Ura, megapoliak eta krisia: CO2ak ez baitu dena esplikatzen

COP21 klimaren aldaketari buruzko biltzarra hasi bezperan, abenduaren 1ean, UNESCOk “Ura, megapoliak eta aldaketa globala” biltzarra burutu zuen Parisen. Uraren krisia salatzen eta justiziaren aldeko beste borroketan lider ezaguna den Maude Barlow kanadiarra ahalegindu zen gaia present egon zedin Parisko eztabaidetan.

Malkorik ez mangladien galeragatik: ekin 150 milioi zuhaitz landatzeari

Mangladiak, itsas bazterrean marea beteak gerriraino estaltzen dituen eta bajamarrean sustraiak airean erakusten dituzten zuhaitzezko oihanak, suntsitzen ari gara planetako bazter guztietan. Guztietan? Ez: badira tropiko guztietan elkarte eta jendeak zuhaitz  ‘anfibiook’ milioika landatzen ari direnak, milimetroka gora datorkien itsasoari aurre egin nahian.

Parisko kasinoa

Bi gradu, gradu eta erdi, funtsa berdea, erabaki loteslea ala lotzen ez duen asmoa, herrialde garatuak eta garapen bidean daudenak… Kontzeptu ugari erabili dituzte abenduaren lehen hamabostaldian Parisen. Mundu osoko herrialde eta mandatari ugari aritu dira deliberazioetan. Lortutakoa, asko...

EAEko aurrekontuetako 350 milioi euro AHTra bideratzea salatuko dute Donostian

AHT Gelditu! plataformak elkarretaratzera deitu du abenduaren 23an, Eusko Jaurlaritzak Donostian duen Andia kaleko egoitzaren aurrean, 2016ko EAEko aurrekontuetan Euskal Y-aren obretarako aurreikusitako dirutzagatik (350 milioi euro) protesta egiteko. Mobilizazioa arratsaldeko 18:00etatik aurrera egingo dute.

“Klima kriminalen” bila Parisen

Avaaz mugimenduak COP21 klimaren gailurrean parte hartzen ari diren zazpi “klima kriminalen” argazkiak zabaldu zituen joan den astean Parisen –besteak beste, bost izarreko hotelen inguruetan–. Erregai fosilen industriako langileak, klima aldaketa ukatzen duten taldeetako bozeramaileak… Azkenean, goi-bileran adostutako Parisko Hitzarmenak ez die berebiziko kalterik egingo: kapitalismoaren oinarriak ez dira auzitan jarri, oraingoz.

Joan Martinez Alier: "Parisko COP21 eta 'Zero Eranskin'-ekoen proposamena"

Joan Martinez Alier (Bartzelona 1939) Ekonomia Ekologikoaren aitzindarietakoa da, Ecología Política aldizkariaren sortzaile eta zuzendaria, eta katedratikoa Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan. Parisen COP21a amaitzean, Mexikoko La Jornada egunkarian plazaratu du "La COP21 de París y la propuesta del “Anexo 0”", hemen euskaratu duguna.

Klima aldaketaren kontzientziaren aitak dio Parisko Hitzarmena "iruzurra" dela

NASAko zientzialari ohi James Hansen oso kritiko agertu da Parisen egin zen COP21 bilerako akordioarekin. The Guardian kazetari adierazi dionez, karbono dioxido isuriak murrizteko lorturiko hitzarmena “iruzurra” izan da, “konpromiso hutsalak” besterik biltzen ez dituelakoan.

Alda dezagun sistema eta ez klima

Milioika lagun ari dira mundu osoan mobilizatzen, baita Euskal Herrian ere, lurraren berotzeak sorturiko klima aldaketak mehatxaturik dagoen gure planetaren defentsan. Askoz garbiagoak eta jasangarriagoak diren energia berriztagarrien aurrean, erregai fosilak sustatzen (petrolioa, ikatza eta gasa)...

Klimaren Parisko Hitzarmena: AEBak eta hidrokarburo ekoizleak garaile

“Parisko Hitzarmenak ez du planeta salbatuko baina klima aldaketaren aurkako gurpila hasi da biratzen, eta ez da gutxi”. Txio batean idatzitako hitz horien bidez laburbildu du Unai Pascual BC3ko ikerlariak COP21 klimaren gailurra. Akordioaren behin betiko testua aurkeztu dute jada Parisen; berrespenerako epea 2016ko apirilean zabalduko da.

