Piztu Ezazu Argia 970x90

Hiru belaunaldi, hiru kontakizun

Euskal Herriko Mugimendu Feministaren kronika idatzi dute Edurne Epeldek, Miren Arangurenek eta Iratxe Retolazak (Gure genealogia feministak liburua). Feminista militante bakoitzak konta lezake berea. Guk hiru belaunalditako kideei eskatu diegu haien argazkia ateratzeko. Epelde eta Arangureni, Anabel Sanzi eta Maite Axiariri sei galdera egin dizkiegu: haien garaiko aldarrikapenak; mugimenduaren erakundetzea; mugimenduaren indarra eta prestigioa; jendarteak zertan egin duen aurrera; eta zertan egin duen atzera.

'Johnny Guitar', western feminista?

Donostiako Principe zineek udan film klasikoak programatu dituzte: asteartean Nicolas Rayren Johnny Guitar ikusteko aukera eskaini zuten eta baditu komentarioa merezi duten zenbait gauza.

Poliziak sexu erasoen protokoloa ez duela bete salatu du Gora Iruñeak

Iruñeko Sanferminetan sexu erasoa jasan zuen neskarekin Espainiako Poliziak protokoloa ez duela bete salatu dute Gora Iruñeak eta Indarkeria Sexistaren aurkako Plataformak Ez onartu bertsio ofizialak oharrean (pdf). 

Emakumezko futbolariak, estreinakoz 'FIFA' bideojokoaren azalean

FIFA 16 bideojokoaren hiru edizioren azaletan (AEB, Kanada eta Australiakoan), emakumezko futbolari bana agertuko da estreinakoz: Alex Morgan, Christine Sinclair eta Steph Catley.

Abortuaren erreforma atzerakoia onartu du Espainiako Diputatuen Kongresuak

Adingabeek ezingo dute gurasoen baimenik gabe abortatu, ostegunean Espainiako Kongresuan onartutako abortuaren erreformaren arabera. Oposizioko alderdien gehiengoak erreformaren aurka bozkatu du. 

Eraso sexisten aurrean jarrera matxistak dituzu? Erantzun aurretik, ikusi dekalogo hau

Dekalogo hau Madrilgo Mujeres Libres proiektu anarkofeministak sortu du, eta Pikara Magazine aldizkarian argitaratu dute. Ustezko gune askeetan ematen diren eraso sexisten salaketen aurrean sortzen diren jarrera matxistak azaltzen ditu testuak. Itzulpena egin dugu ARGIAn.

Iruñeko Udaletxe Plaza goraino beteta sexu erasoen aurka

Asteburuan Iruñeko Sanferminetan izandako sexu eraso larria salatu dute ehunka herritarrek astelehenean. Udaletxe Plazan egin dute elkarretaratzea Gora Iruñea eta Eraso Sexisten aurkako Emakumeen Plataformak deituta. Hainbat udal ordezkari ere han ziren.

Okupazio feminista Bilboko Errekalde auzoan

“Emakume, bollera, trans eta feministek” okupatu dute urte batzuk hutsik zeramatzan Bilboko Errekalde auzoko eraikina. Facebooken zabaldutako komunikatuan adierazi dutenez, borroka eta bizi espazio antipatriarkala garatuko dute bertan. 

"Denek batera jokatzea askoz aberasgarriagoa da, zabalagoa da esperientzia"

Festen aitzakian, kirol txapelketa herrikoiak ugaritu egiten dira uda partean. Neska-mutilentzako txapelketa irekiak dira maiz, baina oraindik ere gizonezkoak dira parte hartzen duten gehiengo handia. Alba Sistiagak eta Garazi Lizarragak palan jokatzen dute urtean zehar, ia astero, eta Irungo Mosku auzoko pala txapelketan hartzen dute parte, uztaila-abuztuan. Iaz neska bakarrak izan ziren. Aurten, izena eman duten 48 lagunetatik, 5 dira emakumeak.
Feminismoa  |  Mar

"Mundu mailan apenas hitz egiten da emakume ijitoen arazoez"

Begietako estalkia kendu nahi du María José Jiménezek (Murtzia, Espainia). Ijitoa, emakumea eta feminista da, ahotsa altxatuz bota ditu hiru ezaugarriok. Euren identitatea albo batera utzi gabe eredu anitzago eta askeagoa aldarrikatu nahi du ijito emakumeentzat. Payoei eskaera argia egiten die: alboratu ditzatela estereotipoak eta aurreiritziak.  

Emakumeek Iruñeko gaua hartuko dute eraso sexistak salatzeko

Jai giroan ugariagoak dira eraso matxistak. Farrukas kolektiboko feministek beltzez jantzi eta Iruñeko kaleak hartuko dituzte, erasotzaileek (eta ez erasotuek) beldurra senti dezaten.

Tesia

Xabierrek 19 urte daramatza espetxean, beti lehen graduan, oso urrun. Kalean zuen neskalagun berarekin jarraitzen du eta 40 urteak pasata dituztelarik ez dirudi beren harremanetik kimu berririk sortuko denik.

"Maitemindu naiz, nolabait, liburuko emakume guztiekin"

Elena Lopez Aguirre Gasteizko kazetari beteranoak musika bete-betean bizi izan duten Euskal Herriko 25 emakumeren bizipenak jaso ditu Neskatxa maite. 25 mujeres que la música vasca no debería de olvidar (Ediciones Aianai / Baga-Biga) liburuan. Batzuk besteak baino ezezagunagoak dira, baina historiak ez du bat bera ere nabarmendu; eta hemen jasotakoa ikusita, merituak ez zaizkie falta.  

Barañain kalera atera da jaietan gertatutako sexu erasoak salatzeko

Barañaingo jaietan gertatutako eraso sexistak salatzeko herritarrek Barañaingo kaleak hartu dituzte. Plazaberri atari digitalaren arabera, 1.200 pertsonek parte hartu dute Barañaingo Jai Batzordeak deitutako mobilizazioan. Jai Batzordeak salatu du ostegun goizaldean sexu eraso larria pairatu zuela emakume batek. Autoan margoketa homolesbotransfobikoak egin zituztela ere salatu dute.

Feminismoari buruzko aldizkari euskalduna ostiralean martxan: Klitto!

Ostiralean abiaraziko dute Klitto! atari digitala, feminismoari buruzko lehen aldizkaria euskaraz.

Hamar alkatetik zortzi gizonezkoak izanen dira Hego Euskal Herrian

Udaletako aginte postuetan emakumeen presentzia txikia izanen da hurrengo lau urteetan Hego Euskal Herrian. Hamar alkatetik bi baino ez dira izanen emakumeak.

Feminismoa(k): nortasun anitzak, borroka bakarra

Nortasun anitzak vs borroka feministak topaketa egin dute Bilbon. Feminismoa singularretik pluralera pasa eta feminismoez hitz egiteko batu zen nortasun, jatorri, genero eta adin ezberdineko jendea.

Sexu joera anitzak eta feminismoa Ada Colauren gobernuan, bazterrak erdigune

Bizitzaren Zikloa, Feminismoa eta LGTBI Saila sortu du Ada Colauk Bartzelonako Udal gobernu berrian. Kritikak jaso ditu erabakiak, bazterreko kolektiboak bazterreko eta ikusezin izaten jarraitzea nahi duelako hainbatek.

"Indarkeriarekiko neutralizatuta gaude, baina ez, ez da normala norbaitek ipurdia ukitzea"

Jai giroa arnasten da jada Euskal Herrian, baina herrietako festekin batera, eraso sexistak ugaritu ohi dira. Nagore Laffage irundarra dugu adibide lazgarrienetakoa; José Diego Yllanesek 2008ko Sanferminetan hil zuen, ezetz esan ziolako. Asun Casasola Nagoreren amarekin eta haren borroka eredutzat izan duten Txingudi Anti Sexistako Oihana Etxebarrietarekin izan gara.

‘Podiumeko neskak': okerrera egiterik ez zegoela uste genuenean…

… Belgikan egin berri den Flanders Diamond Tour emakumezkoen txirrindulari lasterketako irudi hau ikusi dugu.

"Arrazismo estrukturala ikusarazteko arazoak ditugu"

Tokian tokiko topaketetan esperientzietatik ikastea eta lortu nahi duten gizartea hitzetara eramatea dute helburu.

Feminismoaren haziak landatzeko deia egin du Emakumeen Mundu Martxak

Abian dira Euskal Herriko Emakumeen Mundu Martxarako prestaketa eta deialdiak. Oraingoan aldarrikapen eta borroka feministak Euskal Herriko txoko guztietan ereiteko deia egin dute antolatzaileek bideo baten bidez. 

Patriarkatuan hezitako gizon belaunaldien bizipenak

Xabier Odriozolak Gizonezkoen sexismoa, maskulinotasuna eta askapena: berdintasunerantz liburua argitaratu berri du. Gizon taldeen bizipenetatik ateratako ondorioak baliatu ditu gogoeta egiteko. Liburuak gizonek haien artean sortzen duten indarkeria eta, batez ere, emakumeekikoa murrizteko tresna eraginkorra izan nahi du.

Bizitzeko manerak

Atzera begirako baten aitzakian, hobeto ezagutu ahal izan dugu Sophie Calle (Paris, 1953). Argazkilaria, idazlea, artista, Modus vivendi erakusketan bildu dioteazken 30 urteotako obra. Artea bizitzeko manera edo, zehatzago, manerak, hotz baino beste edozer gisaz utziko zaituztenak.

Gasteizko Herri Harresian Ertzaintzak egindako eraso sexistak salatu dituzte

Gasteizko plataforma feministak Ertzaintzak Herri Harresia desegiteko erabili zuen indarkeria gaitzetsi eta poliziaren jarrera "sexista, homofoboa eta transfoboa" salatu du.

Mundua mugiarazten dutenen greba

Maiatzaren 19an egin zuten Vaga de totes (Guztion greba) Herrialde Katalanetako hainbat hiri, herri eta auzoetan. Guztion grebak greba orokor eredu klasikoa zalantzan jartzea eta lanaren kritika feminista egitea du helburu, historikoki emakumeek egin dituzten eta egungo sistemaren eta bizitzaren sostengua diren lan erreproduktiboak ikusaraziz.

Emakume gehienek lehen kale erasoa nerabezaroan jasan dute

Munduko 42 herrialdetako emakumeak elkarrizketatu dituzte, kaleko jazarpenari buruz. Hona emaitzen adibidetako bat: Kanadako emakumeen %79k dio gizon batek edo gizon talde batek jarraitu diola noizbait. Beste adibide bat: Indiako emakumeen %80k ez du gauean atera nahi erasoen beldur delako.

Sinadura bilketa Bilboko Udalak berdintasunaren alde apustua egin dezan

Hamabi talde feministak Emakumeen Etxea, Jabekuntza Eskola eta Berdintasun Sailerako aurrekontu handiagoa eskatu dituzte, besteak beste.  Donostiaren eta Gasteizen aldean, Bilboko Udalak berdintasunaren alde ez duela ezer egiten salatu dute.

"Feminismoak bizitza salbatu dit"

“... gehiegi luzatzen diren salbuespen egoeratarako emergentziazko planak”.

"Errealitate sozio-politikoak auzitan jartzeko arte-ekintza pribilegiozko tokia da"

Arte historialaria da Maite Garbayo Maeztu (Iruñea, 1980). Iazko ekainean doktore tesia aurkeztu zuen frankismo amaierako performance obrei buruz. Gaur egun, ikerketa lanean ari da Mexikoko UNAM unibertsitatean eta, beste bi kiderekin batera, Pipa arte aldizkaria editatzen du. Erresistentzia gune gisa ikusten du artea, esan ezin daitezkeenak esateko eta estrategia estetiko-politikoak garatzeko balio duen heinean.
Multimedia

2015-07-24  |  Feminismoa

Ezkutuko amandrea

Lekeition eta Euskal Herrian ezkutuan izan diren amandreak argitara ateratzeko asmoz egindako lana. 26 emakumeren bizipenetan oinarrituta, XX.mendean emakumearen bizimodua zer nolakoa zen azaltzen dute.

2015-07-21  |  Feminismoa

Zer da Erractus?

Erractus ikuskizunaren harira, solasean aritu dira Jule Goikoetxea, Kattalin Miner eta Danele Sarriugarte. Erraiak eleberriaren eta Tractatus poesia liburuaren arteko obra da Erractus. Hirurak ere ezagunak dira lotsarik gabe egurra banatzeagatik han eta hemen, eta horren seinale baino ez da...

2015-07-20  |  Feminismoa

Arrakala -zirrikutu bat haitzean-

Zer da heteroaraua? Nola egituratzen da bizi garen jendartean? Nola eragiten digu gure bizitzetan eta harremanetan? Normaltzat saldu diguten haitz zurrun horren erraietan ez gara gustura sentitzen, eta galdera horiei nolabaiteko erantzuna bilatu nahian, Arrakala proiektua gauzatu dugu. Euskal...

2015-07-13  |  Feminismoa

Ez da kasualitatea: emakume bertsolariak oholtzan

"Ez da kasualitatea" bertsoak, feminismoa eta musika elkartzen dituen ekitaldia da. Zumaian izan zuten azken emanaldia, Uxue Alberdi, Onintza Enbeita, Maddi Gallastegi eta Nerea Elustondo kantari, Estitxu Eizagirre gai jartzaile zutela. Klitto! ere han izan zen, kasualitaterik gabe.

2015-04-29  |  Feminismoa

Identitatea ikus-entzunezkoetan eta sare sozialetan

Nola eraikitzen dira ikus-entzunezkoetan, publizitatean eta sare sozialetan gu guztion identitateak? IDEMtitateez hitz egitetik urrun gaude kasu batzuetan, emakume eta gizonen identitateak modu ezberdinean eraikitzen direlako publizitate edo zine hegemonikoan, eta baita sare-sozialetan ere gazteen...

2015-04-24  |  Feminismoa

Dantzan: erabakitzeko eskubidearen aldeko lorpen feministak

Euskal Herrian abortatzeko eskubidearen aldeko borrokaren eta garaipen feministen ahotsak bistaratu nahi ditu dokumentalak. Abortatzeko eskubidearekin lotutako borroka feministen erronkak eta gakoak jaso dituzte horretarako.

2015-03-30  |  Feminismoa

Euskalgintza eta feminismoa

Zarauzko Sare feminista, Presio-eltzea eta Korrika kulturalaren eskutik, Onintza Irureta Azkune Argiako kazetaria, Lorea Agirre Dorronsoro Jakin aldizkariko zuzendaria eta Idurre Eskisabel Larrañaga antropologoa eta irakaslea feminismoaz eta euskalgintzaz solastu ziren Zarauzko Putzuzulo...

2015-03-26  |  Feminismoa

Feminismoa: euskal estatuaren zutabe?

Hizlariak: Arantza Santesteban, Ainhoa Etxaide eta Saioa Iraola. Zumaiako Maddi Gallastegik gidatu zuen EHBilduk antolatutatako saioa. (2015/02/26)

2015-03-06  |  Feminismoa

Kurdistango emakume ekintzaileak Euskal Herrian

Ernai, Askapena eta Bilgune Feministak gonbidatuta, Euskal Herrian izan dira Melike Yasar eta Nursel Kilic Kurdistango ekintzaileak. Kurduen borrokaren, emakumeen parte hartzearen eta Konfederalismo Demokratikoaren inguruko hitzaldiak eman dituzte Hego Euskal Herriko lau hiriburuetan, eta hainbat...

2015-03-04  |  Feminismoa

Kurdistango erresistentzia eta emakumeen borroka

Melike Yasar ekintzaile kurduak Donostian otsailaren 19an emandako hitzaldia. Herri kurduaren erresistentziaren historia, bilakaera eta egungo egoera azaltzen ditu, emakumeak borrokaren erdigunean kokatuz. Konfederalismo demokratikoa zertan datzan ulertzeko gakoak plazaratzen ditu.

2015-02-16  |  Feminismoa

Punka eta feminismoa

Sistemaren kontrako "mugimendu" gisa ezagutzen dugun punkak, emakumeen borroka barneratu zuen? Punkari iraultza hori ere egitea eskatzea zilegia da? Zer ekarpen egin dio punkak feminismoari eta zein feminismoak Punkari? Gai hauen inguruko hausnarketa egin dute IDEMtitateak saioan,...

2015-02-09  |  Feminismoa

Euskal Estatua, baina feminista?

Erabakitzeko eskubideaz eta Euskal Estatuaren sorreraz hainbeste hitz egiten den une honetan, hitz egin al da estatu berri horretan, emakume eta gizonek izan luketen tokiaz? Ezberdintasunean oinarritutako genero-sistemari aurre egingo al dio Euskal Estatuak? Ezer gutxi hitz egin da honi buruz,...

2015-01-28  |  Feminismoa

Ekonomia feminista eta sozialaren proposamenak

Duindduz!-ek antolaturiko hitzaldian Andoni Egiaren eta Uzuri Aboitizen interbentzioak. Uzuri Aboitiz antropologian doktoregaia da eta Andoni Egia Hiriikk At kooperatiba eta Buruntzaldeako garapen agentziaren izenean mintzo zen. 2014 abenduaren 18an, Lekeition.

2015-01-19  |  Feminismoa

Itxaro Borda - Ahoan bilorik gabe

"Itxaro Borda naiz, Baionan sortua, Oragarren hazia. Donapaleun, Pauen, Parisen eta Maulen hezia. Azken hamalau urte hauetan berriz bizi naiz Baionan, azkenean, sortu naizen herrian. Ene ofizioa postari da. Ene afizioa, ofizio bilakatzen ari dena emeki emeki, nahiz eta dirurik ez duen...

2014-12-17  |  Feminismoa

Emakume Abertzaleon VI. Topaketa Feministak

Iraultza feminista egiteko prest eta gogotsu azaldu dira Emakume Abertzaleen VI. Topaketa Feministetan Ondarroan bildu diren 600 emakumeak. Euskal Herriaren burujabetza feminista erdiesteko jarduna egokitzeko beharra ikusi du Bilgune Feministak, eta horren inguruko eztabaida ematea izan da...

2014-12-12  |  Feminismoa

Emarock: "Iragana, oraina eta geroa"

Emarock proiektuak emakume musikariei protagonismoa ematea du helburu. Emakumeen presentzia geroz eta handiagoa bada ere, oraindik hutsune asko daude eta egoera hori aldatzeko lanean ari da. Hausnarketarako dokumentala da. Zergaitik daude horren emakume gutxi musika munduan? Galdera horretatik...

2014-12-04  |  Feminismoa

Lan merkatuaren banaketa sexuala

Emakumeek lan merkatuan oraindik ere ikusten dituzten jarrera eta oztopoak aztertu dituzte IDEMtitateak saioan. Horretarako, hiru emakumerekin izan dira:  Ainhoa Etxaide (LAB), Saioa Iraola (Bilgune Feminista) eta Ainara Miron. Beraien bizipen pertsonaletik hitz egin dute.

2014-10-30  |  Feminismoa

Emakumea bertsolaritzan

Emakumeek bertsolaritzan duten paperaz eta aitortzen zaizkien rolez aritu dira IDEMtitateak saioaren atal berri honetan. Emakumeak badaude oholtza gainean, baina nola? Arau propioekin ala aldez aurretik gizonezkoek ezarritakoekin? Emakumeen sexualitatez kantatzen al da? Eta egiten denean ere,...

2014-10-27  |  Feminismoa

Amatasuna eta feminismoa

Gurasotasuna, askotan, kontziente ala inkontzienteki amatasunera mugatzen dugu. Nola bizi ditu emakume feminista batek amatasunak ekarri ohi dituen berdintasun desorekak bikotean? Nola bizi dute amatasuna beste herrialde batzuetan? erantzunak IDEMtitateak saioan.

2014-10-15  |  Feminismoa

Zertan datza transfeminismo izeneko hori?

Josebe Iturrioz Lópezek Gasteizko Emakumeen Berdintasunerako eta Jabekuntzarako Eskolan emandako hitzaldia.

2014-10-02  |  Feminismoa

Andrabanda: "Danborrak erabiltzen ditugu kalea ere gurea dela aldarrikatzeko" #ArgiaEguna

Ondarroako Andrabanda talde feminista Argia Egunean. Babeslea:

2014-08-29  |  Feminismoa

Potxuak kaleak hartzen

Lekeitioko Emakume Taldearen hastapenetatik, gaur egun arteko ibilbidea eta borrokak jasotzen dituen dokumentala da. Urte hauetan egindako ekintza ugariak gogora ekartzen ditu. [2011, 19min] Egileak: Eider Etxebeste eta Maialen Kaltzakorta
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


Ametzagaiña Argia Antza iametza Adur Luditoys