Piztu Ezazu Argia 970x90

Tomatearen zapela

Tomateak  (Lycopersicon esculentum) adina kontu sortzen duen lagunik ez dugu baratzean. Ameriketatik ekarria, Europako lurralde bero eta lehorretan hedatu zen eta hango jendearen migrazioarekin pixkanaka zabaldu. Baita guregana iritsi ere. Euskaldunek errezelo gorriz hartzen zuten kanpotik...

Gero eta arinago... sinesgarritasuna galtzen

Abiadura handiko trena ez da sozialki errentagarria ia inon, eta Euskal Herrian ere ez da izango. Hala diote munduan barrena egindako hamaika azterketak –kontrakoa dioen azterketarik ez da faltako, noski–, eta errealitate horri aurre egin beharko dio Euskal Y sustatzen buru-belarri diharduen Eusko Jaurlaritzak, gehiengoaren onurarako izango ez den proiektua guztion diruz estali beharreko zulo beltz bilakatzea nahi ez badu. Hona datuak.

Suediako errauskailuen errautsak Norvegiako uhartean pilatzen

Suedia izan daiteke NIMBYen (“kaka hori ez utzi nire atarian”, ingelesez) erresuma: hondakinak errausten dituzte baina errauskailuen tximinietako filtroetan geratzen diren errautsak uzteko baimena emango duen herri bakar bat ez dute aurkitu Suedia osoan.

Hautagaiak, frackingarekiko jarrera argitzera behartuta

Haustura hidraulikoari buruzko eztabaidak protagonismoa bereganatu du hauteskunde kanpaina betean. Teknika horren debekua ezarriko lukeen lege proposamena Eusko Legebiltzarrean tramitatzen ari denetik, EH Bilduk eta Fracking Ez plataformak behin baino gehiagotan salatu dute zenbait talde –EAJ batik bat– eztabaida prozesua atzeratzen ahalegindu direla, helburu argi batekin: foru eta udal hauteskundeak igaro arte gaiaz daukaten iritzia argi plazaratu behar ez izatea.

Zenbat zuhaitz kabitzen da 13 milioi hektareatan?

Dibertsitate Biologikoaren Nazioarteko Egunaren karietara (maiatzak 22), Greenpeacek gogorarazi du baso birjinaren bosten bat besterik ez zaigula geratzen, eta deforestazioak ez duela atsedenik hartzen.

Bolivian Atez Atekoa ezartzen hasi dira Kataluniako Generalitateak lagunduta

Boliviako Tiquipaya herrian maiatzaren 14an hasi dira hondakinak bereizirik Atez Ate biltzen. Gobernuak nahi du herrialde osoarentzako eredu izatea, hondakinak murriztu eta hobeto kudeatzeko ahaleginean.

Baionan eta Donostian pedalak berotzen ekainaren 5ean Alternatiba Itzulia abiatzeko

Maiatzaren 20an, asteazkena, Bizi! mugimenduak bere kideak bilduko ditu, ekainaren 5ean Baionatik abiatu eta irailaren 26an Parisen bukatuko den Alternatiba Itzuliaren azken albiste eta xehetasunak eskainiz mobilizazio handirako bihotzak berotzeko.

Garoņak sute detekzioan akatsak dituela ohartarazi du Eguzkik

Garoñako zentral nuklearraren jabe den Nuclenorrek Segurtasun Nuklearraren Kontseiluari jakinarazi dio "0 mailako gertaera bat" izan dela zentralean. Adierazi dutenez, ez da zauriturik edo jario erradioaktiborik gertatu.

Peter Fink arkitektoak Osinbeltz berreskuratzeko gakoak azaldu ditu

Zestoako Osinbeltz harrobia berreskuratzeko proiektuaren diseinatzailea da Peter Fink (Londres, 1948). Tarte bat hartu du ikusi eta aditu duenaz hausnarketa gurekin partekatzeko.

