Eskalera goitikoan gogoeta laxoak

R= P x Q. Hauxe formula berezia. Lurramako eskailer automatiko luze hura jautsi orduko ikasi duguna. Paper banatzen ari zen laguntzaile batzuek salatu daukutena. Lehen bezala orain ere hiru hizki horien artean kokatua omen baitago laboraria. Irabazia ateratzen da preziotik eta kantitatetik. I = P x K hain segur gure hizkuntzan.

Jean-Jacques Prebende: "Etxeko olio botoilak Lurraman atxeman daitezke"

Jean-Jacques Prebendek Gabadin (Nafarroa Beherea) eguzkilorea lantzen du azken zazpi urteotan, hazitarako artoa utzirik. Lorearen haziz egindako turto edo opilez elikatzen ditu behiak eta prentsaturik ateratzen dien olioa hein batez traktorea mugiarazteko darabil. Nouste-Ekilili kooperatibakoekin batera mahairako baserriko olioa merkaturatu dute.

Jean-Jacques Prebende, Gabadiko laboraria: “Etxeko olio botoilak Lurraman atxeman daitezke”

Jean-Jacques Prebendek Gabadin (Nafarroa Beherea) eguzkilorea lantzen du azken zazpi urteotan, hazitarako artoa utzirik. Lorearen haziz egindako turto edo opilez elikatzen ditu behiak eta prentsaturik ateratzen dien olioa hein batez traktorea mugiarazteko darabil. Nouste-Ekilili kooperatibakoekin batera mahairako baserriko olioa merkaturatu dute.

Lurrama 9 Miarritzen, famili nekazaritza maite dutenen bilgune nagusia

Ostiralean hasirik igandea arte luzatuko da Miarritzeko Irati gelan Lurrama azoka eta Familia Laborantza izango du gai nagusia. Savoia izango da herrialde gonbidatua. Hiru egunotan Miarritzeko Irati azokagunean (aireportuaren ondoan) merkatua, bazkariak, erakusketak eta hitzaldiak izanen dira. Aurten, gainera, kanpoan instalaturik dago karpa bertan laborantzan erabili daitekeen tresna berriak aurkezteko. Aurtengo edizioari goiburutzat "Familien Laborantza herrikoia" ipini diote, laborantza hau zehazki zer den, zein oztopo eta zein aterabide izaten ahal dituen esplikatuko du Lurramak. Savoiako herria izanen da heldu den edizioko gonbidatua. (Ikus Lurramaren egitaraua osorik).

Errigoraren saskiak 425 puntutan eska daitezke azaroaren 12ra bitartean

Salgai daude jada Nafarroa hegoaldeko produktuen saskiak eta azaroaren 12ra arte eskatu ahal izango dira Euskal Herriko 425 eskaera puntutan.

Jon Harluxet, Duzunaritzeko laboraria: "Duela 50 urte, etxalde bezainbat hazi mota bazen"

Jon Harluxetek Duzunaritzeko bere etxaldean nagusiki euskal arto gorria ereiten du. Lekuko arraza eta barietateen garrantziaz mintzatu zaio Laborari astekariari.

Haziak protagonista Zeberioko lehen sektoreari buruzko jardunaldietan

Lehenengo sektoreari buruzko II. Jardunaldiak antolatu dituzte Zeberion urriaren 3an eta 4an. “Haziak eta ezagutzak trukatuz” du izena jardunaldiak eta ostiral arratsalde eta larunbat goizez, hitzaldiak, eztabaidak eta bideo emanaldiak izango dira Zeberioko plazako ermitan bertaratu nahi duten guztientzat.

Cesar del Rio, Aezkoan laborari: “Niri gustatzen zait Pirenaika behia, hemengo arraza da”

Cesar Del Rio abeltzaintzan ari da Aezkoako Hiribeerrin. 50 behi dauzka itsas mailatik 950 metrora daukan etxaldean. Eskualde honetan Pirenaika arraza da nagusi aspalditik hona.

Gizarte Segurantzak ez ditu familia nekazarien eskubideak errespetatzen

Ibabe Urzelaik Okarizeko (Araba) Sorgin Soro nekazaritza hustiategiaren titularitza pertekatzen du Mikel bere bikotekidearekin 2013ko urritik. Bide berriak dokumentalean bizimodu hau aukeratzeko arrazoiak azaltzen ditu eta bideragarria den bide hau aukeratzearen poztasuna azaltzen du. Proiekzioa hasi aurretik, aldiz, oso egoera ezberdina azaldu zuen.

Ohiturak ongarritzen

Gipuzkoako Baratze Parke Sarea abian jarri zenetik 600 bat baratzezain berri daude, adin guztietakoak, kalekumeak gehienak. Hiri baratze horiei bisita egin diegu eta baratzezain berriak tomatearen erdoilarengatik kezkatuta topatu ditugu uda hasiera umel eta goibel honetan.

Uholdeen kalteak konpontzeko 10 milioiko laguntza bideratu nahi du Kontseilu Nagusiak

Uholdeek eragindako kalteek Ipar Euskal Herrian 10 milioiko kostua izango dutela iragarri du Georges Labazée Pirinio Atlantikoetako Kontseilu Nagusiko presidenteak. Ostiralean bozkatuko da diru laguntza hori eman ala ez erabakitzeko.

"Bidean", baserritarrengan oinarritutako nekazaritza bideoz azalduta

ARGIAk "Bidean" izenburupean euskaraturik ikusgai dago, gune honen Multimedia atalean, Frantziako Confederation Paysanne sindikatuarentzako (ELB horren barne da) Mathieu Eisingerrek sortu duen "En route" bideoa. Bertan era oso didaktikoan azaltzen da nekazaritza industrialaren eta baserritarrengan oinarritutako alternatiboaren arteko aldea.

Peio Irikin: "Gerezia freskoan saltzeko izpiritua berriz piztu da"

Peio Irikin hirugarren urtez ari da Itsasuko etxaldean. Aitarekin antolatua duen baserriaren produkzioa gehiago dibertsifikatzeko modua egin dute Peio hasi denean Olasur etxaldean: euskal txerriak, sasi ardiak eta Itsasuko gereziak.

"Iparraldeak estimu handiegia die kanpoko aberatsei"

“...Eta indarrak ongi errotuz, gure sustraiak lurrari lotuz...”.

Peio Bereterbide: "Mendiko laborantzarendako, bortua behar da salbatu"

Peio Bereterbidek Jatsaguneko larreak ezagutzen ditu esku-ahurra bezala. 1976tik pasatzen ditu bertan udak bere ardi beltzekin. Uharte-Garazin 15 hektarea zelai eta soroekin 320 ardi eta 11 behi bazkatu behar dituen Bentta etxaldearentzeko funtsezko osagaia da udako mendialdia.

Michel Riouspeyrous, Irulegiko mahastizaina: "Bihar ere, landareen erabiltzeko libertatea hartuko dut"

Asuna, iratzea edo azeri buztana erabiltzen ahal dira landareen azkartzeko edo eritasunetaz zaintzeko. Bainan prestaketa naturalak ez dira legearen gustukoak. Erabilpenaren baieztatzea galdegiten dute laborariek. Michel Riouspeyrous Irulegin mahastizain ari da eta bere mahatsondoen artatzeko bezala indartzeko erabiltzen ditu senda-belarren jusak.

Baserritarrek ez dute diru-laguntzetatik bizi nahi

Sortzeaz batera hasi zen Europar Batasuna nekazaritza politika bateratua ezartzen, II. Mundu Gerraren osteko elikagai faltari aurre egiteko. Arazoak 90eko hamarkadan heldu ziren, ordura arte nagusi izan zen merkatuen kontrolaren ordez politika neoliberalak gailentzen hasi zirenean. Hogei urte geroago, gaizki banatutako diru-laguntzen menpeko bihurtu da sektorea.

Iparraldea trantsizio betean

Ostiralean Lapurdiko Urruñan Bizi!ren Larrun aldeko batzordeak bilkura irekia antolatu du Cultures en Transition filma estakuru harturik: “Bertokiratzea eztabaidan Urruñan“.

Laborarien haziak vs industriarenak

Vía Campesinak, 73 herrialdetako laborariak biltzen dituen elkarteak, hazien defentsa egiteko deia egin du Nekazarien Borrokaren Nazioarteko Egunean (apirilaren 17a). Zehazki, nekazariek erabiltzen dituzten hazien defentsa aldarrikatu dute. “Haziak elikadura burujabetzaren funtsezko oinarrietako bat dira”, gogorarazi dute, “elikadurarekin zerikusia daukan ia guztia haien araberakoa baita”.

Euskal Herrian agroekologia bultzatzeko identifikatzailea sortuko du EHKOlektiboak

Juridikoki egituratu dela jakinarazi du agroekologiaren inguruan lanean urteak daramatzan EHKOlektiboak. Lekornen izango du egoitza nagusia eta Euskal Herri osoko laborariak batu nahi ditu proiektuan.

Patrick Larrondo, Biriatun baratzezain: "Galdea bozka paperarekin adierazten bada, bai laborantxa atxikiko da hemen"

Patrick Larrondo Biriatun ari da baratzezain, autopistaren eta etxebizitzen artean. Duela zazpi urte hasia, hurbileko salmenta egiten du, Hendaiako bi azokatan eta herri horretako AMAP batean. Lurraren espekulazioa da eskualde honetako nekazaritzaren arazo gogorrenetako bat, nahiz eta bertako biztanleek hurbileko eta kalitatezko produktuak eskaten dituzten.

Zigor ezazue pozoirik nahi ez duen ardogile intsumitu hori

Joan den otsailaren 24an epaitu dute Emmanuel Giboulot mahastizain eta ardogilea Frantziako Dijonen, uko egin diolako bere lurretan zabaltzeari agintariek derrigorrezkotzat jo duten intsektizida. Prokuradoreak hasierako eskaria  –sei hilabete espetxean eta 30.000 euroko isuna– 1.000 euroraino jaitsi duen arren, arazoa ez da sendatu.

Donostiako Baratze Parkean, nekazaritza ekologikoan aritzeko 160 lursail

Kutxa Ekoguneko Baratze Parkea inauguratu dute Donostian. Nekazaritza ekologikoa ardatz, hainbat ekimen egingo da bertan: tailerrak, ikastaroak, bisita gidatuak eta abar.

Bost ebidentzia zientifiko transgeniko eta pestiziden kalteez

Transgenikoen eztabaidan, haien aldekoek argudiatu ohi dute ez dagoela ebidentzia zientifikorik frogatzeko genetikoki aldatutako gaiak osasunerako kaltegarriak direla. Bost ikerketak ebidentzia zientifiko horiek erakutsi dituzte. Transgenikoen eta haiekin lotutako pestiziden arriskuak benetakoak direla frogatu eta laborantza organikoaren abantailak nabarmendu dituzte.

Lur eta etxebizitzaren arazoa bozetako agendan txertatzeko eskaera

Lurraren eta etxebizitzaren arazoari heltzeko eskatu diete Lurra eta Etxebizitza kolektiboko kideek herriko etxeei, hilaren 23 eta 30eko bozen atarian. "Gaia gizarteratu nahi dugu, herritarrak sentsibilizatu", azaldu dute Lore Goienetxe kolektiboko kideak eta Marie Christine Elizondo laborariak.

Maritxu Castillon: "Lan molde biologikoek besteeri ere aterabideak ekartzen dituzte”

Maritxu Castillon Eskiulan (Biarnoko herri euskalduna) ari da laborari Henri senarrarekin. Haragitarako ardiak eta Akitaniako blondak, ekologikoan. Beren mozkin guztiak zuzeneko salmentan komertzializatzen dituzte. Biharko Lurraren Elkarteko (BLE) lehendakaria da Maritxu.

Presidenta, mutikoa eta zezen gorria!

Hamalau urteko mutiko gazte bat zen. Itxurari fidatu behar balitz, ez zuen arras erne erne haietarik iduri. Euritako jauntziak zituen, gure kanpañetan ardura soinean dauzkagun zira berde horietarik. Eta kanpotik sartu berria zen mutil gaizoa, busti bustia sokatik segitzen zitzaion zezen gorri ilun alimale hura bezalaxe!

Thomas Erguy (Biharko Laborantzaren Elkartea): "Transgenikoen ordez, agronomia!"

2007tik 2011ra bitartean Akitanian egindako esperimentu batek erakuts dezake laborantzan bateraezinak direla elkarren ondoan lantzea batetik berezko landareak eta bestetik genetikoki eraldatutakoak (OGM). Ikerlan hori burutua du INRA (Institut National de la Recherche Agronomique) erakunde ofizialak, Réseau de Semences Paysannes, Agro Bio Périgord et Bio d’Aquitaine elkarteekin elkarlanean. Orain laborarien elkarteok eskatzen dute ikerlanaren emaitzak argitaratu eta landu daitezela gehiago. Baina INRAk ez du urratsik egiten.

EBn Pioneer-en arto transgenikoa landatzeko bidea zabaldu da

Europako Batzordea prest dago arto transgenikoa Europako lurretan landatzea baimentzeko, hemeretzi estatu kidek erabaki horren aurka bozkatu badute ere.

Laborariek mobilizazioekin erantzun diote Frantziako Gobernuaren behi-laguntzen erreformari

Astelehen goizean 200 abeltzain baino gehiago elkartu ziren Ipar Euskal Herriko hainbat herritan lege erreforma berriagatik ehunka etxalde diru-laguntzarik gabe geratzeko duten arriskua salatzeko. Euskal Herriko Laborarien Batasunak (ELB) eta Confederation Paysannek mobilizazioa deitu zuten.
Multimedia

2014-11-26  |  Laborantza

Elikadura burujabetza

Elikadura burujabetzari buruzko solasaldia, Zumaiako EHBilduk antolatuta. Inaxio Manterolak gidatuta, Euskal Herriko Laborantza Ganbarako Iker Elosegi, Amaiurko diputatu Maite Aristegi eta Larrabetzuko eskolako kide Patxi Gaztelumendi aritu ziren hizlari moduan.

2014-11-11  |  Laborantza

“Produktuak hurbileko nekazariei erostea gozamena da”

Angelek, umore biziz, kontserba ekoizlearen ikuspegitik eta bi semeak Arronizetik Lizarrako ikastolara eramaten zituen aitaren ikuspegitik hitz egin du Errigorako kideekin. «Errigorak Nafarroako produktuak saltzen lagundu eta euskara sustatu nahi du, ezta? Bada, orduan, ate egokia jo...

2014-11-03  |  Laborantza

"Nekazaritza ekologikoaren alde egin dugunok egurra baino ez dugu jaso"

Oibarren nekazaritza ekologikoa egiten duen enpresa bateko aita-semeak mintzo dira Nafarroa hegoaldeko nekazaritzaren egoerari buruz. Errigora proiektuaren barruan sortutako bideoa.

2014-06-17  |  Laborantza

Bidean

Frantziako Confederation Paysanne sindikatuarentzako (ELB horren barne da) Mathieu Eisingerrek sortu duen "En route" bideoa, ARGIAk euskaraturik. Bertan era oso didaktikoan azaltzen da nekazaritza industrialaren eta baserritarrengan oinarritutako alternatiboaren arteko...

2014-06-06  |  Laborantza

Gaur 8 Azokan

Ordiziako Kimetz elkarteak eta Farapi antropologia zentroak eginiko 'Gaur 8 Azokan' dokumentala. Bost emakume baserritarren testigantzak biltzen dira 13 minutu pasako lanean. Hauek dira protagonistak: Miren Jauregi (Aiesta-Beltza baserria, Arama), Amaia Alkorta (Kalbario baserria,...

2013-12-02  |  Laborantza

Laborantza Xiberoan

Zuberoako laborari gazteei buruzko bideo-erreportajea.

2013-11-18  |  Laborantza

Elikagaien subirotasuna, arazo zahar bati emaniko erantzun berria

Euskal Estatuari bidea zabaltzen liburu bilduma konpartitu eta sakontzeko, Laudion 2013ko maiatzaren 25ean "Euskal Estatua eta lurraldea"ren inguruan izandako mintegia. Iturria: Ipar Hegoa Fundazioa

2013-10-18  |  Laborantza

Ikazkin baten historia

2009ko dokumental honek ikazkin izandako Azentzio Aierbe ataundarraren historia biltzen du. Egur-ikatza egiten lan egin zuen azkenetarikoa izan zen Aierbe. Gromazek ETBrentzat eta Ataungo Udalarentzat ekoitzia Zuzendaritza eta gidoia: Eduardo Llorente Errealizazioa: Aitor...

2013-07-19  |  Laborantza

Nekazari gazteak

Ez dira asko haien bizi eredua lurraren baitan kokatzen duten gazteak. Pauso hori emana dutenek edo ematen ari direnek, baina, argi dute lurra dela oraina eta etorkizuna. Elikadura subirautzaren bidean eta ekoizpen eredu agroekologikoa sustatzeko, ezinbestekotzat jotzen dute gazteak...

2013-07-05  |  Laborantza

Arditan

Enrike artzainak, lanetik erretiratua, 13 urte zituenetik lanean dihardu. Zuzendaria eta ekoizlea: Egoi Markaida Argazki zuzendaria: Urko Sanchez Ekoizpen exekutiboa: Alexander G. de Bikuña www.marmokafilms.com Iturria: EiTB Nahieran

2013-07-02  |  Laborantza

Zuberoan, lekuko egurra baliatuz

Kanaldudek egindako bideoa: "Xiberoko herri elkargoak gogoeta bat darama lekuko egurra erabili nahian berogailu ezberdinentzat. Informazio bilkura bat antolatu du partaide ezberdinak gomitatuz : laborariak, Mendikoa laborarien kooperatiba, CUMAk, Ossau Irati sormarkaz arduratzen den...

2012-10-26  |  Laborantza

Itxaso Compańon

(Lantziego, 1984) Jaioterrian egin zituen lehen ikasketak, eta Lapuebla Labarkako Assa Ikastolan batxilergoa. Andoaingo Bideo eta Zine Eskolan izena eman eta egin zituen han bi urteko ikasketak, eta handik Bartzelonara jo zuen, postprodukzioa lantzeko asmotan. 2005ean, Lurdes Arrieta amaren...

2012-07-20  |  Laborantza

Arrapitz: laborantza munduko sarearen istorioa

Hogei urte ospatzen ditu aurten (2011) federazioak eta paradaz bali, duela hogei urte mahain beraren inguruan bildu ziren zazpi elkarteak presentatuak dira. Zerendako elgarretaratu? zer laguntza ekarri? eta orohar federazioaren helburuak eta hogei urtez ereman lan ildo nagusienak zehaztuak...

2011-12-12  |  Laborantza

Laborariak beharrezkoak ote dira?

2011ko azaroan Biarritzeko Lurrama aretoan grabatutako eztabaida. Egilea: Kanaldude

2011-06-15  |  Laborantza

Mahastizaintzaren krisia, ardo ekologikoaren aukera

Mahats ekoizpenak behera egin du baina mahats kiloa gero eta gutxiago ordaintzen dute ardogile handiek. Upategi handiak krisiaren izenean probetxu ekonomikoaren bila ari diren bitartean, zenbait produktore txiki ardo ekologikoa eta salmenta zuzenaren bidea urratzen ari dira.

2011-06-07  |  Laborantza

José Bové:" Demokrazia berrasmatu behar da"

José Bové globalizazio alternatiboaren aldeko munduko pertsonaiarik ospetsuenetakoa da. Frantziako nekazaritza-sindikalismoan hasita, desobedientzia zibileko ekimenei esker lortu du ospea, batik bat laster janaren kontra egindakoen ondorioz. Berarekin izan gara Bruselako bere...
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


Ametzagaiña Argia Antza iametza Adur Luditoys