Maria Solana

Irmo normalizazioaren bidean

  • Gauza jakina da Nafarroako Euskararen Legeak hiru zatitan banatu zuela herrialdea, euskararen ofizialtasunari zegokionez: eremu elebiduna, zeinean euskararen lege-estatusa EAEkoaren parekoa zen; eremu mistoa, non herritarrek zenbait eskubide zituzten, tartean euskaraz ikastekoa, eta, azkenik, eremu erdalduna, inolako eskubide gabea.1986a zen.

Maria Solana
2017ko irailaren 24a

Harrezkero, hurrengo hiru hamarkadetan, euskararen egoerak okerrera egin zuen Nafarroan Foru Administrazioari dagokionez: helduen euskalduntzea ekonomikoki itotzeko ahalegina, Euskalerria Irratia eta euskal hedabideen kontrako jokabidea, hezkuntzan euskaraz ikasteko Administraziotik behin eta berriz jarritako oztopoak. Egoera hainbeste gaiztotu zen, ezen 1998an Euskaltzaindiko presidente Haritschelharrek berak hizkuntza politika eztabaidatzeko bilera eskatu zion, jendaurrean, Miguel Sanzi. Alferrik: UPNren gobernuek, dekretuz dekretu euskararen kontrako neurriak hartzen jarraitu zuten (372/2000k euskararen ezagutza atzerriko hizkuntzaren pareko bihurtzen zuen eremu mistoko administrazioan; 29/2003 dekretua, esate baterako, Hezkuntzako 2016ko oposizioetan euskarazko lanpostuen kontra egiteko; azken hau Administrazio Publikoetan euskararen erabilera arautuko duen dekretu berriak indargabetuko du laster).

Lasai esan daiteke euskararen normalizazioa kosta ahala kosta eragotzi nahi zela. Erraz uler daiteke, beraz, mobilizazio sozialak bere jomugan izan izana Euskararen Legea.

Hiru hamarkadatan lege-hobekuntza gutxi izan ditu euskarak Nafarroan: 2010ean hiru udalerri igaro ziren eremu erdaldunetik mistora, baina benetako aldaketak geroago etorri dira. 2015ean aldaketa kualitatibo handia gertatu zen, euskaraz ikasteko eskubidea herrialde osoko hezkuntza publikora hedatuta; aldaketa kuantitatibo handiena 2017an gauzatu da: 44 udalerrik lortu dute eremu erdaldunetik mistora igarotzea. Bi-biak eskutik doaz, gaur egungo egoera sozialean ezinbestekoa baita euskararako eskubidea legeetan txertatzea, eguneroko praktikak jendartean normaltasunez finka dezan gero. Horretarako oinarrizkoa da Gobernua sustatzailea izatea, ez oztopo-jartzailea, baita guztiok jakitea ibilbidea eskubideen defentsan oinarriturik egingo dugula, horrek ematen baitigu nafar gizartearen babesa.

Etorkizunean lehentasunez aldatu beharrekoak gizartearen harrera eta jarrera dira. Nafar hizkuntza gatazka politikotik atera beharra dago, eta hori lortzea guztion erantzukizuna da. Indarrean dagoen lege markoak euskararen sustapenerako lan-esparru zabala eskaintzen digunez, langintza hori ahalik eta atarramenturik handienarekin egiten ahaleginduko da Gobernua. Parlamentuan Foru Lege berri bat onartzeko adostasuna lortzen ez den bitartean.

Finean bilatu beharko dugu nafar guztiek, ideologia zein duten ere, normaltzat hartzea euskara eta haren sustapena. Alegia, hizkuntzarekiko kontrakotasuna indargabetzea dugu eginkizun garrantzitsuenetako bat. Horretarako, euskararen normalizazioaren aldeko jarrera gizartearen sektore ideologiko guztietara hedatu beharko dugu, defendatzen duten planteamendu nazionaletik harago.

Maria Solana Nafarroako Hezkuntza Kontseilari eta gobernu bozeramailea da


Euskara Nafarroan kanaletik interesatuko zaizu...
2017-11-23 | Ahotsa.info
"Arrotxapean mediku eta pediatra euskaldunak orain" lelopean manifestaziorako deia

Arrotxapeako bizilaguna eta bi alabaren ama den Aranek pediatra euskalduna nahi du bere alabek osasun asistentzia egokia eta duina jaso dezaten. Azaroaren 25ean, helburu honekin, manifestazioa izanen da Iruñeko auzo honetan. Paul Bilbao Kontseiluko bozeramaileak ekimen hau babestu eta txalotu du, eta Nafarroako Gobernuari Administrazioan euskararen presentzia indartzeko erabaki sendoak hartzeko eskatu dio.


2017-11-22 | ARGIA
Euskararen aurkako "fobia" salatu du Erriberako Elkarte Ezkertiarrak

Erriberako Elkarte Ezkertiarrak (ARIZ-EEE) salatu du zenbait pertsonak eta taldek euskararen aurka daukaten jarrera.


2017-11-16 | Ahotsa.info
Azaroaren 25an Arrotxapeako osasun zentroan mediku eta pediatra euskaldunak aldarrikatzeko hitzordua jarri dute

Arrotxapean mediku eta pediatra euskaldunak aldarrikatzeko kanpaina iazko apirilean jarri zuten martxan euskaldunek osasun etxean bizi duten "menpeko egoera irauli eta mediku eta pediatra euskaldunak erdiesteko".


"Euskara Nafarroako historian funtsezkoa izan da, eta bada"

Peio Monteano Sorbet historialari eta soziologo nafarrak ibilbide luzea du euskararen ikerketan. Oraingoan, frogatu du Aintzinarotik heldu zaizkigun dokumentuak gaztelaniazkoak izan arren, Nafarroan hitz egiten zen hizkuntza euskara zela. Dokumentu horiek izozmendiaren punta baino ez zirela, alegia. Navarrorum erakusketa antolatu du: balio handiko 36 pieza ikusgai jarri ditu, Nafarroako Artxiboan. “Kalte ordainketaren erakusketa” dela adierazi du.


2017-11-02 | Ahotsa.info
LAB, Steilas eta ELAk oposaketetan zerrenda bakarraren alde egin dute Nafarroako Parlamentuan

Nafarroan irakaskuntzako oposizioak bitan banatuta egiteak irakasle euskaldunak baztertzen dituela salatu dute gaur euskal sindikatuek Parlamentuan.


2017-10-25 | ARGIA
Euskara Nafarroa osoan ofiziala izateko kanpaina abiatu du Kontseiluak

Nafarroa zonifikatu zuen 1986ko Vascuencearen legea bertan behera uzteko eskatuz, kanpaina abiatu du Kontseiluak. Bideo hau prestatu dute.


2017-10-12 | Andoni Mikelarena
'Euskara Ofiziala Nafarroa Osoan' kanpaina abiatu du Kontseiluak

Eremu mistoko hainbat herritan egingo dute kanpaina. Herritarrak instituzioei zonifikazioarekin amaitzeko eskabidea egitera bultzatu nahi dituzte.


2017-09-24 | Xabier Letona
Koldo Martinez eta Joxerra Olano aurrez aurre

Nafarroan, aldaketaren indarrak Foru Gobernura iritsi zirenetik, euskara guda-zelai bihurtu du oposizioak; eta une zehatzetan burrunba handia sortu du nafar gizartean. Zein diskurtsorekin erantzuten dute halakoetan euskaldunek eta euskaltzaleek? Zein ideiatan oinarritzen dute euskararen normalizazio prozesua? Joxerra Olano eta Koldo Martinez jarri ditugu aurrez aurre ideia hauen hausnarrean. Euskararen esparruko pertsona esanguratsuen iritziak ere bildu ditugu.


2017-09-24 | Inma Errea
Diskurtso handirik gabeko diskurtsoak

Zer da diskurtso bat? Diskurtso bat eduki behar dugu, beti, edozein gairi buruz? Zergatik egiten ditugu diskurtsoak, eta zertarako?


Gizarte kohesioa eta kultur aberastasuna

Rafael Yuste neurobiologo espainiar ospetsuari orain dela gutxi egindako elkarrizketa batean aditu nion esaten euskara ikasteko interesa piztu zitzaiola nahiz eta bera madrildarra izan eta Estatu Batuen eta Espainiaren artean bizi. Hona bere hitzak: “Zoragarria iruditzen zait, eta Espainiako nahiz Europako ikastetxe guztietan irakatsi beharko lukete.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude