Langabezian ez gaude gustura lanean ere ez

  • Lan gutxiago egin, pertsona gehiagok behar egiteko eta hobeto bizitzeko. Utopia zena jokaleku errealista izatera pasatu da. Think tank ausartenak dagoeneko hasi dira datorren enplegua irudikatzen.

Jon Artza
2018ko otsailaren 11

Bai, bagenekien: lana krisian dago. 1990. urte inguruan Jeremy Rifkin-ek The end of work (Lanaren amaiera) klasikoan ohartarazi zigunetik, aurreikuspenik okerrenak betetzen ari dira. Baina orain egiaztatzen ari gara: lana —zehazki, ‘enplegu’ ordaindua— laugarren Industria Iraultzan amaituko da, gizarte eta lan egitura birrintzen ari den golem bat bailitzan robotizazioari aurrera eginarazten dioten automatizazio digitalari eta inteligentzia artifizialari esker.

Oraingoz, mezulariak ari dira iristen: langabezia estrukturala, zabor lana, lan erreformak, emigrazioa... Labur esanda, prekarietatea sistema gisa. Egoera kritiko honetan zenbait proposamen indar hartzen ari dira, hala nola oinarrizko errenta unibertsala eta enpleguaren banaketa; bigarren horren adibide da Banatu taldeak proposatu duen eta Nafarroan aitzindari den administrazio publikoetan lana banatzeko Foru Legea.

“Gutxiago lan egin, pertsona gehiagok lan egiteko eta hobeto bizitzeko”, utopia jokaleku errealista izatera pasatu da, baldin eta, paradoxikoki, kapitalismoak gatazka eutsiezinik gabe biziraun nahi badu. Jacques Ellul-ek salatu bezala kapitalismoak eta marxismoak —kristautasunaren bedeinkazioarekin— berdin partekatzen duten “lanaren ideologia” santifikatzailean harrapatuta, oraindik ez dugu aurkitu postlangilearen duintasuna, Jünger-en Langilea ordezkatuz etorkizuneko protagonista izango den “langabetu aktiboaren” figura.

Hiperlangabezia

Think tank ausartenak dagoeneko hasi dira datorren hiperlangabezia saihesteko formulak pentsatzen: zaintzak ustiatzea, big data merkantilizatzea, roboten gaineko zergak… ELGA Ekonomia Lankidetza eta Garapenerako Antolakundearen txosten berri baten arabera, Espainia, Austria eta Alemania dira robotizazioak eragiteko arriskurik handiena duten Europako herrialdeak (%12, bataz bestekoa %9koa denean); batzuk industrializazio maila handiagatik, besteak kualifikazio maila txikiagatik. 2013ko The Future of Employment txostenaren arabera, automatizatzeko aukera gutxien duen lanpostua jolas-terapeutarena da eta hori ez da oso lasaigarria.

Arazoa da, paradigma aldatzen ari den bitartean, prekarietatean daudenen baldintzak nabarmen ari direla okerrera egiten, eta ez dirudi sindikatu nagusiak beren buruari reset egiteko gai direnik. Ondorioz, etorkizuneko lan gatazkatan parte hartuko duten ekimenak sortzen ari dira, bereziki, gazteen sektorean, esaterako, Iruñerriko Langileon Autodefentsa Sarea.

Jussieuko langabetuen batzarrak ohartarazi zigun: “Langabezia desagerrarazteko modurik onena lana abolitzea da”. Egokieraz baliatzen den boutade situazionista dirudi, baina hobe dugu postlanaren koan gisa hartzea. Paul Lafarguek, Marxen suhi bihurri eta nagikeria eskubidearen aitzindariak, ederki ulertuko luke, beharbada, hemendik gutxira, Bartebly-ek, Melvilleren pertsonaiak esaten zuen hura esango baitugu: nahiago nuke ez lanik egin… eta gozatuz, matxinatuz eta biziz egin ekarpena gizarteari.

Artikulu hau Hordago - El Saltok argitaratu du eta Creative Commons lizentziari esker ekarri dugu gurera euskaratuta.

Kanal hauetan artxibatua: Langile borroka  |  Langabezia

Langile borroka kanaletik interesatuko zaizu...
Disney azaleratu zuen greba

Hollywood, 1923. Walter Elias Disneyk The Walt Disney Company sortu zuen. Sortzaileak etengabe gogorarazten zuenez, Hollywoodera eskuan kamera zahar bat zuela eta poltsikoan 40 dolar zituela iritsi zen.


ETAren ostean, zer?

ELAk urrats historiko eta positibotzat jotzen du ETA desegin izana. Behin iritsi delarik hainbeste kosta izan den ziklo honen itxiera, konpondu beharreko gai garrantzitsuak daude ebazteko: normalizazio politikoa, biktimak, presoak, estatus politikoa...


Sexu eta genero aniztasuna eskolan lantzeko unitate didaktikoa

Iraultzeko prest! unitate didaktikoa argitaratu berri dute, sexu eta genero aniztasuna ikasgelan lantzeko. Haur Hezkuntzatik Batxilergoraino, maila bakoitzera egokitutako materiala eta ekintzak proposatzen dira. “Jaio aurretik heterosexualak izango garela aurreikusten duen araua zalantzan jartzea” du helburu unitateak, “neska eta mutiletan, femeninoan eta maskulinoan banatzen gaituen eta rol jakinak esleitzen dizkigun heteroarauak guztiongan nola eragiten duen... [+]


Gipuzkoako eraikuntzako greba mehatxuak patronala estutu du beste proposamen bat egitera

Asteazkenean bildu dira Adegi Gipuzkoako enpresarien elkartea eta LAB eta ELA sindikatuak Gipuzkoako eraikuntza sektoreko hitzarmenaz hitz egiteko. Ez dira adostasunera iritsi, sindikatuek ez baitute nahikoa urrats ikusi patronalaren proposamenean. Hala, greba egiteko aukerak aurrera jarraitzen du; maiatzaren 22an izango da hurrengo bilera.


Itunpeko ikastetxe pribatuetako langileak greban, hitzarmena berritzea helburu

EAEko Gizarte ekimeneko itunpeko ikastetxeetako langileek (tartean Kristau Eskolakoek eta IZEA Irakaskuntza Zentroen Elkarte Autonomokoek) greba egin dute astearte eta asteazken honetan. Hiru urteko negoziazio eskaeren ostean, 10.000 langileri eragiten dien hitzarmena berritzeko patronalak jarrera “inmobilista” izaten jarraitzen duela salatu dute sindikatuek.


EAEko hezkuntza publikoak badu aurre-akordioa

EAEko irakaskuntza publikoko baldintzak hobetzea helburu izan duten urtebeteko mobilizazioen ostean, LAB, STEILAS, CCOO eta UGTk aurre-akordioa sinatu dute Eusko Jaurlaritzarekin. ELA sindikatuak ez du bat egin aurre-akordioarekin eta mobilizazioekin jarraitzeko asmoa agertu du.


2018-05-14
Mikel Noval / Xabi Irastorza
Katedra ez den "Confebask Katedra"

Pasa den maiatzaren 3an UPV/EHUko Ekonomia eta Enpresa Fakultatean “Lan-harreman eredu berriaren garapenerako Confebask Katedraren aurkezpena” egin zen, aldez aurretik dekanotzat irakasle eta ikasle bertaratzeko deialdia zehatza egin ondoren. Uztailaren 17an EHUren Uda Ikastaroetan “Confebask, EHU, Deustuko Unibertsitatea eta Mondragon Unibertsitatearen artean eratu duten Unibertsitate/Enpresa Katedraren helburuak eta hauen azalpen eta testuingurua” landuko dela dio.


2018-05-10 | Anboto
Texajax enpresa Lan Ikuskaritzan salatuko dute, kaleratutako ama "diskriminatzeagatik"

Zornotzako Abrasivos Texajax enpresaren aurka salaketa jarriko du LAB sindikatuak Lan Ikuskaritzan, "diskriminatu egiten duten enpresak zigortuak" izan behar direla uste dutelako. Ama izan ostean kaleratutako Janireren borroka "eredugarria" goratu du LABek gaur egindako agerraldian.


2018-05-09 | ARGIA
Hoteletako langileen greba deialdiari eusten diote sindikatuek

ELAk jakinarazi duenez, maiatzaren 23, 24 eta 25erako Gipuzkoako hoteletako langileen greba deialdiari eutsiko diote, asteazkenean patronalarekin egindako bileran ez baitute akordiorik lortu. ELA, LAB, CCOO eta UGT sindikatuek deitu dute greba.


2018-05-08 | Ahotsa.info
Piztu Alarma: laneko abusuei aurre egiteko tresna sortu dute Iruņerrian
MULTIMEDIA - erreportajea

Iruñerrian laneko abusuei aurre egiteko tresna sortu dute: Piztu Alarma. Ipar Euskal Herriko Alarma Soziala egitasmoan oinarrituta dago. Eñaut Aramendi ekintzailea Piztu Alarmaren lehenbiziko aurkezpen publikoan izan zen Iruñean eta Alarma Soziala zertan datzan esplikatu zuen.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude