Bortxaketaren kultura klasikoa

  • Grezia. K.a VII. mendea. Himno homerikoak izeneko poema sortako alerik zaharrena sortu zuten, Demeter jainkosaren berri jasotzen zuena.

Nagore Irazustabarrena Uranga @irazustabarrena
2018ko uztailaren 15a
Luca Giordanoren ‘Persefoneren bahiketa’. Persefone Hades azpimunduko jainkoak bahitu eta bortxatu zuen eta hori ez da, inolaz ere, mitologia klasikoko bortxaketa kasu bakarra.
Luca Giordanoren ‘Persefoneren bahiketa’. Persefone Hades azpimunduko jainkoak bahitu eta bortxatu zuen eta hori ez da, inolaz ere, mitologia klasikoko bortxaketa kasu bakarra.

Demeter, Kronos eta Rearen alaba, Gea amalurraren oinordekoa zen. Zeus anaiak bortxatu zuen eta, ondorioz, Persefone alaba jaio zen. Persefone ere Hades osabak, azpimunduko jainkoak, bahitu eta bortxatuko zuen.

Alaba azpimunduan gatibu zegoela, Demeter amak Lurra ibili zuen Persefoneren bila. Bitartean, Demeterren beste anaia bat, Poseidon, arrebaren atzetik ibili zen hura bortxatu nahian. Azkenean, Demeterrek behor itxura hartu zuela ikusirik, Poseidon zaldi bihurtu zen eta bere helburua lortu zuen.

Zeusek erabaki bat hartu zuen orduan: Persefonek, handik aurrera, sei hilabete emango zituen azpimunduan haren osaba eta bortxatzailearekin, eta urteko beste sei hilabete Olinpoan egongo zen, amarekin. Demeterren pozak argia eta bizitza ekartzen zituen Lurrera sei hilabete horietan, udaberrian eta udan. Persefone bahitzailearen azpimundura itzultzen zenean, ordea, tristura, udazkena eta, gero, negua nagusitzen ziren. Eta, horrela, intzestu eta bortxaketa zurrunbiloa medio, azaldu zuen greziar mitologiak urtaroen joan-etorria, bizitzaren urteroko zikloa.

Baina hori adibide bat besterik ez da. Teseok Troiako Helena bortxatu zuen. Kastor eta Poluxek Leuziporen alabak, Febe eta Hilaira, bahitu eta bortxatu zituzten eta gero haiekin ezkondu ziren, Sexto Tarkinio printzeak Lukrezia bortxatu zuen. Filomela, aldiz, bere koinatu Tereok bortxatu zuen. Poseidonek ez zuen soilik arreba eraso, Medusa ere bai. Baina arlo horretan ere Zeus izan zen nagusi; Demeterrez gain, Antiope, Ganimedes, Europa, Leda... bortxatu zituen Olinpoko jainkoen erregeak. Eta ezin ahaztu, kondairaren arabera, Erromako fundatzaileek Sabinak masan bortxatu zituztela.

Gilbert Higuet (1906-1978) historialari klasizistak esan zuen moduan, “gure mundua Grezia eta Erromaren jarraipena da. Gure jarduera intelektual eta espiritual gehienetan erromatarren bilobak eta greziarren birbilobak gara. Beste eragin batzuek ere lagundu digute garena izaten, baina greko-erromatar bultzada izan zen aberatsena eta indartsuena”.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Indarkeria matxista kanaletik interesatuko zaizu...
2018-07-22 | Itxaro Borda
Juana Bixenta, ez etsi!

Jon Garaño eta Aitor Arregiren 2017ko Handia filmak XIX. mende erditsuko Gipuzkoa sakoneko –halakorik baldin bada– giroa hedatu zigun pantailetan: etxetiarren pobrezia larria, jabeen opulantzia, bakoitza berea ateratzen saiatzen zela, batzuek anaia baten akromegalia txanpon trukean maneiatzen zutela eta besteek, Juana Bixenta Olabe distiratsuaren pare, finean Nagusi Jaunarekin ezkontzea lortzen zuketela!


