Eskoziari eskumen gehiago ematea erabaki du Erresuma Batuak

Eskoziako erreferendumean ezetza nagusitu ondoren ‘Smith batzordeak’ hainbat konpetentzia eman dizkio ostegun honetan Eskoziari, horien artean fiskalitatearena.

Eskoziako laboristak: galdeketaren ostean desagertzeko zorian dagoen espeziea

Azken inkestek laboristen porrot politikoa islatu dute Eskozian. Hauteskundeak urrian egingo balira, 41 eserleku izatetik lau izatera igaroko lirateke.

Alex Salmondek iradoki du 2015ean legebiltzarkide izan daitekeela

Alex Salmond Eskoziako lehen ministroak BBCn egindako elkarrizketa batean esan du ez duela erabakirik hartu parlamentura itzultzearen inguruan, baina ateak “irekita” daudela.

Galdeketa airean

Badakizu marka guztiak hautsi dituen jendetza elkartu dela irailaren 11n Bartzelonan, baita zer eskatu duen ere: azaroaren 9an Kataluniaren independentziari baiezkoa ala ezezkoa eman nahi diola erreferendumean. Apika, interesatuko zaizu jakitea zer arnasten den Esteladen herrian gaia hain bero egoteko. Prozesua gertutik jarraitzen dutenen bidez azalduko dizugu.

Salmond nagusi independentziaren inguruko azken buruz burukoan

Astelehen gauean izan dute Eskoziako lehen ministro Alex Salmondek eta independentziaren kontrako kanpainako buru Alistair Darlingek independentziari buruzko bigarren eta azken telebistako eztabaida. The Guardian-ek eginiko galdeketaren arabera, Salmondek erraz irabazi duela uste dute herritarrek.

Hizkuntza bat hiltzen denean

Mexikoko jatorrizko hizkuntzetan irakurritako animaziozko ipuinak biltzen ditu 68 voces proiektu interesgarriak. 68 dira egungo Mexikoko mugen barruan hitz egiten diren hizkuntzak. 11 hizkuntza familiatan eta 364 aldaeratan banatuta paisai linguistiko oparoa sortzen dute. Aberatsa baina arrisku bizian dagoena. Izan ere, 68 hizkuntza horietatik erdia desagertzeko arriskuan dago.  

Independentzia bai ala ez? Eskoziaren patua telebistako eztabaida batean

Eskoziako erreferendumean bozkatzeko hilabete eta erdi baino ez da falta eta astearte gauean garrantzia izan dezakeen buruz buruko eztabaida egin zuten telebistan.

Silesiarrek herri gisa onartuak izateko eskatu dute Polonian

Silesiako autonomiaren aldeko mugimenduak Gutxiengoen Legea aldatzeko eskatu dio Poloniako parlamentuari. Silesiarrak talde etniko bezala aitortuak izan daitezen nahi dute eta 124.000 sinadura batu dituzte. Aurten zortzigarren urtez, autonomiaren aldeko martxa egin dute larunbatean Katowice hiriburuan.

Hizkuntza bat hiltzen denean

Mexikoko jatorrizko hizkuntzetan irakurritako animaziozko ipuinak biltzen ditu 68 voces proiektu interesgarriak. Egungo Mexikoko mugen barruan 68 hizkuntza hitz egiten dira. Arrisku bizian dagoen paisai linguistiko aberatsa.

Glasgow, txiroak 54 urterekin hiltzen diren hiri aberatsa

Eskoziako hiri nagusi den Glasgow benetan bi dira. Auzo pobreenetan jaio direnak batez beste 28 urte gutxiago bizi dira alderdi aberatsenean sortuak baino. Munduko Osasun Erakundeak salatu zuen 2008an baina sei urteotan leizea are gehiago sakondu da, berrikitan Oxfamek salatu duenez. Murrizketa eta karitate gehiago agindu diete.

Euskal doinuak Edinburgon

Eskoziako euskal diasporak asteburu honetan Euskal Jaia ospatu du Edinburgoko kaleetan. Euskal errealitatea eta kultura bertakoei zein bertan bizi diren beste nazio batzuetako jendeari gerturatzea zuen helburu ekimenak, eta baita lortu ere.

Alaskako 20 hizkuntza indigenei ofizialtasuna aitortu diete

Alaskako estatuak bertako hizkuntza propio edo indigenei ofizialtasuna eman die, AEBetan, Ktoo.org gunean irakurri dugunez. Hauek dira hizkuntzak: Inupiaq, Yupik siberiarra, Yup’ik Erdialdeko Alaskarra, Alutiiq, Unanga, Dena’ina, Deg Xinag, Holikachuk, Koyukon, Iparraldeko Kuskokwim, Gwich’in, Tanana, Iparraldeko Tanana, Tanacross, Hän, Ahtna, Eyak, Tlingit, Haida, eta Tsimshiarra.
EHZ

Kultura minorizatuetako musikariei ateak ireki dizkie EHZ festibaleko lehiaketak

Euskal Herria Zuzenean festibalak musika lehiaketa martxan jarri du aurten ere ekaineko jaialdiari begira. Azkeneko urteotan Euskal Herriko taldeei zuzendurik zegoen. Aurten aldiz, eskemak apurtu eta ateak ireki dituzte, nazioarteari begiratuz. 

EZLNk 20 urte, neoliberalismoaren aurkako erresistentzian ikur

Francisco Javier Mina Txiapasekiko Elkartasun Plataformako kideak Público egunkarian argitaratutako gutuna euskaratu dugu. EZLNren ibilbidearen errepasotxoa egiten du eta laster ekimen berriak datozela iragartzen du. Adi egongo gara.

Desagertzeko zorian dauden hainbat herri zoragarri

Liburu baten aitzakian, munduan sakabanatuta bizi diren hainbat kulturari errepaso txiki bat egingo diegu. XXI. mendera beren ohitura eta bizimodua mantenduz iritsi diren hainbat triburen argazkiak atera ditu Jimmy Nelson argazkilariak. Before they pass away izenez argitaratu du, eta euskaraz, Desagertu aurretik itzul genezake.

EH Bildu hainbat alderdirekin hitz egiten ari da Europako hauteskundeetara aurkezteko

Ara egunkariak aurreratu zuen orain egun batzuk ERC eta EH Bildu batera aurkez daitezkeela Europar Batasuneko hauteskundeetara. Koalizio abertzaleak jakinarazi du beste hainbat alderdirekin ere kontaktuan dagoela.

Margallo: independentzia adostua ez da posible Katalunian

Kataluniak bere kabuz aldarrikatu beharko luke independentzia eta ez da posible halako prozesurik Espainiarekin adostasunez egitea, hori da Espainiako atzerri ministro José Manuel García Margallok gaur Madrilen emandako hitzaldi batean adierazi duena: “Espainiak inoiz ez luke autodeterminazioa adostuko”.  Eta ohartarazi duenez, Kataluniak indedependentzia aldarrikatuko balu, horrek ondorio larriak izango lituzke Katalunia eta Espainiarentzat.

'Bakea tokian-tokian eraikitzen' nazioarteko konferentzia Donostian

Donostiara munduko hainbat hiritako alkateak etorriko dira urriaren 10ean eta 11n, “Bakea tokian-tokian eraikitzen” lemapean egingo diren jardunaldietan parte hartzera.

Kanadako inuitak baliabide naturalen eskumenak lortu nahian

Kanada iparraldeko Nunavut lurraldean bizi den gehiengo inuita Ottawari baliabide naturalen eskumenak eskatzen ari da. Estatuko gainontzeko lurralde eta probintziek beren baliabide naturalen konpententziak dituzte, eta inuitek ere hala nahi dute.

Zergatik ez dute kanpoko munduarekin harremanik (nahi) zenbait herrik?

Badira beren bizimoduari eutsi eta kanpo munduarekin harremanik gabe bizi diren herriak. 100 bat geratzen direla kalkulatzen dute adituek. Gehienak eremu oihantsuetan biltzen dira, Hego Ameriketan edo Ginea Berrian kasu. Herri isolatu hauek guretzat ohikoak diren gaixotasunen aurkako inmunitaterik ez dute, eta harremana izateak ehuneko handiak hil ditzakela frogatuta dago.

Hizkuntzen ofizialtasuna Gobernuan eta Biltzarrean, Polinesiaren eskaera Frantziari

Frantziako Konstituzioari emendakina jartzeko eskatu du herrialde horren menpe den Polinesiako Biltzarrak. Parlamentuko saioa tahitieraz egin zela argudiatuta Parisek bi lege polinesiar baliorik gabe utzi ostean dator eskaera. 

Legez 16 urtetik gorakoek hartuko dute parte Eskoziako erreferendumean

Lehengo astean onartu zuen Eskoziako Legebiltzarrak 18 urtez berakoei lurraldearen autodeterminazio erreferendumean bozkatzeko aukera ematen dien legea.

Australiako aborigenak, argazki galeria

National Geographic aldizkarian Australiako aborigenei buruzko foto erreportaje ederra egin dute. Uhartean 50.000 urtez bizitu arren, egun Australiako biztanleen %3 baino gutxiago dira. Beren kultura, bizimodua eta mundu ikuskera pixkana desagertzen ari dira. Hala ere, egun oraindik eusten diote eta argazkiok horren froga dira. Amy Toensing-en lana.

Mendebaldeko sezesio prozesuak eta erreferendumak

EHUko ikerlari talde bat egon gara New Yorkeko Columbia Unibertsitatean euskal estatugintzari buruzko ikerketak aurkezten. Mendebaldeko sezesio prozesuak aztertzerakoan, Eskozia, Flandria, Katalunia eta Quebec konparatu ohi dira. Kanpoan Euskal Herria geratzen da aldarrikapen independentista...

Hego Tirol eta Aosta Haraneko gehiengoa alderdi autonomisten alde Italiako hauteskundeetan

Italiako hauteskundeek herrialdeko mugimendu autonomista eta independentisten argazki eguneratua utzi digute, Nationalia webguneak txukun jaso duenez. Bertan irakur dezakegu aosta harandarren %70ek eta hego tiroldarren %60k ez duela Italiako alderdi estatalistarik bozkatu. Sardiniako abertzaletasuna 2008ko hauteskunde orokorrekin alderatuta pixka bat hazi da eta %3,4aren bueltan geratu da. Veneton emaitza are kaxkarragoak, guztira %2,3a lortu dute. Puntuka errepasatuko ditugu.

Gaurko deitu du mundu mailako ekintza eguna Idle No More mugimenduak

Urtarrilaren 28rako deitu zuen Idle No More mugimenduak mundu mailako ekintza eguna. Hau da, gaurko. Beren webgunean irakur daiteke munduko hainbat hiritan protestak deituta daudela. Gehienak Kanadan bertan dira, 30etik gora. Ikusi egin beharko da zenbateko eragina izatea lortzen duten, eta hemendik aurrera mugimendua nola planteatzen jarraitzen duten.

#idlenomore Kanadako indigena haserretuek aldarri

Kanadako jende askoren egonezin eta haserreak bildu ditu Idle No More mugimenduak: hiri aberatsen bazterretan abandonaturik bizirauten duten indigenenak, petrolio-hodi berriek eta harea alkitrandunak ustiatzeko lantegiek kaltetu zein kezkarazitakoenak, Estatuak herritarrei zeuzkaten babes sozialak kentzeagatik oldartzen direnenak...

Eskubidea... eta patrika

Estatu independente izan nahi duen erabakiko du Eskoziak 2014an eta Europa osoan helburu bera duten herrientzat erreferente bihurtu da. Krisiak indartu egin ditu mugimendu independentistak Katalunian eta Flandrian ere. Europako puzzlea pieza txikiagoz osatzen hasteko lehen urratsak ote dira?

Ofiziala da Eskoziak hasiko duen erreferendum prozesua

Eskoziak erreferenduma egiteko zuen oztoporik handiena gainditu da Erresuma Batuak aurrera jarraitzeko akordioa historikoa sinatu ostean. Erresuma Batuak aukera eman orduko hasi du Eskoziak prozesua.

Westminsterrek dio Eskoziari utzi behar zaiola bere erreferenduma antolatzen

Erresuma Batuko Parlamentuko (Westminster) Komunen Ganberako eskoziar gaietarako batzordeak Gobernu Britainiarrari eskatu dio Eskoziari utz diezaiola erreferendumaren baldintzak zehazten. Eskoziarrek euren independentziaren alde boza emango dutela aurreikusita dute baina oraindik ez  dute egunik zehaztu, eta kontsulta nork deituko duen ere erabakitzeke dago, Britainia Handiko Westminsterreko legebiltzarrak ala Holyrrodeko Parlamentu eskoziarrak.
Multimedia

2014-12-02  |  Estaturik gabeko nazioak

Hamaika hizkuntza, borroka bakarra

Askapena erakunde internazionalistak eta EHE eragile euskaltzaleak Euskararen Nazioarteko Egunerako (ENE) bideoa egin dute auzolanean. Herrialde Katalanetatik, Maputxe Herritik, Aragoitik, Korsikatik, Bolibiatik, Irlandatik eta Japoniatik iritsitako mezuekin osatu duten ikus-entzunezkoa. Munduko...

2014-11-27  |  Estaturik gabeko nazioak

Eutsi edo hil

ikuspegi indigena batetik, lurra, hezkuntza, hizkuntzak eta "Bizitze Ona" bezalako gaiak jorratzen ditu bideoak. Mugarik gabe elkarteak antolatutako “Eutsi edo Hil” jardunaldien barruan, Guatemala eta Kolonbiako hiru emakume lider indígena egon ziren euren...

2013-09-23  |  Estaturik gabeko nazioak

Pablo Gonzalez, Andaluziako SAT sindikatuko kidea

Pablo Gonzalez Corrales (1988, Gilena, Andaluzia) SAT-Gazteriako militantea, uda honetan sindikatuaren borroken berri ematen aritu da Euskal Herrian zehar. Iturria:

2013-01-17  |  Estaturik gabeko nazioak

Ez tematu ingelesarekin!

Gure hizkuntza maitatzea eskatzen digu bideo honetan Patricia Ryan irakasleak. Sortzez Ingalaterrakoa bada ere, azken 30-40 urteetan ingeles irakasle aritu da arabiar golkoko zenbait herrialdetan. Egun, Dubaiko Zayed unibertsitatean ari da lanean, eta Zuzenbidean master bat ikasten ari du. TED...

2011-05-03  |  Estaturik gabeko nazioak

Ongota hizkuntza desagertze bidean

Ongota hizkuntza, eta haren ondorioz, identitatea nola galtzen ari den ikusten ari dira egun Etiopia hegoaldeko Ongota gizon-emakumeak. Ongota komunitatea 120 bat pertsonak osatzen badute ere, zazpi dira soilik hizkuntzari eusten diotenak.

2011-04-18  |  Estaturik gabeko nazioak

Wichita hizkuntzaren azken hiztuna

Al Jazeerak egindako bideo honetan, Wichita hizkuntzan hezi zen azken emakumearen testigantza jasotzen da. Bideoa 'iratisarasua' erabiltzaileak itzuli du euskarara. Oharra: Euskarazko azpitituluekin ikusteko, irudiaren azpian 'Basque' jarri behar du. Ez balu jarriko,...
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


Ametzagai├▒a Argia Antza iametza Adur Luditoys