Maria Solana

Irmo normalizazioaren bidean

  • Gauza jakina da Nafarroako Euskararen Legeak hiru zatitan banatu zuela herrialdea, euskararen ofizialtasunari zegokionez: eremu elebiduna, zeinean euskararen lege-estatusa EAEkoaren parekoa zen; eremu mistoa, non herritarrek zenbait eskubide zituzten, tartean euskaraz ikastekoa, eta, azkenik, eremu erdalduna, inolako eskubide gabea.1986a zen.

Maria Solana
2017ko irailaren 24a

Harrezkero, hurrengo hiru hamarkadetan, euskararen egoerak okerrera egin zuen Nafarroan Foru Administrazioari dagokionez: helduen euskalduntzea ekonomikoki itotzeko ahalegina, Euskalerria Irratia eta euskal hedabideen kontrako jokabidea, hezkuntzan euskaraz ikasteko Administraziotik behin eta berriz jarritako oztopoak. Egoera hainbeste gaiztotu zen, ezen 1998an Euskaltzaindiko presidente Haritschelharrek berak hizkuntza politika eztabaidatzeko bilera eskatu zion, jendaurrean, Miguel Sanzi. Alferrik: UPNren gobernuek, dekretuz dekretu euskararen kontrako neurriak hartzen jarraitu zuten (372/2000k euskararen ezagutza atzerriko hizkuntzaren pareko bihurtzen zuen eremu mistoko administrazioan; 29/2003 dekretua, esate baterako, Hezkuntzako 2016ko oposizioetan euskarazko lanpostuen kontra egiteko; azken hau Administrazio Publikoetan euskararen erabilera arautuko duen dekretu berriak indargabetuko du laster).

Lasai esan daiteke euskararen normalizazioa kosta ahala kosta eragotzi nahi zela. Erraz uler daiteke, beraz, mobilizazio sozialak bere jomugan izan izana Euskararen Legea.

Hiru hamarkadatan lege-hobekuntza gutxi izan ditu euskarak Nafarroan: 2010ean hiru udalerri igaro ziren eremu erdaldunetik mistora, baina benetako aldaketak geroago etorri dira. 2015ean aldaketa kualitatibo handia gertatu zen, euskaraz ikasteko eskubidea herrialde osoko hezkuntza publikora hedatuta; aldaketa kuantitatibo handiena 2017an gauzatu da: 44 udalerrik lortu dute eremu erdaldunetik mistora igarotzea. Bi-biak eskutik doaz, gaur egungo egoera sozialean ezinbestekoa baita euskararako eskubidea legeetan txertatzea, eguneroko praktikak jendartean normaltasunez finka dezan gero. Horretarako oinarrizkoa da Gobernua sustatzailea izatea, ez oztopo-jartzailea, baita guztiok jakitea ibilbidea eskubideen defentsan oinarriturik egingo dugula, horrek ematen baitigu nafar gizartearen babesa.

Etorkizunean lehentasunez aldatu beharrekoak gizartearen harrera eta jarrera dira. Nafar hizkuntza gatazka politikotik atera beharra dago, eta hori lortzea guztion erantzukizuna da. Indarrean dagoen lege markoak euskararen sustapenerako lan-esparru zabala eskaintzen digunez, langintza hori ahalik eta atarramenturik handienarekin egiten ahaleginduko da Gobernua. Parlamentuan Foru Lege berri bat onartzeko adostasuna lortzen ez den bitartean.

Finean bilatu beharko dugu nafar guztiek, ideologia zein duten ere, normaltzat hartzea euskara eta haren sustapena. Alegia, hizkuntzarekiko kontrakotasuna indargabetzea dugu eginkizun garrantzitsuenetako bat. Horretarako, euskararen normalizazioaren aldeko jarrera gizartearen sektore ideologiko guztietara hedatu beharko dugu, defendatzen duten planteamendu nazionaletik harago.

Maria Solana Nafarroako Hezkuntza Kontseilari eta gobernu bozeramailea da


Euskara Nafarroan kanaletik interesatuko zaizu...
Nafarroako Euskararen Legea alda dezakeen batzordea eratu du Parlamentuak

1986tik indarrean dagoen Euskararen Legea aldatzea aztertuko duen batzordea sortu du Nafarroako Parlamentuak. EH Bilduk proposatu du, eta Geroa Bairen, Ahal Duguren eta Ezkerraren babesa lortu du. Kontra azaldu dira UPN, PSN eta PP.


Aurre-matrikulazioa Nafarroako ikastetxeetan: A ereduak gora, euskarak behera

Nafarroan, A ereduak gora egin du, eta D ereduak behera, batez ere hezkuntza-sare publikoan. 2017ko matrikulen datuekin alderatuta, A eredua %18,8tik %19,8ra igo da, eta D ereduan izen emandako hiru urteko ikasle kopurua %30,7tik %29,4ra jaitsi da.


NUPen erizaintza euskaraz irakasteko eskatu dute

'NUPen erizaintza euskaraz' dinamika aurkeztu dute Ikasle Abertzaleak-ek, Behatokiak, LABek, ELAk, Steilasek eta Iruñeko euskalgintzak, eta osasungintzan hizkuntza eskakizuna duten postuak egotea aldarrikatu.


Fauna publikoa
Zonbi batekin bizi

Berak ezin zuen ezer egin, ez zen bere eskumenekoa. Joseba Tapiaren Real politik entzuten da lerro artean, joan den igandeko Berriak Marisa de Simoni egindako elkarrizketan.


2017-12-22 | Miren Osa Galdona
Zerrenda bakarraren aurkako legea onartu du Nafarroako Parlamentuak

Hezkuntzako lan deialdietan hautagaiak zerrenda bakarrean aurkeztearen aurkako lege proposamena onartu du Nafarroako Legebiltzarrak. Hau da, elebidunek aukeratu egin beharko dute zein hizkuntza esparrutan jardun nahi duten: euskarazkoan ala gaztelaniazkoan. Euskaldun elebidunek bi esparruak hautatu nahi izanez gero, bi azterketa gainditu beharko dituzte. Ezkerraren aldeko botoa erabakigarria izan da legea onartzeko.


Zerrenda bakarraren kontra segitzen du Ezkerrak, Batzarre alde dagoen arren

Ezker Batuaren eta Batzarren jarrerak "ezberdinak" ez direla esan du Marisa de Simonek, bietako inork ez diolako eman "txeke zuririk" gobernuari. Geroa Baik osoko zuzenketa aurkez diezaioke lege proposamenari.


Separatismorik ez!

Wikipediaren definizioaren arabera gizarte-bazterketa da “pertsonek gizarte-ongizatea eta bizi-kalitatea eskuratzeko jasaten dituzten oztopo sozial, ekonomiko edo politikoen multzoa, gizartearen sisteman modu egokian ez integratzeagatik”. Nafarroan, hainbat dira definizio horren baitan sartzen diren marjinazio-egoerak, baina bada bat legez ezarrita dagoena, 1986tik: euskaldunon hizkuntza eskubideen zonifikazioa. Gizarte esklusioa gaitza bada, are eta okerragoa da diskriminazio hori... [+]


2017-12-16 | Xabier Letona
Milaka euskaltzale atera dira euskararen defentsan Iru˝ean, hotzari aurre eginez

Hotzari aurre eginez eta Kontseiluaren deiari jarraituz, milaka herritar atera dira kalera larunbat eguerdian Iruñeko kaleetan, Nafarroako Gobernuak euskararen inguruan hartutako azken erabakia babestuz.

 


2017-12-15 | Xabier Letona
Larunbat eguerdian euskalzaleek manifestazioa egingo dute Iru˝ean euskararen defentsan

Bide eman euskarari. Berdintasunaren alde! goiburupean aterako da manifestazioa larunbatean 12:00etan Iruñeko autobus geltoki zaharretik.


Hezkuntzako gehiengo sindikalak bat egin du larunbateko manifestazioarekin

Kontseiluak deitu du protesta larunbatean 12:00etan Bide eman euskarari, berdintasunaren alde! goiburuarekin. ELA, LAB eta Steilas sindikatuek zerrenda bakarraren aldeko hautua egin dute horrek emanen dielako euskara ere badakiten irakasleei aukera berdintasuna.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude