  Lehen sektorea

"Nekazaritza ekologikoaren alde egin dugunok egurra baino ez dugu jaso"

Oibarren nekazaritza ekologikoa egiten duen enpresa bateko aita-semeak mintzo dira Nafarroa hegoaldeko nekazaritzaren egoerari buruz. Errigora proiektuaren barruan sortutako bideoa.

2014-10-29  |  Lehen sektorea

Errigora: Nafar hegoaldeko uzta euskarari puzka

Errigora ekimenaren proposamena 2014-2015 urteari begira.

2014-10-02  |  Lehen sektorea

Herri bazkaria bertako produktuekin ehuneko ehun egina #ArgiaEguna

ARGIA Eguneko herri bazkaria bertako produktuekin osatu genuen.Lur Lan kooperatibako arduradun Joseba Beitiak Euskal Herriko produktuen alde garatzen ari diren lana azaldu digu. Babeslea:

2014-10-02  |  Lehen sektorea

Txosnan ere bertako produktuen aldeko apostua #ArgiaEguna

Axier Lopez ARGIAko kazetariaren azalpenak Argia Eguneko txosnan.. Babeslea:

2014-09-18  |  Lehen sektorea

Oztopoak oztopo, arrantza jasangarria bizirik

Egungo arrantza eredua mantenduz gero, 2048. urterako itsasoa arrainik gabe geratuko da ikerketen arabera. Arrantza industriala da honen arduradun, hein handi batean. Arrantza tradizionalean kalte handiak eragiten ditu, baina, hala ere, artisau arrantzan dihardutenek arrantza jasangarria...

2014-07-18  |  Lehen sektorea

Emakumeak lurraren defentsan

Zenbait herrialdetan egindako bidaiei esker, elikaduraren burujabetza, ingurumena eta lurraldea defendatzeko esperientziak bildu ditu Mundu Bat elkarteak. Nikaragua, Bolivia, Kolonbia eta Euskal Herriko emakumeek beste elikadura eredu bat ezarri nahi dute, eta eredu iraunkorrean nekazari izateko...

2014-06-17  |  Lehen sektorea

Bidean

Frantziako Confederation Paysanne sindikatuarentzako (ELB horren barne da) Mathieu Eisingerrek sortu duen "En route" bideoa, ARGIAk euskaraturik. Bertan era oso didaktikoan azaltzen da nekazaritza industrialaren eta baserritarrengan oinarritutako alternatiboaren arteko...

2014-06-06  |  Lehen sektorea

Gaur 8 Azokan

Ordiziako Kimetz elkarteak eta Farapi antropologia zentroak eginiko 'Gaur 8 Azokan' dokumentala. Bost emakume baserritarren testigantzak biltzen dira 13 minutu pasako lanean. Hauek dira protagonistak: Miren Jauregi (Aiesta-Beltza baserria, Arama), Amaia Alkorta (Kalbario baserria,...

2014-05-12  |  Lehen sektorea

Nafar Pirinioa, ametsetako arrantza

Arrantza jasangarriaren jarduna garatu eta Pirinioetako bailara mugakidetako turismorako sostengu izan dadin Labrit Multimedia-k egin duen bideoa.

2013-12-02  |  Lehen sektorea

Laborantza Xiberoan

Zuberoako laborari gazteei buruzko bideo-erreportajea.

2013-11-18  |  Lehen sektorea

Elikagaien subirotasuna, arazo zahar bati emaniko erantzun berria

Euskal Estatuari bidea zabaltzen liburu bilduma konpartitu eta sakontzeko, Laudion 2013ko maiatzaren 25ean "Euskal Estatua eta lurraldea"ren inguruan izandako mintegia. Iturria: Ipar Hegoa Fundazioa

2013-10-18  |  Lehen sektorea

Ikazkin baten historia

2009ko dokumental honek ikazkin izandako Azentzio Aierbe ataundarraren historia biltzen du. Egur-ikatza egiten lan egin zuen azkenetarikoa izan zen Aierbe. Gromazek ETBrentzat eta Ataungo Udalarentzat ekoitzia Zuzendaritza eta gidoia: Eduardo Llorente Errealizazioa: Aitor...

2013-10-07  |  Lehen sektorea

Azpeitiko Azoka Herritik ekimena

Azpeitian egin berri dute Azoka Herritik ekimenari buruzko bideo erreportajea duzue ikusgai. Azoka Herritik ekimenak herriko sektoreak batu eta kontsumo eredu berri bat bultzatzea du helburu. Bertakoek ekoitzia, herrian kontsumitu dadin.

2013-07-19  |  Lehen sektorea

Nekazari gazteak

Ez dira asko haien bizi eredua lurraren baitan kokatzen duten gazteak. Pauso hori emana dutenek edo ematen ari direnek, baina, argi dute lurra dela oraina eta etorkizuna. Elikadura subirautzaren bidean eta ekoizpen eredu agroekologikoa sustatzeko, ezinbestekotzat jotzen dute gazteak...

2013-07-05  |  Lehen sektorea

Arditan

Enrike artzainak, lanetik erretiratua, 13 urte zituenetik lanean dihardu. Zuzendaria eta ekoizlea: Egoi Markaida Argazki zuzendaria: Urko Sanchez Ekoizpen exekutiboa: Alexander G. de Bikuña www.marmokafilms.com Iturria: EiTB Nahieran

2013-07-02  |  Lehen sektorea

Zuberoan, lekuko egurra baliatuz

Kanaldudek egindako bideoa: "Xiberoko herri elkargoak gogoeta bat darama lekuko egurra erabili nahian berogailu ezberdinentzat. Informazio bilkura bat antolatu du partaide ezberdinak gomitatuz : laborariak, Mendikoa laborarien kooperatiba, CUMAk, Ossau Irati sormarkaz arduratzen den...

2012-11-16  |  Lehen sektorea

Percebeiros

Krisiak gogor jo du Galizian. Geroz eta langabe gehiago daude, eta horren aurrean jende askok ilegalki lanpernak biltzeari ekin dio. Profesionalei kalte ekonomikoak sortzez gain, lan honek berezko dituen arriskuei aurre egiteko ezinbesteko formakuntzaren gabeziak ezbeharrak handitu ditu.

2012-10-26  |  Lehen sektorea

Itxaso Compańon

(Lantziego, 1984) Jaioterrian egin zituen lehen ikasketak, eta Lapuebla Labarkako Assa Ikastolan batxilergoa. Andoaingo Bideo eta Zine Eskolan izena eman eta egin zituen han bi urteko ikasketak, eta handik Bartzelonara jo zuen, postprodukzioa lantzeko asmotan. 2005ean, Lurdes Arrieta amaren...

2012-09-18  |  Lehen sektorea

Sare mingarriak: Euskal atunontzien inpaktu sozio-ekologikoak Ozeano Indikoan

Mendebaldeko Ozeano Indikoan aritzen den arrantza-flota nagusietako bat euskal atunontziena da. Gaur egun euskal atunontzientzat negoziorako gune nagusietako bat da. Hala ere, arrantza mota honen albo-kalteak ez dira nolanahikoak. Marrazoen eta beste espezie batzuen nahigabeko harrapaketa,...

2012-07-20  |  Lehen sektorea

Arrapitz: laborantza munduko sarearen istorioa

Hogei urte ospatzen ditu aurten (2011) federazioak eta paradaz bali, duela hogei urte mahain beraren inguruan bildu ziren zazpi elkarteak presentatuak dira. Zerendako elgarretaratu? zer laguntza ekarri? eta orohar federazioaren helburuak eta hogei urtez ereman lan ildo nagusienak zehaztuak...
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


Ametzagaiña Argia Antza iametza Adur Luditoys