"Indartsuagoak dira patriarkatuaren 500 urte iraultzaren 50 urte baino"

Habanako Unibertsitatean Latinoamerikako filosofia soziala aztertzen duen GALFISA taldeko kidea da Maura Febles. Teoriatik gizarte aldaketako prozesuei behatzen diete; Feblesek Kubako ekonomian gertatzen ari den desestatalizazio prozesuari erreparatu dio. Begirada feminista batekin aztertu du prozesua, eta horren aukerez eta arriskuez jardun du Bilbon, Gizarte mugimenduak eta burujabetze agendak ikastaroan.

"Heroi perfektuak sortu ordez, haien kontraesanak azaleratu nahi nituen"

Hamar pertsona gobernaezinen bizi-istorioak bildu ditu June Fernandezek bere estreinako liburuan. Aurrez ere, ezagun genion gauzak iraultzeko grina hori, Pikara aldizkari feminista sortu baitzuen orain sei urte, hainbat lagunekin batera. Azaldu digunez, zaintza eta maitasuna ere txerta daitezke kazetari-jardunean.

Osasunbidean abortatzeko eskubidea ziurtatuko du Nafarroako Gobernuak

Fernando Dominguez (Osasun kontseilaria): "Abortuaren dekretua baino gehiago da hau, sexu osasun politika berri baten ikurra delako, errealitate sozial berriarekin bat etorriko dena".

Txartel gorria matxismoari

‘Haserre gaude! Aurrean Gaituzue! Antolatuta gaude!’ lelopean milaka lagun kalera atera ziren azaroaren 25ean emakumeen aurkako indarkeriari aurre egiteko.  Bilbon ere hala egin zuten, eta manifestazio jendetsuaren aurretik oso aldarrikapen “sinbolikoa” egin zuten. Athletic futbol taldeko emakumeei liga garaipena ospatzeko Gabarra ateratzea ukatu zietenez, 140 emakumek Portugaletetik Bilborako bidea itsasadarrez egin zuten, emakumeek sufritzen dituzten diskriminazio anitzei txartel gorria ateratzeko.

Zergatik ez dira jaiotzen haurrak asteburuetan?

Zesarea eta eragindako erditze kopuruek gora egin dute. Bi esku hartzeak astelehenetik ostiralera egiten dira. Eta zergatik egin dute gora bi interbentzioek?

Familia, isiltasun gotorleku

Adinez txikikoen kontrako indarkeriak hamaika aurpegi ditu. Sistema patriarkaleko subjektu zaurgarrienak diren heinean, ordea, badute berezko ezaugarri bat: sufritzen dutena ezkutuan gertatu eta geratzen da, erasotzaileak haien senideak direlako gehienetan. Isiltasun horrek, baina, ezin duela errealitatea desitxuratu kontatu digute Bilgune Feministako kide Saioa Iraolak eta Eraikiz elkarteko pedagogo Aitziber Bañuelosek. Indarkeria sufritzen duten umeak ez dira bat edo bi; guztiok omen dugu inguruan biktimaren bat, baita erasotzaile bat ere. Eta horrek beldurtu egiten gaitu, bazterrak ez nahastera bultzatu, arazoa konpontze aldera funtsezkoa denean gaiaz hitz egitea.

Gabarra aterako dute Bilbon, indarkeria matxista azaleratzeko

Ostiralean, indarkeria matxistaren aurkako egunean, 140 emakumek Portugaletetik Bilboko Itsas Museorako bidea egingo dute, itsasadarretik, Txinbito gabarran. Egitasmoaren sustatzaile A Plataformaren helburuetako bat da “erakundeetatik bertatik genero-diskriminazioa eragiteko dauden mekanismo subliminalak” agerian uztea.

Osasunbidean abortatzeko eskubidea ziurtatuko du Nafarroako Gobernuak

Fernando Dominguez (Osasun kontseilaria): "Abortuaren dekretua baino gehiago da hau, sexu osasun politika berri baten ikurra delako, errealitate sozial berriarekin bat etorriko dena".

Askatzaileak bai, eta osasungarriak?

Emakumeek beren gorputzez erabakitzeko tresna gisa gizarteratu zituzten antisorgailu hormonalak. Sexu harremanak haurrak ekartzeko bitarteko izatetik plazer esparru izatera igaro dira. Negozio iturri galanta dira ordea emakumeentzako antisorgailuok, eta osasunerako kaltegarriak ez direla esatea asko esatea da. AEBetan farmazia-industriari jarritako salaketa kopuruak ikusi besterik ez dago.

Amaia Elortegi: "Ni sobera ez babestea funtsezkoa izan da"

Gorputza nolakoa den ikasi dugu eskolatik, eta eredu orokor horrekin identifikatzen edo ez identifikatzen. Gutxi dakigu, ordea, gorputz ez arautuen inguruan. Amaia Elortegik, izate hutsarekin, begirada zabaldu die ingurukoei, bere gorputza ikasgai izanik. Hala kontatu digu.

Seme-alabek amaren abizena lehenengo jarri ahal izango dute Italian

Italian abizen bakarra erabiltzen dute, eta aitarena jakina. Hemendik aurrera amarena, aitarena edo biak erabiltzeko eskubidea izango dute italiarrek.

Mamitu beharreko elkartasun irudia

1995. urtean Ibarran emakume bat bortxatzen saiatu zen gizona lantokiko aldamiotik jaitsiarazi eta epaitegira eraman zuen emakume talde batek, erasoa onartzera behartuz.

Emakumeen lana ikus-entzuteko beharraz

Lekeitioko 39. Zine Bileraren barruan, urriaren 22an (H)emen-Her(e) plataformak antolatu zuen mahai-ingurua eta bertako Kristina Zoritak moderatu. Beraien bizipenetatik aritu ziren Amara Mosteiro, Izibene Oñederra, Nahia Laka eta Eneko Sagardoy.

Gizarte mugimenduen formazio eta elkarlana, Hegoaren ikastaroen ardatz

Honduras, Kuba, Venezuela, Mozambike, Italia eta Euskal Herriko gizarte eragileek parte hartuko dute, besteren artean, Hegoa ikasketa institutuak Bilbon antolatu duen Gizarte mugimenduak eta burujabetze agendak ikastaroan.

Musuka ari ziren bi emakume Gasteizko taberna batetik kanporatu zituztela salatu dute

Gasteizko mugimendu transmaricabollo eta feministak eman du eraso lesbofoboaren berri. Azaldu du ez dela lehen aldia halakorik gertatzen dena eta hori salatzeko manifestazioa deitu dute gaur.

Islandiako emakumeek 14:38ean utzi dute lanpostua soldata berdintasuna eskatzeko

Islandiako milaka emakume 14:38ean atera dira lanetik astelehenean, sindikatuek eta mugimendu feministak antolatutako protestan. Soldatetan batez beste emakumeek gizonek baino gutxiago kobratzen dutela salatu nahi dute, eta ezberdintasunari amaiera jartzeko eskatu.

"Euskal dantza tradizionalean lekurik ez duten identitateak taularatu nahi ditugu"

Genero rol markatuak, erlijioaren pisua, ia zalantzan jarri ezin diren sinboloak. Euskal dantza tradizionalen zurruntasuna beren haragitan bizitakoak dira Kepa Blazquez Roteta eta Ibai Fresnedo. Bizipen bertsuak izan dituztenak elkartuta sortu dute Bazterretako Dantzariak taldea. Transfeminismotik pitzatu nahi dute zurruntasun hori. Gustatzen zaien hori eginez: dantzatuz.

"Feminismoak erakutsi du eskuin kontserbadorea kalean garaitu daitekeela"

Emakume beltz bat faxisten manifestazio aurrean tinko geratu zen, harro, ukabila gora eta begiradarekin hiru gizoni aurrez aurre desafio egiten. 2015eko Maiatzaren Lehena zen, ordu gutxi behar izan ziren bideoa eta argazkia biral egiteko. Ultraeskuindarrek, manifestazioa mozteagatik, Anders Breivikekin alderatu zutenean, “Bilatu Googlen Nelson Mandela” erantzun zien.

"Patriarkatuarena da nahi dugun heriotza bakarra"

Hilaren hasieran 16 urteko Lucia Perez argentinarra bi gizonek bortxatu, torturatu eta hil izana izan da azken tanta, honezkero oso beteta dagoen matxismoaren biolentziaren edalontzian. Eta horri aurre egiteko kalera atera dira milaka emakume Argentinan, Mexikon, Txilen eta Hego Amerikako beste hainbat herritan; “Ni una menos” (ezta bat gutxiago ere) leloaren atzetik.

Amatasuna da nerabeen artean heriotza gehien sortzen duen bigarren kausa

Hamabost urte baino gutxiagoko neska bat ezkontzen da zazpi segundoro, Save the Children erakundearen arabera. Haurdun gelditzen dira nerabeak izanda, eta erditzerako momentuan euren gorputzak ez daude guztiz garatuta. Hori dela eta, amatasuna da nerabeen artean heriotza gehien sortzen duen bigarren kausa, suizidioa litzateke lehenengoa.

"Gatazka armatuan hainbat identitate egon dira, horien bizi esperientziak bildu ditugu"

Zuriñe Rodriguez Lisipe saiakeraren egileetako bat dugu. Ostiralean aurkeztu zuen, Oihana Etxebarrietarekin batera, Borroka armatua eta kartzelak Euskal Herriko gatazka armatuaren ondorioei buruzko irakurketa feminista.

Hizkera sexista noiz darabilgun jabetzeko eta hori saihesteko tresna

“Andaluziar bat eta haren emaztea ezagutu nituen”, “Arzallus eta Maialen ikusi ditut”, “neska batek bezala egiten duzu negar”… Komunikazio sexista darabilzu eta konturatu ere ez zara egin? Horri aurre egiteko gida atera berri du Steilasek.

Poloniako Gobernuak atzera egin du abortua guztiz debekatzeko asmoarekin

Abortu eskubidea aldarrikatzeko greba egin zuten milaka emakumek urriaren 3an Polonian. Manifestazio horiek direla eta, abortua guztiz debekatzen duen lege-proiektua bertan behera utz dezake gobernuak.

Sanferminetako bortxaketagatik atxilotutako lauri beste sexu eraso bat egotzi diete

Aurtengo maiatzean gertatu zen sexu abusua, Kordoban 21 urteko emakumezko baten aurka.

Abortatzeko eskubidea aldarrikatzeko greba egin dute milaka emakumek Polonian

Abortua debekatzen duen legearen aurkako greba antolatu zuten hainbat talde feministak urriaren 3an Polonian. ‘Astelehen Beltza’ deitu zioten protestari, eta milaka izan ziren euren eskubideak defendatzeko manifestatu ziren emakumeak.  

"Sarritan, berdintasun politikekin ez gara bazterkeria arriskuan dauden emakumeengana iristen"

Militantzia eta instituzioa gurutzatzen diren lekuan jardun da Ana Txurruka azken hamarkadan, buru-belarri. Oreka zailean, eutsi dio: kalean, Medeak taldea eta transfeminismoa izan ditu ardatz; lanean, berriz, ahalik eta emakume gehienengana eta askotarikoengana iristea, eta puntu komunak abiapuntu lan egitea.

Palmako feminista auzipetuen aurkako epaiketa abian da

Irailaren 29 eta 30ean epaituko dituzte sei manifestariak. 2014ko otsailean Palmako Sant Miquel elizan abortu aske eta doakoaren aldeko ekintzan parte hartu zuten beste hogeitik gora pertsonekin. Palmako apezpikuak lau urteko espetxe zigorra eskatu du auzipetuentzat –Fiskaltzak urte eta erdikoa–. Manifestazioa egin dute asteazken iluntzean, auzipetuen absoluzioa eskatuz.

Emakume etxeak lotuko ditu "Testurak" bertso emanaldi bereziak

Ostiral honetan egingo da lehen saioa, Eibarko Andretxean, 19:00etan. Ordutik abendura bitartean, sei bertso jaialdi gehiago egingo dira emakumeen testu literarioak oinarri hartuta.

"Jendeak jakin behar du bizitza duina zer den, zer behar den eta zer ez"

Yayo Herrero (@yayo_herrero), ikerketa ekosozialez aritzen den FUHEM fundazioko zuzendaria da eta Ekologistak Martxaneko kidea. Madrilen egin digu harrera, bizitzaren iraunkortasunaz jarduteko. Haren esanetan, ekologismoa eta feminismoa jarri behar dira paradigmaren erdigunean, bizitza duinaren alde egin nahi badugu. Irailaren 24an Lanak eta eredu produktiboa krisi sistemikoan tailerra emango du Nazioarteko III. Topaketa Ekosozialistetan, Bilbon.

"10 ingobernables" liburua: normaltasun eredutik haragoko bizitzak

June Fernandezek gobernaezinak diren pertsonen hamar historia kontatu ditu liburuan, “hemen eta han bizia zailtzea nahiago dutenak normaltasun eredu absurduan eta estuan ito baino”.
Multimedia

2016-12-02  |  Feminismoa

Generoaren domin(i)oa

Jai giroan ematen diren emakumeenganako erasoen inguruan mintzatu dira Miren San Sebastian eta Eneko Gastaka gazte aiaraldearrak, euren esperientzia propioetatik abiatuta.

2016-11-14  |  Feminismoa

Mikromatxismoak sutara

Mikromatxismoen kontrako ekimena Eskoriatzako Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultateko campusean.

2016-11-02  |  Feminismoa

Zapatismoaren ekarpenak borroka feministara

EZLN eta zapatismoaren borrokak feminismoarekin duen harremanaz. Bizilur elkartearekin batera egindako bideoa da eta Medeak, EHko Bilgune Feminista eta Munduko Emakumeak taldeko kideek parte hartu dute.

2016-10-18  |  Feminismoa

Feminismoa: borroka zaharberrituak

Feminismoak gero eta babes handiagoa du jendartean, baina benetan ezagutzen al dugu Euskal Herriko feminismoaren historia? Noiz eta zeri erantzuteko jaio zen gurean feminismoa? Horri erantzuteko asmoz, Edurne Epelde eta Miren Aranguren Emagin elkarteko kideekin batu gara.

2016-10-17  |  Feminismoa

Errekaleor, okupaziotik auzo askera

Hiru urte pasa dira ikasle talde batek Errekaleorreko lehenengo etxebizitza okupatu zutenetik. Geroztik, proiektu ugari jarri ditu martxan 'Errekaleor Bizirik!' taldeak: okindegia, emakume taldea, inprimategia...

2016-10-13  |  Feminismoa

Euskal Herriko emakume errugbilarien I. topaketa

Euskal Herriko emakume errugbilarien I.topaketa egin zen Gasteizen urriaren 3tik 8ra, Udalbiltza Partzuergoak eta Gasteizko Udalak antolaturik,

2016-09-22  |  Feminismoa

"Politika publikoen artean errezen murrizten dutena nazioarteko garapena da"

El Salvadorreko giza eskubideen defendatzaile eta feminista Morena Herreraren eta Montañeros para el Himalaya-ko sortzaile Edurne Pasaban mendizalearen arteko solasaldia.

2016-08-05  |  Feminismoa

Gasteizko jaietan autodefentsa feminista

Gasteizko mugimendu feministaren ekintza ikusgarria 2016ko txupinazoan. "Autodefentsa feminista!" zioen pankarta batekin eraso sexistei aurrea hartzeko deia egin dute.

2016-08-01  |  Feminismoa

Migratzea ez da delitua

"Lan honek munduan gertatzen diren migrazio motak eta kausak aztertzen ditu. Migratzea ez da delitua, baina bai migrazioa eragiten duten arrazoietako asko. Delitua da Hegoaldeko herrialdeak arpilatzea, haien aberastasunak espoliatzea, multinazionalei haien baliabideak garbitzeko bidea...

2016-07-13  |  Feminismoa

Nola "feministizatu" zuten Sanferminetako Txupinazoa?

Ahotsa.info Iruñeko Sanferminetako Txupinazoa "feministizatu" zuten neskekin bildu da. Ekintza nola egin zuten eta zenbat oztopori aurre egin behar izan zieten kontatu diete. Ekimena ongi atera izana mugimendu feminista indartsu dagoenaren erakusle dela azpimarratu nahi izan dute.

2016-07-11  |  Feminismoa

"5.000 urteko logika patriarkala apurtzen saiatzen ari gara emakume kurduok"

Michelle Allison militante kurdua Gasteizen izan zen uztailaren 5ean. Kurdistango orainaz eta etorkizunaz, iraultzako emakumeen paperaz eta mugimendu feministaren erronkez hitz egin zuen.

2016-07-06  |  Feminismoa

Sanferminetan eraso matxistarik ez dela onartuko ozen aldarrikatu dute

Iruñeko mugimendu feminista kalera irten da astearte gauean manifestazio ikusgarrian. Sanfermin hauetan eraso edota indarkeria matxistarik ez dela onartuko adierazi dute. Argazkia: Ekinklik.

2016-07-05  |  Feminismoa

Emakumeak eta sorkuntza

Euskal Herria Zuzenean festibalaren 20. edizioan antolatu zuten "Emakumeak eta sorkuntza" solasaldia.

2016-04-09  |  Feminismoa

Hamaika eraso, hamabi erantzun, milaka lagun Gasteizen

Gasteizen indarkeria matxistaren aurka egindako manifestazio jendetsuari buruzko erreportajea.

2016-03-11  |  Feminismoa

Sukaldetik plazara

Ipar Euskal Herriko emakumeen askapen mugimenduari buruzko dokumentala. Bilgune Feminista, Zelatan Photofilmak eta Emaginen artean egindako lana da.

2016-03-09  |  Feminismoa

Patriarkatua: zapalkuntzez jositako sarea

Non kokatu ditu patriarkatuak emakumeak? Zer da emakume izatea? Non kokatzen ditu patriarkatuak ohiko eskematatik at geratzen diren gorputz eta subjektu guztiak? Noiz gara zapaltzaile eta noiz zapaldu? Galdera horiei guztiei erantzuna ematen saiatu gara Idurre Eskisabel (kazetaria), Mari Luz...

2016-03-08  |  Feminismoa

Lodifobia

Lodifobia ezagutzeko aukera izan dugu Amaia, Itsaso eta Magdaren eskutik. Gorputz lodiak izateagatik baztertuak eta zigortuak diren emakumeak dira hirurak. Beraien esperientziaren berri eman nahi izan dute erreportaje honetan. Sistema kapitalista patriarkalak jazartzen dituela iritzita, gorputz...

2016-02-04  |  Feminismoa

Gazteak botere-harremanen, edertasun kanonen edo zeloen aurrean

Nola bizi dute gazteek feminismoa? Oraingoan, Ertzak saioan gazteei eman diete ahotsa, botere-harremanak, jeloskortasuna, kontrola edo edertasun kanon zorrotzen zama nola kudeatzen duten ezagutzeko. Hernaniko Institutuko Liletak taldearekin batu eta erantzun guztiak bildu dituzte.

2016-02-02  |  Feminismoa

Ezkerreko eraldaketa feminismotik

Hizlariak: Jakin aldizkariko zuzendari Lorea Agirre eta Jule Goikoetxea idazle eta politologoa. 2016ko urtarrilaren 22an Bilboko Hika Ateneoan egin zen solasaldia Rosa Luxemburg jardunaldien barruan.

2016-01-28  |  Feminismoa

"Berdintasunaren aldetik, Espainiako Kongresuan egiten dena aurpegi garbiketa da"

Onintza Enbeita EH Bilduko diputatua Espainiako Gorteetan, Sorginak bideo-sortaren 11. saioan.

2016-01-25  |  Feminismoa

"Gizonen eta emakumeen eskubide administratiboak parekatu nahi ditugu baserrian"

Emakume Baserritarren Elkarteko kide Begoña Aristi Tolosako Aldaba Txiki auzoko baserritarra, Sorginak bideo-sortaren 10. saioan.

2016-01-21  |  Feminismoa

"Indian emakumeekin bakarrik harremanak izatea erabaki nuen"

Amnistia Internazionalarentzat Indian proiektua egin duen Nagore Eceiza argazkilari donostiarra, Sorginak bideo-sortaren bederatzigarren saioan.
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


AmetzagaiƱa Argia Antza iametza Adur Luditoys