Hobelex, euskarazko lehen lexiko-zuzentzailea

Euskarazko akats ortografikoak zuzentzeaz gain, lexiko zuzen eta eguneratuarekin idazten laguntzen duen tresna sortu du UZEIk, Microsoft Officen erabil daitekeena.

"Bistan da gurasoek eta euren seme-alabek desberdin hitz egiten dutela"

25 urte daramatza euskalkien azterketan Koldo Zuazok (Eibar, 1956). Euskal Herriko Unibertsitatean Dialektologia irakasle,hainbat lan argitaratu ditu han-hemengo hizkeren gainean. Euskalkiak (Elkar, 2014) izeneko liburua du udaberrian kaleratua, euskalkiak, azpieuskalkiak eta hizkerak aztergai. 2020rako bukatu nahi luke gaur egungo euskararen azalpen osoa. Lapurdi, Nafarroa Beherea eta Bizkaiko mendebala ditu oraindik ere zain.

"Nahiago nuke exotismo gutxiago eta egoera linguistiko orekatuagoa izatea"

Batzuetan ematen du gauza batzuk argiago ikusten direla kanpotik, bertatik baino. Karlos Cid madrildarrarekin euskarari buruz solasean, halako sentsazioa hartzen da.

Merezi al du 4 urterekin ingelesa ikasten hastea?

Hego Euskal Herriko ikastetxeetan haurrak 4 urterekin hasten dira ingelesa ikasten. Asko akademiara joaten dira. Urtebeteko umeak hartzen dituzten akademiak badira. Europan, Espainiako Estatua da 4 urterekin ingelesa ikasten hastea orokortua dagoen herrialde bakarra. 4 urtekoek 8koek baino hobeto ikasten al dute? Errentagarria al da hain goiz hastea? Zalantza handiak dituzte orriotan iritzia eman duten Itziar Elorzak, Uri Ruiz Bikandik eta Jasone Cenozek.

Espainiar nazionalismo linguistikoaz ariko da Juan Carlos Moreno Cabrera Donostian

Juan Carlos Moreno Cabrera Madrilgo Unibertsitate Autonomoko irakaslea da, Hizkuntzalaritzan katedraduna. Espainiar nazionalismo linguistikoari buruzko Los dominios del Español liburua hizpide izango du asteazkenean Donostiako Garoan, Kike Amonarrizek gidatuta.

Hizkuntza guztiek berdin komunikatzen dute?

Mikel Mendizabal Ituartek galderak egiteko dohain preziatua du. Hasteko, bere buruari galdetu ohi dio: “Zergatik hitz egiten da horren gutxi euskaraz? Zergatik hainbeste euskaldun ez da euskaraz ia inoiz mintzatzen? Zergatik jotzen dugu horren maiz erdarara euskaraz ari garenean?”... Erantzun bila, azalean bertan galdera dakarren liburua ondu du egileak: Hizkuntzen berdintasun komunikatiboa: mitoa ala errealitatea? (Utriusque Vasconiae, 2014). Lau adituk erantzun diote galderari.

Jendarte erabiltzea desegokia ote da?

Eraikizan talde feministak euskararen erabilera sexista saihestu nahian ‘giza’-ren ordez ‘jende’ erabiltzea proposatu zuen duela 14 urte. Iritzi abanikoak irekita segitzen du.

Busturialdeko hizkera guztiak ikasgela berean

Ibilaldia ez dadila bakarrik Gernikarako izan, eskualde osorako izan dadila. Esan eta egin. Bagilaren 1erako Gernika-Lumoko Seber Altube ikastolak antolatu du Bizkaiko ikastolen jaialdia, baina Busturialdea batuko dute Euskararen bihozferaren barruan: Urdaibaiko biosfera naturala eta Busturialdeko euskara, alegia. Bien ezaugarria delako dibertsitatea, naturgunearena eta eskualdeko 20 herrietako euskalkiena.

Adostasuna hobetsi da Euskaltzaindian

Euskaltzaindiko zuzendaritzak eta Gramatika Batzordeak adostasuna lortu dute azkenean: Batzordeak aurreko gramatika eguneratuko du, eta beste talde baten esku geldituko da “lan didaktiko” bat egitea.

Norena da Euskaltzaindia?

Azkeneko Euskararen Egunarekin bat eginez Euskaltzaindian piztu zen polemikari buruz idatzi du Joxan Garaialdek Sustatu.com atarian. Egungo euskaltzainek ia 100 urte dituen instituzioa kolokan jartzeko duten zilegitasuna auzitan jarri du.

Euskaltzaindiaren Hiztegia orain
Andoni Sagarnaren esku

Andoni Sagarna Euskaltzaindiaren Hiztegia. Adierak eta Adibideak egitasmoaren zuzendari izendatu dute Ibon Sarasolak kargua utzi ondoren.