Elkarri eman

Hamaika eratakoak dira loreak. Landarearen bizitzaren arrazoia laburbiltzen dute, eta bide eman. Landareak ugalketa du helburua eta horixe da lorearen izatearen arrazoia. Lorean gertatzen den bi sexuen arteko nahasketak fruitua ekarriko du, hazien edukiontzia, alegia. Nahasketa hori burutzeko...

"Utzi erregaiak lurpean", beranduegi izan baino lehen

Londresko The Guardian egunkariak bere ildo estrategikoen artean lehenetsi izanak oihartzun berezia emango dio “Keep it in the ground” (Utzi erregaiak lurpean) kanpainari. Dagoenekoz nozitzen dugun klimaren berotzea katastrofikoa gertatu ez dadin, petrolio, gas eta ikatza erauzten dituzten konpainietatik dirua ateratzea sustatzen du.

Zestoako Osinbeltz berreskuratzeko artea

Zestoako Osinbeltz harrobia berreskuratzeko proiektuaren diseinatzailea da Peter Fink (Londres, 1948). Paisaiaren arkitektoa eta ingurumen diseinatzailea da, eta antzeko lanetan aritua bezain aditua.

#KeepCleanAndRun, hondakinez ohartarazteko korrikaldia Italian

Maiatzaren 8an Aostan abiaturik, 400 kilometro lasterka egin ostean 16an bukatuko da Ventimiglian ingelesez #KeepCleanAndRun eta italieraz #pulisciecorri bataiatu duten korrikaldia.

Organikoaren kudeaketan lanpostuak sortzeaz nazioarteko biltzarra Sakanan

Maiatzaren 14, 15 eta 16an Altsasun Valorg proiektuaren bilera egingo da. Helburuetako bat da materia organikoaren kudeaketaren inguruan lanpostuak sortzeko aukerak aztertzea.

Konpostajearen etorkizuneko erronkak: Teknikariak

Lehenik eta behin esan, konpostaje teknikariak gutxi garela, eta garenok ezin dugu frogatu akademikoki garenik. Konpostaje teknikariak, direnaren eta ez direnaren gris horretan gabiltza… bueltaka.

Plastikozko mikro-pikorrak, eguneroko gure kutsagai arriskutsu horiek

Plastikozko mikro-pikorrak debekatzeko kanpainari ekin dio The Story of Stuff (euskaraz Gauzak argituz tituluz ikus daiteke lehenbiziko bideo famatua) proiektuaren baitan Annie Leondardek: “Plastic Microbeads: Ban The Bead!“.

Gasteiz Zero Zabor talde berria aurkeztu dute

“GREENdu zure zaborra! Murriztu ezazu ala baliabide bihurtu” darama goiburu maiatzaren 7an bere burua aurkeztu duen Gasteiz Zero Zabor talde berriak.

Irakurleak galdezka: Limoiondoa

Kaixo. Orain hiru urte argazkietako limoiondoa oparitu zidaten. Ontzia erosi eta hiru lekutatik ekarritako lurrez bete nuen. Han sartu nuen landarea. Oso ongi hazi da, indarrez. Baina fruitua ematean arazoak ditu. Azken bi urteetan, loreak ekarri ditu eta itxuraz ongi hartu ere. Baina, limoiak...

Txernobylgo istripuaren urteurrena

Apirilaren 26an 29 urte bete ziren Txernobyleko zentral nuklearra lehertu zenetik. Leherketaren ondorioz material erradioaktibo ugari barreiatu zen munduan zehar. Ukrainan bertan, erradioaktibitatea ez zen uniformeki barreiatu, gune batzuetan asko eta besteetan gutxi baizik. Zentrala estali egin...

Lizar loreduna

Gure etxe ondoko bi sailetan, Malluan eta Ibaia izenekoaren beheko barrenean, zuhaitz handi batzuk udaberriarekin ezkondu dira. Zuri-laruz jantzi eta ezkondu. Lizarrak dira, urrutira ikusgarriak. Wikipediak “Euskal Herrian, modu naturalean, Arabako Badaia-Arrato mendilerroan baino ez da...

AEBetako merkatura iristear da glifosatoari erreleboa hartu nahi dion herbizida

Monsantoren Roundup herbizidak belar "txar"-en erresistentzia handitzea eragiten duela jakina zen. Azken datuak esparru bereko beste enpresa batek zabaldu ditu, Syngentak. Euren herbizida berria saltzea dute helburu, noski. Acuron du izena.

Bioaniztasunaren Kontseiluaren sorrera txalotu dute Gipuzkoako natur taldeek

“Legealdiaren bukaeran” eta “ia garaiz kanpo” bada ere, Gipuzkoako Foru Aldundiak Bioaniztasunaren Kontseilua sortu izanagatik pozik azaldu dira herrialdeko hamasei talde kontserbazionista eta ekologista, hedabideei igorritako gutun batean.

Zergatik itxi beharko lukete Everest?

Nepal astindu duen lurrikarak eta goi-mendietan eragin dituen elur-jauziek (ber)piztu egin dute espedizio gaindosiaren inguruko eztabaida. “Everest jendez lepo eta oso zikin dago”, idatzi du Justin Wm. Moyer kazetariak The Washington Post egunkarian. “Azken bi urteotan sekula baino mendizale gehiago hil da bertan“, nabarmendu du.

Esa handitzeko lanak gelditzeko eskatu dute hainbat alderdik

Esa gehiagorik ez eta Rio Aragon plataformek bultzatu duten manifestua sinatu dute EH Bilduk, Geroa Baik, Podemos Ahal Dugu-k, Ezkerrak, UPDk, Equok eta Libertate Nafarrak. Urtegia handitzeko lanak sortu dituen lur mugimenduek eta inguruko etxeak hustuarazi izanak kezkak areagotu ditu herritarren artean.

Zergatik itxi beharko lukete Everest? (4 arazo nagusiak)

Nepal astindu duen lurrikarak eta goi-mendietan eragin dituen elur-jauziek (ber)piztu egin dute espedizio gaindosiaren inguruko eztabaida. “Everest jendez lepo eta oso zikin dago”, idatzi du Justin Wm. Moyer kazetariak The Washington Post egunkarian. “Azken bi urteotan sekula...

Europako Ingurumen Bulegoak Gipuzkoa goraipatu eta Jaurlaritzak ezkutatu zuenekoa

Eusko Jaurlaritzak martxoaren 23an Hondakinak Prebenitzeko eta Kudeatzeko Plana 2020 aurkezteko antolatutako ekitaldian Europako Ingurumen Bulegoan hondakinen politikako arduraduna den Piotr Barczak Gipuzkoako eredua defendatu zuen.

Konpostajearen etorkizuneko erronkak (III)

Konpostatze mota guztiak behar du mantentze-metodo bat: gehitu behar zaion egituratzaile kopurua, konpostagailuaren kokapena, arazoen aurreko erantzunak. Gaur egun ditugun gidak ordea ez daude konpostajean egun egiten ari den apustuari aurre egiteko mailan.

Europak plastikozko zorroak murrizteko lege epel bat onartu du

Europako Legebiltzarrak apirilaren 28an onartu du erabilera bakarreko plastikozko zorroak %80an murriztea hamar urte barrurako, 2025rako. Legearen arabera europar bakoitzak 2010ean plastikozko 175 zorro erabili eta bota baldin bazituen, 2025ean gehienez 40 usatuko ditu gehienez. Erdibideko helburua markatu da 2019rako: %50eko murrizketa, urteko eta biztanleko 90 zorro.

Hondakin elektroniko kopurua, urtez urte handituz

2014an ezarritako hondakin elektroniko kopuruaren errekorra gainditu zen 2014an: 39,8 milioi tonatik, 41,8ra. Nazio Batuen Unibertsitateak (UNU) egindako azterketaren ondorioz azaleratu dira datuak. Hondakinen %60 sukaldeko eta komuneko etxe-tresnak izan ziren; telefono eta ordenagailu...

Lizar hegalariak

Aldoka-maldoka nabil, batera eta bestera azken aldi honetan, baratzeko liburu berria dela eta. Baratzea ahoan, baina mihura (Viscum album) dabilkit buruan. Garai herri dotorean izan naiz lehengo igandean eta nire bizitzako lehen sermoia eman dut: elizan aurkeztu behar izan nuen liburua, kultur...
Multimedia

2015-05-12  |  Ingurumena

Hondakinen kudeaketa #olanotarrak

Markel Olanoren (EAJ) eta Xabier Olanoren (EH Bildu) arteko eztabaida saioa osorik: www.argia.eus/multimedia/olanotarrak/olanotarrak

2015-05-05  |  Ingurumena

Nola lortu kalitatezko konposta?

Bideo honen bitartez konposta era egokian nola egin eta kalitatezko konposta lortzen ikasiko duzu, bai bakarrik, bai taldean.

2015-04-28  |  Ingurumena

Indarrean dagoen eredu energetikoa eta alternatibak

Energiari buruzko jardunaldien barruan, Euskadi Irratiko Jokin Aldazabal kazetariak gidatutako hitzaldia, 2014ko arazoaren 15ean.

2015-02-27  |  Ingurumena

Baso ahaztuak

Tokian tokiko basogintzaz eta baso kulturari buruzko hausnarketak sustatu nahi ditu Baso Ahaztuak dokumentalak. Pinuaren erabileraren inguruan ingurumen-eztabaida luzea eman da. Lan honen helburua eztabaida horretan sakontzea da, elementu berriak mahaigaineratuz, esperientzia interesgarrien...

2015-02-11  |  Ingurumena

Putrezainak?

Iñaki Otegi Oreretan jaio zen 1970 urtean. Biologia ikasketak egin zituen Leioan, eta 2003 urteaz geroztik Oiartzunen, Aiako Harriko parke naturalean, artzain-lanetan dihardu. Euskal Herriko hegazti sarraskijaleen biziraupenerako ezinbestekoak izan dira mendeetan zehar artzainen eta...

2015-02-09  |  Ingurumena

Energia burujabetzaren alde

Goiener kooperatibako kide Olatz Azurza, EHUko irakasle Gorka Bueno eta EHBilduko parlamentari Dani Maezturen hitzaldia, Markel Peñalbak gidatuta. Zumaiako EH Bilduk antolatu du.

2015-02-03  |  Ingurumena

Uraren kutsadura Ezkerraldean, konpondu gabeko arazoa

Azken urteetan lindanoz kutsatutako ura edan eta erabili dute, tarteka, Barakaldon eta Sestaon. Une honetan behin-behineko etenaldia dago Oiolako urtegiaren eta sarearen arteko konexioan, baina ekologista eta herritarrek eskatzen dute eten hori behin betikoa izatea kutsadura erabat desagertu...

2015-01-09  |  Ingurumena

Jainkosa Turkesa

"Jainkosa turkesa - Oinak lainoen gainetik eta izarrak eskuetatik gertu" Cho Oyu mendira eginiko igoera baten kronika. Pedro Garcia, Xabier Urrate eta Oier Plazaola mendizaleek grabatutako irudiak, zortzimilako mendi baterako igoera eta jaitsiera erakusten dituztenak. Egileak:...

2014-12-17  |  Ingurumena

Krisi sistemikoaz (iraunkortasuna)

Joseba Azkarraga eta Gorka Bueno EHUko irakasleen hausnarketa krisi sistemikoari eta krisi energetikoari buruz, Otxandioko Herri-Ola ekimenaren eskutik.

2014-12-09  |  Ingurumena

Liztor beltzari aurre egiteko Gipuzkoako protokoloa

Gipuzkoako Foru Aldundiak Asiako liztorra edo liztor beltzaren hedapenari aurre egiteko protokoloa egin du. Liztor beltza espezie inbaditzailea da eta 2010ean iritsi zen Hego Euskal Herrira eta orduz geroztik etengabe hedatzen ari da lurraldean. GFAk protokolo bat landu du habiak nork eta nola...

