Baratzea paristar guztien eskubide

Garazi Zabaleta @tirikitrann
2017ko irailaren 10a
Hiriko mapa eskuetan, turista onen papera betetzen genbiltzan Parisen lagun bat eta biok. Ohiko kale paristarretatik oinez gindoazela, ordea, gure begirada bereganatu zuen zerbaitekin egin genuen topo: hiriko zuhaitzen jardinera askotan hainbat barazki eta lore zeuden landatuta. Kalabaza zuhaitz horren azpian, piperra
hurrengoan, tomatea... Nork jarri ditu baratze txiki-txiki hauek hiriko kaleetan, baina? Udala izan da? Herritarrak?
 
'Landaretu zure kalea, baimenduta dago!'
Parisko Udalak bi urte atzera martxan jarritako proiektua da Vegetalizer sa rue, c’est permis! (Landaretu zure kalea, baimenduta dago!). Onartutako lege berritzailearen arabera, edonork dauka lorategia edo baratzea landatzeko eskubidea hiriko edozein tokitan: kalean, zuhaitzen jardineretan, horma edo teilatuetan... Herritarrei irudimena erabiltzeko eta toki berrietan landaketak egiteko gonbitea luzatu die Udalak. Helburua: Paris “landaretzea”.
 
Proiektuaren bultzatzaile den Parisko alkate Anne Hidalgok espero du modu honetako 100 lorategi hektarea egotea 2020. urterako. Gune publikoetan landaketak egin nahi dituen edonork Parisko Udalean eskatu behar du baimena lehenik. “Espazio publikoaren lorezainek” landaketarako oinarrizko kita eta haziak jasoko dituzte, eta trukean ekoizpen modu jasangarriak erabiltzeko konpromisoa hartzen dute: bioaniztasuna sustatzekoa eta pestiziden erabilera ekiditekoa.
 
Auzotarren arteko harremanak sendotuz
Hiriaren bizi kalitateari ez ezik, hiritarren arteko harremanei ere onurak dakarzkiela uste dute hiri baratzeen bultzatzaileek. “Legearekin paristarrei hiri berdeago bateranzko aldaketan parte hartzeko aukera ematen diegu, baina horrez gain, herritarren arteko harremanak sortzen eta indartzen ere lagun dezake proiektuak, batez ere auzotarren artean”, azaldu zuen Udaleko Laguntzaile Penelope Komitesek.
 
Kohesio sozialerako saiakeraren adibide, kaleko jardinera bateko baratze txikian topatu genuen mezu xelebrea:
“Bizilagunak: oporretan kanpoan izango naiz egun hauetan. Eskertuko nuke baratzea ureztatu eta barazkiak jasoko bazenituzte. Hartu eta jan lasai”, zioen karteltxoak, auzotar baten sinadura azpian zuela.
 
Hiri handiek ere pixkanaka grisetik berderanzko bidea hartzeko aukera badutenaren seinaletzat har daiteke Parisko proiektua. Gurean ere egon dira antzeko ideiak (ikus 2.552. aleko Borraja Komandoaren artikulua), ez ordea, oraindik, udalek babestuak...

Baratzetik mundura kanaletik interesatuko zaizu...
2018-01-21 | Jakoba Errekondo
Genetikoki eraldatutako sagarrak

Artikotik dator berria. Artikotik haize hotza, garondo-zuloak eta paparoak ebakitzen dituen horietakoa. Kanadan barrena datorkigu ipar haizea, eta ingelesez dator, Arctic.

Sagar negozioak dituen enpresa handia da Okanagan Specialty Fruits Inc. Aurten aurkeztu ditu Arctic sagarrak. Genetikoki eraldatutako sagarrak dira. Aldaketa horren helburua da sagarra ebakitzen denean ez gorritzea, ez herdoiltzea. Sagarra ebakitzean, aireko oxigenoak mamiari kolorea aldatzen dio; fruitua ez da txartzen,... [+]


2018-01-21 | Garazi Zabaleta
11.000 litro sagar zuku Barrundiako udal lokaletik atereak

Hirugarren urtez, etxeko sagar zuku eta sagardo gozoa egin ahal izan dute Arabako Barrundia udalerriko herritarrek. 2016an berritu eta egokitu zuen Udalak Ozaetan jada martxan zen lokala, sagar zukua egiteko beharrezko material eta tresneria herritarrentzat eskuragarri jarriz. Asko dira geroztik transformazio gunetik pasa direnak. Urtetik urtera, gehiago.

Herritarrak zukugile

Barrundian sagarrarekiko lotura bazegoela eta askok sagarrondoak bazituztela ikusita, horri probetxua atera eta... [+]


2018-01-14 | Garazi Zabaleta
Lehen sektorearen eta herri txikien arteko elkarguneen bila

“Esaera zahar batek zera dio: ‘zer jan, hura izan’. Tolosaldean kontsumitzea Tolosaldea eraikitzen hasteko modurik onena dela uste dugu, bertakoa kontsumituz eskualdearen garapena bultzatzen ere ari garelako”. Iker Karrera Tolomendi Landa Garapenerako Elkarteko arduradunaren hitzak dira, martxan jarri berri duten Jan Tolosaldea ekimenaren asmoez hizketan. Abenduaren 14an aurkeztu zuten proiektua, eta eskualdeko 12 herrik eman zioten egitasmoari beren... [+]


2017-12-31 | Garazi Zabaleta
Nekazaritza ekologikoa eskolan lantzeko jolas digitalak

Ecosegell izeneko proiektua jarri du martxan Kataluniako Nekazaritza Ekologikoko Produkzioaren Kontseiluak (CCPAE). Eskoletan nekazaritza ekologikoaren oinarriak eta elikagai ekologikoen etiketa moduak ikasteko hezkuntza-baliabide digitala da Ecosegell, 10-14 urte bitarteko gaztetxoei zuzendua bereziki. Jolasen bidez gaiok lantzea eta gazteengandik gizartera zabaltzea du asmo proiektuak.

Ekimen berritzailea

Vida Sana elkartearekin batera sortu du kontseiluak proiektu pedagogikoa,... [+]


2017-12-24 | Garazi Zabaleta
"Aliantzak dira proiektuak garatzeko aukera polit eta bakarrak"

Bizkaiko Ttak Kolektiboko kide da David Lopategi. Lantaldea osatzen duten zazpi lagunak lehenagotik ezagutzen baziren ere, Baserritik Mundura ikastaroko lehen edizioan hasi ziren elkarlanean. “Denok genbiltzan lehenagotik elikadura burujabetzaren eta agroekologiaren inguruan lanean: batzuk baserritarrak ziren, beste zenbait eragile sozialetako kide”, azaldu digu Lopategik. Badute batzen dituen beste zerbait ere: “Lan kolektiboaren sinesle amorratuak gara”. Lan kolektibo... [+]


2017-12-17 | Garazi Zabaleta
Lurrak ondasun kolektibo

Nekazaritzarako eta abeltzaintzarako erabiliak izan diren lursail ugari ari dira azken urteetan galtzen Euskal Herri osoan: laborantzaz batere interesik ez duten lur erosleek bestelako ideiak dituzte espazio horietarako. Horren aurka dihardu lanean Ipar Euskal Herrian Lurzaindia kolektiboak. “Lurzaindiak egiten duena, bere izenak ederki esaten duen bezala, lurra zaintzea da. Espekulazioaren kontra borrokatzen gara, partikularki”, azaldu digu Dominique Amestoy kolektiboko... [+]


2017-12-10 | Garazi Zabaleta
Lehen sektorea bizkortzeko herri plana Leitzan

Berdea eta baserriz inguratutako herri txikia da Leitza, nekazaritzari eta abeltzantzari oso lotua egon dena. Azken urteetako joera orokorrarekin bat eginez, ordea, lehen sektorearen gainbehera nabarmena bizitu du herriak, eta baserritar gutxik dute ogibide lan hori gaur egun. Gainbehera horri aurre egin eta lehen sektorea berpizteko asmoz, diagnostikoa osatu eta parte hartze prozesua martxan jarri du Leitzako Udalak. Aliatu garrantzitsu izan dute LeitzEKO Kontsumo Taldea.

Egungo egoeraren... [+]

2017-12-03 | Garazi Zabaleta
Baserri eta kalearen arteko zubi

Azpeitiko Udalak azoka plazaren inguruan abiatutako parte-hartze prozesuan du oinarri Elikagunea proiektuak. Prozesuari jarraipena emanez, eskualdeko hiru gaztek Artxara Kooperatiba Elkarte Txikia osatu eta Elikagunea aurrera eramateko ardura hartu dute. “Bertako elikagaiak sustatzea da helburua, prezio eskuragarrian eskainiz eta, era berean, kontsumitzaileak kontsumo jasangarriaren inguruan kontzientziatuz”, azaldu du Xabi Izagirre Uranga kooperatibako kideak ekimenaren aurkezpen... [+]


2017-11-26 | Garazi Zabaleta
Oiartzungo hazi barietateak aztertzen

Oiartzungo hazi barietateak eta horiek bertako gastronomiarekin duten lotura aztertzen aritu da Eneko del Amo Bartzelonako Unibertsitate Autonomoko ikertzailea. Dinamizazio Agroekologikoa graduondokoan egin du azterketa. “Lan honek bi hanka ditu: bata jada egina dagoen ikerketa da, eta bestea orain Oiartzungo Elika kooperatibarekin martxan jarri nahi dugun ekintza”. Ikerketa-ekintza metodologia du lan teoriko-praktiko horrek, aztertutakoa kaxoian gordeta gelditu beharrean... [+]


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude