Naturak inspiraturiko jolas-parkea

  • Oinarri pedagogikoek gidatua, natura imitatuz eraikia, eta ikuskizun eta tailer bereziz betea. Bestelako haur-parkea da Bi urtaroen balada, Ekogunean (Donostian) zabaldu berri duten gunea.

Mikel Garcia Idiakez @mikelgi
2015eko abenduaren 20a
Naiara Elorriagaren hitzetan, haurrari autonomia ahalik eta handiena eman nahi diote, jolasa hasieratik zuzendu gabe, berak erabaki dezan eta norbera izan dadin bere jolasaren gidari, egitura ahalik eta malguenak eta irekienak eskainiz. Areago, jolasa bak
Naiara Elorriagaren hitzetan, haurrari autonomia ahalik eta handiena eman nahi diote, jolasa hasieratik zuzendu gabe, berak erabaki dezan eta norbera izan dadin bere jolasaren gidari, egitura ahalik eta malguenak eta irekienak eskainiz. Areago, jolasa bakarrik ez, espazioa eta ingurua haurrek beraiek erabakitzen, aldatzen eta sortzen joatea da asmoa.Ekogunea

“Gure gomendioa da kanpora irtetea eta naturara gerturatzea, baina guraso askok ez du gogorik ez ohiturarik, eta gure herriko klima ere sarri ez da egokiena; horregatik, barrurako alternatiba bat eskaini nahi izan dugu, natura erreferente hartuta”, kontatu digu Naiara Elorriaga Ekoguneko Hezkuntza arduradunak. Barrurako alternatiba honek 700 metro koadro ditu, 400 jolas-guneari eskainiak eta 300 aldagela, kafetegi, sukalde, harrera eta abarretara bideratuak. 0-12 urteko haurrengan pentsatutako gunea da eta capla xaflez muntatutako hiru soro eder ditu: soro txikia, ertaina eta handia, adin tarte eta konpetentzia ezberdinetara egokituak eta zuhaitz, sare eta bolez hornituak. Soroen artean, anfiteatro funtzioa egiten duen tartea dago, elkarrekin egoteko foroa. Hiru “negutegi” ere prestatu dituzte: sabaitik eskegitako eta patata fekulaz egindako oihalek osatzen dute negutegi bakoitza, argi-zuloak osatuz, tolesdurekin eta argiarekin jolastuz. Espazio intimoagoak dira negutegiak, bakarrik edo talde txikitan lasai egoteko beharra daukaten haurrentzat. Paretetako bat arbela da bere osotasunean –“mugagabe zabaltzen den landa-eremua, sormena lantzeko”, dio Elorriagak–, eta arbelaren bueltan dago baserria, modu ugaritan eraiki daitekeen egitura, norberak asma dezan bere baserria. Eskailerak ditu, eta txirrista, poleak, ispiluak, imanarekin jolasteko piezak… Esperimentatzeko eta jolas sinbolikoa lantzeko espazioa da, batez ere. Azkenik, kolore ugaritako kutxak eskura dituzte umeek, guneak eskaintzen dizkien jolas egituretatik aparte beraiek beraien egiturak sor ditzaten. Material naturalez egindako jostailuak daude kutxetan: txotxongiloak, mozorroak, kakorratz edo oihalezko panpinak, eraikuntzarako jokoak, kartoizko eta egurrezko zaldiak… Jostailuak aldatzen eta berritzen joango dira.

Lurra ere berezia dela azpimarratu du Naiara Elorriagak, haur-parkeetan erabili ohi dituzten kautxuzko laukien ordez, hainbat material uztartuz lur propioa sortu baitute, segurtasun neurriak betetzen dituena eta naturalagoa. “Toxikorik gabeko espazioa sortzea izan da gure premisetako bat, ahalik eta goxoena, material ekologikoak eta organikoak erabiliz. Material naturalez inguratzeak, zaratarik gabeko espazioa antolatzeak ematen duen lasaitasuna, naturak ematen digun lasaitasun hori, imitatzen saiatu gara”. Jostailu elektronikorik ez dugu aurkituko gune honetan.

Naturaren zikloen isla eta erronka anitzak

Bi urtaroen balada izena du lekuak –gurean bi urtaro ditugulako bereziki markatuak–, naturan espazioa berez aldatzen ikusten dugun moduan, ziklo naturalekin dugun konexio hori ekarri nahi baitute jolas-parkera, haurren parte-hartzearen eta tailerren bidez. Esaterako, zuhaitzak loratuz edo hostoz betez, txoriak eta animalia jakinak ezarriz, elur malutak eginez… Pedagogia berdeak zipriztintzen du gunea, eta pedagogia berdeak dio naturarekin interakzio zuzena duten haurrak erlaxatuago bizi direla, adimen abstraktua, afektibitatea, gaitasun sozialak, autoestimua, sormena, enpatia… garatzeko lagungarri zaiela.

“Pedagogia berdearen oinarrietako bat jolas librea da eta espazio hau jolas librerako pentsatua dago, funtsezkoa da guretzat”, gaineratu du Elorriagak. Jolasa oso gauza serioa dela dio, haurrek ikasteko daukaten modua delako, eta ikasketa prozesu hori, jolas hori, norberak dituen interesetatik eta momentuan dituen beharretatik ematen bada, benetako ikasketa emango dela. “Gaur egungo ikasgeletan, haurrak sarri ez du aurkitzen momentu horretan bere neurrira dagoen erronkarik, erronka errazagoak edo zailagoak jartzen dizkiete maiz, eta naturan aldiz erronkak oso anitzak dira, hamar zuhaitz aurkituko ditu eta haur batek zuhaitz txikia aukeratuko du, bestea goragoko adarretara igoko da… Bada, aukera aniztasun hori ematen saiatu gara espazio honetan ere, ezagutza eta interes maila ezberdinak kontuan hartuz. Haurrari autonomia ahalik eta handiena eman nahi diogu, jolasa hasieratik zuzendu gabe, berak erabaki dezan eta norbera izan dadin bere jolasaren gidari, egitura ahalik eta malguenak eta irekienak eskainiz”. Areago, jolasa bakarrik ez, espazioa eta ingurua haurrek beraiek erabakitzen, aldatzen eta sortzen joatea da asmoa.

Pedagogikoki nahiko zabalak izaten saiatu direla dio Hezkuntza arduradunak; “gustatzen zaiguna hartu dugu, baina itxi gabe, obsesionatu gabe”. Nagusiki Waldorf, Pikler eta Montessori izan dituzte kontuan. Gerturatzen denak Montessoriren material asko aurkituko ditu, eta puzzleak, eta psikomotrizitate fina, ertaina eta osoa lantzeko jolasak…

Baratzea, otordu biologikoak, animalia-maskarak…

Egunero tailer bat egingo dute jolas-parkean. Jasangarritasunari lotutako tailerrak izango dira, zentzurik zabalenean: material birziklatuekin musika-tresnak egin eta jotzea, animalia-maskarak sortzea, entzumenarekin jolastu eta txorien kantak lantzea… Tailer gehienak, gainera, barruan eta kanpoan egingo dira, Ekoguneak dituen 24 hektareak eta bertako baratze, larre, baso, erreka eta zelaiak baliatuz. Elikadurari garrantzi handia ematen diote eta tailerretako batzuk baratzean egingo dituzte, “oso ekintza praktikoa delako, landareak, zikloak, janaria, kontsumoa… lantzeko”. Kafetegian ere elikadura tailerrak antolatuko dituzte –janari ekologikoa eta bertakoa eskaintzen du kafetegiak–, eta otordu biologikoak egingo dituzte. Urtebetetze edo antzerako festak ospatzeko aukera ere izango da, “baina litxarkeriak eta patatak eskaini ordez, adibidez pizza ekologikoak osatuko ditugu, eta garaian garaiko bertako produktuak dastatuko ditugu”.

Ikuskizunak ere emango dituzte, igandero. Urte osorako guztira 24 ikuskizun ezberdin prestatu dituzte, “eta hauek ere bereziak, dibertigarriak, oso parte-hartzaileak eta naturari lotuak izango dira”. Ostiral arratsaldetan, larunbat, igande eta jai egunetan, Eguberritan eta Aste Santuan zabalik da jolas-parkea, eta astelehenetik ostiralera ikastetxeetako bisitak hartuko dituzte.

Mikel Insausti Ekoguneko zuzendariaren hitzetan, “jasangarritasunari buruzko gaiak batzuetan lehor xamarrak izan daitezke eta argi genuen parke honek parke ludikoa izan behar zuela, mota eta arlo guztietako jendea erakarri behar genuela, ez bakarrik ekologistak edo sentsibilizatuta dagoen jendea. Ondo pasatzearekin batera, denongan mezu ekologikoa uztea da asmoa, ingurumenarekiko kontzientziaziotik ekintzetara pasatzeko”.

Kanal hauetan artxibatua: Haurren haziera  |  Hezkuntza  |  Natura

Haurren haziera kanaletik interesatuko zaizu...
Bai, jostailu-katalogo ez sexistak egin daitezke

Neskentzat panpinak, sukaldeak eta arrosa koloreko jostailuak; mutilentzat autoak, super-heroiak eta urdina. Hori da ohikoena Gabonetako jostailu-katalogoetan, baina ToyPlanetek genero rolak nahastea erabaki du aurtengo katalogoan: jendeak egindako presioak ahalbidetu du konpainiak kontzientzia hartzea, aitortu dutenez.


Udaltzainek umeen arteko futbol partidura joan behar izan dute Iruñean

Iruñean gertatu da, larunbatean: umeen arteko futbol partiduan, ama batek aurkarien taldeko haur bat heldu du, eta udaltzainek joan behar izan dute. “Helduok haurrei ematen diegun eredua ez da egokiena eta dudarik gabe ez du inolaz zerikusirik kirolak transmititu behar dituen baloreekin”, adierazi dute udaltzainek.


"Administrazioak umeak lapurtu dizkigu"

Hainbat gurasoren garrasia da, minez eta amorruz betea: seme-alabak kendu dizkiela administrazioak, haiek behar bezala zaintzeko kapaz ez direla iritzita. Salatu dute arinkeriaz eta gehiegikeriaz jokatzen dutela teknikariek, txostenak puztuz eta desitxuratuz, bermerik ez duen atzera-bueltarik gabeko prozesuan umeak betiko galtzen dituztela. Nola funtzionatzen du haurren babeserako zerbitzuak eta zer dago horren guztiaren atzean?


"Hiperestimulazioaren munstroari etxeko atea ireki diogu"

"Gaur egungo gurasoek formakuntza handiagoa dute, seme-alabentzat onena nahi dute eta pentsatzen dute, ‘erreminta hauek guztiak baldin baditut, zergatik ez erabili?’, baina ume hobeak hezi nahi horretan muturrera joan gara. Bizi dugun presio sozialari muga jarri behar diogu: ingelesa, txinatarra, igeriketa, baleta… Super-umeak sortzeko, goizegi eta gehiegi diren estimuluetara bultzatzen ditugu haurrak".


2017-10-10 | Hala Bedi
Gasteizko “haurren auzoa”
MULTIMEDIA - erreportajea

Gasteizko Alde Zaharreko guraso talde batek, “Haurren Auzoa” proiektua aurkeztu du Gasteizko Udalak iaztik antolatzen duen Vitoria-Gasteiz hobetuz programaren barruan. Proiektuak Alde  Zaharreko gune batzuk egokitzea du helburu, beraien ustez auzoko bizilagunentzat ez  dagoelako topaketa eta bizikidetzarako gunerik. Tonucciren filosofian oinarrituta, haurren  autonomia sustatu nahi dute zenbait tailerren bidez, eta bertan, zer parke nahi duten erabaki  behar... [+]


Itsasoari begira
MULTIMEDIA - dokumentala

Itxaso, gabezia neurologikoa duen neskatilaren gorabeherak azaltzen ditu dokumentalak; Itxasoren egoera, askorentzat ezezaguna den arren, Euskal Herriko familia ugarik gertutik bizi dute.

Gidoia eta zuzendaritza: Lorea Pérez de Albéniz
Produkzio-zuzendaria: Goiuri Aldekoa-Otalora
Muntaia: Larraitz Zuazo
Irudia: Juantxu Beloki
Animazio-zuzendaria: Juankar Ramos
Ilustrazioa: Eider Eibar
Musika: Borja Barrueta
Soinu-teknikariak: Jone Novo eta Miguel Ramírez[+]


Bestelako jolas-parkeen Euskal Herriko gida aurkeztu dute

Jolaserako espazioen Euskal Herriko gida da jolasparkeak.eus. “Patroi berdina erabiliz eraiki diren jolas-parkeak” saihestu eta bestelako ereduak biltzeko asmoz, jolasguneen mapa osatzen joatea da helburua.


Umeek orube bat konkistatu eta jolas-parke bihurtu zutenekoa

Erabili gabeko orube publiko eta itxia izan da hogei urtez, Madril erdialdean, harik eta haurrek eremua okupatu eta jolasteko gune ezin hobe bihurtu duten arte. Arkitekto, diseinatzaile eta pentsalari taldea auzokideekin batera eremu horretan zer egin eztabaidatzen ari zirelarik, konturatu ziren umeak eurak, planifikaziorik gabe, gunea transformatzen ari zirela jada, jolastuz, esploratuz, bertako baliabideak baliatuz.


Ezgaitasuna duen ume baten guraso izatearen ikuspegia

Ezgaitasuna duen ume azkoitiar baten aitak gutun bat bidali dio Maxixatzeni, joan den igandeko Ikaskiroleko krosean bizitakoaren harira. Ezgaitasuna duen ume baten guraso izatearen ikuspegia azaltzen du bere iritzi artikuluan: "Guri tokatzen zaigu gure umeak, nahiz eta behar bereziak izan, gizartearen parte direla eta gizartearen parte izan behar dutela aldarrikatzea, eta, ondo edo gaizki, horretan saiatzen ari gara". 


"Haurrarentzat erronka izan behar du jolas-parkeak"

Jolas-parke uniforme, gris, gatzgabeetara ohituegi gaude, orijinaltasun gutxiz eraikiak, segurtasunak obsesionatuta. Oso bestelakoak dira Monstrum enpresarenak: helburua, “umearen sormenarentzat eta psikomotrizitatearentzat erronka izango diren jolas-parkeak” diseinatzea.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude