Maria Solana

Irmo normalizazioaren bidean

  • Gauza jakina da Nafarroako Euskararen Legeak hiru zatitan banatu zuela herrialdea, euskararen ofizialtasunari zegokionez: eremu elebiduna, zeinean euskararen lege-estatusa EAEkoaren parekoa zen; eremu mistoa, non herritarrek zenbait eskubide zituzten, tartean euskaraz ikastekoa, eta, azkenik, eremu erdalduna, inolako eskubide gabea.1986a zen.

Maria Solana
2017ko irailaren 24a

Harrezkero, hurrengo hiru hamarkadetan, euskararen egoerak okerrera egin zuen Nafarroan Foru Administrazioari dagokionez: helduen euskalduntzea ekonomikoki itotzeko ahalegina, Euskalerria Irratia eta euskal hedabideen kontrako jokabidea, hezkuntzan euskaraz ikasteko Administraziotik behin eta berriz jarritako oztopoak. Egoera hainbeste gaiztotu zen, ezen 1998an Euskaltzaindiko presidente Haritschelharrek berak hizkuntza politika eztabaidatzeko bilera eskatu zion, jendaurrean, Miguel Sanzi. Alferrik: UPNren gobernuek, dekretuz dekretu euskararen kontrako neurriak hartzen jarraitu zuten (372/2000k euskararen ezagutza atzerriko hizkuntzaren pareko bihurtzen zuen eremu mistoko administrazioan; 29/2003 dekretua, esate baterako, Hezkuntzako 2016ko oposizioetan euskarazko lanpostuen kontra egiteko; azken hau Administrazio Publikoetan euskararen erabilera arautuko duen dekretu berriak indargabetuko du laster).

Lasai esan daiteke euskararen normalizazioa kosta ahala kosta eragotzi nahi zela. Erraz uler daiteke, beraz, mobilizazio sozialak bere jomugan izan izana Euskararen Legea.

Hiru hamarkadatan lege-hobekuntza gutxi izan ditu euskarak Nafarroan: 2010ean hiru udalerri igaro ziren eremu erdaldunetik mistora, baina benetako aldaketak geroago etorri dira. 2015ean aldaketa kualitatibo handia gertatu zen, euskaraz ikasteko eskubidea herrialde osoko hezkuntza publikora hedatuta; aldaketa kuantitatibo handiena 2017an gauzatu da: 44 udalerrik lortu dute eremu erdaldunetik mistora igarotzea. Bi-biak eskutik doaz, gaur egungo egoera sozialean ezinbestekoa baita euskararako eskubidea legeetan txertatzea, eguneroko praktikak jendartean normaltasunez finka dezan gero. Horretarako oinarrizkoa da Gobernua sustatzailea izatea, ez oztopo-jartzailea, baita guztiok jakitea ibilbidea eskubideen defentsan oinarriturik egingo dugula, horrek ematen baitigu nafar gizartearen babesa.

Etorkizunean lehentasunez aldatu beharrekoak gizartearen harrera eta jarrera dira. Nafar hizkuntza gatazka politikotik atera beharra dago, eta hori lortzea guztion erantzukizuna da. Indarrean dagoen lege markoak euskararen sustapenerako lan-esparru zabala eskaintzen digunez, langintza hori ahalik eta atarramenturik handienarekin egiten ahaleginduko da Gobernua. Parlamentuan Foru Lege berri bat onartzeko adostasuna lortzen ez den bitartean.

Finean bilatu beharko dugu nafar guztiek, ideologia zein duten ere, normaltzat hartzea euskara eta haren sustapena. Alegia, hizkuntzarekiko kontrakotasuna indargabetzea dugu eginkizun garrantzitsuenetako bat. Horretarako, euskararen normalizazioaren aldeko jarrera gizartearen sektore ideologiko guztietara hedatu beharko dugu, defendatzen duten planteamendu nazionaletik harago.

Maria Solana Nafarroako Hezkuntza Kontseilari eta gobernu bozeramailea da


Euskara Nafarroan kanaletik interesatuko zaizu...
Euskarafobia haizatuko duen manifestaziora joateko autobusak diru publikoz ordaindu nahi ditu UPNk

Herritarrek autobusak doan izan ditzaten udalei eskatzen ari zaizkie ordain ditzatela zerbitzu horiek. UPN eta PP ari dira mobilizatzen bereziki baina PSNk ere babestu du ekainaren 2ko manifestazioa. "Euskararen inposizioa" salatzera aterako dira kalera, "Gobernua egiten ari den hizkuntz politika bidegabea" kritikatzera.


Karrikiri elkartea
MULTIMEDIA - erreportajea

Duela 20 urte Iruñeko euskal komunitatea egituratu eta trinkotzeko asmoz sortu zen Karrikiri Elkartea eta Denda. Kultura globalizatu eta angloxajoia nagusi den mundu honetan alternatibak badirela aldarrikatzeko asmoz. Iruñeko Alternatiben Herriko kultura eta hizkuntzen bilgunea izango da ARRAGOA auzoan izango dira.


2018-05-10 | Miren Osa Galdona
PPk Nafarroa zeharkatuko du "euskararen inposizioa" salatzeko

“Euskararen inposizioa” salatzeko, itzuli bat iragarri du Nafarroako PPk. Ekainaren 2ko manifestazioaren atariko moduan, “itzuli informatiboa” egingo duela azaldu du Ana Beltran legebiltzarkideak, euskara “indarrez” ezarri nahi duten herrietan.


2018-05-06 | Ander Perez
Juan Carlos Moreno Cabrera. Inperioaren ziztada
"Zer gutxiago, zure nazioko hizkuntza ulertzea baino?"

Madrilgo akademiatik mintzo da Juan Carlos Moreno Cabrera (Madril, 1956), zer eta espainolismo linguistikoa deitzen duen horren gehiegikeriak salatzeko. Haatik, aho bizarrik gabe dihardu, sendo, hizkuntza txikiak babestuz, eta nagusiak ziztatuz. Nafarroako hizkuntza egoeraz aritzeko etorri da Iruñera. Eta ez da kalterako: ezin hobeki islatzen da Nafarroan berak teorizatutakoa.


Erizaintza euskaraz eskaintzeko eskatu diete ikasleek NUPi eta Nafarroako Gobernuko Hezkuntza Sailari

NUPeko erizaintza euskaraz sustatzeko taldeak —Iruñeko Euskalgintza, Ikasle Abertzaleak, LAB, ELA, STEILAS eta Behatokia— neurriak hartzeko eskatuko die Nafarroako Unibertsitate Publikoari eta hezkuntza Sailari, unibertsitate horretan gradua euskaraz egin ahal izateko.


Nafarroan Euskararen Lege berria idazteko elkarlanean oinarritutako dinamika aurkeztu du Kontseiluak

Lau lan-bilera eginen dira herritarren ekarpenak jasotzeko: maiatzaren 2an Tuteran, 4an Lizarran, 8an Barañainen eta hilabete amaieran Elizondon.


Besarkadak euskarazko hezkuntzaren alde Erriberrin

Sortzen Elkarteak Besarkatu Ekimena ospatu du igandean Erriberrin, “euskarazko hezkuntzari ate berriak irekitzen ari diren familiak besarkatzeko”.


2018-03-26 | Ahotsa.info
2.500 lagun bildu dira Iruņean Nafarroa "euskaratik eta euskaraz" eraikitzea eskatzera

2.500 lagun batu dira larunbatean Iruñean EHEk euskararen ofizialtasuna eta burujabetzaren alde deitutako manifestaziora.


Euskarabidearen aurrekontua 2,8 milioitik 6,9ra pasa da legealdia hasi zenetik

Horri esker hedabideen, euskaltegien, elkarteen eta tokiko entitateen laguntzak handitu dituzte. Euskararen institutuak egoitza bat eta bakarra izanen du, Kirol Etxean.


2018-03-15 | Xabier Letona
Ilusioa sumatu da Iruņean egindako Euskaraldiaren aurkezpenean

Nafarroan dagoeneko hamar herritik gora dira urte amaieran Euskaraldian parte hartuko dutenak. 2018ko azaroaren 23tik abenduaren 3ra egingo da ekimena Euskal Herri osoan eta hala nahi duten herritarrek eta erakundeek izango dute berau aurrera ateratzeko ardura.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude