Hollandek agur esan dio presidente berriz izateari

François Hollandek uko egin dio bigarren aldiz Frantziako presidente izateko aukerari eta ez da alderdi sozialistako primarioetara aurkeztuko. Lehen aldia da Frantziako presidente batek bere burua bigarrenez hautatua izateko aurkeztuko ez duena. Krisian dauden sozialistek urtarrilean erabakiko dute nor izango den eskuinaren gorakadari aurre egin beharko dion hautagaia.

Gaueko trenak mantentzearen alde mobilizatuko dira Baionan abenduaren 2an

Berotegi Efektuko gas isurketen %30 garraio sektoreak eragiten du. Garraiobide horien artean trena da gutxien kutsatzen duena. Hala ere, Frantziako Estatuak tren zerbitzua murriztea eta beste garraio mota batzuk bultzatzea erabaki du.

Filloneriak

Fillonek Trump konplexu gabearen ildotik, Le Pen andereari botoak ebatsi asmoz eta berez muturreko katolikoa delako, Frantzia errotik erreformatzeko xedea du.

François Fillon irabazle, neoliberalenak ordezkatuko du eskuina Eliseorako lasterketan

Frantziako eskuinaren primarioetan François Fillon nagusitu da. Bigarren itzulian botoen %67 lortuta Les Republicans alderdiko hautagaia izango da Fillon 2017ko Frantziako hauteskundeetan.

Frantziako hauteskundeak: eskuinaren bi aurpegiren artean aukeratzera behartuta

AEBetako hauteskundeen antzeko bidea jarrai dezakete 2017ko Frantziakoek. Inkesta denek Les Républicans, lehengo UMP, eskuineko alderdiaren eta Fronte Nazionala eskuin muturrekoaren arteko lehia aurreikusten dute. Marine Le Pen lider ultraeskuindarrak Donald Trumpen antzeko bidea jarraitzen du, paper populista bat jokatuz. Bera izen zen Trump zoriondu zuen lehen politikari europarra. Bestalde, Les Républicans alderdia, “establishmentaren” adibide da, muturreko joeren aurrean “egonkortasuna” defendatuz, Hillary Clintonek egin bezala. Hala ikusten du José Bautistak lamarea.com-en eginiko analisian.

Fillon nagusitu da Frantziako eskuinaren primarioetan, Juppé izango du aurkari bigarren itzulian

Frantziako 2017ko hauteskunde presidentzialetako zentro-eskuinaren primarioen lehen itzulian François Fillon lehen ministro ohia gailendu da. Bordeleko alkate izaniko Alain Juppé izango du aurkari bigarren itzulian, Nicolas Sarkozy presidente ohia kanpoan geratu ostean.

Jungla

Calaisko “jungla” erraustekotan da. Urriko bigarren hamabostaldi honetan bertan bizi diren milaka emigrante Estatuko eskualdeetan barreiatzea deliberatu du frantses gobernamenduak. Berri pozgarria izan liteke txabola auzo horretako bizi baldintzak ezagutuz. Alta, jungla hustu eta...

Jungla

Calaisko “jungla” erraustekotan da. Urriko bigarren hamabostaldi honetan bertan bizi diren milaka emigrante Estatuko eskualdeetan barreiatzea deliberatu du frantses gobernamenduak. Berri pozgarria izan liteke txabola auzo horretako bizi baldintzak ezagutuz. Alta, jungla hustu eta desegitea ez da aterpetze politika duin baten abiapuntua, epe motz eta funtsik gabeko jokaldia baizik, hauteskunde aurreko interes politikoek gidaturik.

Frantzia iparraldeko Calais hiriko etorkinen kanpamentua husten hasi dira

Calaiseko kanpamentua husten hasi da Frantziako Gobernua. 6.000 pertsona baino gehiago mugitu nahi ditu aste batean, etorkin kanpamendutik Frantziako harrera zentroetara.

37 euskal preso eta zazpi preso ohi sartu dituzte Frantziako FIJAIT fitxategietan

FIJAIT izeneko arau hauste terroristen egileen fitxategia sortu du Frantziako Gobernuak. Bertan sartu ditu 37 euskal preso eta zazpi preso ohi, eta neurri zorrotzak aplikatu dizkiela salatu dute horietako hainbatek.

Frantziako Brive herrian erraustegi bat itxi nahi dute Atez Atekoa ezarrita

2014ko irailean izan zen Pasaia eta Hernanin Brive-la-Gaillarde (okzitanieraz Briva) hiriko alkateorde Bernard Longpré hondakinen Atez Ateko bilketak nola funtzionatzen duen ezagutzen.

"Europar Batasunak Kataluniako estatua onartuko luke"

Balizko Katalunia independentearen etorkizuna izan zuen hizpide Generalitateko presidente Carles Puigdemontek, Parisko Sciences Po unibertsitatean parte hartu zuen solasaldi batean. Kataluniarrak egiten ari diren bidea defendatu zuen Puigdemontek 200 pertsona ingururen aurrean.
ETA

Arma gordeleku bat aurkitu dute Paris iparraldean, ETArena izan daitekeela zabaldu dute

Frantziako poliziak Oiseko departamentuan ETArena izan daitekeen arma gordeleku bat aurkitu du, Ser irrati kateak aurreratu duenez. Baso batean, lurpean sartutako bidoietan zeuden armak ezkutatuta, eta "egoera onean" daudela diote.

Calaiseko errefuxiatuen kanpamentua eraisteko protestan ari dira kamioilari eta bizilagunak

10.000 errefuxiatu (6.900 Poliziaren arabera) biltzen dituen kanpamentua desegitea eskatu eta segurtasun falta salatu dute Frantziako iparraldeko Calais hirian. Dunkerketik Calaisera doan A16 errepidea blokeatu dute hamarnaka kamioik eta inguruko baserritarrek eta bizilagunek giza katea osatu dute. Bitartean, Mantxako Kanaleko sarrera oztopatu du manifestari talde batek.

Fleury-Mérogiseko gizonezkoen kartzelan dauden euskal preso politikoak modulu berean elkartu dituzte

Fleury-Mérogiseko (Frantzia) gizonen espetxeko preso politikoek protesta abiatu zuten maiatzean, kartzela barruko sakabanaketa salatu eta batu zitzaten eskatzeko. Izan ere, modulu bitan bereizita izan dituzte orain arte. Etxeratek zabaldu duenez, helburua lortu dute eta modulu berean izango dira aurrerantzean. Hala jakinarazi omen diete presoek eurek Etxerati.

Burkinia ez debekatzeko eskatu die NBEk Frantziako udal agintariei

Giza Eskubideen Bulegoaren aburuz “ezin da genero berdintasunik lortu emakumeek soinean eramatea erabakitzen duten janzkera arautuz". Frantziako Estatu Kontseiluak burkiniari betoa kentzeko agindu dio udalerri bati; zenbait tokitan, ordea, jakinarazi dute galarazten jarraituko dutela.

TTIPen negoziazioa eteteko eskatuko duela esan du Frantziak

Frantziak EBko beste estatuei eskatuko die Europa eta AEBen arteko merkataritza askeko akordioaren (TTIP) negoziazioak eteteko, Matthias Fekl Kanpo Merkataritza estatu idazkariak RMC irratiari emandako elkarrizketan esan duenez. Haren ustez, negoziazioak ezkutukeriaz egin dira orain arte, eta horrek konfiantza falta handia eragin die herritarrei. Prozesua gelditu eta etorkizunean AEBekin bestelako negoziazio bati ekitearen alde azaldu da estatu idazkaria.

Arropa eranztera behartua eta umiliatua, burkiniaren aurkako gurutzadan

Pistoladun lau polizia gizonezko gerturatu eta tunika urdina eranztera behartu dute emakume bat Nizako hondartzan, burkiniaren aurkako debekua aitzakia hartuta. Alaba negarrez eta inguruko jendea txaloka eta “joan zaitez etxera” oihukatuz, horixe egun bizi dugun islamofobiak utzitako eszena tamalgarria.

Burkinia, bikinia... Kontua emakumeek egiten dutena epaitzea da

Cannesko hondartzetan hainbat emakumeri isunak jarri dizkiete "burkini" delakoa jantzita eramateagatik. Uda honetako polemika izaten ari da Frantziako hondartzetan, baina zorionez, badago janzkeraren kontra edo alde agertze hutsetik harago doanik.

Zobaran eta Goieaskoetxea presoen alde elkartuko dira Frantziak Bilbon duen kontsulatuaren aurrean

Aletxu Zobaran Arriola eta Ibon Goieaskoetxea Arronategi presoek protestaldia abiatu zuten pasa den abuztuaren 8an Valenceko espetxean, sakabanaketa politika salatzeko. Beren buruak isolamendu ziegetan sartu eta bisitei uko egin diete. Zobaranek gose greba ere abiatu zuen Goieaskoetxearengandik banatu ostean, baina espetxe-zuzendaritza egoera lehengoratzeko prest agertu ondoren bertan behera utzi zuen baraua.

"Mendebaldar inperioaren amaiera bizitzen hasi gara"

Nils Andersson politologo suediarra Parisen bizi da. Donibane Lohizuneko Urdazuri auzoan ere badauka bizitokia. Euskal Herriarekiko lehen ezagutza, Anne-Marie Pauleau bikote-lagunaren bitartez egin zuen gaztetan. Beranduago, Aljeriako Independentzia Gerra aldian, garaiko ETAren ingurua amiñi bat ezagutu zuen. Beren apartamendu txikitik Larrun mendi mitikoa ageri da; parez pare zut. Kontrabandisten eta iheslarien pasadizoak ez zaizkie arrotz. Analista politiko honekin izaniko solasaldia udaberrian abiatu genuen eta udako lehen egunean amaitu. Estatu Islamikoaren (ISIS eta Daesh ere deitua) nondik norakoak ezagutzeko xedez hurbildu ginen berarengana. Ekialde Hurbilaren egoera aztertu aldera, Siriako gerra tarteko, Sobietar Batasun ohiaz hitz egiten hasi zen. AEBen eta Europaren nazioarteko politikaz ere mintzatu zaigu. Aljeriako Gerra gogorarazi digu bereziki, eta hartaz, Frantziako Estatuaren izaerari buruzko ikuspegi garratza eskaini digu.

Jihadismoa, terrorismoa eta elkartasun selektiboa

«Terrorismoaren basakeria irmoki salatzen» duten politikarien konzentrazio bat jada ez zait albiste iruditzen, asteroko ekimen aspergarri eta hipokrita bat baizik.

"Estatu polizial militarizatu autokratikorantz doa Frantzia"

"Frantzia larrialdi egoera amaigabean sartu da, Poliziaren botere maila altua, gizartearen militarizazioa, eta eskubide eta askatasun demokratikoen etetea oinarri dituena. Herritarrak beldur etengabean bizitzera eta eskubide demokratikoak ordezkatzen dituen larrialdi-botereen menpe egotera baldintzatu ditu Gobernuak".

Pertsona batek 84 pertsona hil ditu Nizan kamioiarekin harrapatuta

Gizonezko batek gidatutako kamioi batek 84 pertsona hil eta ehunka zauritu zituen ostegun gauean Nizan, Frantzian, bi kilometrotan zehar su-artifizialak ikusten ari zen jendea harrapatuz.

Futbol partida pantailaren alde batean, poliziarekin liskarrak bestean

Portugal eta Frantziako futbol selekzioak Europako txapelketaren finala jokatzen ari ziren bitartean, jada lepo zegoen Eiffel dorrearen alboko fan zone delakora sartzen ahalegindu ziren dozenaka zale. Poliziak bidea itxi zien, lagun gehiagorentzako lekurik ez zegoela-eta; orduan hasi ziren...

Zaborretik elikagaiak berreskuratzen dituen jatetxeak irekita jarraituko du

Elikagaiak zaborretik berreskuratuta lan egiten duen Europako lehenengo jatetxea eta bakarra da Freegan Pony. Bederatzi hilabeteren ostean, Parisko Udalarekin akordio batera iritsi dira bertako langileak eta lanean jarraitu ahalko dute.

Frantziako Gobernuak dekretu bidez onartu du Lan Erreforma, mobilizazio artean

Eztabaidarik eta botoa emateko aukerarik ez da izan Frantziako Asanblada Nazionalean. Manuel Valls Frantziako Lehen Ministroak uztailaren 5ean Lan Erreforma dekretu bidez onartuko dela adierazi du. Maiatzean ere bide hau erabili zuen Alderdi Sozialistak, lehenengo irakurketan legea onartzeko.

Ostegunetik plastikozko zorrorik ezin da eman Frantziako komertzioetan

Uztailaren 1ean sartuko da indarrean Trantsizio energetikoaren legeak ezarritako debekuaren lehen fasea: saltokiek ezin dute banatu erosketak eramateko plastikozko poltsarik.

Jendetza bildu da Parisko Bastilla plazan, lan erreformaren aurkako protestan

Antolatzaileen arabera, 55.000 lagun bildu dira, eta 200.000tik gora Frantzia osoan. Poliziak 30 lagun atxilotu ditu manifestazioaren aurretik.

Ibon Fernandez Iradi preso gaixoaren askatasun eskaera berriz aztertzeko atea irekita

2015ean Zigorrak Ezartzeko Frantziako Auzitegiak ebatzi zuen Ibon Fernandez Iradi preso lasartearrak espetxean jarrai zezakeela, haren gaixotasuna –esklerosi anizkoitza du– eta kartzelan egotea bateragarritzat joz, behar bezalako arreta jasoz gero. Orain, Kasazio Auzitegiak atzera bota du ebazpen hori, eta bidea ireki du Fernandez Iradiren zigorra bertan behera uzteko eskaria berriro azter dadin.
Multimedia

2015-01-12  |  Frantzia

Charlie Hebdo, adierazpen askatasuna edo islamofobia?

Charlie Hebdo aldizkari satirikoaren aurkako erasoa adierazpen askatasunari mugak jarri behar zaizkion ala ez eztabaida berriz piztu du gurean ere. Martxelo Diaz, Haritz Paskual eta Uxue Barkos kazetariekin hitz egin dute Ahotsa.info-ko lagunek, baita Katakrak liburudendako kidea Hedoi...

2013-03-08  |  Frantzia

El gran salto p´atrás

Zer geratzen zaigu gizarte-eredu frantsesetik hogeita hamar urteko neoliberalismoaren ondoren? Pribatizazio sistematikoa eta merkatuen irentsi-nahia aseezinak dira. Soziologo, kazetari, ekintzaile, paperik gabeko, ijito, errefuxiatu politiko eta artistek publikoa den horren lapurreta...

2012-11-23  |  Frantzia

Banlieues. Pariseko erreboltak

2005eko urriaren 27an, Ziad Benna eta Bouna Traoré gazteak Pariseko periferian hil egiten dira poliziak jarraitzen dituen bitartean. Hurrengo asteetan 8.700 auto erretzen dira eta 2.700 pertsona atxilotu egiten ditu poliziak. Kolonialismoaren bortizkeria gordinik agertzen da metropoliaren...

2012-10-04  |  Frantzia

Euskara ezagutzeko eskubidea

2003ko azaroaren 27an Barakaldoko Sasiburu euskara elkarteak antolatutako mahai-ingurua, Zutik alderdiak Barakaldon zuen egoitzan. Ondorengo lagunek parte hartu zuten:  - Gabi Basañez, EHE taldeko kidea  - Igor Arroyo Euskal Herriak bere Eskola taldeko kidea  - Zigor...

2011-12-15  |  Frantzia

Vascuencearen legea 25 urtez

2011ko abenduaren 15ean Vascuencearen legeak 25 urte: urte gehiegi euskararen normalizazioa galerazten, urte gehiegi nafarren hizkuntza-eskubideak urratzen... baina, hala ere, ezin izan dute herritarren euskaraz bizitzeko nahia makurrarazi. Aitzitik, nahi hori inoiz baino indartsuagoa da...

2011-10-19  |  Frantzia

Ekologisten aurkako oldarraldia zezenketa batean

Joandako urriaren 8an Frantziar Estatuko Rodilhan herrian zezenketen aurkako ekintza baketsua burutu zuten hainbat ekintzailek. Zezenketa ikustera zein parte hartzera joandakoen erantzun bortitza jasotzen du 14 minutuko bideo honek.

2011-06-10  |  Frantzia

Lucio

Anarkista asko izan dira munduan, eta dira oraindik ere. Ugari izan dira kausaren alde lapurretan edo kontrabandoan arituak. Oso gutxi izan dira Ché-rekin estrategia-eztabaidan jardunak, edo Eldridge Cleaver Pantera Beltzen buruari lagundu diotenak. Bakarra izan da, horri guztiari batuta,...

2011-06-07  |  Frantzia

José Bové:" Demokrazia berrasmatu behar da"

José Bové globalizazio alternatiboaren aldeko munduko pertsonaiarik ospetsuenetakoa da. Frantziako nekazaritza-sindikalismoan hasita, desobedientzia zibileko ekimenei esker lortu du ospea, batik bat laster janaren kontra egindakoen ondorioz. Berarekin izan gara Bruselako bere...

2010-03-22  |  Frantzia

Frantziako eskualdeetako hauteskundeen emaitzak

Ezkerra nagusi berriz ere Estatuan, Akitanian eta Iparraldean. Nicolas Sarkozyren UMP izan da galtzaile.

2008-04-21  |  Frantzia

68ko maiatza Parisen

40 urte pasa dira 1968ko maiatzetik. Zer geratu zaigu udaberri hartatik? Dokumental labur honetan bildu ditugu urte hartan Parisen ikasle ziren hiru pertsonaren testigantzak.
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


Ametzagaiña Argia Antza iametza Adur Luditoys