Andres Urrutia Euskaltzainburuak 'Berria'n esanak:

“Egia da, hala ere, elkar hartutako euskaltzain batzuk daudela. Dimisioa elkarrekin eman dute batzuek”, galderari erantzunez: “Hor ez daude soilik euskaltzain osoak; badaude urgazleak eta ez urgazle ez oso ez direnak. Euskaltzaindia errealitate konplexua da. 29 kide, eta...

Euskaltzaindiko Gramatika batzordearen eta Ibon Sarasolaren dimisioak

Egun esanguratsua aukeratu zuen Euskaltzaindiko Gramatika batzordeak albiste iluna emateko, Euskararen Nazioarteko Eguna alegia, abenduaren 3a. Pello Salaburu zen batzorde horren arduradun eta haren esanetan erakundearen barruan kudeaketa ereduarekin ados jartzen ez diren egituratu gabeko bi...

Salaburu: “Euskaltzaindian kudeaketa ereduarekin ados jartzen ez diren bi talde daude”

Pello Salaburu Euskaltzaindiako Gramatika Batzordeko presidente ohiak erakundearen barnean kudeaketa ereduarekin ados jartzen ez diren “egituratu gabeko” bi talde daudela aitortu du. 

Euskaltzaindiaren funtzioari buruzko eztabaida, dimisio iturri

Euskaltzaindiaren Gramatika Batzordeak dimisioa eman zuen abenduaren 3an eta hurrengo egunean jakin da Hiztegi Batuaz arduratzen den Ibon Sarasolak ere kargua uztea erabaki duela elkartasunez.

'Mendizalearen Hiztegia' argitaratu du Ostadar Mendi Taldeak

Jonmikel Intsausti lazkaotarrak hiru zaletasun batu ditu lan honetan: mendizaletasuna, informatikari lanbidea eta euskaltzaletasuna. Sei urtez jardun du lanean buru-belarri. Ez da bakarrik aritu, bidelagun izan ditu Ostadar Mendi Taldeko kideak, Urretxu-Zumarragako Zintzo Mintzo euskara...

Ahozko Hiztegia, euskara estandarra entzuteko lehen hiztegia

Ahozko Hiztegiak euskara estandarraren azentua nolakoa den entzuteko aukera ematen du. Argitaratu berri den 5000 Hiztegian dago oinarrituta.

Karmele Rotaetxe hizkuntzalari eta ohorezko euskaltzaina hil da

Karmele Rotaetxe Amusategi hizkuntzalari bilbotarra hil da, 81 urte zituela. 1979ko abenduan euskaltzain urgazle izendatu zuen Euskaltzaindiak, eta 2004ko azaroan ohorezko euskaltzain.

Txillardegik Donostiako Hiritar Merituaren Domina jasoko du

Donostiako Udalak erabaki du Jose Luis Alvarez Enparantza “Txillardegi”-ri Hiritar Merituaren Domina ematea.

Egunerokotasunetik urruntzea interesatzen zait fikzioan

Beheko suaren aldamenean prentsa gainbegiratzen aurkitu dugu idazlea, Azpeitiako Loiola auzoko Kiruri jatetxean. Sacamantecas nuen aita (Txalaparta, 2012) liburuaren aitzakian ekin diogu solasari, baina laster egin dugu garai eta gai batetik bestera jauzi, ilusioak aletuz eta desilusioak biluztuz, idazle oparoaren konpainian.

Sexologiak badu euskarazko hiztegia

Sexologian diharduten profesional euskaldunek lan-baliabide berria dute eskura, Euskal Herriko Unibertsitateak Sexologiako Hiztegia osatu baitu, Nerea Sancho sexologo eta irakaslearen zuzendaritzapean. 

"‘Inorekin loturarik ez duen hizkuntza, zertarako aztertu?’ diote Iowan"

Kalifornia, Iowa, Chicago… eta berdin Massachussets, Illinois edo New Jersey. Hemen bertakoak bagenitu bezala kontatzen dizkigute hango tornado, urakan eta uholak. Beharrik, alderantziz ari da Roslyn Frank, gureak han-hemen kontatzen.

Nortasun Agiria

Roslyn Frank (Kalifornia, AEB, 1939) Linguistika eta Literatura ikasketak egina Iowako Unibertsitatean, Espainiera eta Portuges departamentuko irakasle eta ikertzailea izan da bertan. Aspaldi du euskararekin eta Euskal Herriarekin lotura, eta hainbat eta hainbat lan argitaratu ditu gure...

"Euskara batuko hiztegiak zirriborro rustikoak besterik ez dira"

Duela bi urte, Euskara batuaren bigarren jaiotza argitaratu zuen Xabier Amurizak. Orain, berriz, Zazpi ebidentzia birjaiotzarako (Lanku, 2012), aurreko haren erreferentzia eginez datorrena, euskararen norabidean “gako erabakiorrak” litezkeenak landuz beti. Ilunak argitzeko asmotan, hainbat irakurgai literario ditu adibide, datorren urtean argitaratuko duen 4x4 Operazioa nobelatik hartuak.

Karlos Cid Abasolo

“Oso hizkuntzalari ona da. Sen handia du. Madrilen bizi da, Madrilgoa da eta, paradoxaz, era argiagoan ikusten ditu hemengo gauzak, gure zurrunbilo sarritan biszeraletik eta ika-mika probintzianoetatik kanpo. Bere irizpidea beti interesatzen zait. Madrilen izan nintzen, bertsolaritzaz...

Euskara ikasteko laguntzak murriztu izana kritikatu dute Euskaltzaindiak eta AEK-k

Euskaltegietan matrikulatzen diren ikasleentzako laguntzak ia erdira murriztu ditu Eusko Jaurlaritzak. Andres Urrutia Euskaltzaindiako presidentea eta Mertxe Mujika AEK-ko Koordinatzalea kezkatuta agertu dira murrizketen inguruan.

Euskaltzaindiari eman diote Urrezko Idazluma

Bilboko Liburu Azokako Urrezko Idazluma Euskaltzaindiak jaso du aurten. Atzo hartu zuen saria Andres Urrutia euskaltzainburuak. Urrutiak argi utzi nahi izan zuen erakunde osoari zegokiola Urrezko Idazluma.

Aurelia Arkotxa euskaltzainburuorde izendatu dute

Euskaltziandiak lehendakariorde berri izendatu du Aurelia Arkotxa (Baigorri, 1943) idazlea. Erabakia urriaren 30ean Bilbon eginiko batzarrean hartu zuen akademiak. Arkotxa euskal filologian doktorea da eta Beñat Oihartzabalen lekua hartuko du honek dimisioa aurkeztu eta gero. Euskaltzaindiko...

Euskaltzaindia, 90 urte geroago: Euskara, herri-erakunde

Euskaltzaindiaren 90. urteurreneko ospakizun-ekitaldia egingo da gaur Bilbon, Akademiaren egoitzan. Real Academia Española, Real Academia Galega eta Institut d´Estudis Catalans-en Secció Filològica erakundeetako ordezkariak hartuko ditu Euskaltzaindiak, eta eurekin batera...
Multimedia

2014-01-23  |  Hizkuntzalaritza

Euskara batua zertarako nahi dugu?

Hizkunek antolatutako Xabier Amurizaren hitzaldia Zaldiko Maldiko elkartean, Iruñean 2013ko maiatzaren 22an.

2013-07-18  |  Hizkuntzalaritza

Lingua navarrorum = Naffarrera

2013ko apirilean Josu Lavinek Algortan emandako hitzaldia.

2013-03-25  |  Hizkuntzalaritza

Nola aldatu (ko) diren gauzak, kamarada!

Euskara, bestela ez gara izeneko hitzaldi zikloaren barruan, hitzaldia eman zuen Kike Amonarrizek 2013ko otsailaren 20an Zumaiako Alondegia kultur etxean. Antolatzailea: Zumaiako Euskara Zerbitzua

2013-01-17  |  Hizkuntzalaritza

Ez tematu ingelesarekin!

Gure hizkuntza maitatzea eskatzen digu bideo honetan Patricia Ryan irakasleak. Sortzez Ingalaterrakoa bada ere, azken 30-40 urteetan ingeles irakasle aritu da arabiar golkoko zenbait herrialdetan. Egun, Dubaiko Zayed unibertsitatean ari da lanean, eta Zuzenbidean master bat ikasten ari du. TED...

2011-12-02  |  Hizkuntzalaritza

Euskararen jatorria: Enigma europar bat

Euskal Herriko eta Munduko hizkuntzalari eta aditu handienetakoek euskarari buruz egin izan ditugun galderei erantzuna emango diete, gure hizkuntzaren jatorria argitu nahian. Digitalak eta ETBk, S.AU.k ekoitzita Errealizadorea: Juanfe Garcés Produktore eragilea: Josu...

2011-09-01  |  Hizkuntzalaritza

Euskararen berreskuratzea: hizkuntzak biziberritzeko gako batzuk

Euskararen berreskuratzea azaltzeko egiten hasitako ikerketa eta sintesi lanaren lehen emaitza da. Azken hamarkadetako esperientzia era didaktikoan jaso da, argazki orokor bat eginez, batez ere munduko beste hizkuntza gutxitudun komunitateei begira.   Egilea: Garabide Gidoia: Jon...
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


Ametzagaiña Argia Antza iametza Adur Luditoys