2014-10-28  |  Ingurumena

Herri-ola, bagara eta bagoaz

Otxandioko Herri-Ola proiektua azaltzen duen bideoa. Amamak eta ilobak Otxandioko inguruetatik zehar egiten duten ibilaldian oinarritzen da istorioa. Ilobak, urte batzuk geroago, amamarekin egindako ibilaldia gogoratzen du. Amamak kontatutakoa oso presente dauka Otxandioren etorkizunari buruzko...

2014-10-17  |  Ingurumena

Negar egiten duen gameluaren istorioa

Mongoliako Gobi basamortuko abeltzain nomaden bizimodua erretratatzen duena. Gameluak erditzeko garaia da, eta familia batek gamelukume baten jaiotza zailari egin beharko dio aurre. Zuzendari eta gidoilariak: Byambasuren Davaa, Luigi Falorni. Herrialdeak: Alemania, Mongolia. Hizkuntza:...

2014-10-02  |  Ingurumena

Nendo Dango tailer ekologista Oinez Basoa proiektuarekin elkarlanean #ArgiaEguna

Zangozako ikastolako irakasle Ixabel Barandak eta Pello Zubiria ARGIAko kazetariak hazien bolak oinarri dituen Nendo Dango teknikaren berri eman ziguten Argia Egunean. Babeslea:

2014-08-11  |  Ingurumena

Euskal mendizaletasuna frankismoaren garaian 1939-1960

Donostiako Bagera elkarteak antolatutako hitzaldia, Antxon Iturrizaren eskutik.

2014-07-21  |  Ingurumena

Azken balea

Guillermo Ganuzak egindako ilustrazioekin La Pecera Creativa enpresak zabaldutako lana.

2014-06-11  |  Ingurumena

Zero Zabor eskola

Zero Zabor tailerrak Ibarrako (Gipuzkoa) Uzturpe ikastolan. Bideoaren egilea: Sortu Media

2014-06-05  |  Ingurumena

Euskal Herria Mendi Erronka 2014

Aurten Leitzen ESAIT taldeak antolatu duen Euskal Herria Mendi Erronka lasterketaren laburpena.

2014-03-12  |  Ingurumena

Abita

Erredioaktibitateak jolastea galarazten duen Fukushimako ume bati buruzko animaziozko filma. Egileak: Shoko Hara eta Paul Brenner

2014-03-05  |  Ingurumena

Itsasaldia Zarautzen (2014)

2014ko martxoaren hasierako denboralearen irudiak Zarautzen. Imanol Sorazuren lana

2014-01-17  |  Ingurumena

Aizkora hotsak goi mendietan

Bidaia bat, bi helburu eta hiru pertsonaia. Alex Txikon eta Xabier Erro mendizaleak, Ernesto Ezpeleta `Bihurri` aizkolariarekin batera Euskal Herritik Pakistanerako bidaia egingo dute autoz, azkeneko helburu batekin, furgoneta Felix Baltistan Fundazioari ematea, Karakorumean. Alexek gainera G-1...

2014-01-07  |  Ingurumena

Urtarrilaren 6ko denboralea

2013ko urtarrilaren 6an Euskal Herriko kostaldean izandako denboraleak utzi zituen zenbait irudi.

2013-12-13  |  Ingurumena

Lur basatietako bakardadean

1968. urtean Dick Proenneke, Alaska aldera abiatu zen han bizitzeko asmoz. Natur eremu bakarti batean etxola eraiki zuen eta prozesu guztia filmatu zuen. 30 urte baino gehiago eman zituen txoko hartan. Dokumental honek lehendabiziko urte hori islatzen du, batez ere etxolaren eraikuntza eta...
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


AmetzagaiÃąa Argia Antza iametza Adur Luditoys