Debbie Bookchin

"Naturarekin dugun harreman mota gizarteko harremanen isla da"

  • Ekologia sozialean aditua, bere aita Murray Bookchin ekologia sozialaren aitzindariaren The Next Revolution liburua argitaratu du. Kazetari lanetan ere ibilia, Bernie Sanders AEBetako politikariaren prentsa arduraduna izan da hiru urtez. Urrian Bilbon egindako Ekologia Sozialaren eta Udalgintza Libertarioaren II. jardunaldietan parte hartu zuen.

Lukas Barandiaran San Roman
2017ko azaroaren 05a
“Boterea beti egongo dela ulertu behar dugu, gakoa da nork edukiko duen. Botere guztia hartzen duen eredu sobietikoaren eta botere orori  uko egiten dion eredu anarkistaren artean bada hirugarren aukera bat: Rojavan (Kurdistan), Chiapasen eta beste udalgi
“Boterea beti egongo dela ulertu behar dugu, gakoa da nork edukiko duen. Botere guztia hartzen duen eredu sobietikoaren eta botere orori uko egiten dion eredu anarkistaren artean bada hirugarren aukera bat: Rojavan (Kurdistan), Chiapasen eta beste udalgintza mugimendu erradikal batzuetan gertatzen ari dena”. (Arg.: Aritz Loiola)

Murray Bookchinek, zure aitak, instituzioen eta ingurumenaren krisiaz hitz egin zuen 80ko hamarkadan. Nola eboluzionatu du krisi horrek?

Okerrera. Neoliberalismoa denera zabaldu da, eta demokraziaren krisia ere bizi dugu, osagaiz osagai desagertzen ari da. Konfiantza galera horrek oinarrizko arrazoi bat du: instituzio horiek ez dituzte jendearen beharrizanak asetzen. Birmoldatu behar ditugu, baina horretarako ez da nahikoa politikari aurrerakoiak bozkatzea: estatu mailako instituzioen boterea maila lokalera ekarri behar dugu. Komunitateek kontrolatu behar dituzte beren erabakiak, batzar eta aurrez aurreko elkarrizketen bidez. Bestalde, ingurumena sufritzen ari da, guk ustiatu dezakegun zerbait bezala tratatzen dugun heinean. Nire aitak atera zuen ondorioetako bat zen ezin dugula ingurumen krisia konpondu harreman sozialen krisia konpondu gabe, menperatze eta hierarkia harremanak gainditu gabe.

Nola lotzen dira bi krisi horiek?

Ingurumen krisiaren arrazoia kapitalismoaren hazi-ala-hil etika da; baliabideak ustiatzen, ekoizten eta kontsumitzen jarraitu behar du. Estatuak kapitalismoa sostengatzeko existitzen dira, eta estatuek bermatzen dute jendeak bere ideiak adierazteko ahalmen gutxi edukitzea. Hautetsontziak jendea ahaldundu dadin ekiditeko oztopo gaindiezinak dira.

Natura gizakiarentzat eredu dela diozue.

Eredu ekologikoa gizarte eredu egokia litzakeela zioen nire aitak. Sistema ekologikoak egonkorragoak dira aniztasuna dutenean, osagarritasun-harremanek osatzen dituztenean. Gizakien sistemetarako ere egokia da eredu hori, hobeto funtzionatzen dute. Aniztasunean batasuna: jendearen askotariko dohain eta beharrak elkarrekin jokatzen hasten direnean oreka sortzen da.

Printzipio horiek gizartera eramatea proposatzen duzue. Nola?

Politika garden eta ez hierarkikoak garatu behar ditugu, eta printzipio horiek ere ekologiatik datoz. Gizartearen paradigmak ezin du izan ekonomikoa. Zein da gizakiaren ondasun nagusia? Ziur ez dela ustiaketa edo neurrigabeko garapena. Askatasuna eta sormena bultzatzen dituen gizartea behar dugu. Esaterako, jendeak lehoia izan du naturako izaki nagusitzat, gizakien hierarkiaren errepresentazioa egiten ari da, hierarkia naturalizatzen ari da, eta naturan ez dago hierarkiarik. Dena elkarrekin konektatuta dago ekosistema osasuntsuetan, eta gizartean ere hierarkia eta menperatzeak alboratu behar ditugu.

Zein lotura eduki behar du gizakiak naturarekin?

Naturarekiko harremana eraldatzeko guztiz berrantolatu behar dugu gizartea. Egun naturarekin dugun harreman mota gure gizarteko harremanen isla besterik ez da. Nire aitak ekologia oinarri politiko gisa aldarrikatzen zuenean, ez zen mugatzen baso baten mozketaren edo kutsaduraren kontra protestatzera; inguruarekin dugun harremana kapitalismoak zeharkatzen du alderik alde. Berdintasunez jokatu behar dugula aldarrikatuz, ingurumenarekin ere berdintasunez jokatu behar dugula aldarrikatu zuen.

Zein ekonomia edo teknologia mota proposatzen duzue?

Ez dut uste teknologiak bere horretan balio onik edo txarrik daukanik, gizakiak modu on batean edo txar batean erabil dezake. Zertarako erabiliko dugu teknologia, natura eta gizakiak ustiatzeko ala gure bizitzak hobetzeko? Bestalde, ezinbestekoa da ekonomia morala, lurraren eta energiaren erabilera ekologikoan oinarritutakoa. Baina ekonomia hori lortzeko gizarte morala eduki behar da, eta horretarako ezinbestekoa da pertsonak bere komunitateko erabakietan parte-hartzaile aktiboak izatea. Ekonomia mota hori ezinbestekoa da udalgintza edo komunagintza libertarioan.

Gizarte antolaketa eredu zehatz bat proposatzen duzue?

Boterea beti egongo dela ulertu behar dugu, baina gakoa da botere hori nork edukiko duen. Goi-mandatarien bulegoetan egongo da boterea, nahiz eta haiek esan aurrerakoiak direla? Erantzun bakarra da boterea berriz ere maila lokalera ekartzea. Botere guztia hartzen duen eredu sobietikoaren eta botere orori uko egiten dion eredu anarkistaren artean bada hirugarren aukera bat. Hori da Rojavan (Kurdistan), Chiapasen eta beste udalgintza mugimendu erradikal batzuetan gertatzen ari dena. Maila lokaleko proiektuak abiaraziz jendeak beren bizitzen gaineko boterea eskuratzen du. Ezinbestekoa da etorkizun demokratikoago bat nahi badugu.

Ba al duzu antolaketa mota hori erabiltzen duen adibide zehatzik?

Zirraragarria izan da Rojavan nire aitaren ideiak indarrean jarri dituztela ikustea. Abdullah Öçalanek gidatuta garatu dute politika hori, eta aitak eragin handia eduki zuen harengan. Konfederalismo demokratiko deitu duten ideologiaren barruan, auzo, herri eta komunitate bakoitzak bere gobernua aukeratzen du, eta horiek federatuz eskualdeko gobernua osatzen dute; federatzea oso garrantzitsua izan zen nire aitarentzat, ez daitezen herri isolatu bilakatu. Bilkura horietan erabaki ekonomikoak ere hartzen dituzte, proiektu hau martxan jarri edo baliabide horiek erabili, ekonomia pertsonen beharren zerbitzura jarriz. Horixe da ekonomia morala.

Aitaren memoria

“Ekologia sozialean murgildu nintzen jaio nintzenetik. Gurasoak oso aktiboak eta erradikalak ziren politikoki. Ideia truke sutsuak izaten ziren nire etxean, beraz bizitza osoan inguratu naute ekologia sozialaren ideiek. Nire aita duela hamaika urte hil zen, ni kazetaria nintzenean, eta pentsatu nuen garrantzitsuagoa zela haren ideiak zabaltzen jarraitzea”.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Ekologismoa  |  Eredu ekologikoak

Ekologismoa kanaletik interesatuko zaizu...
2018-07-16 | ARGIA
Berta Caceres garaile hil ondoren: Agua Zarca urtegi proiektua bertan behera utzi dute

Hondurasen, sikarioek tiroka hil eta bi urte beranduago irabazi du borroka Berta Caceres ekintzailek: FMO Holandako Garapenerako Bankuak eta FINNFUND Filandiako Industria Elkarlanerako Funtsak jakinarazi dute bertan behera utzi dutela Gualcarque ibaian eraikitzekoak ziren urtegia eta zentral elektrikoa. Horien kontrako borrokan aritzeagatik errepresaliaz hil zuten Caceres. 


2018-06-17 | Itxaro Borda
Berdea itsusi

Badira gure artean, euskaraz mintzo direnak barne, mapetako eremu berdeak haserrezko marra gorri doilorrez gurutzefikatzen dituztenak. Eraikitzekoak dituzte. Zakutik edo zorotik. Etxebizitza garestiak, sozialaz ez dira gehiago axolatzen, zentro komertzial erraldoiak, hiri bazterretan energiaz gose hamikatuak diren ausa-lekuak, ez dute besterik buruan. Arrabiatuak dira, gure lurraldeak erakargarri egiten dabiltza pentsio-funtsak eta inbestitzaileak tiratzea helburu.

Kanoiak eta zementua... [+]


2018-05-27 | Ander Perez
María Figols. Osasuna zimenduetan
"Bertan bizi direnak gaixotzen dituena, eraikin gaixoa da"

Laister hasiko da Agotzenea egitasmoa itxura hartzen: Ander Magallon eta Urtzi Arrieta  gazteek bultzatuta, ekohezkuntza zentru bat eraikiko dute Zubirin, Nafarroan. Bioeraikuntza ikastaroa eskainiko dute uda osoan, eta bertako ikasleek lagunduko dute eraikuntzan. María Figols (Zaragoza, Espainia, 1981) izango da ikastaro horretako formatzaileetako bat. Ez da alferrik arloko ahots kualifikatuenetako bat.


2018-05-25 | ARGIA
Leitzako trikuharri baten gainean ehiza-postu bat eraiki dutela salatu du Eguzkik

Nafarroako Gobernuari ehiza-postua eraistea, trikuharrian kalteak eragin dituen aztertzea eta azalpenak ematea eskatu diote.


2018-05-18 | ARGIA
Euskal Herriko I. Topaketa Ekologistak antolatu dituzte mugimendu ekologista berrantolatzeko

Mugimendu ekologista antolatu eta diskurtso bateratua osatzea, eta Alternatiben Herria ekimena babestea izango dira topaketaren helburuak. Maiatzaren 19 eta 20an izango dira Ziordiako Amaraunan.


2018-05-13 | Jabi Zabala
Bettina Cruz Velázquez. Lurraren defendatzaile indigena
"Iberdrola berdez mozorrotzen da"

Mexikoko Oaxacako Tehuantepec-eko istmoan sortu zen Bettina Cruz Velázquez (Juchitán de Zaragoza, 1962) eta han bizi da. Gaztetatik ibili da borroka sozial eta politikoetan engaiatua eta, egun, Indigenen Kongresu Nazionalak (CNI) aukeratutako Indigenen Gobernu Kontseiluko (CIG) gobernu organoaren batzarkidea da. Bere lurraldean enpresa handiak –tartean euskal enpresak– eraikitzen ari diren aerosorgailu parkeen aurkako mugimenduko buruetakoa dugu.


2018-04-12 | ARGIA
Mario Gabiria soziologo eta ekologista historikoa hil da

Apirilaren 7an hil da Zaragozan Mario Gabiria Labarta (Cortes, 1938) Nafarroako Erriberan sortutako soziologo eta ekologista ezaguna. Hego Euskal Herrian eta bereziki Nafarroan eragin handia eduki zuen batik bat 1970-1980 hamarkadetan.


2018-02-28 | Hiruka .eus
Sea Shepherd talde ekologistaren "Bob Barker" ontzia porturatuko da Getxon

Sea Shepherd nazioarteko talde ekologista Getxoko gurutza-ontzien terminalean porturatuko da eguenean, martxoaren 1ean. Euren bandera-ontzian helduko dira gurera: Bob Barker. Zapatuan eta domekan barkua bisitatu ahalko da, 10:00etatik 17:00etara.


2018-02-15 | ARGIA
Lapurdin urrea bilatzeko proiektua bertan behera

Kanbon eta inguruko hainbat herrietan urre ustiaketa egiteko eskaria egin zuen Sudmine enpresak duela hiru urte, baina Frantziako Gobernuak ez dio horretarako baimenik eman.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude