Udako barnetegia

Etiopiarra, austriarra eta bi hungariar euskara ikasten

  • Euskaraz ikasten eman dute udaren parte bat gure herrietako barnetegietan. Atzerritarrekin egin dugu lotura –edo ustez atzerritar genituenekin–, bertan bizi den askok bazterrera utzia duten hizkuntza ikasteko bidean esatekoak dituztenen bila. Hauxe kontatu digute…

Miel Anjel Elustondo
2017ko azaroaren 05a
Yemisirach Adimassu etiopiarra duela lau urte Gernikara heldu zen Derrigorrezko Bigarren Hezkuntza egitera. Argazkia: Zaldi Ero.
Yemisirach Adimassu etiopiarra duela lau urte Gernikara heldu zen Derrigorrezko Bigarren Hezkuntza egitera. Argazkia: Zaldi Ero.
Gernikako etiopiarra

Yemisirach Adimassu-k (Addis Abeba, Etiopia, 2000) duela lau urte Gernikara ikasle etorria, DBH egina da herriko San Fidel ikastolan eta erizaintza modulu batean da orain Zornotzan, gehiago ikasteko guran gero. Addis Abebatik gurera etorri zen ahizpa Afrike hemen zuelarik. “Hemen bizi da, adoptatua. Ni ere adoptatu nahi izan ninduten, baina zahartxoa ni ordurako, eta ezin adoptaturik, ikasketa programaren bidez ekarri ahal izan ninduten”. Etorri orduko, hemengo hizkuntzarekin egin zuen topo, edo gurean hitz egiten direnekin. “Ez nekien euskara bazela ere, eta gaztelaniaz hitz egiten ere ez nekien. Hemen ikastolara hasi nintzenean, ingelesez egiten nuen lagunekin!”. Hizkuntza frankoak lagundu zion lehen harremanak egiten etorri berriari. “Espainian gaztelaniaz hitz egiten zutela baino ez nekien. Baina Euskal Herrira etorri nintzen, Gernikara, eta hemen euskaraz ere hitz egiten da. Eta, gainera, gustatu egiten zait euskaraz hitz egitea. Eta gaztelaniaz ikastea baino errazagoa iruditzen zait. Egia esan, gaztelaniaz baino askoz hobeto hitz egiten dut euskaraz. Etxean ere euskaraz egiten dugu”. Bitartean, ikastea dagokio, harako bertsolariaren aditz klase pila, hitzak beste mila... “Hasieran, dena zen berria, aditz pilo hura eta. Dena kolpetik ikasi behar izan nituen. Lehen bi urteak gogorrak gertatu zitzaizkidan. Denbora alferrik galtzen ari nintzela ere pentsatu nuen inoiz. Ikasten nuen, azterketa egin, eta ez nuen gainditzen. Negarrez hasten nintzen. Lagunek, berriz, animatu egiten ninduten. Eta gehiago ikasi behar izaten nuen, gaia errekuperatzeko, eta gainditzen nuen”. Azkenean, pozik Adimassu, pozik etxekoak, pozik irakasleak. “Nitaz harro daudela esan zidaten ikastolako irakasleek, zelan ikasi dudan!”.

Euskaraz Adimassu, entzutekoa da Gernikako euskararen doinuan, bizkaieraz hizketan. “Erizaintza, adibidez, euskaraz ikasiko dut Zornotzan, gehiago gustatzen zaidalako euskara gaztelania baino, eta hobeto moldatzen naizelako”. Erizaintza bidean ez da bakarrik izango. Ikaskide bi ere izango ditu Zornotzan, baina gaztelaniaz egingo dutenak. “Beraien artean ere gaztelaniaz egiten dute. Nik, lehen, gaztelaniaz zuzentzen bazitzaizkidan ere euskaraz erantzuten nuen beti. Orain, gaztelaniaz erantzuten hasita nago. Etorri nintzenean, kuadrillan euskaraz egiten genuen dena. Orain, gaztelaniaz gehiago euskaraz baino. Euskara galdu dudala nabaritzen dut”. Bitartean, barnetegi bitan izan zen udako oporraldian. Zornotzako Aurten Bai-n izan zen abuztuaren bigarren hamabostaldian. “Hauxe da dagoena!” esan eta agurtu gintuen Gernikako etiopiar Adimassuk.

Hungariar bi eta austriarra

Unibertsitarioak hirurak, adin bertsukoak, nahiz nork bere bidea egina duen euskarari eta beste zenbait hizkuntzari dagokienez. Sara Molnar (Budapest, Hungaria, 1992), gaztelaniaz eta euskaraz mintzatu zaigu. Gaztelaniaz ikasten hasi zenean jakin zuen euskara ere bazela oraintsu lau urte. Latinoamerikan izan zen, boluntario lanetan Peruko hegoaldean. Dena beharrean ziren haurrak zaintzen eta jolas eginez ikasiz. “Nik orduan ez nekien gaztelaniaz, baina hango haurrei jolasaren bidez irakasten genien nola irakurri eta idatzi behar zuten. Ondoren, Erasmus ikasle izan nintzen Salamancan urte erdiz. Hantxe ikasi nuen ondo gaztelaniaz, eta jakin nuen Espainiako Estatuan euskara ere bazela. Budapestera itzuli nintzenean gaztelaniazko eskolak hartu nituen unibertsitatean eta hizkuntzak ikasteari lotu nintzaion: errusiera, gaztelania eta euskara”. Sara Molnarrek Etxepare Institutuaren euskara eta euskal kultura irakurle Oxel Uribe-Etxebarria izan du irakasle Budapesten.

Ezkerretik eskuinera: Sara Molnar (Hungaria), Marilena Opferkuch (Austria) eta Viktor Ulicsni (Hungaria). Argazkia: Zaldi Ero.

Marilena Opferkuch (Graz, Austria, 1996), gaztelaniaz zuzen mintzo, anekdotaren jabe da. “2009an, UEFAko Kopa –Europa Liga du izena orain–, txapelketako partida zen bizi nintzen herrian, Salzburgon. Bilboko Athleticen kontra jokatu zuen etxeko taldeak, eta orduantxe aditu nituen izen haiek lehen aldiz: Bilbo, Euskadi, euskara… Deigarri egin zitzaizkidan. Urteak igaro eta iaz hasi nintzen benetan euskaraz ikasten, Leipzigeko unibertsitatean”. Unai Lauzirika irakurlearekin, esan digunez. Leipzigen, dena den, euskara, galiziera eta katalan irakurleak dituzte. Marilena Opferkuchek euskara aukeratu zizun. Eta, zergatik euskara? “Zergatik ez?”, bere erantzuna, eta ondoren: “Nahi dudalako”.

Lehen aldia du barnetegian, Etxepare Institutuaren beka baliaturik. “Urtean bi beka eskaintzen ditu gure unibertsitateak. Aurten etorri naiz, datorren urtekorik ez dakit. Ez da zuzena nik beka berritzea, badira-eta ikasle gehiago etorri nahi dutenak. Etortzekotan, neuk ordainduko nuke ikastaldia”.

Viktor Ulicsni (Nagykoros, Hungaria, 1989), ingelesez eta euskaraz zuzendu zaigu, gaztelaniaz tutik ere ulertzen ez duela. “Beti interesatu izan zaizkit atzerriko hizkuntza eta kulturek. Beharbada hamar urte nituen Basque-rekin topo egin nuenean. Etnobiologia da nire arloa. Komunitate bateko kideek basapiztien gainean duten jakintza”. Ulicsnik ez dauka maila jakin batera iristeko helbururik. Zaletasuna du. Iragan ikasturtean euskaraz ikasten jardun zuen Budapesteko Unibertsitatean, eta horretan da aurtengoan ere.

Hizkuntzak ikasten ari dela, Molnarrek badu munduko hizkuntzak ikasteak dituen korapiloen berri. “Euskara ikastea, adibidez, zaila zait, baina ez hain zaila ere. Hungarieran ere hitzaren amaieran jartzen ditugu preposizioak, eta hitz ikaragarri luzeak osatzen ahal ditugu. Horrek ez dit ikasketa errazten, baina laguntzen dit. Bestalde, gaztelaniaz ere ikasi dudanez, amen batean entenditu dut euskararen aditz denboren jokoa. Zornotzako barnetegian sartuta egon eta esateko moduan nago: inoiz ez dut hizkuntzarik hain bizkor ikasi, hauxe da ikastaroaren trinkoa!”. Opferkuchek erantsia: “Egunean zortzi eskola-ordu, eta gainerakoa ere euskaraz, nahi nuke hizkuntza bizkor ikasi!”.

Opferkuchek ez du zailtasun apartekorik. “Euskarak gramatika zaila duela esaten da, deklinabide kasuak, aditz paradigmak… Baina praktikatuz gero, ez da zaila. Nor-nori lantzetik etorri gatzaizkizu elkarrizketara, eta airean ulertu dut, alemanez berdintsu baita”. Jakina, beti ez da horrela. “Niri hitzak ikastea zait neke, hots berdina dutela iruditzen zait: ‘garbitu’, ‘galdetu’, ‘aurkitu’…”.  Horiek gogoan jostea du neke: “Eta nabari da: gainerako ikasleek guk baino askoz gehiago dakite. Gu beti ari gara ‘ez dakit’ esanez”. Ulicsnik orduan: “Bai. Gehienek txikitandik aditua dute euskara. Batzuek, aitaita-amamei aditua; beste batzuek, eskolan. Horiek burmuinean dute hizkuntzaren ezagutza halako bat, bat-batean loratzen dena. Guk ez dugu horrelakorik. Baina bidea egin dugu, eta oso harro egon gintezke”.

Lau ikasle atzerritar, udan Euskal Herrian, euskara ikasten Zornotzako Aurten Bai-n.


Helduen euskalduntze alfabetatzea kanaletik interesatuko zaizu...
2017-07-06 | Udaltop topaketak
Euskaldunak aktibatzeko esperientzien jarraipena nola egin?
MULTIMEDIA - solasaldia

2017ko Udaltop jardunaldien barruan egindako mahai-ingurua: Onintza Irureta (Argia), Aitziber Gurutzeaga (Egia euskaraz), Aitzol Perez de San Roman (Lau Haizetara), Karmelo Ayesta (Abarrak Euskara Elkartea).


2017-07-05 | ARGIA
Euskara doan ikasteko proposamena egin dio Kontseiluak Eusko Jaurlaritzari

Azterketa gainditzeko beharrik ez izatea eskatu du sektoreak, alegia, doan ikasteko %75eko asistentzia nahikoa izatea.


Lili baten truke

Damian K. errotik zen euskaltzalea. Kirolari izana, berandu arte forma fisiko harrigarri baten jabe, laurogeitaka urteko aiton abertzaleak euskaraz hitz egingo zizun edonon, zer esanik urrundik bada ere familiakoak ginenokin ari bazen.


AEK Jendea: Kubatik etorritako Leo Turiño
MULTIMEDIA - elkarrizketa

Izena eta aurpegia jarri dizkiete AEKn bizi-esperientzia aparta izan duten pertsona horiei. 2016an, Lasarte-Oriako Juanma Iturriondo ezagutu genuen; aurten, aldiz, Kubatik etorritako Leo Turiño Aguila.


Doakotasuna agenda politikoan

Betiko aldarrikapena da: herritarrek euskara doan ikasteko aukera izan dezatela. Gauzatzetik urrun dago, baina badirudi EAEko Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzak 2017-2018 ikasturtean pauso sendoa emateko asmoa duela: B2 mailara arte doan izango da. Horretarako baldintza ordea, ez da askoren gustukoa: matrikula ikasleak ordaindu behar du eta azterketa gaindituz gero soilik itzuliko zaio dirua.


BatZuk. Euskararen lau aurpegi
MULTIMEDIA - dokumentala

AEK-k eta Hiru Damatxo Ideia Faktoriak 20. Korrikarentzat egindako dokumental honek lau protagonista ditu, lau euskaldun berri: Maika Etxekopar, Dani Alvarez, Elena Caballero eta Ander Larunbe. Beste askoren artean, euskararekin harremana duten lau lagun dira, euskararen lau aurpegi.

Euskal Herrian, hainbat modu daude euskara eta hizkuntzak bizitzeko, pertsona bakoitzeko bat, BatZUK: zenbait elkarren oso antzekoak, beste zenbait ia antagonikoak. Lan honetan, horietako lau ezagutuko ditugu;... [+]


2017-02-28 | Ruben Sanchez
Hori bizitza guztia hemen eta ez du euskara ikasi

Ez dut gogoan esaldi hori neuk bota izana, baina maiz entzun dut eta buruaz igorleari arrazoia emango nion batzuetan seguruena. Zenbat denbora eta euskara-ikasle potentzial galdu dugu euskaldunok era horretako esaldietan?


2017-01-04 | Zebrabidea
"Esfortzua eskatzen du euskaraz ikasteak, baina jendeak baloratzen du"

Tarana Karim Azerbaijanen jaio bazen ere, Hernialden bizi da. Tolosaldean dagoen emakume aniztasuna islatzeko proiektuetan parte hartu izan du, batik bat gizarteari begira, jendeak kalean ikus dezan, jakin dezan, gizartearen parte direla.


2016-11-30 | Uriola.eus
"Lortu dugu talde gehienak batzea eta Bilboko berbalagunen sarea sortzea"

2016/17 ikasturtea abiatu dute Bilboko berbalagunek ere. 50 taldetik gora daude Bilbo osoan eta talde horietan, gutxi gorabehera, 300 bat lagunek parte hartzen dute astean behin, gutxienez, ordubetez euskaraz mintzapraktika egiten. Taldeak sare berean batu dira dinamizazio eta koordinazio lan handiari esker. Gehiago hazteko, finantziazioa behar dute. Hori dela eta, konpromiso “handiagoa” eskatu diote Bilboko Udalari.


2016-10-09 | Dani Blanco
Euskaraz bizi nahi dugu

AEK-k antolatutako barnetegi ibiltarian 36 lagun bildu ziren uztailean. 15 egun, 350 kilometro, Muskizetik Ezpeletara. Euskara maila politekoak denak, etengabe euskaraz aritzeko irrikaz. Kide horietako bat izan zen ARGIAko Dani Blanco argazkilaria. Argazkiak egin zituen, nola ez, eta bere gogoetak ere ekarri ditu hona.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude