Eskubideei kolpea Turkian, hiru hilabeterako salbuespen egoerarekin

Erabakiak botere absolutua emango dio Erdogan presidenteari. Funtzionario publikoen aurkako sorgin ehizak dirauen bitartean, kurduak bonbardatzeari ekin dio armadak.

Kobanegaz senidetuko da Durango

Michel Allison Kurdistango kongresuko emakumeen ordezkariari harrera egin diote Durangoko udaletxean, eta Kobane hiri kurdua Durangogaz senidetzeko lehen pausoa izan da. Duela pare bat hilabete, Durangaldeko zazpi lagun Kurdistanen egon ziren, eta hortik dator ekimena. Emakume kurduen borrokagaz lotuta, herri ahizpak izango dira anaiak beharrean. Bonbardatuak ere badiren Elorrio, Otxandio eta Gernikako herriek babesa erakutsi diote ekimenari.

Gerraren aitzakian Turkia nola ari den eraldatzen Kurdistango Diyarbakir

Turkiak Kurdistango Diyarbakir eta beste hiri nagusietan gogortu duen “terrorismoaren kontrako guduak”, helburu politikoaz gain ekonomiko eta urbanistikoa ere baditu: artilleriak suntsitutako edo biztanleen ihesagatik hustutako auzo osoak desegin eta luxuzko eraikin berriak eraiki, agintearekiko otzanak ez diren herritarrak kanporatu, oroimen historikoa itxuraldatu.

Herri zapalduen, hizkuntza gutxituen kantua

Europa bat-batean egitasmoaren baitan, Euskal Herrian izan dira Kurdistango, Sardiniako eta Kataluniako inprobisatzaileak, bertsolariekin batera abesten. Itzultzaileen laguntzari esker, lau tradiziok, lau hizkuntzak bat egin dute oholtzan.

"Aurrekoetan baino askoz ere basatiagoa da Turkiako Estatuaren jarrera Kurdistanen egun"

Newroz eguna da eta Batman hiriko kaleak poliziaz gainezka daude. Turkiako Gobernuak ekitaldi gehienak debekatu dituen arren, sua piztu eta kurduak musika iraultzailearen erritmoan ari dira dantzan. Gasolindegiko tabernan eseri gara Beceriklirekin lasaiago hitz egiteko, nahiz eta behin eta berriz eten behar izan dugun, Turkiako polizia tanketekin sua itzaltzera azaldu denean. Istiluak polizia eta herritarren artean. Poliziak joan diren unean, sua piztu dute berriro.

Mundu bat gaztelania eta ingelesetik pasa gabe

Apirilaren 17an, Hernaniko Biteri Kultur Etxean, Europa Bat Batean Kantu Inprobisatuaren Nazioarteko Topaketako emanaldia gozatu genuen.

Poliziak eraso egin die Newroz eguneko ospakizunetan parte hartzen ari ziren kurduei

Ipar Kurdistanen eta Turkian izan dira Newroz eguneko ospakizunetako istiluak. Gobernuak debekatu egin ditu martxak, eta istiluak izan dira polizien eta manifestarien artean, ANF agentziak zabaldu duenez.  

"Erabat suntsituta eta hartuta dago Amed hiriburuko Sur auzoa"

Newroz urte berri egun kurduaren harira, Ipar Kurdistanen da Euskal Herriko delegazio bat. Bidaia baliatuko dute Turkiaren menpeko eremuan egoera zein den bertatik bertara ikusteko. Lehen egunean Amed hiriburuko Sur auzoa ikusi dute: “Erabat suntsitua eta hartua dago”.

Turkiak ez du traidorerik nahi

Erdoganen gobernuak gero eta jarrera autoritarioagoa du oposizioko indar guztien aurka. Komunikabideak dira bere jomugetako bat, eta ez bakarrik kurduak, orain arte bezala. Adierazpen askatasuna urratzen ari dira, modu sistematikoan. 

Euskara jendeak Andeetan, Kurdistanen eta Serbian

Ez dago nahi gabe idazten duenik, nahiz eta harrabotsik gabe heldu zaigun irakurleoi Jon Sarasuaren Bost truke (Pamiela, 2015). Hizkuntza kooperazioa helburu, hara eta hona egindako bidaiak eta, are, han-hemen ezagututako hizkuntza-jendeak gogoeta iturri zaizkio. Munduaz pentsatzeko modu hoberik ez.

Turkiak PKKren kanpamentuak bonbardatuz erantzun dio Ankarako erasoari

Asteazkenean bonba-auto bat leherrarazi zuten militarren autobus batzuen aurka Turkiako hiriburuan. 28 hildako eta 60 zauritu baino gehiago eragin ditu erasoak.

Turkian atxilotu dituzten akademikoen aldeko adierazpena

Turkiako Hezkuntza arloko ehunka lankidek gobernuaren aldetik jasaten ari diren jazarpena salatzeko eta gure elkartasuna adierazteko nazioartean zabaltzen ari den kanpainarekin bat eginik, Euskal Herriko Unibertsitateetan eta Hezkuntzan lan egiten dugun 200 lankide baino gehiagok ondorengo adierazpen hau sinatu dugu.

PKK kurduarekin lotura dutelakoan, hainbat lagun atxilotu ditu Espainiako Poliziak

Espainiako Poliziak bederatzi lagun atxilotu ditu asteazken goizean Bilbon, Valentzian eta Madrilen Kurdistango Langileen Alderdiarekin (PKK) harremana dutelakoan.

Turkiako segurtasun indarrek 32 pertsona hil dituzte asteburuan Ipar Kurdistanen

Militarren esanetan 448 militante kurdu hil dituzte abenduan etxeratze agindua ezarri, eta operazioak hasi zituztenetik. Domekan poliziak hamabi gazte hil zituen Van probintzian; Kurdistango Langileen Alderdiko (PKK) kideak zirela adierazi du Turkiako Gobernuak.

"Turkiako Estatuari gustatzen ez zitzaion guztia ordezkatzen dut"

Halabeharrez bihurtu da Pinar Selek (Istanbul, 1971) injustiziaren sinbolo. 1998an atxilotu zuten soziologo, idazle eta militante feminista, ikerketa soziologiko baterako zituen kontaktu kurduak sala zitzan. Tortura saioetatik inor salatu gabe jalgirik, Istanbulen lehertutako bonba baten erantzule egin zuten, eta egun, erbestetik bizi du 17 urte dirauen auzi-bide zalapartatsua.

HDP alderdi kurduko burua hiltzen saiatu dira

Selahattin Demirtas HDP alderdi kurduko burua eta bere segurtasun taldea zihoan autoa tirokatu dute igande gauean Ipar Kurdistango Diyarbakirren. Autoan zihoazen guztiak onik atera dira.

Kurduen aurkako jazarpen politika irabazle Turkiako hauteskundeetan

“Burua duenak ez du erraustegirik nahi bere herrian, eta bihotza duenak ez du beste inoren herrian nahi”, dio Oñatiko mural batek. Osasunaren defentsan kalera atera dira ehunka lagun asteburuan Lasarte-Orian. “Ez hemen eta ez beste inon” oihu egin dute herritik oso hurbil eraiki nahi dieten Zubietako errauste plantaren kontra.

Erdoganek berea egin du: AKPk gehiengo osoa berreskuratu du Turkian

Ezusteko garaipena lortu du Justizia eta Garapena alderdiak. Herrialdeak bizi duen egoera nahasia baliatuz Turkiako presidentearen alderdiak ekainean galdutako botoak berreskuratzea lortu du. Emaitzak jakin bezain laster istiluak piztu dira Ipar Kurdistanen.

Eguzkia gordetzen den lekua

Turkiaren menpeko Kurdistanen dago errefuxiatu kurduen Rojava kanpamentua, Suruç-Pirsus udalerriaren inguruko lautada lehor handi baten erdian, Siriako mugatik 10 kilometrora. Kurdistango Kobanê hirikoak dira bertako bizilagunak: Daesh-ek (Estatu Islamiarra) 2014ko irailean hiria eraso eta hartu zuenean ihesi atera behar izan zuten eta 8.000 kurdu lautada handi batera iritsi ziren esku-hutsik, Rojava Camp-en sorburua izango zenera.

Ankarako atentatua: Erdoganek nahasmena behar du bozak irabazteko

Turkiako historiako atentatu larrienak (128 hildako momentuz) herrialdeko egoera politikoa gaiztotu du. Hauteskundeen gertutasunak, kurduen aferak eta Siriako gerrak atentatuen egileen eta hauen helburuen inguruko zalantzak sortu ditu, Simon Tisdallek The Guardian egunkarian azaldu duen bezala.

Emakumeen Mundu Martxa irailaren 28an iritsiko da Euskal Herrira

Emakumeen askapena helburu duen Mundu Martxa martxoaren 8an abiatu zen Kurdistandik eta urriaren 17an iritsiko da Lisboara. Irailaren 28tik urriaren 4a bitartean Euskal Herriko hainbat herritatik igaroko da.

PKK-k bertan behera utzi du Turkiarekin zuen su etena

Su etena amaitutzat eman du igandean PKK Kurdistango Langileen Alderdiak, Firat agentzia Kurduari igorritako agirian.

Atxiloketa masiboak PKKren inguruaren aurka

Turkiako poliziak 297 pertsona atxilotu ditu probintzia ugaritan. Kurdistango Langileen Alderdia, PKKren inguruko kideak direla leporatzen diete.

Bi polizia turkiarren aurkako atentatua bere gain hartu du PKK-k

Asteazkenean bi polizia hilik azaldu dira Ceylanpinar-en (Turkiako hegoekialdean). Kurdistaneko Langileen Alderdiak (PKK) bere gain hartu du ekintza.

Gutxienez 30 hildako Kurdistanen talde sozialista baten aurkako atentatuan

Kurdistango Suruc hirian izandako atentatuan 30 pertsona hil eta ehunka zauritu dira, azken urteetako erasorik odoltsuenetakoan. Sosyalist Gençlik Dernekleri Federasyonu talde sozialistaren aurka egindako erasoa izan da.

Udaberri kurdua Turkiako hauteskundeetan

HDP Herrien Alderdi Demokratikoa izan da Turkiako hauteskundeetako protagonista nagusietakoa. 

"Askatutako emakumeak izan ezean, ez da Kurdistan askerik izango"

Ernaik, Askapenak eta Bilgune Feministak gonbidatuta, Kurdistango bi militantek hitzaldi-bira egin zuten Euskal Herrian, otsail amaieran. Melike Yaşar da horietako bat. Kurdistango askapen mugimendua izan dute hizpide, bertan emakumeen mugimenduak eta gazteenak daukan garrantzia azpimarratuta. Ikuspegi sozialista tradizionalenetik bestelako eredu bat proposatzera igaro dira kurduak, eta, erasoak gorabehera, horretan dihardute buru-belarri.

Exekutatu egin dute Iranen 97 egunez torturatu zutela salatu zuen kurdu gaztea

Agindu zuten bezala eta ARGIAn jaso genuen gisan, otsailaren 19 arratsaldean Iranen urkatu egin dute Saman Naseem 22 urteko gazte kurdua. France24 kateak zabaldu du albistea.

Torturapean egindako deklarazioagatik 22 urteko kurdua exekutatu nahi dute Iranen

Torturapean ateratako deklazioagatik Saman Naseem izeneko kurdua exekutatuko dute ostegunean Iranen. Herrialde hartan ilegalizatuta dagoen PJAK alderdi kurduko kide izatea egozten diote, baita 17 urte zituela Irango Iraultzaren Guardiako kide bat hil izana ere. 97 egunez torturatu zutela salatu du, eta autoinkulpazioak erabat ukatu ditu egun 22 urte dituen auziperatuak.

Kobaneko ospakizun eta suntsiketa irudiak

Kobanetik Estatu Islamikoa bota ostean, sarean ikusgai daude kurduen poza agerian uzten duten bideoak. Irudi hauek ikusteko gune aproposa da YPG Emakumeen Defentsarako Unitatearen Facebook orria.
INFORMAZIO OROKORRA

Kurdistan kurduen estaturik gabeko nazioa da, Turkiaren, Iraken, Iranen, Siriaren eta Armeniaren artean banatua. 25-30 milioi inguru bizi dira herrialdean eta kurduera da euren jatorrizko hizkuntza. Newroz egun nazionala ospatzen dute martxoaren 20, 21 edo 22 inguruan, urte berria markatzen duena.

Multimedia

2016-07-11  |  Kurdistan

"5.000 urteko logika patriarkala apurtzen saiatzen ari gara emakume kurduok"

Michelle Allison militante kurdua Gasteizen izan zen uztailaren 5ean. Kurdistango orainaz eta etorkizunaz, iraultzako emakumeen paperaz eta mugimendu feministaren erronkez hitz egin zuen.

2016-06-08  |  Kurdistan

Rojavara bidaia

Kurduen proiektu politikoa eta osasun sistema ezagutu asmoz  Markel Brouard bilbotarra eta Mikel Gandarias, Adrian Zelaia eta Jon Bingen Landabidea durangarra Siriako estatuaren barruan dagoen Rojava eskualdean izan dira. Albistegietan agertzen ez den Kurdistanen beste aurpegi bat ezagutu...

2016-01-21  |  Kurdistan

Zer gertatzen ari da Ekialde Hurbilean?

Mikel Aiestaran eta Karlos Zurutuza kazetarien hitzaldia Ekialde Hurbileko egoeraz. Azpeitiko San Agustin kulturgunean abenduaren 29an. Moderatzailea: Nekane Zinkunegi kazetaria.

2015-07-03  |  Kurdistan

Populuen bizipenak: Azawad, Kurdistan, Sahara, Kabilia

2014ko Euskal Herria Zuzenean jaialdian egindako hitzaldia.

2015-07-02  |  Kurdistan

Emazteen egoera eta borrokak Kabilian eta Kurdistanen

2014ko Euskal Herria Zuzenean jaialdian egindako hitzaldia.

2015-03-06  |  Kurdistan

Kurdistango emakume ekintzaileak Euskal Herrian

Ernai, Askapena eta Bilgune Feministak gonbidatuta, Euskal Herrian izan dira Melike Yasar eta Nursel Kilic Kurdistango ekintzaileak. Kurduen borrokaren, emakumeen parte hartzearen eta Konfederalismo Demokratikoaren inguruko hitzaldiak eman dituzte Hego Euskal Herriko lau hiriburuetan, eta hainbat...

2015-03-04  |  Kurdistan

Kurdistango erresistentzia eta emakumeen borroka

Melike Yasar ekintzaile kurduak Donostian otsailaren 19an emandako hitzaldia. Herri kurduaren erresistentziaren historia, bilakaera eta egungo egoera azaltzen ditu, emakumeak borrokaren erdigunean kokatuz. Konfederalismo demokratikoa zertan datzan ulertzeko gakoak plazaratzen ditu.

2014-04-03  |  Kurdistan

Kurduen borroka

Kurdistango kokapena, historia eta egoerari buruz Ernai gazte antolakundeak egindako bideoa.

2013-09-18  |  Kurdistan

R÷za, PKKko emakume gerrillaria

2013ko udan, Ipar Kurdistanen, Röza izeneko PKK, Kurdistango Langileen Alderdiko gerrillariari eginiko elkarrizketa, Bake prozesuaz, emakumeen parte hartzeaz eta harreman internazionalistez hitz egin du. Iturria: Topatu.info

2013-06-14  |  Kurdistan

Kurdistan, aukerak eta mehatxuak parez pare

Kurdistan, munduko estaturik gabeko herririk handiena, lau estatuk zapaldua bizi da. Orain, Turkiako gobernua eta estatu honen barruan bizi diren kurduen arten piztutako bake prozesuak itxaropena itzuli dio herri honi. Aukerak eta mehatxuak parez pare daude.

2013-03-21  |  Kurdistan

Alepoko kurduak

Siriako Alepo hiria odolusten ari den bitartean, Babeserako Unitate Kurduak saiatzen ari dira erregimenaren eta matxinatuen arteko borrokaldiak Ashrafiyeh eta Shekih Masqsoud auzoetara ez daitezen iritsi; kurduak dira han gehiengo. Kurduen milizietara Siriako Ejertzito Librearekin...

2013-02-15  |  Kurdistan

Esklabo Iraken

Bangladesh atzean utzi eta Dubairantz abiatu zen Abhik. Baina gazteak ez zuen imajinatzen, inondik ere, Irakeko kaleak garbitzen bukatuko zuenik… [2012 - 28 min] Produkzioa: Krimea Productions Gidoia: Karlos Zurutuza Errealizazioa: Borja Portuondo Kamarak: Borja Portuondo eta...

2012-03-23  |  Kurdistan

Karlos Zurutuza

Afganistan, 2010. Helmand herrian, ospitale batean sartu da Karlos Zurutuza. Haurren negarra: besamotz, eskumotz, aurpegiak erreak… Piztu du pilotu automatikoa. Honen hitzak bildu ditu, haren argazkiak. Osagaiak ditu, erreportajea idatzi du. Etxera itzuli da, igaro da denbora eta,...

2011-01-14  |  Kurdistan

Irakeko kurduak, bizitza bazterbidean

Karlos Zurutuzak eta Borja Portuondok ekoitzitako dokumentala. Irakeko estatuan bizi diren kurduen errealitatera hurbiltzeko filma honek Lekeitioko XXXII. Euskal Zine eta Bideo Bilerako dokumental profesional onenaren saria irabazi zuen. Kurdistango herriari buruz gehiago jakin nahi duenak...

2010-07-20  |  Kurdistan

Iraken esklabu

Lana Dubain (Arabiar Emirerri Batuetan) lortzeko promesagatik dirutza ordaindu ondoren, Irakeko Kurdistango kaleetan erratza pasatzen bukatu dute. Hori da giza-salerosketaren mafien biktima diren milaka bangladeshtarren patua. Karlos Zurutuzaren erreportaje osoa:...

2009-04-29  |  Kurdistan

Lokatzezko matxinoak

Joan zen martxoan hauteskundeak izan ziren Turkian. Elur eta lokatza artean, Baskale herrixkako alkate kurduak herritarren harrera beroa jaso zuen.

2009-04-28  |  Kurdistan

Newroz da gaur

Martxoaren 21an kurduek Newroz ospatzen dute. Urte berria ez ezik, estaturik gabeko nazio handienaren aldarrikapen hutsa da egun.

2008-12-18  |  Kurdistan

Arrisku kazetaritza

Kurduerazko egunkari bakarra dago Turkiako kioskoetan. Bertako kazetariek atxiloketa, tortura eta heriotzarekin ordaintzen dute euren ausardia. Datorren asteko ARGIAn erreportaje zabala gai honi buruz.

2008-11-28  |  Kurdistan

Kurdistango itsasoaren printzesa

Itsasoa urruti egon arren, Kurdistango harribitxietako bat urez inguraturik dago. Mila urte dituen eliza ttipi bat da, armeniarrek Van lakuaren irlatxo batean eraikia.

2008-11-26  |  Kurdistan

Kandil mendiak sutan

PKKko gerlariak ez ezik, Kandil mendietako herritar xumeak turkiar ejerzioaren xede bilakatu dira. Horiexek dira Ankarak deituriko "mugaz gaindiko operazioak": sekretuak bezain bortitzak.

2008-11-26  |  Kurdistan

Siriako kurduak: Herri ikusezina

Ez da zaila Irak nahiz Turkiako kurduen berririk jasotzea; bai, ordea, Iran edo Siriakoena. Damaskoren menpeko kurduak berebiziko zapalkuntza jasaten ari dira. Tamalez, nekez entzuten dira drama honen hotsak gurean.

2008-11-25  |  Kurdistan

Yezidi kurduen tenplu nagusian

Yezidiek kurduen jatorriko erlijioa egundaino mantendu dute. Mendeetan zehar makina bat sarraski pairatu arren, Lalish euren tenplu sakratuak zutik dirau oraindik. Honakoa duzue bertarainoko bisita.
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


Ametzagai├▒a Argia Antza iametza Adur Luditoys