Klimaren lehia Parisen: kalean soluzio eske, gailurrean geroa kolokan jartzen

Halakoetan ohi denez, bata bestearen ondoren iragarritako epeak behin betiko akordiorik gabe agortuz doaz Parisko klimaren goi-bileran. Ostiralerako behar zuena larunbat goizerako hitzeman du Laurent Fabius Frantziako Kanpo ministroak. Aldi berean mobilizazio erraldoiak espero dira Parisen, COP21eko akordio globalak emango ez duenaren eske: klima aldaketari aurre egiteko neurri zehatz eta ausartak.

Zazpi “klima kriminalen” bisaiak, Parisko karriketan ikusgai

Avaaz elkarteak COP21 klimaren goi-bileran parte hartzen ari diren zazpi “presio-taldetako” kideen argazkiak zabaldu ditu asteon Parisen, klima aldaketaren aurkako akordio eraginkorra oztopatzearren egiten duten lana salatzeko asmoz. Zazpi pertsona horien dosier bana argitaratu dute, halaber.

AEBen garaipena Parisen: gas isurpenak murrizteko planak ez dira lotesleak izango

Aurreikusita zegoen bezala, COP21 klimaren gailurrean adostuko den nazioarteko hitzarmena ez da erabat loteslea izango. AEBek lortu dute akordioaren zirriborroa beren aldera lerratzera: herrialde bakoitzak aurkeztutako CO2 emisioak murrizteko planen betekizuna ez du nazioarteko organismo bakar batek ere kontrolatuko.

Parisko sarraskien ondotik, Frantziako Estatua ixuri itsusian lerratzen ari ote?

Mundu guzia Frantziari eta Parisko hiriari begira dago azken denbora hauetan. Bazterrak harriturik utzi ditu azaroaren 13 gauan gertatu zen sarraskiak. Adin gordineko hainbeste gizon ala emazte gazte hilik edo larriki zauriturik izan zen. Erokeria beroaren ondorio gordina han gertatu zena. Eta hiritar eta herritar askoren gau egunak aments gaixtoz gainezka izan ziren, nolaz ez.

Debekuen gainetik, Danoneren aurkako ekintza egin du Via Campesinak Parisen

Parisen Danoneren egoitza nagusian ekintza egin dute Via Campesinako kideek. Multinazional frantziarra mundu osoan nekazaritza industrialaren bidez "nekazariak hiltzen" ari dela salatu dute. Lerro gorria marraztu diote atean bertan.

Klimaren gailurra azken txanpan: ausardiarik gabeko akordiorantz

Akordio global baina ez guztiz loteslerako bidean da Parisko COP21. Gainditu ezinezko tenperatura igoera finkatuko da, baina helburuak lortzeko neurriak zehaztu gabe, ekonomiaren benetako deskarbonizaziorako plan zorrotzik gabe eta orain arte huts egin duten sasi-irtenbideak agendan mantenduz.

Eta planeta hoztuko bagenu berotzen duten aberatsen diruz?

Afrika, Latinoamerika eta Asiako zati handi baten energia hornidura 2030rako oso-osorik berriztagarriz osatuta legoke une honetan munduko 738 pertsonarik aberatsenek pilatuta dauzkaten dirutzak erabilita. Horietatik 53ren ondasunak aski lirateke 2030erako Afrikak behar duen energia guztia berriztagarria izateko.

COP21

Bizi dugun krisi multidimentsionalak kapitalismo globalaren mugak erakusten ditu. Krisiak jota dago kapitalismoa arlo ekonomikoan, sozialean, zaintzan, baita ekologiaren eremuan ere. Kapitalismoaren egungo kudeaketa liberalaren ordaina adar askotako krisia da, eta bere adierazpen larriena agian...

“Erregaiak lurpean gera daitezen borroka egiten duten herriak saritu beharko lituzke NBEk”

Abenduaren 4 eta 5ean Parisen da Alexandra Almeida, Ekuadorreko Acción Ecológica taldeko kidea, COP21en inguruan egingo diren ekintza paraleloetan parte hartzen. Joan aurretik, ordea, Euskal Herritik igaro zen, Ekologistak Martxanek, EHUk eta Ekopolek antolatutako Piztu alternatibak! Trantsizio energetikoak aldaketa klimatikoaren aurrean jardunaldietan berba egiteko. Ekuadorreko Amazonia petrolio-erauzleen eta bertako gobernuaren asmoetatik babesteko egiten ari den borrokaz mintzatu zen Almeida, baita klima aldaketaren aurkakoaz ere. Guztiz lotuta daude, izan ere. Beraren hitzaldiaren azken zatiko pasarteak dira hauek:  

COP21: klimaren zero urtea?

Denbora agortzen ari zaigu. 2009an adostu zen klima aldaketaren ondorio latzenak saihesteko, mende honen amaieran tenperatura igoera 2 ºC-tik gorakoa ez lortu behar zela. COP21 hasterako estatuek aurkeztu dituzten asmoen arabera, igoera hori gutxienez 2,7 gradukoa izango da.

300 atxilotutik gora Parisen Klima Aldaketaren Goi-bileraren bezperan

Azaroaren 13ko atentatuen ostean manifestatzeko ezarritako debekuak indarrean jarraitzen badu ere, COP21 Klima Aldaketaren Gailurraren bezperan 10.000 pertsona elkartu dira Frantziako hiriburuaren erdigunean. Poliziak gogor betearazi du manifestatzeko debekua: Errepublikako plaza hustu eta 317 pertsona atxilotu ditu.

Zerk hondoratu gaitzake Erromatar Inperioa bezala?

Abenduan Parisen Lurraren klimaren beroketa aztertu eta erabakiak adosten saiatu behar du  COP21 gailurrak. Klimaren aldaketak pizten duen alarma estuki dago lotuta planetaren mugekin, horregatik aipatzen da hain sarri 1972an argitaratutako 'The Limits to Growth' (Hazkundearen mugak) informea. Hartan aurreikusitako hipotesirik txarrenetik doanez Lurra planeta, katastrofe klimatiko, ekologiko eta azkenean humanoari aurre egiteko egin diren saiakeretan –Kiotoko protokoloa, COP gailurrak...– erreferentzia saihestezina da. Bestalde, pentsamendu kritikoak lantzen dituen hazkunde eredua, justizia klimatikoa, garapen iraunkorra, desazkundea... denetan egiten du oihartzun oraindik ikerlan hark. 1972ko 'The Limits to Growth' berrikusi eta eguneratu dutenetako bat Ugo Bardi italiarra da, 2011n The Limits to Growth Revisited publikatuz (gaztelaniazko bertsioa bada: Los límites del crecimiento retomados). Ugo Bardi (Florentzia, 1952), kimikako irakaslea Florentziako unibertsitatean, aditua da sistemen dinamikan, klimaren zientzian eta energia berriztagarrietan. Petrolioaren gailurraz eta lehengaien ustiaketaz zenbait liburu idatzia, Petrolioaren eta Gasaren Gailurra Aztertzeko Elkartearen (ASPO, ingelesez) Italiako saila sortu zuen. Bere bloga italieraz 'Effetto Cassandra' da eta ingelesez 'The Cassandra’s legacy'. Bardik 2009ko ekainean Italiako Alcatraz hirian emandako hitzaldiaren laburpena dakargu hona. 40 minutuko saioaren testu osoa Interneten eskuragai dago ingelesez: 'Peak Civilisation: The Fall of the Roman Empire'. Grezian eta Erromako Inperioan mamitutako zibilizazioak hondoa jo zuen V. mendean. Erdi Aroa etorri zen gero. Gizakia barne duen Lurra sistemak Erdi Aroan aurkitu zuen nolabaiteko oreka. Zergatik ez ote zuten oinaze eta txikizio gutxiagoko irtenbide bat aurkitu aurreko mendeetako zibilizatuek?

COP21 klimaren gailurraren atarian mobilizazioak munduan eta Euskal Herrian

Parisen ez ezik, mundu osoan egingo dira klima aldaketari benetako konponbidea eskatzeko mobilizazioak, COP21 goi-bilera hasi aurreko egun bietan, azaroak 28 eta 29. Bi mila ekintza baino gehiago daude aurreikusita.

Alternatiben urriak

Baionatik Bilbora: inor gutxik espero zezakeen Baionan 2013ko urriaren 6an ikusitakoa bi urte geroago Bilbon, 2015eko urriaren 24an errepika zitekeenik. Nik neuk ARGIAn hauxe idatzi nuen: “Ziur nago, Alternatiba eguna hemendik aurrera erreferentzia politiko nabarmena izango da Frantziako...

Glaziarrak urtu direnean azaldu dira gerraren miseriak Alpeetan

Italiako Trento eskualdean Lehen Mundu Gerrako arrastoak agerian geratu dira izotzek atzera egitearekin. FICAB zinema jaialdian ikusi ahal izango da kasua, gaur Irunen.

Parisko klimaren bilkurako mobilizazioei eusteko deialdia: #OnLacheRien

Azkar etorri da gizarte mugimenduen erreakzioa, Frantziako Gobernuak debekatu ostean COP21aren inguruko kaleko manifestazio handiak: "On lâche rien!" (Ez eman ezertan amore) leloa zabalduz, mobilizazioei eusteko deia egin dute. 

Parisko klimaren bilkura dela eta deitutako manifestazioak debekatuta

Azaroaren 13ko “atentatu gorrotagarriaren” ostean segurtasuna bermaturik ez dagoela uste du gobernuak. Parisi eta Frantziako beste hiriei eragiten die neurriak.

Europako Batzordeak 2011tik zuen "dieselgate"-aren berri, Alemaniako WirtschaftsWoche aldizkariaren arabera

Alemaniako WirtschaftsWoche aldizkariak argitaratu duenez, Europako Batzordeak 2011tik zekien automobilgintza sektoreko hainbat enpresa iruzur egiten ari zirela zenbait autoren emisioen neurketetan.

Kontrolak jarriko dituzte Biriatun, Parisko COP21 biltzarra kari

Frantziako Gobernuak hilabete batez muga kontrolak ezartzea erabaki du, Parisen azaroaren 30etik abenduaren 11ra egingo den klimaren goi-bileraren harira.

Atmosferako CO2 kontzentrazioa inoizko maila handienera iritsi zen 2014an

Gero eta berotegi efektuko gas gehiago dago gure planetaren eguratsean. Munduko Meteorologia Erakundeak (MME) jakinarazi du karbono dioxido kontzentrazioa milioiko ia 400 parteraino iritsi dela (397,7 zehazki); alegia, %143 hazi da industrializazioaren aurreko arotik, 1750. urtea erreferentziatzat hartuta. Erregistroak existitzen direnetik neurtu den kontzentrazio handiena da.

Munduaren geroak errezeta berriak behar ditu

Sistema aldatu, ez klima. 2009an Kopenhagen egindako klimaren gailurrean gizarte zibileko mugimenduek plazaratutako leloa indar biziz dator atzera, abenduan Parisen egitekoa den bilkura historikoaren atarian. Zientzialariei jaramon egitera, agortzear da beroketa globalarekiko epelkeriaz jokatzeko garaia. Ez da falta, hala ere, Parisko COP21en porrota dagoeneko iragarri duenik, egoera honetara ekarri gaituzten planteamenduak berriro mahai gainean ikusita.
Multimedia

2015-12-14  |  Klima aldaketa

Klima aldaketaren eragina, herritarren iritzia

Kanaldudek, Avenir elkarteko kideen laguntzaz, bederatzi laguni galdegin die, klima aldaketa aipatzen delarik zertaz ohartu diren azken hamarkada hauetan.

2015-12-10  |  Klima aldaketa

Klima aldaketa, porrot ekonomikoaren eragile edo ondorio?

Klima aldaketak porrot ekonomikora eramango gaitu ala gure eredu ekonomikoaren hutsegiteen ondorio zuzena da?

2015-09-02  |  Klima aldaketa

Bizimodu jasangarriagoaren alde Donostiako jaietan

Jaiaren bidez bizimodu jasangarriago baten aldeko aldarria egiten dute geroz eta herri gehiagotan. Donostiako Aste Nagusi Piratan egindako saiakera jaso dute bideo honetan.

2013-10-09  |  Klima aldaketa

Alternatiba 2013, alternatiben herrixkaren eguna iruditan

2013ko Alternatiba jaialdia urriaren 10ean Baionan ospatu zen. Lapurdiko hiriburuan bildu zirenek alternatiba jasangarriak ezagutzeko aukera izan zuten: baratz komunitarioak, hirigintza ekologikoa, banku etikoak, tokiko monetak, trantsizio energetikoa egiteko egitasmoak, kooperatiba...

2013-03-15  |  Klima aldaketa

Amazoniako deforestazioa

Basoen ustiapen gehiegizkoa jasaten duen lurraldea da Amazonia eta indigenak lekuz mugitzen ari dira ez dietelako uzten beren bizitokian bizitzen. Nekazariak eta egur-enpresak dira horren errudun nagusiak eta Brasilgo gobernuarentzat oinarrizko diru-iturri bihurtu da. 

2012-12-11  |  Klima aldaketa

Zuhaitza

Neguak errausturiko zelai baten erdian, inguruko familia bat etxea berotzeko buruhaustea nola argitu nahian da. Azken zuhaitza da irtenbide bakarra. Gidoia eta zuzendaritza: Lucas Schiaroli Iraupena: 10 min Aktoreak: Nestor Rosso / Ana Marcela Farías / Ana Ré / Octavio...
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


Ametzagaiña Argia Antza iametza Adur Luditoys