2018-07-20 | Berria egunkaria
Sei pertsona atxilotu dituzte Bizkaian, sexu esplotazioaren kontrako operazio batean

Beste hamazazpi atxilotu ditu Poliziak Kantabrian. Emakumezkoen sexu esplotaziorako sare bat eratzea leporatzen die. Poliziak Trapagarango (Bizkaia) prostituzio lokal bat itxi du.


2018-07-18 | ARGIA
Emakume bati eraso egin dio gizon batek Oreretan

Erasoa astearte goizaldean gertatu da, eta emakumea ospitaleratu behar izan dute.


2018-07-18 | ARGIA
Sanferminetako bortxatzaileentzat behin-behineko askatasuna berretsi du Nafarroako Auzitegiak

Fiskaltzak eta akusazio partikularrek helegitea jarri zuten Sanferminetako talde bortxaketan parte hartu zutenak behin behinean aske uztearen kontra, baina Nafarroako Auzitegiak atzera bota du errekurtsoa. Magistratuetako baten kontrako bozkarekin, behin-behineko askatasunean jarraituko dute ‘La Manada’ kasuko bostek.


2018-07-12 | ARGIA
Munduko Futbol Koparekin indarkeria matxista areagotzen dela ohartarazi du Ingalaterrako kanpaina batek

Kanpaina osatzen duten irudietan, indarkeria zantzuak dituzten emakumeen aurpegiak ageri dira, zauriei herrialde ezberdinetako banderen itxura emanez. Sudurretik odola darion emakume baten argazkiak irudikatzen du Ingalaterrako bandera, San Jorgeren gurutzea odolez marraztuta.


2018-07-11 | ARGIA
Sanferminetako talde-bortxaketan parte hartu zuen militarrak Espainiako armadan jardun ahalko du berriz

Espainiako Estatuaren Defentsako Buletin Ofizialak astearte honetan argitaratu duenez, Alfonso Jesus Cabezuelo “La Manada”-ko kideari ezarritako suspentsioa bertan behera geratu da eta berriz jardun ahalko du armadan. Antonio Manuel Guerrero Guardia Zibilak ostera, oinarrizko soldata kobratzen jarraitzen du, epaimahaiak behin betiko epaia eman artean.


2018-07-10 | ARGIA
Lau gizonezko atxilotu dituzte azken hiru egunetan, emakumeen kontrako erasoengatik

Igandetik asteartera bitartean eman dira atxiloketak, Iruñean, Gasteizen eta Irunen.


Justiziari uluka

Espainiako epaitegietan justizia eskatzea eguerdian ilargi bila ibiltzearen parekoa da. Saia zaitezke, baina normalean ez duzu lortuko. Asko jota, otsoen uluak entzungo dituzu.

Ez da espainiar justiziak euskaldunak ez gaituela babesten, espainiar justizia sistema euskaldunon etsaia da.

Ez da espainiar justiziak emakumeak ez gaituela babesten, espainiar justizia sistema emakumeon etsaia da.

Ez da bakarrik botere banaketa ez dela existitzen, baizik eta epaileak eurek direla politika... [+]


2018-07-06 | Nahia Ibarzabal
Pasaportea berritzen saiatu zen 'La Manadako' guardia zibila behin-behinean aske utzi dute

Antonio Manuel Guerrero ‘La Manadako’ guardia zibila, kartzelatik irten eta hiru egunera pasaportea berritzen saiatu zen. Ostegunean egin da auzi saioa Nafarroako Auzitegian eta epaileek erabakia hartu arte libre utzi dute.


Frantziako Senatuak sexu erasoen aurkako legea onartu du

Aldeko 224 boz eta kontrako 22 jaso ditu testuak. Adingabeen «onespenik ezaren presuntzioa» kenduta pasatu denez, 15 urtez azpikoak ez babestea leporatu diote.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude