Bidelagun bat Gernikaren zidorretan

  • Espazioaren barrea (Gernika) erakusketan eginiko bisita gidatuaren kronika. Non: Donostian, San Telmo museoan. Noiz: Urtarrilaren 27an. Erakusketa zabalik otsailaren 25era arte.

Itziar Ugarte Irizar @itzugarte
2018ko otsailaren 18a

Larunbat goiza da. Eta han noa, itsas albotik, Urgull azpira, Jose Ramon Amondarainen Espazioaren barrea (Gernika) ikustera. Hamaikak jotzear sartu naiz San Telmora, lehen aldia dudan arren, bai baitakit orduan direla euskarazko bisita gidatuak. Sarrerakoak aurkeztu dit bisita egingo didan langilea, dei dezagun, M.

“Badirudi zu bakarrik egongo zarela”, diost. Tira, sorbaldak jaso, eta atzetik noa. Ate bat igaro, eta erakusketan sartu aurretik, sarreratxoa egin dit M-k. “Jendeak uste du Picassoren Gernika-ri buruzkoa dela erakusketa, baina ez: J.R. Amondarainen erakusketa bat da. Gernika aitzakia baino ez da”.

Bidelagun bihurtu gara, hemen eta orain, M eta biok. Erakusketaren atarian gaude, eta egurrezko zortzi kaxa handi ditugu parean. 2012an, Gernikaren 75. urtemugan, Dora Maarrek artistari egin zizkion zortzi argazkiak margotu zituen Amondarainek Gernikaren tamainan, Gasteizko Artiumerako. Picassoren oinordekoek jabetza eskubideak baliatuta, lanak kentzera behartu zuten. Bada, debekatutako oihal horiek daude kaxetan, azaldu dit M-k. Eta hor, lanok erakusteko ezinean eta arte sistemaren arrakaletan, ardaztu du Espazioaren barrea (Gernika) Amondarainek.

Orain bai, erakusketa aurrez aurre daukagu. Eskuineko bidean, hiru koadro daude –zuri-beltzean, koloretan eta kamuflaje koloretan–. “Gernikaren figurak ezin dira kopiatu, estiloa bai”, azaldu du antzekotasuna M-k. Hiru margolanetan azkena tamaina bikoitzekoa da. “Zergatik?”, diot. “Bisitaria txikiago sentiarazteko Gernika den ikonoaren aurrean”, dio. Ezkerraldean, olioa lehortuz egindako eskultura txikiak daude zintzilik. “Macguffin-ak” direla dio M-k, aitzakia bat. Kiskalita dirudite, eta bonbardaketaren usain errea dakarte. “Picassoren munduko sinboloak koadrotik atera ditu: margoaren materializazioa”. Ados diot buruarekin, ukitzen dut ideia.

Jarraitzen dugu erakusketatik pasieran, eta, iruditzen zait, azkena erakutsi didanak harrapatu nauela gehien. Argazkiak dirudite, baina margolanak dira, ikusleak gurutzatu eta eztabaidan jarri beharrekoak: Reina Sofian Gernikaren kontserbazioa egiten duen Pablito ordenagailua, Artiumeko sala bat, Gernikaren graffiti bat Gernika Espainiara heldu zenekoa, soldadu estatubatuarrak IwoJima-n eta hala hamasei lan denera. “Gernikaren biografiari buruzko marrazkiak dira”, dio M-k.

Horrekin amaitutzat eman ditu azalpenak. Niretzat baino ez, eta, halere, gogo biziz aritu da. Arratsaldean beste bisita bat duela diost, espainolez, eta hor bai, talde majoa elkartu ohi dela. Horma kontrako aulki batera itzuli da M, eta ibilitako bidea desibiltzen joan naiz ni. Gomendioa esan gabe doa: otsailaren 25era arte ibili ahalko dira Gernikaren zidorrak.

Kanal hauetan artxibatua: Artea  |  Donostia  |  Gernika 1937

Artea kanaletik interesatuko zaizu...
2018-04-15 | Nere Lujanbio
Itziar Okariz
"Ulermena etengabeko diskriminazio prozesua da"

Bere lana batik bat performanceetan eta ekintzetan oinarritzen bada ere, eskulturarekin identifikatzen den artista da Itziar Okariz donostiarra. Donostiako Tabakaleran I Never Said Umbrella erakusketa du ikusgai, ekainaren 3ra bitarte.


"Gero eta gutxiago baloratzen da artea, errentagarritasun kontuengatik"
MULTIMEDIA - elkarrizketa

Gonzalo Etxebarria (Bilbo - 1954) Zuberoan bizi den margolaria da. Arkitektura ikasi zuen lehenik Madrilen eta margolaritzarako zaletasuna Debako arte eskolan iritsi zitzaion gero, Jorge Oteiza maisuaren gerizan. Orain sormenaren zerumugak aztertzen eta partekatzen ditu Uztaro lantegian, Mendikotan. Elkarrizketa EKEren webgunean irakur daiteke.


2018-04-01 | Xabier Gantzarain
Xare Alvarez Berakoetxea
Materia eta forma

Batzuetan erreferentzia garbia da, eta materiak harritzen zaitu: indioilarraren bi luma, metalizatuak, marmorezko euskarri batean sartuak. 2017ko Antton Abbadia saria jaso zuenean Ibon Sarasolari eman zioten oroigarria berak egin zuen. Beste batzuetan ez dago erreferentzia argirik, materia baino ez duzu begien aurrean, materia eta forma, eta orduan hagitzez ederragoa da, enigmatikoa.

Gaztea da Xare Alvarez Berakoetxea (Donostia, 1990eko ekainaren 25a). Pauso sendoz hasi du bidea: Parisen... [+]


Paula Olaz, musika konpositorea
"Soinu-bandaren helburua ez da eszenari lagun egitea, eszenari beste zerbait gehitzea baizik"

Bizitza zer den, hara non elkartu diren mahai baten bueltan orain hamar urte eskas itzulpengintza ikasi zuten bi. Bizitza zer den, puntako soinu-bandak egiten dabil gaur egun orain hamar urte eskas itzulpengintza ikasi zuenetako bat: Paula Olaz. Eta hori dute elkartzeko aitzakia bi ikasle ohiek: Olazek solaskideari kontatu dizkio zineman aditzen dugun musikaren nondik norakoak.


Anakrusa 01: Lumi taldea
MULTIMEDIA - Blai, gazteon telebista

Barneak husteagatik, arreta deitzeko, beste inola esateko ezintasunagatik, helarazi, eraiki, askatu edota ezagutzeko, bitarteko lurralde eleanitzagatik, bihurtzearren... Batek daki zergatik edo zertarako sortzen dugun. Anakrusaren lehen saiora Lumi eta Lehior Bilbao gonbidatu ditugu Donostiako Intxaurrondoko Letaman Gaztetxera, hasierako isilune horiek aztertu, uztartu eta azal ditzaten.

Topatu, Kanaldude eta Hamaika Telebistaren babesarekin.


2018-03-18 | Xabier Gantzarain
Sahatsa Jauregi
Garai baten ikurrak

2007an Arte Ederretan lizentziatu zenetik arte esparruan dihardu lanean gelditu gabe. Okela Sormen Lantegiko kide da gaur egun Sahatsa Jauregi Azkarate (Itaparica, Brasil, 1984ko irailaren 25a).

Sari berezia lortu zuen 2013an Gipuzkoako Artista Berrien programan, Goods. Ondasuna proiektuagatik. “Lan metodologia zehatz batetik abiatzen naiz arte jardunean: bildumagilearena. Argazkiz eta objektuz osatzen den amaiera gabeko atlas batean biltzen ditut, erakargarriak egiten zaizkidan ikur... [+]


2018-03-13 | ARGIA
Frida Kahlo Barbie bihurtu dute: ikono feminista desitxuratzeak artistaren familia haserretu du

Mattel panpin-enpresak Frida Kahlo artista mexikarraren Barbie bat merkaturatu du martxoaren 8arekin lotuta. Produktuak zeresana eman du, besteak beste, Kahloren familiari ez diotelako lehenago jakinarazi.


2018-03-04 | Xabier Gantzarain
Joseba Eskubi
Izuaren balizko zientzia

Arte Ederretako irakaslea izateaz gain, artista ere bada Joseba Eskubi Munitis (Bilbo, 1967ko apirilaren 10a). Forma organikoak pintatzeko joera izan du beti, bere eskutik bizia hartzen duten organismoak, izuaren balizko zientzia baterako partikulak, auskalo zein mundutako izakiak, gauzakiak, gizakiak, auskalo zein infernutakoak. Eguneroko horretakoak, beharbada. Atzizkia da gakoa: -kiak. Zerbaiten zati, zerbaiten hondar, zerbaitetik eratorriak. Saihets batetik datozen saiheskiak.

Belleza... [+]


2018-02-23 | Goiena
Horma margotuak biltzen eta ikertzen aritu da Arrasateko ikerlari bat 2011tik hona

Josune Murgoitio ikertzailea Arrasateko eta Euskal Herriko hormetako pintaketak batzen aritu da 2011a ezkero. Horien esanahia eta erabilera sinbolikoa aztertu ditu, eta horri buruzko erakusketa jarriko du Kulturaten otsailaren 28tik martxoaren 24ra


ARCOtik erretiratutako preso politikoen obra 80.000 euroan erosi dute

Santiago Sierra artistaren Preso politikoak obra erosi du Tatxo Benetek, Público egunkariak argitaratu duenez. Egunkari digital horren jabea den Mediapro taldeko bazkidea da Benet eta 80.000 euro ordaindu ditu artelanarengatik.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude