Azkenean Grexit, herrialdea eraitsi eta greziarrak zukututa gero

  • Europarrak entretenituta zeuden bitartean Trump eta Brexit-arekin, Grezia berriro hurbildu da bidegurutzera: otsailaren 20a baino lehen hitzartu behar du itun berri bat bere zor publiko ordain ezinaren hartzekodunekin edo eurotik –eta menturaz Europar Batasunetik– kanpo gera daiteke. 2008an lehertutako krisiak ez dizkio oraindik ezusteko gogorrenak eman Europari.

Pello Zubiria Kamino @pellozubiria
2017ko otsailaren 19a
Petros Giannakourisen argazkian, zahar jendea poliziarekin borrokan Atenasen, berrikitan pentsioen murrizketengatik haserre egindako protesta batean. Irudian ikus daitezke zaharretako batzuk polizien autobusa uzkailtzeko ahaleginean. Troikaren planak derr
Petros Giannakourisen argazkian, zahar jendea poliziarekin borrokan Atenasen, berrikitan pentsioen murrizketengatik haserre egindako protesta batean. Irudian ikus daitezke zaharretako batzuk polizien autobusa uzkailtzeko ahaleginean. Troikaren planak derrigor ezarri zitzaizkienetik, txirotasuna eta bizi ezina are gehiago zabaldu dira greziarren artean, eta aldi berean estatuaren zor publikoa handitu.

Siriatik iritsitako errefuxiatuak ez dira Grezian hil ala biziko estutasunean bizi diren bakarrak. Atenasko osasun etxe batean, medikuaren atean papera erantsita: “Gaixoen muga gainditu dugu. Barkatu eragozpenak”. Gripeak jota dabilen Panagiotis Grigoriou antropologoak deszifratu du mezu ulergaitza Greek Crisis blogean. Grezian mediku guztiek dauzkate kuotak, egunero Gizarte Segurantzaren kontura artatu ditzaketen gaixo kopuruak, 3 eta 5 artean gehienez, eta horien ondoren iritsitako guztiek –berdin dio Gizarte Segurantza kotizatu ala ez– patrikatik ordaindu behar dute. Kuotan sartu ez bazara, edo ordaindu edo medikurik gabe geratuko zara. Eta hiru milioitik gora greziar asegururik gabe bizi dira, edozein botika, mediku edo operazio pagatzera derrigortuta.

Doktorearen salan jende gehiagoren artean zain dagoela, Grigoriouk ikusi du bere aurreko gaixoa larritasun aurpegiz irteten. “Andrea –esan dio sendagileak– sistema informatikoak dio martxoan Gizarte Segurantzak kanporatu egingo zaituela”. “Eta zer gertatu behar zait orduan? Langabezian nago, mediku jauna... Martxotik aurrera aurkituko al dugu modurik medikuren batek artatzeko?”. “Sentitzen dut, andrea, Jainkoak beste inork ez daki”.

Etengabeak dira protestak Atenas bezala Greziako beste hirietako karriketan, agentziek banatu dituzte horien irudi deigarriak gauza inportanteagoekin denbora pasa bizi diren europarrek ikusi ez dituztenak. Milaka traktore atera dituzte errepide eta autopistetara nekazariek, argazkietan ageri dira artzainak makilaka borrokan poliziekin. Pentsioak berriro jaitsi dizkietelako manifestazioak antolatu dituzte jubilatuek, ikusi zahar jendea poliziaren autobusa iraultzen. Osasun sistema publikoko medikuak ere irten dira karrikara, horra poliziak medikuen buruzagiari lepotik heltzen... Horrela milaka.

Troika deituak –Europako Batzordeak, Europako Banku Zentralak eta Nazioarteko Diru Funtsak– greziarrei ezarritako hirugarren Memorandumaren biktimak dira. Syrizak agintea hartu berritan erreferendumean arbuiatu arren –Oxi!– are bertsio gogorragoan irentsi behar izan zuten murrizketa plan erraldoiarenak. Urte eta erdi geroago, ekonomialari burutsu askok aurreratu zuen moduan, Grezia iritsi da ataka berrira: ongizate gizartea goitik behera eraitsi arren, herrialdeak ezin die aurre egin zorrei. Negoziaketak korapilatu dira eta otsailaren 20rako adostasunera ez iristekotan, Grezia gera liteke Europatik kanpo. Ingelesek Brexit-a abiarazi aurretik, Grexit-a gertatu?

18 hilabetetan historiak Grezia hasierako lekura bueltan eraman balu bezala, Alexis Tsiprasek dio ez duela murrizketa gehiago onartuko –Troikak eskatzen dio zaharren pentsioak gehiago jaistea eta familiei zergak handitzea– eta Berlindik Wolfgang Schäuble finantza ministroak erantzun dio “edo bestela Grexit”.  

Zazpi urte dira Greziari zor publikoak eztanda egin zionetik eta gauzak ez dira geroztik okertu baizik egin. NDF Nazioarteko Diru Funtsak aitortu berri du publikoki murrizketa guztiak estu konplitu eta are handiagoak ezarrita ere, Grezia lehertu egingo dela zorraren zamapean. “Greziako ekonomia ezingo da hazi zorraren arazoa konpondu ezean. (...) Bere zor balantzea jasangarria izan dadin, Europako hartzekodunek Greziari zorrak neurri handi batean barkatzea beste erremediorik ez dago”.

Greziarrak leher eginda daude

NDFk autokritika egina zuen 2015ean, nahiz eta orduan barne idatzi batean izan. Hartan zioen Greziak mirakulu bat beharko zukeela aurreko gobernuek pilatutako zor erraldoia pagatu ahal izateko. Miraririk ezean, NDFko ikerketa taldeak proposatzen zuen hartzekodunek zorra barkatu eta austeritate fiskala ez areagotzea, horrek baimenduko ziolakoan herrialdeari kanpotik inbertsioak erakarri eta ekonomia berriro berotzea.

Alemania izan da aukera horri atea itxi diona, nagusiki bere herritar boto emaileek ez luketelako ontzat hartuko. Prentsa ekonomikoan erreferentzia den Bloombergek idatzi du: “Agonia ez da amaituko NDFk ez badu konponketa derrigortzen. NDFk eta bertan dirua jarrita daukatenek –europarrek eta iparramerikarrek– jatorrizko bekatu eta akatsak egin zituzten eta gero haietan mantendu. Orain ez da aski ‘mea culpa’ esatearekin: egiazko erantzukizunak  eskatzen die NDFren akziodunei zintzotasunez onartzea benetako galerak. Hau da, barkatzea Greziak NDFari dizkion zorrak eta uztea greziarrei eta europarrei anabasa honen soluzioa bilatzen”.

Europako aginte nagusiak ez dira iritzi berekoak, Alemaniatik Wolfgang Schäublek urteotan markatu duen jarrera erasokorraren uberan doaz denak. Orain, gainera, ikusirik Europan eskuin muturrak hartu duen haizea, Schäublek harro esan dezake greziar alferrei beren zorrak pagarazteko taktikak fruitu onak ematen dizkiola Alemaniako eskuinari, lortzen duelakoan AfD ultraeskuindarrari hauteskundeetan bidea ixtea.

Alemania jarrera bortitz horretan egonik, eta Troikak urtarrilean murrizketa gehiago eskatuta, nola ulertu Tsiprasek esatea murrizketa bakar bat gehiago ez duela onartuko? 2015eko udako filmaz gogoratuta, pentsa liteke asteotan jokoa mugaraino eramanez arerioa bigundu nahian ari dela... azkenean tratu berriaren atal nagusiak onartzeko. Hori da posibilitate bat.

Bestea da Syrizaren gobernua benetan aritzea Grexit hipotesia lantzen. Herritar askok dagoeneko amore eman du Europarekiko bere itxaropenetan: Alco ikerketa enpresak plazaratu duen inkesta baten arabera, gehiengoa dira drakma utzi eta euroa onartzea okerra izan dela uste dutenak. Greziako pertsonalitate ezagunak ere ari zaizkio bultzaka Tsiprasi Europar Batasuna utzi eta pilatutako zorrak hartzekodunekin zuzenean negoziatu ditzan.

 Yanis Varoufakisek Efimerida ton Syntakton egunkarian lehen ministroari eskatu dio kiebra aitortu eta negoziaketak hutsetik hasteko: “Bi atal horiek prestatzea da modu bakarra saihesteko epe laburrean Tsiprasek berriro atzera egin behar ez izatea eta epe luzean Schäublek bere plana burutzea”. Ez da fidatzen Europatik gauzak hobetzen saiatzeko promesa egin izan duten beste politikari moderatuagoekin: “Jaun horiek badakite nola esan gezurra edo gezurretan ari ez direnean agindutakoa nola ez bete”.

Greziarren herena txirotasunena bizi da, langabeziak %23a harrapatu du, emigrazioa izugarria da eta estatua ez da kasik izen hutsa baizik. Aldi berean, mugaz beste aldean Turkia ikusten da indarra erakusten, militar turkiarrak maniobratan Greziaren uharte inguruetan. Turkiako armadaren mehatxuak  ere kontatzen du greziarren arten. Europa ere ohartuko da noizbait.

Kanal hauetan artxibatua: Zorra  |  Grezia

Zorra kanaletik interesatuko zaizu...
Kopenhagen Amager Bakke errauste planta, 'elefante zuri' berria

Aginte publikoek sustaturik altxatako eraikin oso handi, ospetsu eta garestia, aldi berean bere ustiapen edo mantenuan zama ekonomiko bihurtzen dena, horra zer den ingelesez White elephant eta frantsesez Eléphant blanc izendatzen dutena. Hondakinetatik negozio egiten duten korporazioek Kopenhageko Amager Bakke erraustegi berria saltzen dute munduko aurreratuena delakoan. Aldiz, martxan jarri aurretik bihurtuta dago herritarrentzako buruhauste galanta.


2017-11-15 | Andoni Mikelarena
20.500.000 euroko zorra barkatu al zion Kutxabankek PSOEri?

Galdera horri erantzutera joan zen asteartean Kutxabankeko kontseilari ordezkari bat Espainiako Senatura. Hala ere, ez zuen argitu bankuak zorra barkatu ote zion Alderdi Sozialistari.


Dema itzela Irlandan: Apple eta mundu guztia versus gizon bakarra

Planetako jende burutsuenei uneoroko zoriona zerbitzatzen dien Apple multinazionalak Irlandan eraiki nahi du Europako datu biltegirik handiena, 850 milioi euroko inbertsioa datozen 15 urteetan. Ordaindu gabeko zergetan lehendik milaka milioi ostu dizkien arren, irlandar ia guztiek nahi dute Applek berriro hauta ditzan bere negozioetarako. Ez denek, ordea. Bada norbait jarraitzen duena epaitegietan borrokan urrezko sagarraren asmoaren kontra.


'Maria' urakanak baino lehen zorrak suntsitu du Puerto Rico kolonizatua

Irailaren 20an Maria 5. kategoriako urakanak astindu zituen Antillak, kategoria bereko Irma-k jipoitu eta hamabost egunera. Txikiziorik handienak jasandakoen artean dago Puerto Rico, teorian AEBen probintzia baina benetan konpainia yanki handien kolonia dena.  Zor publiko erraldoi baten atzaparretan harrapatuta, zikloiak eragindako kalteei aurre egiteko ahalmenik gabe bizirautera kondenatuta daude puertorricarrak. 


Harrisburg eta Detroit, bi udalerri erraustegiak kiebrara eramanak

AEBetako hiri handietako alkateek erabaki dute zaborrak erraustetik lortutako energia ez dela berriztagarria. Erraustegiak aspalditik ezagutzen baitituzte AEBetan, udal agintariak ohartuak dira labe erraldoiok zaborrekin batera herritarren zergak ere kiskaltzen dituztela urte luzeetarako, ondorengoei utziz kutsadura eta eskoriekin batera diru zor itzelak, Harrisburg eta Detroiteko jendeek ondo dakiten moduan.


2017-07-09 | Juan Mari Arregi
AHT: lotsak eta erantzukizunak

Eusko Jaurlaritzak, bost hilabete lehenago gonbidatu bazuten ere, ez zuen AHTri buruzko mahai-inguru batean egon nahi izan. Deseroso eta lotsatuta ote dago halako diru xahutzearen aurrean?


2017-06-29 | Xabier Letona
Ia 6.000 milioi euroko zorretik 171 kitatzea eskatu dio Parlamentu Sozialak Nafarroako Gobernuari

Horixe da Nafarroako Parlamentu Sozialak Nafarroako Gobernuari eskatzen diona: legealdi honetan ordaindu beharreko zorraren zatitik 171 milioi euroko kitapena egitea bankuekin, hauei zor zaien zati bat ilegitimo edo onartezintzat joz.


Urbaserrek 191 milioiko finantziazioa lotu du erraustegia eraikitzeko

Gipuzkoako erraustegia eraikiko duen Ekondakin konpainiak (Urbaser + Meridiam + Altuna y Uria+ Moyua + Murias + LKS/Mondragon) 191 milioi euroko finantziazioa lotu du, Cuatrecasas bulegoaren aholkularitzarekin. Bestalde, lehiaketan galtzaile ateratako FCCk auzitara eramango du kontratua.


Zor publiko bidegabeak Europako udalak eta jendeak ere itotzen ditu

Bruselan zortzi orduko eztabaida-maratoia burutu dute argitzeko nola estatuek beren gain hartutako zor ez-legitimoek murriztarazten dituzten zerbitzu sozialak eta herritarrak menpekoago egiten. Hirugarren Munduaren zorpetzea ikertzeko sortutako CADTM elkarteak salatu du orain korporazio handiek goi mailako politikariekin elkar hartuta finantza bonba bera darabiltela lehen munduko gizarteetan.


Gehiago pagatuko dute... gehien birziklatzen dutenek

Gipuzkoako agintariek Zubietako erraustegia eraiki eta ustiatzeko konpainia pribatuei eskaini dieten kontratuak lurralde hau kondenatzen du, errausketaren kalteak gutxienez 2051 arte nozitzeaz gain, azken zortzi urteotan lortutako aurrerabide osoa desegitera. Gehien murriztu, konpostatu eta birziklatzen duten udalerriak zigortzen ditu, kutsatzailenak saritzeko.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude