Isabelle Sentis. Historia, lesbianengandik

"Garrantzitsua da fabrikatu gaituenaz kontzientzia hartzea"

  • Historialaria da Sentis. Historialaria, aktibista, feminista eta lesbiana. Unibertsitatetik kanpo, nahiago du herri ikerketaren bidez historia ikertu, horizontaltasunari lotua. Emakume eta lesbianak ikusezin bihurtzeko mekanismoaz kontzientzia harturik, deseraikitzen eta beste historia bat idazten ari da. Bidea oraindik luzea izan arren, baikor begiratzen dio geroari ikerlari frantziarrak.

Jenofa Berhokoirigoin @Jenofa_B
2017ko apirilaren 02a
QueerCode (www.queercode.net) plataforma numerikoaren sortzaileen artean da Isabelle Sentis. Bigarren Mundu Gerlan emakume zisgenero eta transgenero lesbianek egindakoaren eta bizi izandakoaren berri ematea dute helburu. (Arg.: Caroline Barbarit)
QueerCode (www.queercode.net) plataforma numerikoaren sortzaileen artean da Isabelle Sentis. Bigarren Mundu Gerlan emakume zisgenero eta transgenero lesbianek egindakoaren eta bizi izandakoaren berri ematea dute helburu. (Arg.: Caroline Barbarit)

Emakumeak ez dira historiaren subjektu, are gutxiago lesbianak.

70eko hamarkadako emakumeen mugimenduak azaleratu zuen ikusezin bihurtzeko mekanismo hori. Historia emakumeengandik begiratzen jarri ziren. Gu ere horretan gabiltza, belaunaldi berri gisa, aitzinekoen ekarpenei gure perspektiba eta nozio berriak gehituz. Bidea luzea da, baina hobetuz doa egoera. Usu gu geu gara ikusezintasunaren eragile, deseraikitze kolektiboa zein indibiduala dugu oraindik egiteko.

Nola burutzen da ikusezintasuna?

Hasteko, bere arau erabat patriarkalekin frantses hizkuntzak ikusezin bilakatzen ditu gertakizun batean egondako emakumeak. Historialari eta militante batzuek ere memoriaren moldaketan parte hartzen dute, zapalkuntza-eskemak erreproduzituz.

Historien hierarkizazioa salatu ohi duzu.

Historia idazten duten instituzioek egin ohi dute, baina baita gertakizun baten arrastoak esku artean dituztenek ere. Gainera, lekukotasunik uzten ez duten ala oso gutxi uzten duten emakume anitz daude oraino, haien ustetan “baliogabea” edota “naturala” delako. Kontzientziaziorik ez izanki, historiak biltzen ari direnen partetik ez dira galdekatuak. Garrantzitsua da norberak bere kokaguneaz kontzientzia hartzea, fabrikatu gaituenaz kontzientzia hartzea. 

Coming out-ak badu garrantzia.

Heterosexismoaren aurka borrokatzeko ezinbesteko armak ditugu goraki errate horiek. Historia idaztean, sindikalista ala antifaxista bat lesbiana zela zehaztu eta “zergatik diozu hori?” galdetu ohi digute. Ez dira ohartzen esaldi horrekin etengabean produzitzen ari garen heterosexismoari oztopo egiten diogula. Hala ere, neurriz nabil, ikusirik 40-50eko hamarkadetako emakumeek ez zutela “lesbiana” hitza erabiltzen. Hizkuntza izugarria da, giltzatzen gaitu, zapalkuntza-sistemaren eskuetan da.

Izaera heterosexuala, haatik, sistematikoki planteatzen da.

Heterosexualek ere dute heteronormatibitatearen kontra borrokatu behar. Historia aztertzean jendeen arteko harremanei so egiteko joera bada. Hor ere normak diktatu harremana da  kontuan hartzen, beste forma bat duten harreman amoros, afektibo, erotikoak ezabatuak dira. Kontu pribatutzat hartuak dira, edo epaitzen dira, edo ez dira aipatzen. Pribatua politikoa dela ohartarazi behar dugu oraino, matrize horien deseraikitzea ez delako egina. 

Beste historia batzuk ditugu historia ofizialaren bazterrean. LGBTentzat ere horrela dea, jakinik luzaz eta oraino anitzek dutela haiena isiltzen?

LGBTen historia bat badela erran nezake. Intimoarekiko harremana ezberdina izaten da kulturen arabera. Frantziari dagokionez, adierazteko bidean oraindik egitekoa bada. Baina haiena bizitzeko borrokak eta sareak egin zituztenak ere badira. Horien berri ukaiten hasten gara, armairutik ateratzen hasten dira. Sentsibilizazio lan handi baten emaitza da. Bere homosexualitateari buruzko testigantza plazaratu zuen Pierre Seel laguntzeko aukera ukan nuen. Solas homofoboez sumindurik, lekukotasuna emateko urratsa egin zuen. Homosexuala izateagatik deportatua izan zen 1941ean. Bizirauteko estrategia gisa, bikote heterosexual batean bizi izan zen. Urteak eta elementu askatzaile berezi bat behar izaten dira urratsa emateko.

Batzuek diote ez zela homosexuala izateagatik nehor deportatu Frantzian.

Konplexua da afera. Sexualitateei buruzko soak konplexuak dira. Foucaultek zioen gisara, dena da behatua, normak daude, kodeak, debekuak... Gerla garaian sexualitateak traumatikoak izan daitezke, bortizkeria anitz delako. Bizirauteko estrategiak planteatzen dira. Tabuak ere badaude, ahantzi edota gorde nahi diren bizipenak. Aitorpena nola egin, galdera hori ere hor da. Gainera, errealitate ezberdinak ziren, herritartasunaren eta egoera politikoaren arabera. Ehun bat gizon lirateke deportatuak izan homosexualitateagatik. Beste batzuk pertsegituak izan ziren homosexualak izateagatik eta deportatuak beste arrazoi batengatik.

Lesbianei dagokienez, zer dakigu?

Estatuek ideia argia zuten: ezer ez erratea, ez existitzeko gisan. Austriak zigortu zuen emakumeen arteko homosexualitatea, beste herriek ez. Lesbiana beste arrazoi batzuengatik zen pertsegitua: “asoziala” zelakoan, “moralitatearen izenean”, familiaren baloreekin ez zelakoan bateragarria. “Lesbiana” hitza inoiz ez zen agertzen, baina errepresio-mekanismoa hor zen.

Morala zabala eta partziala da.

Ikaragarrizko errepresioa zen, hitz batzuei segiz presio ikaragarria burutzen zutelako. Garaian erditzen zen emazte heterosexual ezkondua zen norma, besteak zigortzekoak ziren. Historia hori idazten ari gara. Funtsean, QueerCode gune numerikoan biltzen ari gara Bigarren Mundu Gerlan emakume zisgenero eta transgenero lesbianek bizi izandakoa. Zaila dugu, artxibo iturri anitz ez direlako gehiago existitzen eta lekuko gehienak zenduak direlako.

Ikusezintasuna beti eta beti

“Bigarren Mundu Gerlan ekialdeko Pirinioetan izandako erresistentzia gune bati buruz egin zuen ikerketa historialari gazte batek, duela bospasei urte. Emakume batek beste emakume batzuentzat sortu gunea zen. Kasu honetan emakumea lesbiana zen, historialariak bazekien. Alta, inoiz ez du lesbiana identitatearen berri eman. Ikusezintasuna erreproduzitzen zebilen historialari horrek errabiatu ninduen! Kasik lotu nintzen berriro historia ikasketei”.

Kanal hauetan artxibatua: LGBTI  |  Historia  |  Frantzia  |  Feminismoa

LGBTI kanaletik interesatuko zaizu...
2017-11-15 | Miren Osa Galdona
Sexu bereko pertsonen ezkontzak gertuago Australian, aldeko bozketa baten ondoren

Sexu bereko pertsonen ezkontzak legeztatzearen inguruko inkesta egin dute Australian, posta bidez. 12,7 milioi herritarrek eman dute botoa: %61,6k alde bozkatu du, eta %38,4k kontra. Bozketa ez da loteslea baina Parlamentuan lege proiektu bat aurkezteko balio dezake.


Alemania, hirugarren sexua legeztatuko duen Europako lehen herrialdea?

Paperetan emakumea da, baina pertsona interesexualtzat onar dezatela eskatu zuen Alemaniako epaitegietan. Ezetz esan zion Gorte Federalak eta orain arrazoia eman dio herrialdeko auzitegi gorenak: Gorte Konstituzionalak. Zehazki, hirugarren sexua legeztatu dezala exijitu dio Gorteak Alemaniako parlamentuari.


"Gaitzitzen nauten norberekeria eta arrazismoa daude Frantziako gay komunitatean"

Isilpean atxikiriko historia argira ekartzeko balio ukan du 120 battements par minutes (120 taupada minutuko) filmak Cannesko Urrezko Palmorria irabazi izanak. 80ko hamarkada bukaeratik aitzina hiesaren aurka eramandako borroka du hari nagusi. Jendartearen eta agintarien ezaxolakeria irauli duen militante horietariko bat dugu Didier Lestrade, Parisko Act Up-en lehen lehendakaria izandakoa.


Erasoak eraso, lesbiana bat protagonista duen komikia argitaratuko dute

Komikiko pertsonaia da Ana, lesbiana eta umoretsua. Gehitu elkartearen aldizkarian ateratzen da 2013tik eta orain liburu bihurtu nahi dituzte haren bizipenak, bereziki gazteek eta nerabe lesbianek erreferente positiboak izan ditzaten.


Sexu bereko bikoteak Alemanian ere ezkondu daitezke pasa den igandetik

Bikote homosexualen ezkontza onartu zuen Alemaniako parlamentuak joan den ekainean eta igande honetan sartu da legea indarrean. Berdintasunaren borrokan eguna bera ospatzeko asmoz, bikote ugari ezkondu da igandean Alemanian.


Perlak | "120 battements par minute". Aktibistaren gidaliburua

Sutsua, gerrillaria, pasionala da 120 battements par minute, Act Up taldearen aktibismoa bezalatsu.


2017-07-23 | Imanol Alvarez
40 urte eta elur-bola

1976ko azaroan, Durangoko Azokaren testuinguruan –garai hartan azaroaren lehenaren bueltan egiten baitzen–, lagun batek eta biok deliberatu genuen euskal gay elkarte bat beharrezkoa zela, eta beste inork egingo ez zuenez, guk geuk sortu beharko genukeela.

Berehalako kontua izan zen: urtarril-otsailerako martxan zegoen. Gauzak arin samar joan ziren, herriaren askatasun-oldeak bultzatuta. Amnistiaren aldeko manifestazio batean irten ginen lehen aldiz geure pankartarekin, eta... [+]


Bilbao Bizkaia Pride jaialdiak LGBT+ pertsonen eskubideak aldarrikatuko ditu igandera bitartean

Ekainaren 22tik 25era ospatuko da Bilbao Bizkaia Pride. Helburua, antolatzaileek adierazi dutenez, Bilbok eta Bizkaiak euren aniztasun afektibo-sexual eta generoduna ospatzea da. Hitzordu irekia da, eta “maitasun eta izaera librearen aldeko topaketa” bezala definitu dute.


2017-06-13 | Arabako Alea
Hainbat eraso homofobo salatu ditu Gasteizko Transbollomarika sareak

Erasoak azken asteetan gertatu direla salatu dute. Asteazkenerako, elkarretaratzea deitu dute, 19:30ean, Andre Maria Zuriaren plazan.


"Herrian armairu bat erretzea ekintza sinbolikoa baino gehiago izan zen"

Joseba Verdugo Goikoetxea naiz, 26 urteko garestarra. 10 urte daramatzat LGTBI mugimenduan militatzen eta Lugatibe kolektiboko kide naiz.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude