Gexan Costera (Ameztia): "Mahastian untsa arizan behar da arno onaren egiteko eta errazkiago saltzeko"

Gexan Costera mahastizain independentea da "Ameztia" etxaldean, Baigorrin. 2013a arte Jean-Louis Costerak kudeatu zuen "Ameztia", Irulegi sor markako ardoen artean marka ezaguna. Urte horretan hartu zion segida bere hiloba Gexanek. Hau laborantza munduan ardiekin hasia zen. Produkzioaren erdia etxean bertan saltzen du, mahastiak eta sotoa ezagutzeko antolatzen dituen bisita gidatuei esker.

Astronomiazalearen buruko mina

Eskinoso batek mila ezkur jaso eta ezkutatu omen ditzake negurako. Bada 5.000 ere pilatu ditzakeela dioenik. Iritzi guztietako zientzialari eta astronomiazaleak daude... Bakoitzak berea dio, baina eskinosoari ez diote bere distira urdina kenduko. Eskinosoa bezalako balakaririk ez dut ezagutzen....

Berriz ere emango du!

Uholdeak etorri dira, goian-behean. Ibaia errio bihurtzen den lurretan gaude, erribera galantak Atlantikoari begira. Erribera hauek itsasoaren gora-beheren eraginetik babesteko eraikitako muntoak eta zanpiadurak ederki gainditu ditu goitik datorren uholdeak. Ibaiaren arro guztian, mendietan eta...

Laborantxa eta euskara uztartuz, herria gora Nafarroan

Errigora izeneko ekimenaren arrakasta azkartuz doa. Nafarroako hegoaldean, euskara ofiziala ez den zonaldean, lekuko laborantxako ekoizpenen banaketari lotu dira herritarrak, etekinak euskalgintzaren dirustatzeko biltzen direlarik. Elkar lan ikaragarriaren sortzeko parada izan da ere. Jaz 8.000 saski banatu zituzten, aurten 12.000, hots %50a gehiago.

Xilabako sagardoak ‘Eztigar’ dauka izena eta Donaixti-Ibarren etxea

Zuberoa, Nafarroa eta Lapurdiko sagargilez osatutako Eztigar kooperatiba bere egoitza zabaltzen ari da Donaixti-Oztibarren, sagardoaren kultura Iparraldean ere indartzen ari den seinale.

Kilo bat sagar 12 xentimotan... Nork ostu ditu fruituak?

EHNE sindikatuaren Ardatza hilabetekarian Nafarroako fruitu ekoizleek salatu dute 2014a izan dela alor horrentzako aspaldiko urterik gaiztoena. Ezin dute ulertu zergatik ordaintzen zaien ekoiztea kostatzen zaiena baino merkeago.

Ala bazan edo ez bazan… Urumean behera jaisten zan

Txotx denboraldia abiatu berri dela aitzakia hartuta, Astigarragako Petritegi eta Lizeaga sagardotegiek martxan jarri duten ekimena ekarri dugu orriotara: hainbat mende egin dute atzera, sagardoak historian izan duen lekua ezagutarazteko.

Mixel Berhokoirigoin: "Ainitz laborari etxen bezala, konfiantxan, senditzen dira EHLGn"

Mixel Berhokoirigoin izan da Euskal Herriko Laborantza Ganbara sortzeko ekintzaile nagusia. Egunotan Ipar Euskal Herriko ganbara alternatiboaren lehendakaritza utziko du, erakunde honen lehen hamar urteetan egindako bideaz pozik. ELB sindikatuaren Laborari astekariak elkarrizketatu du EHLGk justu hamar urte betetzen dituen honetan.

Laborantza Ganbararen 10. urteurren festa, 17an Ainiza-Monjolosen

Euskal Herriko Laborantza Ganbara (EHLG) 2005eko urtarrilaren 15ean sortu zen, helburu bikoitzarekin: "Iparraldeko kuadro instituzionalaren eraikuntzan parte hartzea eta laborantza herrikoia garatzea, laborarien, naturaren eta kontsumitzaileen errespetuan".

Arńo Hegiaphal hil da, Zuberoako militante abertzale historikoa

Laborari astekariak ezagutarazi du hil berri dela Sohütan Arño Hegiaphal militante abertzale zuberotar historikoa.

Oinarri sendoko aparraldia

Harro edaten dugu bertako sagardoa, ardoa edo txakolina, baina garagardoa nahi dugunean, telebistan iragartzen dituzten izenetara jotzen dugu sarri. Lehengai naturalagoak erabiltzen dituzten bertako ekoizle txikiak ez dira falta ordea, eta gero eta gehiago dira txosnan, tabernan zein etxean zintzurra euskal garagardoarekin freskatzen dutenak.

Koldo Biskai: “Biperraren hobetzeko egin lanaren emaitza lurralde hunen esku atxiki dugu"

Biper ezti ekoizleen lanak ondoko hilabeteetan Label gorria eskuratuko. Biperraren hobetzen eta garatzen ainitz urte pasatu ondoan, kanpora ezagutarazi nahi dute orain. Biper Eztia elkarteak 16 ekoizle biltzen ditu, Landetako Seignanxekoak eta Euskal Herrikoak, hiru biper gozo ekozten dituztenak: Errobi, Aturri (gehien erabilia) eta Errekaldea. Koldo Biskaik barazki eta landareak ekoizten ditu Ahatsan (Nafarroa Beherea) eta Biper Eztia elkartean labelaren dossierra landu duen taldean ari da.

Peio Iriart, Zaron laborari: “Etxalde ttipietan bada bizitzeko ahala”

Peio Iriart laborari ari da azken 11 urteotan Zaro herrian, Nafarroa Beherean. Biologikoan hazten ditu behi eta zerriak, zuzeneko salmenta eginez. Pirenaika behiak sartu ditu. Zerriki biologikoan eskaria oso handia da.

Palestina, olibondoen arteko gatazka

Urri amaieran Euskal Herriko laborari eta herritarrez osatu ordezkaritza bat izana da Palestinan lurralde okupatu honetako erakundeekin elkartzeko. ELB sindikatuaren izenean Ana Bados joan da. Egonaldi laburrean ikasitakoen berri eman du.

Elikaduraren kudeaketa, eraldaketa sozialerako tresna

Zenbat dira Euskal Herrian gose diren biztanleak? Nola kudeatu beharko genuke elikaduraren krisia? Zein ardura dute administrazio publikoak, ezkerreko mugimenduek, herritarrek honetan guztian? Elikadura burujabetza izan al daiteke soluzioa? Galdera horiei heldu zieten GITE-IPES elkarteak urrian Bilbon antolaturiko jardunaldietan. Hona ekitaldiak emandakoa.

Eskalera goitikoan gogoeta laxoak

R= P x Q. Hauxe formula berezia. Lurramako eskailer automatiko luze hura jautsi orduko ikasi duguna. Paper banatzen ari zen laguntzaile batzuek salatu daukutena. Lehen bezala orain ere hiru hizki horien artean kokatua omen baitago laboraria. Irabazia ateratzen da preziotik eta kantitatetik. I = P x K hain segur gure hizkuntzan.

Jean-Jacques Prebende: "Etxeko olio botoilak Lurraman atxeman daitezke"

Jean-Jacques Prebendek Gabadin (Nafarroa Beherea) eguzkilorea lantzen du azken zazpi urteotan, hazitarako artoa utzirik. Lorearen haziz egindako turto edo opilez elikatzen ditu behiak eta prentsaturik ateratzen dien olioa hein batez traktorea mugiarazteko darabil. Nouste-Ekilili kooperatibakoekin batera mahairako baserriko olioa merkaturatu dute.

Jean-Jacques Prebende, Gabadiko laboraria: “Etxeko olio botoilak Lurraman atxeman daitezke”

Jean-Jacques Prebendek Gabadin (Nafarroa Beherea) eguzkilorea lantzen du azken zazpi urteotan, hazitarako artoa utzirik. Lorearen haziz egindako turto edo opilez elikatzen ditu behiak eta prentsaturik ateratzen dien olioa hein batez traktorea mugiarazteko darabil. Nouste-Ekilili kooperatibakoekin batera mahairako baserriko olioa merkaturatu dute.

Lurrama 9 Miarritzen, famili nekazaritza maite dutenen bilgune nagusia

Ostiralean hasirik igandea arte luzatuko da Miarritzeko Irati gelan Lurrama azoka eta Familia Laborantza izango du gai nagusia. Savoia izango da herrialde gonbidatua. Hiru egunotan Miarritzeko Irati azokagunean (aireportuaren ondoan) merkatua, bazkariak, erakusketak eta hitzaldiak izanen dira. Aurten, gainera, kanpoan instalaturik dago karpa bertan laborantzan erabili daitekeen tresna berriak aurkezteko. Aurtengo edizioari goiburutzat "Familien Laborantza herrikoia" ipini diote, laborantza hau zehazki zer den, zein oztopo eta zein aterabide izaten ahal dituen esplikatuko du Lurramak. Savoiako herria izanen da heldu den edizioko gonbidatua. (Ikus Lurramaren egitaraua osorik).

Baratza, metaforarik gabe

Duela aste batzuk ikusi nuen Bide berriak: Elikadura burujabetza Euskal Herrian dokumentala, Otarrak antolatutako jardunaldi batean, Esther Vivas eta Unai Arangurenekin batera.

Errigoraren saskiak 425 puntutan eska daitezke azaroaren 12ra bitartean

Salgai daude jada Nafarroa hegoaldeko produktuen saskiak eta azaroaren 12ra arte eskatu ahal izango dira Euskal Herriko 425 eskaera puntutan.

Bada bizitza Aldanondo enpresaren ostean

Hego Euskal Herriko esne ekoizleen eta gaztagileen sektorea pil-pilean dago. Duela gutxi arte ez bezala, orain industriak esne eta gazta ekoizpena handitzeko eskatzen du, Idiazabal jatorri-deiturakoa. Aurkiak ifrentzua du, ordea: esnea tranformatzeko Aldanondo enpresa handiak urteak daramatza hainbat esne ekoizlerekin zorrak kitatu gabe. Aldanondori esnea eman edo ez, artzain guztiak dira esnearen prezio txepelaz kexu.

Jon Harluxet, Duzunaritzeko laboraria: "Duela 50 urte, etxalde bezainbat hazi mota bazen"

Jon Harluxetek Duzunaritzeko bere etxaldean nagusiki euskal arto gorria ereiten du. Lekuko arraza eta barietateen garrantziaz mintzatu zaio Laborari astekariari.

Elikaduraren kudeaketa, eraldaketa sozialerako tresna

Jatea eskubidea da, eta eskubide horren (eta berau betetzeko administrazioari egin beharreko eskakizunaren) aldarriak ezkerraren estrategian presenteago egon beharko luke, etxebizitza, hezkuntza edo osasun unibertsalaren alde egiten den borrokaren mailan. Hori GITE-IPESek elikadura-krisiaz eta goseaz antolaturiko jardunaldietan egin duten gogoetetako bat, Pobreziaren Aurkako Nazioarteko Egunaren bezperan.

Haziak protagonista Zeberioko lehen sektoreari buruzko jardunaldietan

Lehenengo sektoreari buruzko II. Jardunaldiak antolatu dituzte Zeberion urriaren 3an eta 4an. “Haziak eta ezagutzak trukatuz” du izena jardunaldiak eta ostiral arratsalde eta larunbat goizez, hitzaldiak, eztabaidak eta bideo emanaldiak izango dira Zeberioko plazako ermitan bertaratu nahi duten guztientzat.

Cesar del Rio, Aezkoan laborari: “Niri gustatzen zait Pirenaika behia, hemengo arraza da”

Cesar Del Rio abeltzaintzan ari da Aezkoako Hiribeerrin. 50 behi dauzka itsas mailatik 950 metrora daukan etxaldean. Eskualde honetan Pirenaika arraza da nagusi aspalditik hona.

Gizarte Segurantzak ez ditu familia nekazarien eskubideak errespetatzen

Ibabe Urzelaik Okarizeko (Araba) Sorgin Soro nekazaritza hustiategiaren titularitza pertekatzen du Mikel bere bikotekidearekin 2013ko urritik. Bide berriak dokumentalean bizimodu hau aukeratzeko arrazoiak azaltzen ditu eta bideragarria den bide hau aukeratzearen poztasuna azaltzen du. Proiekzioa hasi aurretik, aldiz, oso egoera ezberdina azaldu zuen.

Ohiturak ongarritzen

Gipuzkoako Baratze Parke Sarea abian jarri zenetik 600 bat baratzezain berri daude, adin guztietakoak, kalekumeak gehienak. Hiri baratze horiei bisita egin diegu eta baratzezain berriak tomatearen erdoilarengatik kezkatuta topatu ditugu uda hasiera umel eta goibel honetan.

Gipuzkoako EHNE utzi dute hainbat nekazarik, bestelako eredu baten alde egiteko

"Gogorra da esatea, baina, niretzat, EHNEk gaur egun baserriari kalte handiagoa egiten dio mesede baino. XXI. mendeko baserriak XXI. mendeko sindikatua behar du", adierazi du zuzendaritza taldeko kide ohi Enrike Gisasolak, EHNE Gipuzkoa utzi eta egitura berria sortuko duten nekazarietako batek.

Behiak ukuiluetan, ez esnea eta simaurra ekoizteko fabriketan

1.000 behi gehi 800 bigantxa gehiago aterpetuko dituen granja-fabrika erraldoia geldiarazi nahi dute Frantziako Estatuko nekazariek. Tamaina horretako bat bada, Nafarroako Caparroson. Eta Indian 40.000 behirentzakoa eraiki nahi dute multinazionalek. Nekazariek erakusten digute zer ezkutatzen duen esne merkeak.
Multimedia

2015-02-24  |  Lehen sektorea

Saioa taldearen 'Bi' diskoa

Taldekide baten Heletako baserrian elkarrizketatu ditu Iban Rusiñolek. Maila eta esperientzia handiko bi kantarik osatzen dute taldea The Sparteens-eko Marieder Hiriart eta Unama-n aritutako Kamila Zubeldia

2015-02-23  |  Lehen sektorea

Nafar hegoaldeko uzta, eskutik eskura

"Asko gara udazkeneko kanpainako keinuaz harago, gure kontsumo ohiturak birplanteatu eta, urrunekoen ordez, urte osoan bertoko jakiak kontsumitzeko prest gaudenok." Horretara dator Errigoraren #EskutikEskura, Nafarroa hegoaldeko produktuak herriz herri eta ekoizlearen jatorrizko...

2015-01-20  |  Lehen sektorea

Ipar Euskal Herria: saiak eta laborariak, amodio ixtorio bat?

Iker Elosegi Saran jaio zen eta egun Azparnen bizi da. Biologiako ikasketak egin zituen Paue-ko unibertsitatean eta hainbat urtetan irakasle aritua da laborantza eskoletan. Gaur egun, Euskal Herriko Laborantza Ganberako koordinatzailea da. Duela ia 35 urtetik ikertzen dira saien koloniak...

2015-01-07  |  Lehen sektorea

Lurzaindia, lurra laborantzako tresna

Espekulazioaren kontrako talde gisa hartu zuen Lurzaindiak GFAMren segida. Lur eremuen prezioak zuzenak izan daitezen Safer egiturari dei egin, eta behar denean lurrak erosten ditu, lekuko laborariei alokairuan uzteko; jabego pribatua baztertuz, lurrak laborantzako lan tresna gisa mantentzea da...

2014-12-19  |  Lehen sektorea

Antiguaotarrak kontsumo taldea

Donostiako Antigua auzoan elikadura subirautzaren alde lan egiten duen taldeari buruzko lana. Egilea: Antiguotarrak Kontsumo Taldea.

2014-12-17  |  Lehen sektorea

Emakume baserritarrak

Emakume baserritar gazteen oztopo eta erronkak ezagutu dituzte Idemtitateak saioan, eta baserriaren gainean eraikitako uste faltsuak deseraikitzen saiatu dira. Lanaren banaketa nolakoa da baserrietan? Orekatuagoa al da baserrietan? Sonia Ingunza, Mariasun Borde eta Amets Ladislao emakume...

2014-11-26  |  Lehen sektorea

Elikadura burujabetza

Elikadura burujabetzari buruzko solasaldia, Zumaiako EHBilduk antolatuta. Inaxio Manterolak gidatuta, Euskal Herriko Laborantza Ganbarako Iker Elosegi, Amaiurko diputatu Maite Aristegi eta Larrabetzuko eskolako kide Patxi Gaztelumendi aritu ziren hizlari moduan.

2014-11-24  |  Lehen sektorea

Ondasun kolektiboak

Lurrarekiko, haziekiko, urarekiko, ezagutzarekiko, zaintzarekiko zein beste ondasun komunekiko eskubidea aldarrikatu nahi du Mugarik Gabe elkartearen bideo honek. Elikadura Burujabetza eraikitzeko modu bat delako.

2014-11-21  |  Lehen sektorea

Ugerien atzetik

Lekeitioko arrantzaren inguruko gogoeta egiten duen Hodei Izarraren dokumentala da.

2014-11-11  |  Lehen sektorea

“Produktuak hurbileko nekazariei erostea gozamena da”

Angelek, umore biziz, kontserba ekoizlearen ikuspegitik eta bi semeak Arronizetik Lizarrako ikastolara eramaten zituen aitaren ikuspegitik hitz egin du Errigorako kideekin. «Errigorak Nafarroako produktuak saltzen lagundu eta euskara sustatu nahi du, ezta? Bada, orduan, ate egokia jo...

2014-11-03  |  Lehen sektorea

"Nekazaritza ekologikoaren alde egin dugunok egurra baino ez dugu jaso"

Oibarren nekazaritza ekologikoa egiten duen enpresa bateko aita-semeak mintzo dira Nafarroa hegoaldeko nekazaritzaren egoerari buruz. Errigora proiektuaren barruan sortutako bideoa.

2014-10-29  |  Lehen sektorea

Errigora: Nafar hegoaldeko uzta euskarari puzka

Errigora ekimenaren proposamena 2014-2015 urteari begira.

2014-10-02  |  Lehen sektorea

Herri bazkaria bertako produktuekin ehuneko ehun egina #ArgiaEguna

ARGIA Eguneko herri bazkaria bertako produktuekin osatu genuen.Lur Lan kooperatibako arduradun Joseba Beitiak Euskal Herriko produktuen alde garatzen ari diren lana azaldu digu. Babeslea:

2014-10-02  |  Lehen sektorea

Txosnan ere bertako produktuen aldeko apostua #ArgiaEguna

Axier Lopez ARGIAko kazetariaren azalpenak Argia Eguneko txosnan.. Babeslea:

2014-09-18  |  Lehen sektorea

Oztopoak oztopo, arrantza jasangarria bizirik

Egungo arrantza eredua mantenduz gero, 2048. urterako itsasoa arrainik gabe geratuko da ikerketen arabera. Arrantza industriala da honen arduradun, hein handi batean. Arrantza tradizionalean kalte handiak eragiten ditu, baina, hala ere, artisau arrantzan dihardutenek arrantza jasangarria...

2014-07-18  |  Lehen sektorea

Emakumeak lurraren defentsan

Zenbait herrialdetan egindako bidaiei esker, elikaduraren burujabetza, ingurumena eta lurraldea defendatzeko esperientziak bildu ditu Mundu Bat elkarteak. Nikaragua, Bolivia, Kolonbia eta Euskal Herriko emakumeek beste elikadura eredu bat ezarri nahi dute, eta eredu iraunkorrean nekazari izateko...

2014-06-17  |  Lehen sektorea

Bidean

Frantziako Confederation Paysanne sindikatuarentzako (ELB horren barne da) Mathieu Eisingerrek sortu duen "En route" bideoa, ARGIAk euskaraturik. Bertan era oso didaktikoan azaltzen da nekazaritza industrialaren eta baserritarrengan oinarritutako alternatiboaren arteko...

2014-06-06  |  Lehen sektorea

Gaur 8 Azokan

Ordiziako Kimetz elkarteak eta Farapi antropologia zentroak eginiko 'Gaur 8 Azokan' dokumentala. Bost emakume baserritarren testigantzak biltzen dira 13 minutu pasako lanean. Hauek dira protagonistak: Miren Jauregi (Aiesta-Beltza baserria, Arama), Amaia Alkorta (Kalbario baserria,...

2014-05-12  |  Lehen sektorea

Nafar Pirinioa, ametsetako arrantza

Arrantza jasangarriaren jarduna garatu eta Pirinioetako bailara mugakidetako turismorako sostengu izan dadin Labrit Multimedia-k egin duen bideoa.

2013-12-02  |  Lehen sektorea

Laborantza Xiberoan

Zuberoako laborari gazteei buruzko bideo-erreportajea.

2013-11-18  |  Lehen sektorea

Elikagaien subirotasuna, arazo zahar bati emaniko erantzun berria

Euskal Estatuari bidea zabaltzen liburu bilduma konpartitu eta sakontzeko, Laudion 2013ko maiatzaren 25ean "Euskal Estatua eta lurraldea"ren inguruan izandako mintegia. Iturria: Ipar Hegoa Fundazioa

2013-10-18  |  Lehen sektorea

Ikazkin baten historia

2009ko dokumental honek ikazkin izandako Azentzio Aierbe ataundarraren historia biltzen du. Egur-ikatza egiten lan egin zuen azkenetarikoa izan zen Aierbe. Gromazek ETBrentzat eta Ataungo Udalarentzat ekoitzia Zuzendaritza eta gidoia: Eduardo Llorente Errealizazioa: Aitor...
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


Ametzagaiña Argia Antza iametza Adur Luditoys